Diệp Gia là một "nhiếp ảnh gia đường phố" — nói cách khác, cô ấy "không làm việc đàng hoàng".

Trước khi từ chức để làm một kẻ tự do, cô cũng từng chịu đựng đôi chút tủi thân. Bởi vì cô chưa từng nghĩ tới có ngày mình sẽ "trầm luân" thành một tay săn ảnh chó săn (paparazzi). Với tình yêu và kinh nghiệm nhiếp ảnh của Diệp Gia, đương nhiên cô hoàn toàn có thể trở thành một nhân viên "chó săn" xuất sắc, người biết cách nắm bắt linh hoạt động thái của nhân vật, và suy cho cùng thì đây cũng là một công việc.

Nhưng cô cảm thấy hơi bất bình. Dạo gần đây nhân sự của tòa soạn thiếu hụt, cô bị điều động tạm thời đi làm một vụ tin tức.

Ngày đêm cùng hai đồng nghiệp khác mai phục dưới tòa nhà của một người phụ nữ nổi tiếng trong thành phố — nhân vật cứ cách một ngày không tạo được chú ý là lại nổi mẩn đỏ, để theo dõi mối tình vụ trộm của cô ta với một người đàn ông — nói là "vụ trộm", thực chất cũng nằm trong tính toán của người phụ nữ nổi tiếng ấy, cô ta đã sắp xếp đâu ra đó lúc nào thì "bị chụp lén", lúc nào thì đùa giỡn ra chiều, ngay trước khi độc giả cảm thấy nhàm chán liền tung ngay một vài tin vặt lên mặt báo.

"Nghe nói cô ta lại có người tình mới rồi." Đội săn ảnh thì thầm với nhau.

"Nhưng chẳng phải nói vị kia bao nuôi một tháng năm mươi vạn sao?"

Diệp Gia cảm thấy đây là sự sỉ nhục lớn nhất đối với sáu năm kinh nghiệm nhiếp ảnh của mình.

Dù cô và các đồng nghiệp trong ngành có rảnh rỗi đến đâu, thì cũng không thể trở thành kẻ phụ thuộc cho một người phụ nữ chỉ có hư danh nhưng chẳng có đóng góp thiết thực nào cho xã hội. Bọn họ cũng là những thanh niên trai tráng tràn trề sức lực, có tay nghề kỹ thuật, tại sao thời gian lại cứ uổng phí trôi đi ở bãi đậu xe, góc đường, cửa hiệu danh tiếng, phòng quản lý tòa nhà chứ? — Phải chăng họ là chiếc loa phóng thanh, ống nội soi, điệp viên hạng ba chuyên moi móc những chuyện vặt vãnh lông gà vỏ tỏi trong giới giải trí và tiêu khiển?

Ngày Diệp Gia từ chức, tất cả đồng nghiệp đều cho rằng cô hành động theo cảm tính và quá ngốc nghếch.

"Hơn nữa, cậu đã không còn tiền lương cố định nữa rồi."

Hai tháng sau, cô mới tìm được một công việc "thời vụ". Chụp ảnh đường phố. Cô giúp một nhà văn làm cuốn sách này: những bức ảnh cũ của Hồng Kông, kết hợp đối chiếu với diện mạo mới sau khi thời đại đổi thay. Cô dựa vào "địa điểm cũ", chụp lại "giao diện mới", còn nhà văn thì khai thác một số câu chuyện. Cuốn sách này có lẽ sẽ không bán chạy — những cuốn sách mới "có ý nghĩa" thường do chính phủ tài trợ xuất bản đều là thế này.

Các "địa điểm tham quan" của Diệp Gia trải khắp đảo Hồng Kông, Cửu Long và Tân Giới.

Nhưng dự án này khiến cô làm việc rất vui vẻ. Cô ở Luân Đôn (là 'Luân Đôn' ở miền Đông Canada, chứ không phải 'Luân Đôn' ở nước Anh) năm, sáu năm, Hồng Kông đã đổi thay đến mức cô cũng không thể nhận ra nổi.

Vào một buổi chiều thứ Hai, cô gặp một người đàn ông kỳ lạ.

Anh ta đang quỳ gối ở lối ra ga tàu điện ngầm Thượng Hoàn. Phía trước và sau thân thể dán hai tấm bìa các-tông lớn viết "Thông cáo tìm người".

Trên đó viết:

"Tìm người — Người yêu dấu từ Hồ Bắc — Phạm Kim Hoa, A Thành"

Người đàn ông này đeo kính gọng đen, ăn mặc bình thường, quê mùa. Trên người còn vương mùi mồ hôi. Anh ta quỳ ở đó có vẻ đã một thời gian, những người đứng xem đang chỉ trỏ, cười khúc khích.

Người đàn ông liên tục dập đầu. Giống như một chiếc "sandwich" dập đầu vậy.

Dựa theo bản năng, Diệp Gia lập tức tìm một góc chụp hai bức ảnh.

Sau đó, cô đi chụp ảnh "Tây Cảng Thành". Đó là một trung tâm thương mại được cải tạo từ một khu chợ.

Nửa tiếng sau quay lại ga tàu điện ngầm, người đàn ông đó vẫn ở đó. Trán cúi gập xuống đến mức hơi sưng đỏ lên rồi.

Với tư cách là "cựu" phóng viên săn ảnh, Diệp Gia rất tự nhiên mà "phỏng vấn" anh ta.

"Anh tìm người tên Phạm Kim Hoa này là người thế nào?"

"Là người phụ nữ tôi yêu sâu sắc nhất!"

"Cô ấy ở Hồng Kông sao?"

"Tôi quen cô ấy ở Hồ Bắc. Suốt đời này tôi sẽ không lấy người khác nữa. Tôi thích cô ấy nhất, cô ấy cũng thích tôi nhất. Nhưng mà không tìm thấy cô ấy nữa rồi."

Anh ta lại nhấn mạnh: "Tôi đã lên Hồ Bắc rồi đấy — nghe nói cô ấy đã lấy chồng, còn đến Hồng Kông nữa."

"Hả?" Một bà thím "đứng nghe ké" lập tức có phản ứng: "Người ta lấy chồng rồi mà anh còn đi tìm khắp nơi á?"

"Tôi không tin. Cô ấy sẽ hồi tâm chuyển ý thôi!"

Một người phụ nữ khác ra vẻ đầy tình mẫu tử dạy bảo anh ta:

"Anh như thế là không đúng rồi, đại trượng phu lo gì thiếu vợ? Sao có thể phá hoại hạnh phúc nhà người ta chứ? Anh tìm người khác đi."

"Tôi không tìm người khác đâu!" Người đàn ông cố chấp đến mức giọng nói cũng trở nên gấp gáp: "Nhất định phải nói rõ ràng trước mặt!"

Diệp Gia hỏi: "Anh định làm thế nào?"

"Tôi sẽ quỳ gối ở từng ga tàu điện ngầm, để thu hút sự chú ý của cô ấy. Mấy ngày trước tôi đã quỳ ở Tây Loan Hà rồi."

"Cách này không có tác dụng đâu." Cô nói: "Anh nên tìm truyền thông hoặc đài truyền hình giúp đỡ, đám săn ảnh sẽ tung tin tức giật gân ra ngoài —"

Chưa nói dứt câu, Diệp Gia đã phì cười. Người đàn ông này quá "ngốc", có phần buồn cười, lại chẳng biết có phải là trò chơi "chơi khăm" nào đó hay không, lợi dụng lòng trắc ẩn của người qua đường, quay lén lại rồi làm thành một chuyên mục hài hước.

Hơn nữa, liệu có phải là một "khóa huấn luyện thủ lĩnh" nào đó, nhằm thử thách sự gan dạ và lòng tự tin cá nhân hay không? Bởi vì một trong những hạng mục "huấn luyện" của họ chính là hành vi lệch lạc, chẳng hạn như một người đàn ông ăn mặc chỉnh tề quỳ ở cầu Kiều Ngõ Tròn để đánh tiểu nhân, hoặc một giám đốc hành chính ra chợ bán cá, nhằm gia tăng dũng khí đối mặt với "quần chúng" — ngay cách đó không lâu có huấn luyện viên đang chấm điểm.

“Anh đưa chứng minh thư cho tôi xem nào.”

Tên si tình ngốc nghếch A Thành này lại thực sự lấy chứng minh thư ra.

“Đinh Thành. Một nghìn chín trăm sáu mươi —” Diệp Gia liếc nhìn: “Anh bạn, anh cũng ngập ngé tuổi bốn mươi rồi, sao vẫn chưa thông suốt vậy?”

"Tôi không tìm thấy người yêu của mình thì tôi sẽ tự tử quyên sinh!" Trông có vẻ vô cùng không cam lòng.

Diệp Gia nhìn quanh bốn phía, những người qua đường tò mò ngày một đông, xung quanh là tiệm trà thảo mộc, cửa hàng trái cây, nhà hàng, ngân hàng —

Người đàn ông trung niên quẩn trí này hoàn toàn không phải là thành viên của xã hội hiện đại, lại càng hoàn toàn tách biệt với "hình tượng" lãng mạn tình chủng trong tiểu thuyết tình yêu. Hoàn toàn lạc lõng.

Cũng coi như là một cảnh quan nhỏ trong thành phố.

Diệp Gia lại chụp thêm hai khung hình. Ghi lại địa chỉ và số điện thoại của Đinh Thành. Địa chỉ của Phạm Kim Hoa tại thành phố Quảng Thủy, tỉnh Hồ Bắc. Sau đó gọi điện thoại cho đồng nghiệp cũ ở tòa soạn để báo tin — họ vừa nghe thấy, tuy không phải người nổi tiếng, không có giá trị tin tức, nhưng lại rất có hứng thú theo dõi.

Người đàn ông số sốt sắng hỏi: “Có phải đang giúp tôi tìm không? Tôi sẽ tự tử đấy!”

“Đừng làm chuyện dại dột.”

“Tôi nói thật đấy!” Khi anh ta một lòng một dạ không thay đổi, hóa ra lại vô cùng mang tính hài kịch, giống hệt như Châu Tinh Trì đang giả trang thành Lương Sơn Bá vậy. Hai tấm bìa các-tông lớn kia chính là đôi cánh hóa bướm nhưng không thể bay lên được.

“Anh cứ quỳ ở đây, đừng đi đâu cả. Mười lăm phút nữa sẽ có phóng viên đến.”

“Được được được!” Anh ta đang đợi.

Buổi tối Diệp Gia nhận được điện thoại của Tiểu Bình:

“Tớ không tìm thấy cái 'bảng thông cáo người thật' mà cậu nói ở ga Thượng Hoàn. Đã hỏi những người xung quanh và nhân viên cửa hàng, không ai nhìn thấy anh ta cả.”

Lại nói tiếp: “Cậu gặp ma đấy à?”

“Sao lại thế được?” Diệp Gia kêu lên: “Tớ đã nói chuyện với anh ấy rất lâu. Tớ còn gọi điện để tìm mà.”

“Không cần đâu, tớ đã gọi cả tối rồi, không ai nghe máy cả.” Tiểu Bình nói: “Đến tận nhà tìm, cũng không có ai mở cửa.” —

Người này bốc hơi khỏi thế gian rồi sao?

Diệp Gia cảm thấy hơi bực bội. Cô muốn giúp anh ta, bởi vì anh ta quá si tình. Lại dám chơi trò mất tích? Thật quá vô lý!

Thế là cô quyết định theo sát vụ này.

Diệp Gia vốn là cú đêm, lại còn phải sắp xếp lại tập ảnh ở đường Đôn Mật, có đầy đủ điều kiện để kiểm tra đột xuất. Hai giờ, ba giờ sáng, gọi điện cũng chẳng có ai nghe máy.

Sáng sớm ngày hôm sau, mặt trời còn chưa mọc, đầu dây bên kia đã có người nhấc máy.

Là giọng nữ mang thổ âm. Cô ta nói:

“Cô đừng giúp anh ta nữa, không tìm thấy đâu. Người phụ nữ đó hoàn toàn không ở Hồ Bắc, cũng không ở Hồng Kông. Người nhà người ta không muốn anh ta đến phiền phức, nên mới lừa anh ta bảo là đã lấy chồng, gả sang Hồng Kông rồi.”

Cô ta lại điềm tĩnh nói tiếp: “Mẹ của A Thành cũng bảo anh ta đừng tìm nữa, nhưng anh ta không nghe. Người phụ nữ đó không cần phải tìm nữa đâu. Cô ta chết rồi.”

Diệp Gia truy vấn: “A Thành đi đâu rồi?”

“Hắn ư? Hắn nhập viện rồi. Tôi cũng không biết là bệnh viện nào. Tôi phải đi đây. Tôi không còn thời gian nữa đâu.”

Hắn nhập viện rồi? Hắn thực sự tự tử sao?

Diệp Gia gọi điện đến số 1083 để tra cứu số điện thoại của tất cả các bệnh viện công lập trong khu vực. Lại hỏi trang tin tức thời sự Hồng Kông xem có vụ tự tử nào không — không ngờ rằng, cô "vẫn" phải làm phóng viên săn ảnh.

Cuối cùng cũng hỏi ra được: — Bệnh viện có cái tên "Đinh Thành", dựa theo quyền riêng tư của bệnh nhân, không được phép tiết lộ chi tiết. Chỉ nói là đang ở tòa nhà K.

Tòa nhà K?

Diệp Gia đã đến Bệnh viện Khu vực Đông.

Đi qua sảnh lớn tĩnh mịch, hành lang dài dằng dặc, cầu thang và thang máy với ánh đèn mập mờ, dọc đường bóng người vắng ngắt, đâu đâu cũng văng vẳng tiếng vang trống rỗng.

Tòa nhà K không nằm ở tòa nhà chính, mà là một tòa nhà khác. Thật bất ngờ, hóa ra đây là khu bệnh phòng "tâm thần" bị giam giữ nghiêm ngặt hai mươi tư giờ!

Diệp Gia nhìn qua ô cửa kính nhỏ, thấy "chúng sinh vạn loại (nam diễn viên trẻ, nam diễn viên trung niên, nam diễn viên lớn tuổi)", bọn họ có vấn đề về tinh thần, không nhận ra người, phát ra những tiếng cười ngốc nghếch, hoặc trợn mắt nhìn nhau.

Từng người, từng người một, xếp hàng đi vòng tròn. Sau đó nhận thuốc, uống sữa, rồi lại đi thêm vài vòng, tập thể lên giường đi ngủ. Có những anh chàng đẹp trai cao to vạm vỡ, cũng có những ông cụ tóc rụng lơ thơ vài sợi, người thì vạm vỡ, kẻ thì nhỏ thó, vẻ mặt đê tiện, có kẻ chất phác thật thà, cũng có kẻ mang diện mạo lưu manh, đều đang chậm rãi sải bước trong vòng tròn, đầu nối đuôi nhau, không có điểm bắt đầu cũng chẳng có điểm kết thúc. Người không đi nổi thì ngồi liệt trên xe lăn. Sau lưng ai nấy đều có một câu chuyện —

Bất ngờ không đề phòng, chẳng biết từ đâu xông ra một bệnh nhân, áp mặt vào tấm cửa kính nhìn cô, biểu cảm vô cùng quỷ dị. Lại có người phát ra tiếng hú thê thảm, khiến cô giật nảy mình.

Nam y tá bước tới mở khóa, Diệp Gia nói:

“Không biết Đinh Thành ngày hôm qua nhập viện, muốn biết tình hình bệnh của anh ấy.” Tiện miệng nói luôn: “Anh ấy là anh họ tôi.”

“Hôm qua?” Nam y tá nghi ngờ nhìn Diệp Gia: “Cậu ta vào đây hơn ba tháng rồi.”

“Sao lại thế được? Chiều hôm qua anh ấy vẫn còn rất khỏe mạnh mà —”

“Đinh Thành nhập viện từ hơn ba tháng trước. Nhìn đi, ghi chép là thế này. Cậu ta cứ ngẩn ngơ ngơ ngẩn, nói là không tìm thấy người phụ nữ mình yêu, tinh thần hoàn toàn suy sụp mất trí. Tuần này rất ngoan ngoãn, uống thuốc xong là ngủ suốt cả ngày, cũng không muốn nhớ lại chuyện trước kia nữa, chẳng nhắc đến nữa rồi.”

Nam y tá chỉ chỉ chiếc giường ngủ. Từng chiếc, từng chiếc một, được sắp xếp gọn gàng. Tất cả bệnh nhân sau khi uống thuốc và uống sữa xong, đều lên giường đi ngủ rồi.

Trên một chiếc giường nào đó ở góc phòng, chính là Đinh Thành đang nằm —

Mà Đinh Thành, ở trong tòa nhà K bị giam cầm, mất đi phương hướng, năng lực tự chủ và năng lực biểu đạt, chân không bước ra ngoài cửa, hoàn toàn không có khả năng đi ra ngoài!

Diệp Gia run giọng hỏi:

“Cậu ta là 'người' đấy chứ?”

“Đương nhiên là người rồi. Cô bé, cô buồn cười thật đấy.” Nam y tá cười: “Cô tưởng anh họ cô không xong rồi chắc? Cơ thể cậu ta không có vấn đề gì cả. Vấn đề chỉ nằm ở 'đây' thôi!” Anh ta gõ gõ vào đầu mình —

Có vấn đề! Có vấn đề rồi!

Diệp Gia hoàn toàn không tài nào nghĩ thông suốt nổi. Cô lập tức mang cuộn phim chưa chụp xong đó đi rửa.

Ngoài hơn chục tấm ở "Tây Cảng Thành" ra, cô nhìn thấy bốn tấm này: —

Tấm thứ nhất là Đinh Thành và "tấm bìa các-tông tìm người" của anh ta cộng thêm khung cảnh xung quanh.

Tấm thứ hai là tư thế quỳ gối của Đinh Thành.

Tấm thứ ba là Đinh Thành và những người qua đường tò mò ở bên cạnh.

Tấm thứ tư là biểu cảm kiên nghị của Đinh Thành, chụp cận cảnh.

Nhưng, trong mỗi một bức ảnh,

Phía sau anh ta đều có bóng dáng của một người phụ nữ.

Khuôn mặt cô ấy buồn bã, cúi đầu không nói, có điều khó nói. Cô ấy đứng sau lưng anh ta, nhìn không rõ lắm. Tấm sau càng mờ hơn tấm trước. Đến cuối cùng, cô ấy vô cùng, vô cùng mờ ảo.

Cô ấy từ đâu đến? Đã đến một thành phố xa lạ ư?

Đến tìm anh ấy? Bảo anh ấy đừng tìm cô ấy nữa ư?

Cô ấy có phải là "Phạm — Kim — Hoa" không?

Diệp Gia hồ đồ rồi. Toàn bộ sự việc chỉ là một ảo giác vô lý hay sao?

Cô đặt chiếc kính lúp lên những bức ảnh, không biết rốt cuộc bản thân đang tìm kiếm điều gì?

(Trích từ tập truyện ngắn "Nịch Sáp Đào Hoa" của Lý Bích Hoa)