Mặc dù đã qua Tết, nhưng mấy ngày tháng Ba này trời lạnh bất thường. Nghe nói do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, một đợt không khí lạnh tràn về khiến nhiệt độ giảm sâu xuống còn năm, sáu độ. Xuân sớm ở vùng Giang Nam, lạ lùng thay lại đổ tuyết.

Tiểu Ngô là một lao động nhập cư đến từ Trùng Khánh. Quê nhà chẳng có cơ hội kiếm tiền, năm kia sau khi bị mất việc, anh quyết định đợi qua Tết rồi đến vùng Hoa Nam làm thuê.

Ngồi xổm ở ga tàu phía Đông hai ngày trời, anh không ngờ miền Nam lại lạnh đến mức ấy. Nhưng thể lực anh khá tốt, vẫn chịu đựng được. Xuất thân từ một trong ba "lò lửa" lớn của Trung Quốc, anh đã tôi luyện được mình đồng da sắt, sức vóc hơn người. Anh chẳng có gì trong tay, chỉ có một mạng sống bền bỉ.

Một người đàn ông trông giống như cai thầu lao động đi tới. Tiểu Ngô tiến lên khẩn khoản:

"Việc gì tôi cũng làm: bốc vác, xây dựng, gạch đá, rửa bát... đào mộ mai táng cũng được."

Người đàn ông đánh giá anh một lượt:

"Đến đây thì phải tiêm vắc-xin 'phiên điển' (SARS) trước, nộp 90 tệ 'phí khử trùng'. Không thì chính quyền sẽ bắt phạt tiền, còn nhốt vài ngày rồi tống về quê. Đại thành phố có quy tắc của đại thành phố."

"Tôi nộp tiền xong là có việc làm ạ?"

Tiểu Ngô tuy là người thật thà, học vấn không cao, nhưng đồng hương đã dặn anh "nhập gia tùy tục", có những khoản phí dù biết là lừa đảo cũng không thể bớt.

"Tôi tạm thời thu xếp cho các cậu..." Cai thầu chỉ vào năm sáu người: "...ổn định chỗ ở, có nơi đặt lưng, sáng mai sẽ sắp xếp ra công trường."

Cả nhóm người đến một chỗ trọ tạm bợ, là tầng hai của một căn nhà đổ nát, có vài cái giường tầng bằng gỗ. Cai thầu thu "phí khử trùng" xong lại không cho tiêm thuốc, chỉ bảo:

"Có cảm cúm mới cần tiêm, không cảm cúm thì không cần khử trùng, 90 tệ này mai sẽ phát phiếu xác nhận. Còn nữa, mỗi người nộp 30 tệ 'phí giữ ấm'."

"Cái gì?" Mọi người thấy lại có hạng mục mới thì xì xào bàn tán, nhưng vì muốn lấy lòng cai thầu để có việc làm, họ dám giận mà không dám nói.

Cai thầu chỉ vào đống chăn bông chất ở góc phòng, không biết đã qua tay bao nhiêu người, tỏa ra mùi cơ thể chua loét:

"Chăn bông giá thuê 30 tệ một ngày. Đóng tiền là nhận được một cái, mấy ngày này lạnh, ngủ cho ngon."

Tiểu Ngô chợt nghĩ, lúc đi tới anh có ngang qua một tiệm bánh mì, ngoài cửa có chiếc xe gỗ đẩy tay bán chăn bông. Tiền bạc trong tay eo hẹp, tổng tài sản chỉ có 500 tệ, lại còn vay mượn thêm 500 nữa. Anh đến đây để làm thuê kiếm tiền chứ không phải để tiêu xài, nên vì muốn tiết kiệm chút đỉnh, anh tươi cười nói:

"Đại ca, tôi đắp đại cái gì cũng được. Chăn màn tôi tự lo liệu. Giờ đi ăn bát mì đã."

Cai thầu đang đếm tiền, trên mặt thoáng vẻ không hài lòng, không buồn ngẩng đầu:

"Nhớ đường về không? Tối mười giờ chúng tôi đóng cửa tắt đèn."

"Thời tiết lạnh thế này, ăn no xong tôi chẳng đi đâu cả."

Những người lao động khác kẻ ba người bốn rủ nhau đi mua cơm hộp, mua bánh mì. Họ nói với Tiểu Ngô:

"Cậu không 'giữ ấm' à? Thời tiết chết tiệt này!"

Tiểu Ngô vỗ vỗ ngực, cười cười.

Lát sau, mọi người thấy Tiểu Ngô vác một chiếc chăn bông mới về, mặt lộ vẻ đắc ý:

"Nhìn này, hàng mới, chỉ 15 tệ, rẻ quá! Dùng xong còn có thể mang đi."

Họ đều thầm hận mình là kẻ khờ khạo, nhưng tiền thuê đã đóng rồi, đành phải chịu. Chênh lệch tận 15 tệ đấy! Họ lầm bầm, rụt cổ chui vào cái chăn hôi hám.

Đêm xuống.

Nhiệt độ càng thấp hơn, gió lạnh thấu xương lùa qua khe cửa, luồn lách mọi ngóc ngách. Họ đều cuộn chặt chăn bông quanh người, chẳng bao lâu tiếng ngáy đã vang lên râm ran, tất cả đều chìm vào giấc mộng ngọt ngào, quên mất nhân gian thế nào.

Ai nấy đều ngủ say.

Trừ Tiểu Ngô.

Tiểu Ngô lấy chăn bông quấn kín người, trùm đầu lại, như một xác ướp, không để hở nửa phần. Nhưng anh không sao ngủ được. Ban đầu chỉ là không ấm, dần dần lạnh đến nổi da gà, răng va vào nhau lập cập, như rơi xuống hầm băng, máu đông cứng lại. Hai chân anh run bần bật, trong chăn cứ giậm chân liên hồi, nhưng hơi lạnh sắc như kim vẫn đâm thẳng vào khắp cơ thể, tựa hồ như muốn xé rách da thịt. Anh dùng hai tay ôm lấy mình, lại cảm thấy có vô số bàn tay đang ôm tới. Lạnh! Lạnh đến đau đớn! Cơ thể co quắp lại, mới không bị kéo xuống cõi âm u...

Anh càng ngủ càng thấy lạnh, lạnh từ trong ra ngoài...

Sáu rưỡi sáng hôm sau, mọi người luyến tiếc chui ra khỏi chăn, rửa mặt, chuẩn bị theo cai thầu đi làm.

Tiểu Ngô không động đậy.

Có người lay anh, không tỉnh. Lay thêm cái nữa, cũng không có phản ứng -

Lật chăn bông ra mới phát hiện anh đã chết cóng. Hàm trên nghiến chặt hàm dưới, khóe miệng kéo ngược lên trên, một "nụ cười" của kẻ chết cóng. Cơ thể co quắp sợ hãi, còn sợ đến mức đái ra đầy giường. Chiếc chăn bông ướt sũng, anh vẫn nắm chặt lấy, không buông.

Công an nhận tin báo, đưa tay chạm vào trán anh, như chạm phải một tảng băng.

"Ồ, lại chết cóng một người."

Mấy ngày nay người chết cóng không ít, nhưng phần lớn là người già yếu bệnh tật. Tiểu Ngô mới hơn hai mươi chưa đến ba mươi, người đàn ông tráng kiện như thế, sao lại yếu ớt vậy? Họ hỏi đồng hương:

"Có phải có bệnh không?"

"Làm gì có? Cậu ta còn bơi mùa đông nữa mà."

Thi thể phải mang đi. Họ dùng sức nạy những ngón tay đã cứng đờ đang nắm chặt lấy chiếc chăn bông của anh, trong lúc giằng co, chiếc chăn bị rách, lộ lớp bông bên trong - mọi người giật mình, có máu!

"Còn bảo không có bệnh?"

Kiểm tra lại, thấy những vệt cứng màu nâu, lốm đốm hỗn tạp, đã khô từ lâu, đó là những vết máu cũ. Không chỉ máu của một người.

Cấp trên ra lệnh truy tra.

Thế nhưng Tiểu Ngô lại mang theo đầy bụng hoài nghi mà ra đi không rõ ràng, được xử lý trước. Người Trung Quốc quá đông, một người lao động nhập cư ngoại tỉnh với hồ sơ không rõ ràng chết cóng trong thời tiết giá rét, chết tự nhiên, thi thể được đưa đến nhà hỏa táng...

Công an dựa vào lời ra tiếng vào của đồng hương, bắt đầu từ manh mối "chăn bông 15 tệ một cái", theo dõi kẻ bán hàng lấy hàng, phanh phui một xưởng làm giả -

Nằm ở thôn Tùng Lĩnh hẻo lánh, trong một tòa nhà dở dang. Cái gọi là hộ kinh doanh cá thể sản xuất chăn bông này có bốn người làm.

Nguyên liệu làm chăn bông, ngoài việc nhặt lại những chiếc chăn cũ từ bãi rác, còn có cả băng vệ sinh dính máu kinh nguyệt thu gom trong nhà vệ sinh, cùng với áo bông rách... tháo ra rồi chắp vá làm mới để bán.

"Còn nguyên liệu nào nữa?"

"Hết rồi." Mấy tên gian thương cúi đầu chỉ vào đống "bông tâm đen" kia: "Chỉ có thế thôi."

Công an đang còng tay, trong lúc đăng ký hồ sơ nhân thân thì bên ngoài có một chiếc xe tải chở hàng tới, tài xế không biết sự tình, vừa hét lớn:

"Lão Tạ, ra nhận hàng -"

Lời còn chưa dứt, đã chết lặng. Công an bắt giữ người tài xế.

Nhận hàng gì?

Hộ kinh doanh cá thể này cấu kết lâu dài với nhà tang lễ và nhà hỏa táng, bao thầu tất cả chăn bông - những chiếc này toàn là chăn đắp cho người chết, chăn liệm, được tôn xưng là "thọ bị", chăn càng nhiều càng thể hiện sự hiếu thảo và kính trọng của con cháu. Một số người chết do tai nạn, chết bất đắc kỳ tử, thi thể để lâu bắt đầu thối rữa cũng cần nhiều lớp chăn bông đắp lên để thấm hút máu mủ, tránh chảy tràn ra ngoài...

Do sợi hóa học của chăn bông khi đốt sẽ dính vào bàn để thi thể, khó dọn dẹp, lại tốn thêm nhiên liệu, nên nhân viên hỏa táng đều thu gom chăn bông lại, có hàng là gửi tới, mỗi chiếc 5 tệ bán cho xưởng, sau khi làm mới thì bán với giá 15 tệ mỗi chiếc.

Bẩn? Ai biết được ngọn ngành gốc gác?

Một trong số đó đã được bán cho Tiểu Ngô.

Tiểu Ngô không biết "chủ cũ" là ai? Những bàn tay băng giá tranh đoạt kia đến từ nơi nào?

Chiếc chăn bông của Tiểu Ngô, vừa vặn dùng để bọc lấy thi thể tím tái của anh, đưa đi hỏa thiêu. Mãi mãi bên nhau.

Anh nói không sai: "Dùng xong còn có thể mang đi."