Leonard—hắn rồi sẽ chiếm một góc dài trên các mặt báo, nhưng vào buổi tối hôm ấy, sự hiện diện của hắn chẳng đáng là bao. Phần gốc cây chìm trong bóng râm, bởi vầng trăng vẫn còn ẩn mình sau ngôi nhà. Thế nhưng ở phía trên, sang bên phải, sang bên trái, dọc theo bãi cỏ dài, ánh trăng đang tuôn chảy dạt dào. Leonard khi ấy trông giống một lý tưởng hơn là một con người.

Có lẽ đó là cách yêu của Helen—một cách yêu kỳ lạ đối với Margaret, người mà nỗi đớn đau cùng niềm khinh miệt dành cho Henry vẫn còn khắc sâu hình bóng hắn. Helen quên đi con người. Họ chỉ là những lớp vỏ trấu từng bao bọc lấy cảm xúc của cô. Cô có thể trắc ẩn, có thể hy sinh, hoặc hành động theo bản năng, nhưng liệu cô đã bao giờ yêu theo cái cách cao cả nhất—nơi người nam và người nữ, sau khi đánh mất chính mình trong nhục dục, lại khao khát rũ bỏ cả nhục dục để tìm đến sự gắn kết tâm giao?

Margaret tự hỏi, nhưng không một lời trách móc. Đây là buổi tối của Helen. Những giông bão vẫn đang chực chờ cô phía trước—sự mất mát về bạn bè và địa vị xã hội, nỗi khổ đau, nỗi thống khổ tột cùng của việc làm mẹ, thứ thậm chí còn chưa ai hay biết lúc bấy giờ. Thôi thì hiện tại, hãy cứ để ánh trăng chiếu soi rạng rỡ và những ngọn gió xuân hiu hiu thổi, lắng dịu dần cơn cuồng phong ban ngày, và hãy để đất mẹ, nơi sinh sôi nảy nở, ban tặng sự bình yên. Ngay cả với chính mình, cô cũng chẳng dám trách cứ Helen.

Cô không thể dùng bất kỳ quy chuẩn đạo đức nào để đong đếm lầm lỗi của em gái; đó là tất cả hoặc chẳng là gì cả. Đạo đức có thể dạy ta rằng tội giết người tồi tệ hơn tội trộm cắp, và xếp loại phần lớn các tội lỗi theo một trật tự mà ai cũng phải công nhận, nhưng nó không thể phân định được Helen. Những phán xét của đạo đức về vấn đề này càng chắc chắn bao nhiêu, ta lại càng có thể đoan chắc rằng đạo đức đang không nói lên sự thật bấy nhiêu. Chúa Jesus từng né tránh khi họ tra vấn Ngài. Chỉ những kẻ không thể kết nối với tha nhân mới vội vã ném viên đá đầu tiên.

Đây là buổi tối của Helen—được đánh đổi bằng cái giá không nhỏ, và không thể để những nỗi buồn của người khác làm vẩn đục. Về thảm kịch của chính mình, Margaret chưa từng thốt ra một lời.

Em biết cách cô lập sự việc, Helen chậm rãi nói. Em đã tách ông Wilcox ra khỏi những luồng sức mạnh khác đang kéo Leonard trượt dốc. Hệ quả là, em tràn ngập lòng trắc ẩn, và suýt chút nữa là cả sự trả thù. Trong suốt nhiều tuần, em chỉ đổ lỗi cho một mình ông Wilcox, và thế là, khi những lá thư của chị gửi đến—

Lẽ ra chị không bao giờ nên viết chúng, Margaret thở dài. Chúng chẳng thể bảo vệ được Henry. Mới hay việc dọn dẹp sạch sẽ quá khứ thật vô vọng làm sao, dẫu là cho người khác!

Em vốn chẳng hay biết việc sa thải nhà Bast là ý định của chính chị.

Nhìn lại quãng thời gian ấy, chị thấy mình đã sai.

Nhìn lại, cưng ơi, em biết rằng chị đã đúng. Cứu rỗi người đàn ông mình yêu là điều đúng đắn. Bây giờ thì em bớt nhiệt thành với hai từ công lý rồi. Nhưng cả hai chúng ta đều nghĩ rằng chị viết thư theo lời sai bảo của ông ta. Nó tựa như nhát dao cuối cùng phơi bày sự nhẫn tâm của hắn. Lúc ấy tâm trạng em đã vô cùng căng thẳng—lại thêm việc vợ hắn đang ở trên lầu. Em vẫn chưa gặp mặt cô ta, và đã trò chuyện với Leonard một hồi lâu—em đã buông lời hắt hủi hắn chẳng vì lý do gì, và lẽ ra điều đó phải cảnh báo em rằng bản thân đang gặp nguy hiểm. Thế nên khi những bức thư đến, em muốn chúng ta phải tìm đến chị để đòi giải thích. Hắn bảo rằng hắn đoán được lời giải thích ấy—hắn đã biết về nó, và chị thì không được phép hay biết. Em gặng hỏi hắn cho bằng được. Hắn nói không ai được phép biết; đó là chuyện liên quan đến vợ hắn. Cho đến tận phút chót, chúng tôi vẫn chỉ là ông Bast và cô Schlegel. Em định bảo hắn phải thành thật với mình thì chợt nhìn vào đôi mắt hắn, và đoán ra rằng ông Wilcox đã hủy hoại đời hắn bằng hai ngả đường chứ không chỉ một. Em kéo hắn vào lòng. Em bắt hắn phải khai nhận. Bản thân em lúc ấy cảm thấy vô cùng cô độc. Hắn chẳng có tội tình gì. Hắn sẽ vẫn mãi tôn thờ em. Dù nghe có vẻ khủng khiếp, nhưng em chẳng bao giờ muốn gặp lại hắn nữa. Em chỉ muốn đưa tiền cho hắn rồi chấm dứt mọi chuyện. Ồ, Meg, những hiểu biết về những chốn thẳm sâu này mới hạn hẹp làm sao!

Cô áp má vào thân cây.

Những hiểu biết về sự trưởng thành cũng hạn hẹp biết bao! Cả hai lần đều bắt nguồn từ sự cô đơn, từ màn đêm, và từ cơn hoảng loạn sau đó. Liệu Leonard có phải là một sự tiến hóa từ Paul?

Margaret lặng thinh trong khoảnh khắc. Cô mệt mỏi đến mức sự chú ý thực sự đã lệch hướng sang những chiếc răng—những chiếc răng từng được cắm vào lớp vỏ cây để chữa lành cho nó. Từ chỗ ngồi của mình, cô có thể thấy chúng lấp lánh. Cô đã cố đếm xem có bao nhiêu chiếc. Leonard là một sự phát triển tốt đẹp hơn sự điên loạn, cô nói. Chị đã sợ rằng em sẽ phản ứng thái quá với chuyện của Paul cho đến khi trượt ngã qua bờ vực.

Em đã phản ứng như thế cho đến khi tìm thấy tội nghiệp Leonard. Giờ thì em đã bình tâm rồi. Meg yêu quý của em ơi, em sẽ chẳng bao giờ ưa nổi gã Henry của chị đâu, hay thậm chí thốt ra một lời tử tế về hắn, nhưng tất cả nỗi hằn thù mù quáng đó đã chấm dứt rồi. Em sẽ không bao giờ đả kích nhà Wilcox nữa. Em đã hiểu vì sao chị lại kết hôn với hắn, và từ nay chị sẽ rất hạnh phúc.

Margaret không đáp lời.

Đúng vậy, Helen lặp lại, giọng trở nên dịu dàng hơn, Cuối cùng thì em cũng đã hiểu.

Ngoại trừ bà Wilcox, người yêu dấu ạ, chẳng ai thấu hiểu nổi những tâm tư nhỏ nhoi của chúng ta.

Bởi vì trong cái chết—em đồng ý.

Không hẳn đâu. Chị có cảm giác rằng em, chị và Henry chỉ là những mảnh vụn từ tâm trí người phụ nữ ấy. Bà ấy thấu tỏ mọi thứ. Bà ấy chính là vạn vật. Bà ấy là ngôi nhà, và là thân cây đang ngả bóng bên trên. Con người ta có cái chết của riêng mình cũng như có cuộc đời của riêng mình, và dẫu chẳng có gì ở bên kia cái chết đi nữa, chúng ta vẫn sẽ khác biệt trong cõi hư vô ấy. Chị không thể tin rằng một trí tuệ như của bà ấy lại có thể lụi tàn cùng một trí tuệ như của chị. Bà ấy tường tận những thực tại. Bà ấy biết khi nào con người ta yêu nhau, dẫu bà chẳng có mặt trong phòng. Chị không mảy may nghi ngờ việc bà ấy biết lúc Henry lừa dối mình.

Chúc ngủ ngon, bà Wilcox, một tiếng gọi vang lên.

Ồ, chúc ngủ ngon, cô Avery.

Sao cô Avery lại phải làm việc vì chúng ta nhỉ? Helen thì thầm.

Ừ nhỉ, tại sao chứ?

Cô Avery băng qua bãi cỏ và hòa mình vào hàng rào ngăn cách khu vườn với nông trại. Một khoảng trống cũ kỹ, từng bị ông Wilcox lấp lại, giờ đây đã xuất hiện trở lại, và dấu chân của bà trên giọt sương mai lại nối theo lối mòn mà ông từng trải thảm cỏ lên đó, vào lúc ông cải tạo khu vườn để biến nơi đây thành sân chơi.

Nơi này hãy còn chưa hẳn là nhà của chúng ta, Helen nói. Khi cô Avery gọi lớn, em có cảm giác chúng ta chỉ là dăm vị khách du lịch.

Chúng ta sẽ mãi là như thế ở mọi nơi, và đến muôn đời.

Nhưng là những vị khách du lịch đầy lưu luyến.

Mà cũng là những kẻ lữ hành cứ giả vờ xem mỗi khách sạn là nhà mình.

Em chẳng thể giả vờ lâu được đâu, Helen nói. Ngồi dưới tán cây này thì ta quên béng đi, nhưng em biết rằng ngày mai em sẽ nhìn thấy vầng trăng mọc lên từ nước Đức. Tất cả sự tử tế của chị cũng không thể thay đổi được thực tế phũ phàng ấy. Trừ khi chị chịu đi cùng em.

Margaret trầm ngâm suy nghĩ trong chốc lát. Suốt năm qua, cô đã trở nên gắn bó sâu nặng với nước Anh đến mức việc rời xa nơi này là một nỗi đau đớn thực sự. Thế nhưng điều gì đang giữ chân cô lại đây? Chắc chắn Henry sẽ tha thứ cho cơn thịnh nộ của cô, rồi tiếp tục sống cảnh quát tháo và lơ mơ cho đến tuổi xế chiều. Nhưng làm thế để làm gì chứ? Cô thà cứ biến mất khỏi tâm trí hắn còn hơn.

Em thật lòng muốn mời chị đi cùng chứ, Helen? Liệu chị có hòa hợp nổi với con bé Monica nhà em không?

Chị sẽ không hợp đâu, nhưng em hoàn toàn nghiêm túc khi ngỏ lời mời chị.

Thôi được rồi, đừng vội lên kế hoạch gì nữa. Và cũng đừng ôn lại chuyện cũ nữa.

Họ lặng thím trong chốc lát. Đây là buổi hiện tại của Helen.

Thực tại trôi qua trước mắt họ tựa dòng suối nhỏ. Tán cây xào xạc. Nó đã tấu lên khúc nhạc ấy trước khi họ ra đời, và sẽ vẫn tiếp tục tấu lên ngay cả khi họ đã khuất núi, nhưng tiếng ca của nó thuộc về khoảnh khắc này. Khoảnh khắc ấy đã trôi qua. Tán cây lại xào xạc. Giác quan của họ trở nên nhạy bén hơn, và họ dường như cảm nhận được sự sống. Sự sống trôi đi. Tán cây lại xào xạc lần nữa.

Giờ thì ngủ đi em, Margaret bảo.

Sự bình yên của vùng thôn dã đang len lỏi vào tâm hồn cô. Nó chẳng màng tới ký ức, và hoài bão cũng chẳng vướng bận là bao. Hơn hết thảy, nó chẳng màng chi đến những mộng tưởng của năm phút tiếp theo. Đó là sự bình yên của hiện tại, một sự bình yên vượt lên trên mọi sự hiểu biết. Tiếng thì thầm của nó vang lên câu bây giờ, và lại bây giờ một lần nữa khi họ bước trên sỏi đá, và bây giờ, khi ánh trăng phủ rọi lên thanh gươm của người cha quá cố. Họ bước lên lầu, trao nhau nụ hôn, và giữa muôn vàn nhịp điệu miên man của trần thế, họ chìm vào giấc ngủ. Ban đầu ngôi nhà che khuất bóng cây, nhưng khi vầng trăng dâng cao hơn, cả hai tách rời rõ rệt, hiện lên rành mạch trong khoảnh khắc tĩnh mịch giữa đêm trường. Margaret bừng tỉnh và nhìn ra khu vườn. Thật khó lòng hiểu nổi vì sao Leonard Bast lại có thể mang về cho cô đêm bình yên này! Phải chăng hắn cũng là một phần trong tâm trí của bà Wilcox?