62.
Philip không tự nguyện đầu hàng mối tình thiêu đốt đời anh. Anh hiểu rằng mọi sự trên đời này chỉ là tạm thời và vì vậy sẽ có ngày nó phải chấm dứt. Anh mòn mỏi mong chờ ngày đó. Tình yêu như một vật ký sinh trong lòng anh, nó nuôi dưỡng một cuộc sống đáng ghét bằng máu thịt của đời anh, nó hút đi sinh lực của anh dữ dội đến nỗi anh không còn thấy thích một chuyện gì khác. Trước kia anh thường say mê vẻ duyên dáng của công viên St. Jame, anh thường ngồi ngắm những cành cây in bóng trên nền trời trông như một bức tranh Nhật Bản, con sông Thames xinh đẹp với những chiếc thuyền mui không ngừng xuôi ngược, những cầu tàu không ngừng lôi cuốn anh; tâm hồn anh tràn đầy những hình ảnh êm đềm trước bầu trời thay đổi của Luân Đôn. Nhưng giờ đây, với anh cái đẹp là vô nghĩa. Vắn bóng Mildred anh buồn chán, bồn chồn. Một đôi lần anh nghĩ phải xem tranh ảnh cho khuây khỏe, nhưng anh đi qua hết phòng tranh tượng quốc gia như một kẻ tham quan, không có bức tranh nào làm cho lòng anh rung động. Anh tự hỏi liệu có bao giờ nữa anh còn quan tâm đến những gì anh ưa thích. Trước đây anh miệt mài đọc sách, nhưng giờ đây, sách vở là vô nghĩa, thì giờ nhàn rỗi, anh dùng trong phòng hút thuốc của câu lạc bộ bệnh viện, lật xem vô số tạp chí xuất bản định kỳ. Tình yêu này là một nỗi thống khổ, anh cay đắng cảm thấy mình đã bị khuất phục, anh đã bị tình yêu cầm tù, và anh khao khát tự do.
Thỉnh thoảng sáng ngủ dậy, anh không cảm thấy gì hết. Lòng anh bỗng rộn ràng vui sướng, vì anh nghĩ rằng mình được tự do; anh không yêu nữa; nhưng trong khoảnh khắc, khi anh dần dần tỉnh hẳn thì nỗi đau vẫn âm ỉ trong lòng và anh hiểu rằng mình chưa lành bệnh. Mặc dù điên cuồng mong mỏi Mildred, anh vẫn khinh nàng. Anh thầm nghĩ trên thế gian này không có gì đau đớn hơn nỗi đau cùng một lúc vừa thương lại vừa khinh bỉ.
Theo thói quen, Philip đào sâu phân tích trạng thái tình cảm của mình, anh liên miên tranh luận với chính mình, về hoàn cảnh của anh và đi đến kết luận rằng anh chỉ có thể tự chữa lấy cho mình khỏi căn bệnh yêu đương hèn nhát này bằng cách chấp nhận Mildred làm người tình. Chính vì đói khát tình dục mà anh đau khổ, nếu thỏa mãn vấn đề này thì anh có thể tự giải thoát khỏi những sợi dây ràng buộc không thể nào chịu đựng nổi. Anh hiểu rằng Mildred không cần anh chút nào theo hướng này. Khi anh hôn nàng thắm thiết thì nàng lùi ra ghê tởm. Nàng không hề có những khoái cảm xác thịt. Đôi khi anh thuật lại những cuộc tình phiêu lưu của mình tại Paris định làm cho nàng ghen nhưng nàng không quan tâm. Đã một vài lần, anh ngồi vào những bàn khác trong quán trả, vờ tán tỉnh các cô phục vụ các bàn này, nhưng nàng hoàn toàn dửng dưng. Anh nhận thấy không phải nàng giả vờ.
- Chiều nay anh không ngồi ở bàn em phục vụ, em không lấy làm phiền chứ? Anh hỏi một lần khi cùng ra ga với nàng - các bàn của em đều chật ních hết.
Sự thật không phải như vậy nhưng nàng không cãi lại. Thậm chí nếu việc anh ngồi bàn khác là không đáng kể đối với nàng, nhưng nếu nàng tỏ ra khó chịu thì anh vẫn lấy làm khoan khoái. Một lời quở trách có thể là niềm an ủi đối với tâm hồn anh.
- Em nghĩ rằng ngày nào cũng ngồi vào một bàn thì thật là dớ dẩn. Thỉnh thoảng anh phải giúp các cô hầu bàn khác chứ.
Nhưng càng nghĩ điều đó, anh càng tin chắc rằng sự đầu hàng hoàn toàn của nàng là con đường duy nhất đưa anh đến tự do. Anh như chàng hiệp sĩ thời xưa bị hóa thân bởi những lời thần chú kỳ diệu, cố tìm cho được liều thuốc khôi phục lại hình hài đẹp đẽ ngày xưa của mình. Philip chỉ còn một hy vọng: Mildred rất muốn đi Paris. Đối với nàng cũng như phần đông dân Anh, đó là trung tâm những cuộc vui, trung tâm của thời trang. Nàng đã nghe nói về nhà hàng Louvre, ở đấy người ta có thể mua quần áo kiểu mới nhất bằng khoảng nửa giá tiền mua ở Luân Đôn. Một người bạn nàng hưởng tuần trăng mật ở Paris, cả ngày la cà ở nhà hàng này; trong suốt thời gian họ ở đấy, ở The Moulin Rouge và mọi nơi nào khác nàng chưa biết, cả hai vợ chồng - trời ơi - đều chưa bao giờ đi ngủ trước sáu giờ sáng. Nếu như nàng có chiều theo những điều ham muốn của anh thì hẳn chỉ là cái miễn cưỡng nàng phải trả, để được thỏa lòng mong ước. Philip không cần quan tâm nàng thỏa mãn tình cảm của anh theo những điều kiện nào. Thậm chí anh còn có ý nghĩ điên rồi quá đáng là cho nàng uống ma túy. Anh cho nàng uống rượi liên tục hy vọng kích thích được nàng, nhưng nàng không thích rượu, dù nàng thích anh gọi sâm banh, là vì, điều đó có vẻ sang trọng, nàng cũng không bao giờ uống quá nửa cốc. Nàng thích khi nào rời bàn đứng dậy cốc rượu đầy ắp vẫn còn nguyên.
- Điều đó chứng tỏ cho bọn hầu bàn anh là người như thế nào - nàng bảo.
Philip chọn một cơ hội lúc nàng có vẻ thân mật hơn ngày thường. Anh phải dự một kỳ thi về cơ thể học vào cuối tháng ba. Còn tuần nữa lả Lễ Phục Sinh. Mildred sẽ được nghỉ trọn ba ngày.
- Này, lúc ấy sao em không đi Paris nhỉ - anh hỏi. - Chúng ta sẽ được hưởng một thời gian thật tuyệt.
- Làm thế nào em có thể đi được. Tốn tiền lắm.
Philip đã nghĩ tới điều này, ít ra nhất thiết phải tốn hai mươi lăm bảng. Đối với anh đó là món tiền lớn. Anh sẵn sàng tiêu xài dốc túi vì nàng.
- Cái đó quan trọng gì? Em hãy nói là em muốn đi, em yêu nhé!
- Thế rồi sẽ ra làm sao? Em không tưởng tượng rằng mình đi ra ngoài với một người đàn ông không phải là chồng. Anh không nên đề nghị một chuyện như thế.
- Điều đó có gì quan trọng!
Anh tán rộng về vẻ huy hoàng của phố Hòa Bình, vẻ lộng lẫy chói lọi của Folies Gergere. Anh mô tả cung điện Le Louvre và Bon Marché. Anh kể cho nàng nghe về Cabaret du Nelant, về tu viện và nhiều nơi người nước ngoài lui tới. Bằng những màu sắc rực rỡ, anh miêu tả, ca tụng những khía cạnh của Paris mà anh khinh miệt. Anh khẩn khoản nàng đi với anh.
- Anh bảo là anh yêu em, nhưng nếu anh thực sự yêu em, thì anh phải muốn lấy em chứ? Anh chưa bao giờ đề nghị cưới em.
- Em thừa biết anh không làm nổi điều đó. Dù thế nào thì anh cũng chỉ đang học năm thứ nhất, trong sáu năm nữa, anh sẽ chẳng kiếm được xu nào?
- Ồ, em có trách anh đâu. Cho dù anh có quỳ gối van xin, em cũng chẳng lấy anh.
Anh đã nhiều lần tính đến việc cưới xin, nhưng nghĩ tới đây anh lại chùn bước. Ngày nào còn ở Paris, anh đã từng quan niệm rằng hôn nhân là thể chế lố bịch của những kẻ phàm tục. Anh cũng hiểu rằng nếu bị trói buộc vĩnh viễn, nhất định đời anh sẽ hỏng, bản năng của giai cấp trung lưu trong người anh cho rằng lấy một cô gái hầu bàn làm vợ có vẻ là một việc dễ sợ. Một người vợ tầm thường nhất định làm anh khó mà có được một phòng khám bệnh kha khá. Vả lại anh chỉ còn đủ tiền để chi dùng cho đến khi anh tốt nghiệp, anh không thể nuôi vợ dù hai vợ chồng có dàn xếp được là chua sinh con đẻ cái. Anh nhớ đến Cronshaw bị trói buộc với người đàn bà thô bỉ mà rùng mình khiếp sợ. Anh đã thấy trước Mildred sẽ như thế nào, với những quan niệm quý phái và đầu óc thiển cận của nàng. Không, anh không thể cưới nàng. Nhưng đấy chỉ là lý trí của anh quyết định như vậy. Anh thấy rằng mọi giá anh phải có nàng; và nếu như vì không cưới nàng, mà anh không có được nàng thì nhất định anh sẽ phải làm điều đó, tương lai ra sao thì ra, có thể kết thúc sẽ là đổ vỡ, anh cóc cần. Khi đầu óc anh đã nảy sinh một ý gì thì điều đó cứ ám ảnh anh, anh không nghĩ đến một điều gì khác và anh có hàng loạt lý luận để thuyết phục mình rằng điều anh muốn làm là hợp lý. Anh thấy mình đang làm sụp đổ tất cả những lý lẽ đúng đắn mà anh chợt nghĩ ra nhằm phản đối việc hôn nhân. Càng ngày thấy càng say mê nàng hơn; và mối tình không được thỏa mãn làm anh trở nên tức giận, vì bị xúc phạm.
- Trời ơi, nếu ta cưới nàng, ta sẽ bắt nàng trả giá cho mọi đau khổ mà ta đã chịu đựng. - Anh nghĩ thầm trong bụng.
Cuối cùng anh không chịu nổi cơn khắc khoải. Một tối, sau khi cơm nước xong, trong một quán rẻ tiền, ở Soho mà hiện nay họ thường đến, anh nói với nàng:
- Này, có phải hôm nọ em nói rằng nếu anh ngỏ lời cầu hôn, em cũng sẽ không lấy anh, có phải không?
- Phải, tạo sao không?
- Là vì anh không thể sống không có em. Anh cứ muốn em mãi mãi ở bên anh. Anh cố gắng từ bỏ ý nghĩ đó mà không được. Và sẽ không bao giờ từ bỏ được. Anh muốn em làm vợ anh.
Nàng đã đọc quá nhiều tiểu thuyết để biết tiếp nhận thế nào là một lời dạm hỏi như vậy.
- Em thực rất cảm ơn anh, anh Philip ạ, em rất lấy làm hãnh diễn về lời cầu hôn của anh.
- Ồ, đừng nói vớ vẩn. Em sẽ lấy anh phải không?
- Anh có nghĩ rằng chúng ta có hạnh phúc không?
- Không, nhưng cần gì điều đó.
Anh thốt ra những lời này, gần như miễn cưỡng làm cho nàng ngạc nhiên.
- Ừ, anh thật buồn cười. Vậy thì tại sao anh muốn lấy em? Hôm nọ anh nói là anh không đủ khả năng.
- Anh nghĩ anh chỉ còn khoảng một nghìn bốn trăm bảng. Hai đứa có thể tằn tiện vừa đủ cũng bằng như một người. Số tiền đó đủ nuôi sống chúng ta cho đến khi anh tốt nghiệp, được bổ nhiệm vào làm việc tại bệnh viện, lúc ấy anh có thể nhận một chân phụ tá.
- Thế có nghĩa là trong sáu năm anh vẫn không có kiếm thêm được đồng nào. Chúng mình phải sống dựa vào khoản bốn bảng một tuần cho đến lúc ấy, phải không?
- Không nhiều hơn ba bảng đâu. Anh còn phải trả tất cá các học phí nữa.
- Và khi là phụ tá anh có thể nhận được cái gì?
- Ba bảng một tuần.
- Có phải anh có ý muốn nói suốt cả thời gian đó, anh phải học tập, tiêu pha một món tài sản nhỏ để rồi cuối cùng kiếm được ba bảng một tuần? Em không cho là em sẽ phong lưu hơn bây giờ.
Anh yên lặng một lúc.
- Như vậy là em muốn nói em sẽ không lấy anh có phải không? - anh hỏi giọng khản lại - Tình yêu lớn lao của anh chẳng có một chút ý nghĩa nào với em hay sao?
- Về những chuyện đó người ta phải nghĩ đến cá nhân mình đã, đúng không nào? Em sẽ không phản đối việc lấy chồng, nhưng lấy chồng mà chẳng được phong lưu hơn bây giờ thì em chẳng muốn. Như vậy hỏi rằng ích lợi gì?
- Nếu em quan tâm đến anh thì hẳn em không nghĩ đến tất cả điều đó.
- Có lẽ không.
Anh im lặng. Anh muốn uống một cốc vang để nuốt trôi một cái gì đó tắt nghẹn trong họng.
- Anh hãy nhìn cô gái vừa đi ra kia, Mildred nói, cô ấy mua bộ áo choàng bằng da lông thú tại The Bon Marché ở Brixton đấy. Em thấy bộ áo này trong tủ kính bày hàng hôm trước khi em xuống đó.
Philip mỉm cười chua chát.
- Anh cười gì thế? - nàng hỏi. Thật đấy. Lúc đó em nói với cô em, em nhất định không mua thứ gì cùng loại đó để trong tủ kính bày hàng này, để mọi người phải hiểu rằng phải trả giá bao nhiêu mới mua được.
- Anh không hiểu nổi em. Em làm cho anh cực kỳ khổ sở rồi em nói những chuyện vớ vẩn chẳng có liên quan gì đến điều chúng ta đang nói.
- Anh làm em bực mình, nàng buồn rầu đáp - Em không thể không chú ý những áo lông thú đó, vì em đã nói với cô em…
- Em nói với cô em điều gì, anh cóc cần - anh nôn nóng cắt ngang.
- Em mong anh không được ăn nói thô bỉ với em, anh Philip ạ. Anh biết đó, em không thích thế.
Philip khẽ nhếch mép mỉm cười, nhưng cặp mắt anh trông dữ tợn. Anh yên lặng một lúc. Anh buồn rầu nhìn nàng. Anh ghét nàng, anh khinh nàng và anh cũng yêu nàng.
- Nếu anh có đôi chút khôn ngoan, thì anh phải đừng bao giờ gặp em nữa - cuối cùng anh nói. Giá mà em biết rằng anh khinh bỉ anh biết bao bì đã trót yêu em.
- Đó không phải là chuyện hay ho gì để nói với em - nàng giận dữ đáp lại, mặt mày sưng sỉa.
- Không phải thế đâu. - anh cười - Thôi ta đi đến Paris đi.
- Anh buồn cười thật đấy, anh bắt đầu cười đúng vào lúc người ta không nghĩ rằng anh cười được. Và nếu em làm cho anh khổ sở như vậy, tại sao anh lại muốn dẫn em đi đến Pavillon? Em đã sẵn sàng trở về nhà đây.
- Chỉ là vì ở gần em thì anh đỡ khổ sở hơn là ở xa em.
- Ước gì em biết được anh thực sự nghĩ thế nào về em.
Anh bật cười thẳng thắn.
- Em thân yêu, nếu em biết được thì không bao giờ em nói chuyện với anh nữa đâu.