11.

Sáng hôm sau, tiếng chuông leng keng làm Philip tỉnh giấc, nó ngỡ ngàng nhìn quanh căn buồng. Một giọng nói ai đó hét rõ to làm cho nó chợt nhớ ra mình đang ở đâu.

- Cậu dậy chưa đấy, Singer?

Những tấm vách ngăn trong phòng làm bằng gỗ thông đánh bóng, phía trước treo một tấm màn gió màu lục. Thời ấy chẳng mấy ai quan tâm đến việc thông gió nên các cửa sổ đều đóng kín, từ buổi sáng cần phải mở để phòng được thoáng.

Philip ngồi dậy rồi quỳ xuống cầu nguyện. Buổi sáng hôm đó trời lạnh khiến Philip khẽ rùng mình, nhưng bác nó đã dạy rằng khi nó mặc nguyên áo ngủ mà cầu nguyện Chúa, Chúa sẽ thấu hiểu những điều nó cầu nguyện hơn là khi nó mặc quần áo chỉnh tề. Điều này không làm nó ngạc nhiên vì chính nó cũng bắt đầu hiểu ra rằng nó là con chiên của đức Chúa biết cảm thông với những thiếu thốn của các tín đồ của Người. Cầu nguyện xong nó rửa mặt. Có hai buồng tắm cho cả thảy năm mươi đứa bé nên mỗi đứa chỉ tắm mỗi tuần một lần. Muốn rửa ráy gì thì chúng đã có một cái chậu nhỏ đặt trên chiếc bồn trong từng ngăn. Chiếc bồn nước, giường và ghế là đồ đạc duy nhất trong ngăn của mỗi đứa bé. Bọn trẻ vừa mặc quần áo vừa nói chuyện vui vẻ. Philip lắng nghe không bỏ sót một lời. Một hồi chuông nữa lại vang lên, bọn trẻ chạy ùa cả xuống nhà. Chúng ngồi vào hai hàng ghế quanh hai chiếc bàn dài của lớp học. Ông Watson, theo sau là bà vợ và những người giúp việc, bước vào lớp và ngồi xuống ghế. Ông Watson đọc kinh bằng một giọng diễn cảm, còn những lời nguyền âm vang trong cái giọng sang sảng của ông, nghe như lời hăm dọa đối với từng đứa trẻ.

Philip ngồi nghe mà lòng lo lắng. Rồi ông Watson bắt đầu một chương trong quyển kinh thánh và những người giúp việc lục đục đi ra. Một phút sau người thanh niên ăn mặc lôi thôi bê vào hai bình trà to, sau đó là những đĩa lớn đấy bánh mì và bơ.

Philip vốn khảnh ăn nên những lớp bơ kém phẩm chất dày trên bánh làm cho bụng nó nôn nao, nhưng khi thấy bọn bạn đứa nào đứa nấy vét sạch nó cũng làm theo. Bọn bạn Philip đứa nào cũng có thịt kho hoặc thức ăn khác đem theo trong những hộp đồ chơi; hoặc thức ăn “đặc biệt” như trứng hay thịt muối - những thức ăn ông Watson hoàn toàn nhất trí với ông Carey rằng để nuôi bọn trẻ đang độ lớn không có gì tốt hơn bánh mỳ phết bơ. Nhưng một vài phụ huynh nuông chiều con thái quá cứ đòi nhất định phải tẩm bổ thêm. Philip nhận thấy rằng các loại thức ăn “đặc biệt” này làm cho những đứa khác có vẻ được coi trọng hơn nên quyết định là khi viết thư cho bác Louisa nó cũng xin được ăn loại thức ăn “đặc biệt”.

Sau bữa điểm tâm, bọn trẻ chơi lang thang ngoài sân, bọn học sinh ngoại trú cũng dần dần tụ tập tại đây. Bọn này là con của cha sở địa phương, các sĩ quan ở Depot hay của các chủ xưởng, hoặc thương nhân của cái thành phố cũ kỹ này. Chẳng bao lâu lại có tiếng chuông, tất cả bọn chúng xếp hàng vào trường. Trường ở đây là một phòng to, dài, ở hai đầu phòng có hai giáo viên phụ trách một lớp hai và một lớp ba, còn một phòng nhỏ hơn ở xa hơn dành cho lớp một do ông Watson phụ trách. Để gắn trường với những trường cấp cao hơn, người ta chính thức phân loại ba lớp này theo như tên gọi của chúng trong báo cáo hay cá bài diễn văn là: lớp lớn, lớp nhỡ, lớp bé. Philip học ở lớp bé. Thầy giáo chủ nhiệm, mặt đỏ như gấc có giọng nói ấm áp với cái tên gọi là Rice. Ông đối xử với bọn trẻ thật dễ dãi khiến thì giờ trôi đi nhanh chóng. Philip lấy làm ngạc nhiên vì đã đến mười một giờ kém mười lăm và chúng được ra ngoài nghỉ mười phút.

Toàn trường ồn ào ùa cả ra sân, những cậu học trò mới được xếp đứng giữa sân trong khi bọn còn lại đứng sát vào những bức tường đối diện, chúng bắt đầu chơi trò “lợn chạy trong vòng”. Bọn học sinh cũ chạy từ phía tường này sang tường kia, còn bọn mới cố hết sức bắt lấy đứa đang chạy: khi tóm được một đứa, chúng đọc câu thần chú: một - hai - ba - một con lợn đã về ta - lập tức đứa bé ấy phải làm tù binh, phải quay tứ phía mà bắt lấy những đứa còn đang chạy. Philip thấy một đứa chạy qua và cố sức túm lấy nó nhưng vì cái chân bị tật, nó không tài nào đuổi kịp, đứa kia thừa dịp co chân chạy thẳng một mạch về phía tường trước mặt. Bỗng nhiên một đứa trong số bọn trẻ nghĩ ra cái trò bắt chước những bước chân vụng về của Philip. Những đứa khác nhìn thấy và phá lên cười, thế rồi bọn chúng đứa nào cũng nhại theo. Tất cả đi tập tễnh vòng quanh Philip trông đến kỳ cục, vừa đi vừa cười ré lên. Chúng không kìm nổi mình trước cái trò thú vị mới mẻ này, nhiều đứa cười đến nghẹn cả tiếng. Một đứa ngáng chân Philip làm cho nó ngã kềnh ra, đầu gối nó khuỵu xuống. Bọn trẻ càng cười to hơn khi Philip ngượng nghịu đứng dậy. Một đứa đứng đằng sau đẩy Philip khiến nó suýt ngã sấp một lần nữa nếu không có một đứa khác đỡ. Bọn trẻ hoàn toàn không còn nhớ gì đến trò chơi nữa vì đang thích thú với kiểu đùa giỡn với cái chân bị tật của Philip. Một đứa lại phát minh ra một kiểu kỳ quặc vừa tập tễnh vừa quay tròn như chong chóng khiến cả bọn cười đến lộn ruột. Nhiều đứa phải bò ra đất mà cười lăn cười lộn.

Philip sợ hãi đến tột cùng. Nó không tài nào hiểu nổi vì sao chúng lại cười mình. Tim nó đập nhanh đến tức thở và chưa từng bao giờ nó hốt hoảng đến như vậy. Nó đứng ngây ra như phỗng mặc cho bọn kia chạy vòng quanh, nhại rồi cười nó. Chúng hét lên thách Philip bắt được chúng, nhưng nó vẫn đứng im, nó không muốn bọn kia nhìn thấy nó chạy. Nó đang cố hết sức kìm mình để khỏi òa lên khóc.

Đột nhiên tiếng chuông vang lên, chúng lại kéo nhau vào lớp. Đầu gối Philip chảy máu, người đầy bụi và quần áo đầu tóc rối bời. Mấy phút đầu, thầy Rice không sao quản nổi lớp. Bọn trẻ vẫn chưa hết thích thú về cái trò mới, và Philip nhìn thấy một vài đứa lớn đưa mắt nhìn liếc đôi chân của nó. Nó liền thu chân xuống dưới ghế.

Buổi chiều bọn trẻ lại ra sân đá bóng, nhưng ông Watson đã kịp giữ Philip lại sau khi ăn và hỏi:

- Carey, em không đá bóng phải không?

Philip bỗng nhiên đỏ mặt, nó đáp:

- Thưa thầy, em không đá được.

- Được rồi. Em cũng nên ra sân bãi. Em có thể đi đến tận đấy được chứ?

Philip chưa hề biết sân bãi ở đâu cả, nhưng nó vẫn trả lời:

- Thưa thầy vâng ạ!

Thầy Rice dẫn bọn trẻ ra sân. Thầy đưa mắt nhìn Philip thấy nó không hề động đậy, thầy liền hỏi tại sao nó lại không đi.

- Thấy Watson nói rằng em có thể không chơi cũng được ạ - Philip trả lời.

- Tại sao thế?

Bọn trẻ đang bám đầy xung quanh Philip, tò mò nhìn nó khiến Philip thấy xấu hổ. Nó cúi đầu không đáp. Bọn kia trả lời thay.

- Chân bạn ấy bị thọt đấy ạ.

- Ồ thế à!

Thầy Rice còn rất trẻ, thầy mới tốt nghiệp được một năm, thầy bỗng thấy lúng túng. Theo bản năng, thầy muốn xin lỗi cậu bé, nhưng vì quá rụt rè nên lại thôi. Thầy đổi giọng, nói to và ra lệnh:

- Nào các cậu, còn chờ gì nữa? Đi đi chứ.

Mấy đứa đã đi trước, những đứa còn lại bắt đầu đi ra thành từng tốp hai ba đứa một.

- Em cũng nên đi với thầy, Carey ạ - thầy giáo nói.

Em chưa biết đường phải không?

Philip đoán ra được một tấm lòng nhân hậu khiến lòng nó muốn khóc.

- Em không đi nhanh được đâu, thầy ạ.

- Thì thầy sẽ đi chậm thôi. Thầy giáo nói, môi nở một nụ cười.

Philip thấy có cảm tình với cái con người bình dị có bộ mặt đỏ này, người đã nói với nó những lời dịu dàng. Nó bỗng cảm thấy đời nó bớt khổ.

Thế nhưng buổi tối, lúc chúng vào giường và đang thay quần áo, cậu bé có cái tên Singer trèo ra khỏi ngăn của mình và thò đầu sang giường của Philip:

- Này, cho tao xem chân mày một cái - Nó nói.

- Không - Philip trả lời.

Nó vội vàng trèo vào giường.

- Không với tao thế nào được, Singer nói. - Mason đâu, đến đây.

Thằng bé ở ngăn bên cạnh đang nhìn quanh và khi Singer nói thế, nó cũng trèo vào.

Hai đứa đến gần Philip và cố kéo chiếc chăn khỏi người Philip nhưng nó vẫn níu chặt lấy.

- Sao các cậu không để cho tớ yên? Nó hét lên.

Singer vớ lấy cái bàn chải đập cán vào đôi tay của Philip đang giữ chặt tấm chăn. Philip thét lên.

- Ai bảo mày không chịu yên lặng cho chúng tao xem chân.

- Không đời nào.

Cùng đường, Philip đành nắm tay thụi vào thằng bé đang hành hạ mình, nhưng nó đang ở cái thế không lợi, nên thằng bé kia giữ được tay nó. Nó bắt đầu vặn chéo tay Philip.

- Ôi, đừng đừng. Mày làm gãy tay tao bây giờ.

- Thế thì đừng cựa quậy nữa và thò chân ra.

Philip khóc nức nở. Thằng kia vặn tay nó thêm một cái nữa. Philip đau quá không chịu nổi. Nó nói:

- Thôi tao sẽ bỏ chân ra.

Nó đặt chân ra ngoài. Tay thằng Singer vẫn giữ cổ tay Philip, nó tò mò nhìn vào cái chân tàn tật của Philip.

- Trông khiếp nhỉ - Mason nói.

Một thằng bé khác bước vào và cũng dán mắt nhìn.

- Ôi giời! - Nó nói có vẻ ghê tởm.

- Này, trông kỳ nhỉ - Singer nói, mặt nhăn lại. Nó có cứng không?

Nó lấy đầu ngón tay thận trọng sờ sờ cái chân tựa chừng chính cái điều dị thường kia cũng có cuộc sống riêng. Thình lình chúng nghe tiếng bước chân nặng nề của ông Watson bước lên cầu thang. Chúng tung trả chăn cho Philip rồi nhanh như sóc chạy về chỗ của mình.

Ông Watson vào phòng. Ông kiễng chân và nhìn qua thanh gỗ treo chiếc rèm cửa màu xanh, vào hai ba ngăn của bọn trẻ. Tất cả đều đang yên giấc. Ông tắt đèn rồi bước ra. Singer gọi với sang giường Philip nhưng nó không trả lời. Nó cố cắn thật chặt để đừng ai nghe thấy nó khóc. Nó khóc không phải vì bọn kia làm đau, cũng không phải vì đã bị lăng nhục để bọn kia xem chân, mà vì phẫn nộ với chính nó đã không chịu được đau đớn hành hạ mà tự nguyện giơ chân ra.

Nó bỗng nhận ra cái tình trạng khổ cực của đời mình. Đối với đầu óc trẻ thơ của nó, dường như nỗi niềm bất hạnh này sẽ kéo dài mãi mãi. Không hiểu vì sao nó bỗng nhớ lại cái buổi sáng lạnh lẽo khi chị vú Emma bế nó ra khỏi giường và đặt nó nằm cạnh mẹ. Từ ngày ấy chưa bao giờ nó lại nghĩ chuyện này, nhưng giờ đây, nó như cảm thấy hơi ấm từ người mẹ đang nằm sát cạnh và vòng tay mẹ đang ôm lấy nó. Cái chết của mẹ nó, những ngày sống ở tòa cha sở và hai ngày trời khốn khổ ở trường nội trú này, tất cả cuộc đời trước mắt nó bỗng nhiên hình như chỉ là một giấc mơ và khi tỉnh dậy nó thấy mình đang ở nhà. Nghĩ đến điều ấy lòng nó bỗng dịu hẳn. Nó bất hạnh quá. Chắc hẳn chỉ là một giấc mơ thôi, mẹ nó vẫn còn sống và rồi vú Emma sẽ lên gác ngủ ngay bây giờ. Nó thiếp đi.

Nhưng sáng hôm sau, nó tỉnh giấc khi có tiếng chuông leng keng và vật đầu tiên đập vào mắt nó vẫn là tầm rèm cửa màu xanh.