23.

Thỉnh thoảng Philip nhớ đến trường học Hoàng gia ở Tercanbury, và chàng mỉm cười một mình khi hồi tưởng lại những điều họ đã làm một lúc đặc biệt nào đó trong ngàyThỉnh thoảng chàng mơ thấy mình vẫn còn ở đấy và chàng sung sướng lạ thường khi tỉnh dậy thấy mình ở trong căn phòng nhỏ bé của cái tháp con này. Nằm trên giường, chàng có ngắm những áng mây lơ lửng trên nền trời xanh lơ. Chàng say sưa với tự do, muốn ngủ, muốn dậy lúc nào tùy ý. Không còn phải nhận lệnh của ai nữa. Không còn bao giờ phải nói dối nữa, điều này cũng làm Philip cảm thấy dễ chịu.

Đã thỏa thuận là giáo sư Erlin sẽ dạy Philip tiếng La tinh và tiếng Đức, một người Pháp hàng ngày đến giảng bài tiếng Pháp, còn về toán thì bà giáo sư giới thiệu cho Philip một người Anh đã tốt nghiệp đại học ngữ văn, tên là Wharton. Sáng sáng, Philip đến chỗ ông ta. Ông ta ở một phòng trên gác thượng một căn nhà tồi tàn. Phòng bẩn thỉu lộn xộn, nồng nặc rất nhiều mùi hôi hám khác nhau. Thông thường khi Philip đến vào lúc mười giờ ông ta vẫn còn ngủ. Ông nhảy xuống giường, khoác chiếc áo ngoài bẩn thỉu, xỏ chân vào đôi dép, và vừa ăn bữa điểm tâm thanh đạm, vừa giảng bài. Ông thấp lùn, người béo phệ do uống bia quá nhiều, ria mép dài rậm, tóc bù xù không chải, ông ta đã sống ở Đức từ năm nay và cũng đã rất giống người Đức. Với một giọng khinh miệt ông ta nói về Cambridge nơi ông đã tốt nghiệp, và với một sự ghê tởm, ông ra nói về cuộc sống đang chờ đợi ông, sau khi đỗ tiến sĩ ông phải trở về nước Anh làm nghề dạy học. Ông mê đời sinh viên Đại học Đức, ở đây người ta hạnh phúc trong tự do, vui nhộn trong tình bạn. Ông là hội viên của một Burchenschaft và hứa sẽ dẫn Philip đến một quán rượu bình dân. Ông quá nghèo, và không giấu giếm rằng nhờ dạy Philip, ông mới có thêm thịt trong bữa ăn, nếu không chỉ có bánh mì và pho mát. Thỉnh thoảng sau một đêm buồn bực, ông đau đầu đến nỗi không uống được cà phê và giảng bài trong trạng thái ủ ê chán nản. Trong những lúc như vậy, ông để dàng sẵn ít chai bia dưới gầm giường; một chai bia, một tẩu thuốc, thế là dịu đi hẳn nổi cay đắng của cuộc đời.

“Lấy độc trị độc” ông vừa nói, vừa rót bia thật từ từ cho bớt bọt, khỏi phải chờ quá lâu.

Rồi ông nói với Philip về trường đại học, về những cuộc cãi vã giữa những người nhóm kình địch, những cuộc tranh chấp tay đôi nhưng công lao của giáo sư này và giáo sư nọ. Philip học được ở ông kinh nghiệm trường đời nhiều hơn là học toán. Đôi khi Wharton ngồi lùi lại, vừa cười vừa nói:

- Này, hôm nay chúng ta không phải làm gì, vì vậy anh không phải trả tiền học.

- Ồ, điều đó không quan trọng, Philip nói.

Thật là một điều mới mẻ và hết sức thú vị, chàng cho là còn quan trọng hơn môn lượng giác học mà chàng không hiểu. Nó giống như một cánh cửa sổ mở trông ra cuộc đời, mà chàng tình cờ ngó qua, và chàng đã mở to mắt ra nhìn với sự rung động mãnh liệt của tâm hồn.

- Không, anh có thể giữ lại những đồng tiền bẩn thỉu của anh. - Wharton nói.

- Nhưng còn việc ăn uống của thầy thì sao? Philip mỉm cười hỏi vì chàng biết rõ túi tiền của ông thầy thế nào rồi.

Để cho sự việc đỡ phức tạp, ngay đến việc thanh toán mỗi bài giảng là hai si - linh, mà Wharton cũng yêu cầu trả theo tuần hơn là hàng tháng trả một lần.

- Ồ, đừng bận tâm đến chuyện ăn uống của tôi, không phải đây là lần đầu tôi uống bia trừ bữa, thế mà đầu óc tôi chưa bao giờ lại sáng suốt bằng.

Ông luồn vào dưới gầm giường (khăn trải giường xám đen vì không được giặt), lôi ra một chai nữa. Philip còn trẻ chưa từng được thưởng thức của ngon vật lạ trên đời nên từ chối không uống với ông và ông uống một mình.

- Anh sẽ ở đây bao lâu? Wharton hỏi.

Thế là cả thầy và trò phớt lờ không trao đổi gì về môn toán nữa.

- Ồ tôi không biết. Tôi cho rằng khoảng chừng một năm. Sau đó gia đình tôi muốn chuyển tôi đi Oxford.

Wharton nhún vai tỏ vẻ khinh bỉ. Philip lại được thêm một kinh nghiệm nữa, như vậy là cũng có người không nhìn chốn văn miếu này một cách kinh sợ.

- Anh muốn đến đấy làm gì! Anh sẽ chỉ là một cậu học sinh được người ta tán tụng mà thôi. Tại sao không vào đại học ở đây? Một năm chẳng ăn thua gì đâu. Anh cứ ở đây năm năm. Anh có biết rằng ở đời này chỉ có hai điều là đáng kể không, đó là sự tự do tư tưởng và tự do hành động. Ở Pháp anh được tự do hành động, anh có thể muốn làm gì thì làm, không ai quấy rầy anh, nhưng anh phải làm điều mà mọi người khác làm, nhưng anh có thể suy nghĩ gì tùy ý. Đó là lợi thế của các nước dân chủ. Đó là hai việc rất chính đáng, cá nhân tôi thích sự tự do tư tưởng. Còn bên Anh không thể suy nghĩ gì cũng được, không thể muốn làm gì cũng được. Tôi chắc tằng ở Mỹ còn tệ hơn.

Do một chân ghế lung lay khập khiễng, nên ông cẩn thận tựa lưng về phía sau, sợ bất thình lình ngã bổ xuống sàn nhà thì lúng túng gián đoạn những lời lẽ khoa trương hoa mỹ.

- Năm này tôi phải về Anh, song nếu như có thể dành dụm đủ sống thì tôi ở lại một năm nữa. Nhưng sau đó thì cũng phải đi thôi. Tôi sẽ phải từ giã mọi cái này - ông khoa một vòng tay chỉ căn gác xép bẩn thỉu với cái giường hỏng, quần áo vung vãi trên sàn, hàng chai rỗng để sát giường, những chồng sách rách tả tơi, tụt chỉ gáy ở mỗi góc phòng - để đến một trường đại học tỉnh lẻ nào đó, cố xin được một chân dạy ngữ văn - Tôi sẽ chơi quần vợt, dự tiệc trà - Ông dừng lại đưa cặp mắt giễu cợt nhìn Philip ăn mặc gọn gàng sạch sẽ, cổ áo thẳng đứng, tóc chải mượt. “Trời ơi, tôi phải đi tắm mới được.

Philip mặt đỏ bừng, cảm thấy sự bảnh bao của mình như một điều hổ thẹn, không thể chịu đựng nổi. Thời gian gần đây, chàng đã bắt đầu quan tâm đến ăn mặc và từ Anh ra đi, chàng mang theo nhiều cà vạt được lựa chọn khá xinh đẹp.

Mùa hè đã đến khắp nơi như một kẻ đi chinh phục. Ngày nào cũng đẹp. Bầu trời xanh ngạo nghễ như thách thức nghị lực con người. Trên đại lộ Anlage, màu xanh cây lá rực rỡ và dưới nắng, màu trắng của những ngôi nhà chói chang đến khó chịu. Thỉnh thoảng, từ chỗ thầy đi về, Philip bay đến ngồi trên chiếc ghế dài dưới bóng cây bên đường Anlage, hít thở không khí mát mẻ và ngắm nhìn bóng nắng vờn qua kẽ lá, in hình trên mặt đất. Tâm hồn chàng cũng nhảy múa vui reo như tia nắng kia. Chàng thích những phút giây vớ vẩn không phải học tập như thế - Đôi lúc chàng thơ thẩn qua những con đường của thành phố cổ này. Chàng ngưỡng mộ ngắm nhìn học viên quân sự, má có sẹo, hồng hào, đội mũ lưỡi trai, chàng lang thang trên đồi với các cô gái trong nhà bà chủ và đôi khi họ ngược bờ sông, đến uống trà dưới vòm cây rộng bóng của một quán bia giữa trời. Tối đến, họ dạo quanh vườn hoa thành phố nghe nhạc.

Chẳng bao lâu Philip đã biết được nhiều điều thú vị về mọi người trong nhà. Thekla con gái lớn bà chủ nhà, hứa hôn với một người bên Anh, anh chàng này đã ở trọ đây một năm để học tiếng Đức. Lễ cưới định tổ chức vào cuối năm. Nhưng anh chàng viết thư cho biết cha anh, một nhà buôn cao su ở Slough không tán thành cuộc hôn nhân này làm Thekla thường hay khóc. Thỉnh thoảng người ta bắt gặp nàng và bà mẹ, môi cắn chặt, mắt nghiêm nghị, xem đi xem lại những lá thư của con người tình bất đắc dĩ này. Thekla vẽ được tranh màu nước. Nàng hay rủ Philip và một cô bạn nữa đi cùng, vẽ những phong cảnh nho nhỏ. Cô Hedwig xinh đẹp, con một nhà buôn ở Beclanh, cũng có điều sầu muộn về chuyện tình duyên. Một chàng khinh khỉnh bảnh bao, dòng dõi quý tộc hẳn hoi đã đem lòng yêu nàng,nhưng một người ở địa vị như nàng lập tức bị cha mẹ chàng phản đối và người ta phải đưa nàng đi Heidellberg để nàng quên chàng. Nhưng nàng không quên và sẽ không bao giờ quên được, nên vẫn tiếp tục thư từ với chàng, còn chàng thì đang cố làm dịu cơn tức giận mà ra sức thuyết phục cha chàng thay đổi ý kiến. Nàng thở dài mặt đỏ ửng, thuật lại mọi việc với Philip và đưa cho chàng xem ảnh chàng trung úy tươi vui kia. Philip thích nàng nhất trong số tất cả các cô gái ở nhà bà giáo sư. Trong những buổi dạo chơi, bao giờ chàng cũng cố giành chỗ bên nàng. Cảm tình lộ liễu đó đã bị bạn bè chế giễu khiến chàng đỏ mặt. Chàng tỏ tình với Hedwig, và đây là lần đầu tiên trong đời chàng, nhưng chẳng may lại có chuyện rủi ro và sự việc xảy ra như sau. Trong những buổi tối không ra ngoài chơi, cánh phụ nữ trẻ tuổi thường hát những bài hát ngắn trong phòng khách và vốn là người luôn sẵn sàng phục vụ, Anna đệm cho Hedwig hát bài mà cô ưa thích: “Ich liebe dich” - “Anh yêu em”. Một tối, sau khi nàng hát xong bài này, khi Philip đứng với nàng ngoài ban công, nhìn trời sao, chàng chợt nhớ đến bài hát và chàng bắt đầu:

“Ich liebe dich”

(Anh yêu em)

Chàng chưa thạo tiếng Đức, còn phải ngập ngừng tìm kiếm từng chữ từng lời. Chỗ ngắt giọng nghe hết sức nhỏ, trước khi chàng có thể hát tiếp.

“Ah Herr Carey, Sie durfen mir nicht “du sagen” (Ồ anh Carey, anh không cần phải gọi tôi là “em”) Anh không được gọi tôi ở ngôi thứ hai số ít.

Philip thấy người nóng ran, là vì chàng chưa bao giờ lại dám sỗ sàng đến thế và chàng không nghĩ ra được điều gì trên đời để nói. Trả lời thế nào đây? Sẽ là khiếm nhã nếu giải thích rằng mình chỉ nhắc lại đầu bài hát chứ chẳng có tình ý gì.

- Entschuldigen Sie - chàng nói - xin lỗi cô.

- Không sao, nàng thì thầm.

Nàng cười một cách dễ thương, yên lặng siết chặt tay chàng rồi đi vào phòng khách.

Ngày hôm sau, chàng ngượng quá đến nỗi không thể nói chuyện với nàng và vốn bẽn lẽn, chàng tìm mọi cách tránh nàng. Khi được rủ đi dạo chơi như thường lệ, chàng từ chối lấy cớ bận việc. Nhưng Hedwig đã tranh thủ được dịp nói chuyện một mình với chàng:

- Tại sao anh lại xử sự như vậy? Nàng hỏi một cách thân ái “Anh biết không. Tôi không giận anh về điều anh nói hôm qua. Khi anh yêu tôi anh không tránh được chuyện đó. Tôi rất đỗi tự hào. Nhưng dù đúng là chưa hứa hôn với Hermann tôi cũng không thể yêu một người nào khác và tôi tự xem mình là vợ anh ấy rồi”.

Philip lại đỏ bừng mặt, nhưng làm ra vẻ hoàn toàn là một kẻ bị tình phụ, chàng nói:

- Tôi mong rằng cô sẽ rất hạnh phúc.