Mặc dù đã là đầu thu, ánh mặt trời xuyên qua kính màu rực rỡ, huyễn hoặc lung linh, khiến nơi chân núi Thanh Lương ở Giang Ninh (nay là Nam Kinh), tòa "Tùy Viên" thanh nhã kia vẫn còn vương lại chút oi ả không thể xua tan.

Chủ nhân đã bài trí Tùy Viên để mình thong dong tự tại trong đó suốt mấy chục năm, chính là Viên Mai, người tự hiệu là "Tùy Viên lão nhân". Thực ra năm mua vườn ông vẫn chưa già, hơn ba mươi tuổi đã từ chức Tri huyện Giang Ninh, bước lên một sân khấu cuộc đời khác.

Viên Mai lúc này đã già rồi.

"Tháng chín rồi mà vẫn còn đổ mồ hôi."

Ông nhìn hàng bách trong vườn, bỗng thấy thèm ăn: "Thật muốn ăn chút điểm tâm thanh ngọt."

Ông là người biết ăn. Cả đời hưởng thụ việc ăn uống.

Viên Mai (1716-1797) là một tài tử thi nhân. Người Tiền Đường, Chiết Giang (nay là Hàng Châu). Ông hơn hai mươi tuổi, đỗ Tiến sĩ năm Càn Long thứ tư, được bổ làm Hàn lâm viện Thứ cát sĩ, tuổi trẻ đắc ý, từng đảm nhiệm chức Tri huyện các huyện Lật Thủy, Giang Phố, Thuật Dương, Giang Ninh. Lễ tiết gò bó chốn quan trường có sự mâu thuẫn lớn với thái độ sống tự do phóng khoáng của ông. Là phụ mẫu chi quan, nỗi niềm của ông với sơn thủy lớn hơn nông tang, hứng thú với bia thiếp vượt xa văn thư lại bộ. Thường lưu luyến phong hoa tuyết nguyệt, ít quan tâm dân tình, tấm lòng xích tử, chí hướng nhã sĩ đã khiến vị quan trẻ vốn có tiền đồ rộng mở trên đường làm quan này, đột ngột nhảy từ một vị Tri huyện thất phẩm đường đường vào chốn sơn lâm ẩn dật - năm ba mươi hai tuổi ông đã "về hưu".

Tòa biệt thự Tiểu Thương Sơn này vị trí hơi hẻo lánh, lúc mua chỉ tốn ba trăm lượng bạc, nhưng chi phí mở rộng, xây dựng lại và bài trí thì gấp hơn mười lần.

Vây quanh tài tử thi nhân là bạn học, bạn bè, thê thiếp, huynh đệ, nữ đệ tử đẹp như hoa, văn nhân giúp vui biết điều hiểu chuyện, luyến đồng ca kỹ phong tình độc đáo... cuộc sống trải qua xa hoa, lãng phí, tùy hứng.

Dùng nước Trung Linh, Huệ Tuyền để pha trà Vũ Di, dùng thịt lươn hấp nhừ và canh gà làm mì sợi mảnh, nếm món đậu phụ bát bảo của Vương thái thú. Chén bát uống rượu phải dùng danh từ, bạch ngọc, sừng tê, thủy tinh...

Buổi chiều, người hầu bưng điểm tâm lên, có bánh bách quả, thanh đoàn, bánh bạch vân. Ngoài ra còn có bát nhỏ hồ bột bách hợp tươi xay.

Viên Mai hỏi:

"Có màn thầu hạt dẻ nhỏ không?"

Ông nhớ đến một người -

Tiêu Mỹ Nhân.

Giới bạn bè tốt xấu ở Giang Ninh, từ những lời ông tán thưởng, sớm đã kết giao tâm hồn với vị "mỹ nhân" này.

Bên đường dịch trạm ngoài cửa Nam Nghi Chinh, Dương Châu, có một tiệm điểm tâm nhỏ, người tân quả phụ tuổi hơn ba mươi kia, với đôi bàn tay trắng muốt linh hoạt, làm ra không ít món điểm tâm ngon miệng.

Màn thầu cô làm chỉ to như quả hồ đào, dùng xửng hấp, nhân có loại mặn, loại ngọt, mỗi lần dùng đũa có thể gắp được hai cái, rời đũa là màn thầu lập tức phồng lên. Còn có hoành thánh nhỏ như nhãn, sủi cảo như nguyên bảo, đều nhỏ nhắn đáng yêu, trắng như tuyết.

Ông từng ghé qua vài lần, trò chuyện rất tâm đầu ý hợp. Chênh lệch tuổi tác ba bốn mươi năm, nhưng sự trân trọng tri ngộ đã phá vỡ ngăn cách.

"Cô tên là gì?"

"Tiểu nữ họ Tiêu, tên không quan trọng." Cô cười: "Gọi là A Tiêu, Tiêu Tiêu, hay là 'chưởng quầy', đều được."

Thương xót cô mất chồng, một mình gánh vác gia đình, nhưng điểm tâm ngon miệng, người lại dung mạo xuất chúng. Nam cần đẹp thì mặc áo đen, nữ cần đẹp thì mặc đồ mộc mạc. Khuôn mặt phấn nụ, bàn tay ngọc ngà, cũng mộc mạc trắng ngần gợi cảm như điểm tâm vậy. Viên Mai trêu chọc:

"Không cho biết quý danh, sau này ta đành gọi cô là 'Tiêu Mỹ Nhân' vậy."

"Viên lão gia thật biết đùa!"

Đối mặt với vị danh nhân có danh tiếng, địa vị, tài tình, tài phú đều chênh lệch với mình này, nụ cười hờn dỗi của Tiêu Mỹ Nhân dường như cũng nhận hết, cũng chẳng còn cách nào với "đứa trẻ nghịch ngợm" này.

"Tùy Viên lão nhân" người già nhưng tâm không già, đã nghiện ăn, lòng ngứa ngáy khó chịu. Lại nghĩ đến việc đi thăm thú, nếm lại điểm tâm cô làm khéo léo.

Ông dặn dò người hầu chuẩn bị đi Dương Châu thăm bạn, trên đường qua Nghi Chinh, nhất định phải ghé thăm cô chưởng quầy xinh đẹp. Còn định đặt làm một đợt điểm tâm, tặng cho mọi người làm quà nhỏ dịp Trùng Dương. Ừm, rốt cuộc có món mới lạ gì không? Đã không kịp chờ đợi rồi.

Đến cửa Nam, tiệm điểm tâm cửa đóng then cài - ông ngỡ ngàng.

Người hầu tiến lên gõ cửa, hồi lâu không có tiếng đáp lại.

Viên Mai sốt ruột: "Ngươi hỏi thử hàng quán gần đây xem, Tiêu Mỹ Nhân đi đâu rồi?"

"Không cần hỏi nữa -" Ông xoay người, thấy Tiêu Mỹ Nhân xách một giỏ hoa cúc, vàng trắng tươi thắm. Cô vội vã chạy đến. Xa cách một thời gian, như đã cách một đời. Dung mạo không thay đổi nhiều, thêm chút phong sương, có phần tái nhợt, nhưng vẫn thướt tha uyển chuyển, hiểu lòng người.

"Ta từ xa tới gặp ngài, Viên lão gia xin hãy đợi ta dọn dẹp một chút rồi hãy vào ngồi chơi."

Cô bận rộn một hồi, lau chùi bàn ghế, mời Viên Mai vào. Trước tiên pha một ấm trà hoa cúc.

"Cô không thay đổi gì nhiều," ông nói: "Nhưng ta lại già thêm rồi."

Ông nhấp một ngụm trà hoa cúc.

Cô ân cần nói: "Cúc là hoa cỏ đúng mùa, dạo này nở rộ. Tuy hơi hàn chát, nhưng hương hoa vị ngọt, ngài uống nhiều một chút, có thể nhẹ người lợi khí, kéo dài tuổi thọ đấy."

Trà thơm ngát. Viên Mai gật đầu: "Vậy, cô thiết kế cho ta vài loại bánh, phải mới lạ thú vị, cô chưa từng làm, ta chưa từng ăn, thử tài cô chút."

Tiêu Mỹ Nhân khẽ thở dài: "Ai, chỉ sợ tay nghề đã sinh xơ -"

"Cái gì?" Ông hỏi: "Chẳng phải cô vẫn luôn làm đó sao -"

Tiêu Mỹ Nhân không đợi ông nói hết, lập tức chuyển chủ đề: "Không có đâu, ta chỉ sợ không khiến Viên lão gia hài lòng, nên nói trước cho đỡ ngại thôi."

"Ta đối với Tiêu Mỹ Nhân luôn có lòng tin, nếu không sao phải vất vả đường xa tới tìm cô? Ngoài điểm tâm của Tiêu Mỹ Nhân, ta không nhìn người khác một cái." Viên Mai gần như thề thốt, quên cả tuổi tác: "Cô làm tốt, ta đặt ba nghìn cái!"

"Bao nhiêu?"

"Ba nghìn!"

"Ngài làm sao ăn hết? Đừng đùa nữa."

"Ta tặng người ta mà. Đến Trùng Dương rồi, đời người mấy độ thu lạnh? Đặt cho cô một đề bài: - Phải đúng dịp."

Đời người mấy độ thu lạnh?

Sắc mặt Tiêu Mỹ Nhân biến đổi.

"Làm khó cô rồi?"

Nước mắt cô cuộn tròn trong khóe mắt. Tiêu Mỹ Nhân quay lưng đi. Đợi khi cô quay đầu lại, rạng rỡ mỉm cười:

"Bánh cúc hoa độc nhất vô nhị, ngài trước đây chưa từng ăn, sau này cũng không ăn được nữa đâu."

Tiêu Mỹ Nhân vén tay áo, buộc tạp dề, trước tiên rửa sạch hoa cúc. Hoa cúc trong giỏ, vàng trắng mỗi thứ một nửa, đều tươi thắm đẹp mắt.

"Loài hoa này là nhà ta tự trồng, đừng nhìn hoa cúc xinh đẹp muôn hình muôn vẻ, mà có sự phân biệt giữa cúc nhà và cúc dại -"

"Đương nhiên cúc nhà là tốt nhất, thanh can minh mục, bổ nhiều hơn tả." Viên Mai nói: "Cúc dại yêu kiều, tuy khử độc tán hỏa, nhưng tả nhiều hơn bổ."

Cô cười: "Ta thật là múa rìu qua mắt thợ. Không nói nữa, không nói nữa."

Cánh hoa rửa sạch để ráo.

Tiêu Mỹ Nhân đem loại cúc trắng khô thượng hạng của Hàng Châu, dùng nước sạch ngâm nấu. Cúc Hàng trước tiên gói bằng vải màn mỏng, như vậy có thể tránh được phiền phức lọc bã tạp chất. Nước hoa cúc hương thơm tỏa ra, màu sắc vàng nhạt. Thời gian ngâm nấu nắm bắt cực tốt, không được nôn nóng, nếu không hương cúc chưa bay ra; cũng không được quá lâu, dẫn đến hơi có vị đắng.

Nước hoa đã xong, liền thêm đường.

Cô không thích dùng đường vàng đường đỏ, vì màu đậm, cảm giác vẩn đục. Hơn nữa quá ngọt, phá hỏng hương hoa tự nhiên. Tiêu Mỹ Nhân làm điểm tâm, vốn dùng đường phèn. Từ từ thêm vào nước hoa, cân nhắc đong đếm, đường phèn nhiều một chút không sao, lát nữa nếu rót dung dịch bột mã thầy vào, chắc chắn sẽ loãng đi một chút. Nước đường sôi rồi, còn dùng vải màn lọc một chút. Lúc này, rắc một lớp hoa cúc tươi vàng trắng đã cắt nhỏ hoặc bông nhỏ, một nửa còn lại để dự phòng.

Bột mã thầy sau khi hòa tan bằng lượng nước sạch thích hợp, đổ vào nước hoa cánh hoa, chưng lửa lớn, đến khi trong suốt hoàn toàn là chín. Nhưng sau khi rời lửa một lát, rắc thêm một lớp cánh hoa cúc tươi nữa, vì khi sắp đông mà chưa cứng, cánh hoa sẽ không lắng xuống dưới, phân bố đều đặn.

Tiêu Mỹ Nhân lấy câu kỷ tử đã được lau sạch bằng vải bông ẩm ra, nó không qua rửa nước ngâm nước, hạt sẽ không bị trương phình nát, dùng dao sắc băm nhỏ, thành dạng cát đỏ chu sa, rắc vào trong bánh cúc hoa, trộn nhẹ - đợt chu sa này là nét bút thần, không làm cho hạt quá to mà lấn át chủ khách, trong màu vàng nhạt trong vắt, nhỏ nhắn tinh xảo, điểm xuyết thêm màu sắc.

Bánh cúc hoa làm xong, cần đặt nơi râm mát cho đông thành bánh. Cô mới ngồi xuống nghỉ ngơi.

Quá trình làm điểm tâm, đẹp như tranh vẽ.

Viên Mai ở bên cạnh nhìn đến ngẩn ngơ.

"Tiêu Mỹ Nhân, còn nhớ lần đầu tiên ta ghé tiệm nhỏ này của cô không?"

"Nhớ chứ."

"Ngày đó làm món điểm tâm gì?"

"Làm món 'Tứ hỷ thang viên', có bốn loại nhân: rau củ, đậu đỏ, đường vừng và thịt băm."

"Ta ăn thang viên, chỉ cảm thấy là đôi bàn tay ngọc trắng nõn mềm mại của cô vậy."

Cô cười: "Viên lão gia cứ thích trêu chọc người ta." Nghĩ lại: "Nhớ ra rồi, ngài còn trò chuyện về đậu phụ cả nửa ngày trời, mặt trời lặn rồi mà vẫn không nỡ đi..."

Cô rót cho ông trà hoa cúc mới pha.

Đôi bàn tay thon dài của Tiêu Mỹ Nhân, luôn khiến Viên Mai liên tưởng đến bột gạo nếp tinh tế, thang viên, đậu phụ...

Ông từng nếm qua các món ăn của bạn bè sành ăn, Tưởng thị lang đậu phụ, Dương trung thừa đậu phụ, Trương Khải đậu phụ, Khánh Nguyên đậu phụ, Vương thái thú đậu phụ... có nấu nước, ninh canh, chiên dầu, xào khô, áp chảo...

"Năm Càn Long thứ hai mươi ba, ta cùng bạn ăn đậu phụ ở nhà Trình Lập Phương tại Dương Châu, chiên hai mặt vàng, khá khô, không có chút nước sốt nào, tinh xảo tuyệt luân, vậy mà có vị tươi của sò biển, nhưng trong đĩa lại không thấy sò biển và các loại rau ăn kèm nào khác -"

"Rốt cuộc là dùng gì làm vậy?" Cô hỏi.

"Cô đừng vội, nghe ta từ từ nói." Ông cố tình úp mở: "Ngày hôm sau ta kể cho Tra Tuyên Môn, Tra nói ông ấy biết làm. Sau đó một ngày nào đó, ta liền được ăn món này ở nhà Tra. Vừa dùng đũa gắp, ta liền cười lớn -"

"Là gì vậy?"

"Ta không nói cho cô."

"Viên lão gia ngài nói nhanh đi, thật là, treo người ta lơ lửng - ngài mau nói đi, ta làm cho ngài món Tam tằng ngọc đới cao. Nói đi!"

"Được được được, là loại có nhân đậu đó. Cô đoán xem đó là gì? - Hóa ra không phải đậu phụ thật, đều là óc gà óc chim làm thành, ngấy quá, chi phí cao gấp mười lần món ăn nhà họ Trình, nhưng mùi vị kém xa."

Viên Mai khẽ thở dài: "Đáng tiếc lúc đó ta vì việc tang của em gái vội vã về nhà, không kịp hỏi phương pháp của Trình. Qua một năm, ông ấy đã qua đời, cho đến tận hôm nay, ta vẫn còn hối tiếc..."

Ông nhắm mắt lại, vô cùng sầu muộn: "Ai!"

"Viên lão gia buồn ngủ rồi? Ngài muốn vào trọ không?"

"Không, ta nằm đây một lát. Đợi bánh cúc hoa xong, ăn ngay một miếng. Đi đi về về, tốn không nổi thời gian. Không còn sức nữa rồi."

"Vậy ta xếp băng ghế lại nhé."

Cô nhanh nhẹn xếp xong, như cái giường rộng, bằng gỗ, cứng.

Viên Mai yếu ớt gắng sức nằm lên, như một cái bóng, phiêu du và nhẹ bẫng. Tiêu Mỹ Nhân không cười nổi.

"Đời người chẳng qua là vậy: giường cao gối mềm mộng vào giấc nồng, nhưng ván gỗ cũng là chốn nghỉ ngơi. Nhắm mắt dưỡng thần, hai chân duỗi thẳng, thời gian lại qua đi." Ông thấy khuôn mặt cô sầu muộn: "Ủa? Mỹ nhân không cười, giống như đậu phụ để đông lạnh cả đêm vậy."

Cô gắng gượng cười khổ một cái.

"Thân thế của cô như một bí ẩn, tên tuổi cũng không ai hay biết, có thể coi là một người phụ nữ bí ẩn." Viên Mai nói: "Thời gian đã tới, hay là cô kể về bản thân đi! Cô và ta tuổi tác chênh lệch rất xa, nhưng là vong niên chi giao, ta quan tâm cô, cũng muốn vì cô mà chia sẻ lo âu."

Nhân lúc bánh cúc hoa còn nóng, mọi thứ vẫn chưa đông lạnh, trong hơi ấm còn sót lại, cô hồi tưởng chuyện cũ, thực sự không muốn nhìn lại.

Tiêu Mỹ Nhân là con của thiếp trốn chạy. Mẹ vì không chịu nổi sự ngược đãi vòi vĩnh trong đại gia đình, thừa lúc lão gia đi xa, chính thất đi lễ, trốn khỏi đại trạch. Dùng trù nghệ học được từ nhà hào môn để mưu sinh, truyền dạy cho cô. Vì thấp hèn, không phải là "thân thế như bí ẩn", chỉ là không dám nói với người khác.

Sau khi mẹ mất, Tiêu Mỹ Nhân dung nhan tú lệ, làm điểm tâm lại khéo tay tinh xảo, gả cho một thương nhân. Nhưng hắn trọng lợi khinh ly, chỉ thích sơn hào hải vị, đối với trù nghệ của cô một chút cũng không biết thưởng thức, chỉ cảm thấy tiểu mi tiểu nhãn, ăn không đã đời. Vì ăn uống vô độ, còn trúng rượu độc, bệnh gan mà chết.

Chồng chết, gia sản bị các huynh đệ khác chia chác. Tiêu Mỹ Nhân nghiến răng xin đi, tự lực cánh sinh. Liền mở tiệm điểm tâm này ở Nghi Chinh. Từ đó không dựa dẫm vào đàn ông. Điểm tâm làm ngon, nổi tiếng gần xa, cuộc sống cũng qua ngày.

Khách hàng như mây. Đến rồi lại đi, đi rồi lại đến. Kiểu người nào cũng có, nhìn thấu nhân sinh bách thái.

Viên Mai chợt mở mắt, nhìn chằm chằm cô: "Vậy, cô từng thấy ma bao giờ chưa?"

Sắc mặt Tiêu Mỹ Nhân biến đổi.

"Từng thấy chưa?"

"- Chưa."

"Ta tin trên đời có ma, cô có tin không?"

Cô không đáp. Viên Mai gần như tự nói: "Trên đời có ma. Ta chưa từng thấy, chỉ nghe bạn bè kể, lại sưu tầm truyền thuyết dân gian, viết hơn bảy trăm câu chuyện ma rồi đấy - Cô chưa đọc sách 'Tử bất ngữ' của ta sao? 'Tử bất ngữ quái lực loạn thần', ta cũng luôn tò mò, muốn biết ma trông như thế nào -"

Ma, đủ hình đủ dạng, năm hoa tám môn, nam nữ già trẻ, trí ngu đẹp xấu, thiện ác trung gian... hơn bảy trăm, đều là nghe đồn.

"Cuối cùng, ta đã hiểu, hóa ra ma -"

"Ngài nói đi đâu vậy?" Tiêu Mỹ Nhân đánh trống lảng, không dám nhìn thẳng: "Nói làm ta cũng thấy hơi lạnh lòng."

"Không," Viên Mai nói: "Cô không được trốn tránh!"

- "Cô không được trốn tránh!" Câu nói này, Tiêu Mỹ Nhân cũng từng nghe qua, thốt ra từ miệng một người đàn ông khác.

Đầu đông năm ngoái, khách thưa thớt. Đều về nhà quây quần bên lò sưởi nói chuyện, mà cô là một người phụ nữ không nhà. Đặc biệt lạnh. Có một thư sinh mặc áo bông cũ áo xanh bước vào: "Rất muốn ăn một bát hoành thánh."

"Sủi cảo được không?" Tiêu Mỹ Nhân hỏi: "Nhân nấm rừng quý, thanh đạm hơn chút."

"Không," chàng ngượng ngùng nói: "Nhân thịt. Vì đói."

Không được ăn cá lớn thịt lớn, chỉ có thể ghé tiệm làm bát hoành thánh, chỉ tốn được ít tiền, trông khá hàn xuy.

Cô biết là một thư sinh thi trượt. Tính toán từng đồng xu qua ngày, tiền lộ phí về quê còn vất vả.

"Công tử quý danh?"

"Đừng gì mà 'công tử' với chả không. Tiểu nhân họ Đỗ, Đỗ Lăng Xuyên, cô gọi ta là A Đỗ, A Lăng, A Xuyên, hay thư sinh thi trượt đều được."

Cô bưng lên bát hoành thánh nóng hổi, nhỏ như con trai, to bằng nhãn. Nước canh gà hầm, có măng đông, tôm khô, còn thái sợi trứng mỏng như tóc.

"Đẹp quá, không nỡ ăn hết ngay."

Nhưng chàng đói.

"Ngài cứ từ từ ăn, đừng vội, ta còn một hồi lâu nữa mới đóng cửa." Cô lại nói: "Đằng nào đóng cửa cũng chỉ là loanh quanh dọn dẹp mới nghỉ ngơi thôi."

"'Tiêu Mỹ Nhân' quả nhiên danh bất hư truyền!" Chàng nhai kỹ nuốt chậm bát hoành thánh, uống cạn đến giọt nước canh cuối cùng.

- Nhưng người lại không muốn đi.

"Ta cũng không có nơi nào tốt để đi." Đỗ Lăng Xuyên nói: "Ta ngồi đây có làm phiền cô không?"

"Không đâu." Cô cười: "Ta mời, làm tiếp bát nữa."

Hai người liền trò chuyện về thân thế. Không biết thời gian, dường như đã qua một trăm năm. Đỗ Lăng Xuyên nhìn chằm chằm vào Tiêu Mỹ Nhân:

"Cô không thu đồng xu của ta, vậy, ta tặng cô một câu -"

"Một câu?"

"Cô 'Tiêu Mỹ Nhân' nhất định sẽ lưu danh thiên cổ."

Cô bật cười.

"Bớt đi. Tiểu nữ chẳng qua là một chưởng quầy thấp hèn, làm điểm tâm kiếm sống, công tử cũng biết thân thế ta trắc trở. Người bình thường, qua ngày nào hay ngày đó thôi. Sao lại lưu danh thiên cổ được? Ngài đừng nói nhăng nói cuội chọc cười ta."

"Ta đối với việc khoa cử ứng thí đã không còn hy vọng, quan trường đen tối, đọc đủ thi thư cũng chưa chắc đã làm nên trò trống gì. Sau khi về quê ta định nuôi gà trồng hoa, giúp người viết thư chép kinh qua ngày. Kiểu sống này, Tiêu Mỹ Nhân có sống được không?"

Đã là phụ nữ trung niên, mặt cô vẫn đỏ lên.

"Ta từ nhỏ hiểu một chút về Ma Y, Liễu Trang, cô cũng nên là người của ta thôi."

Cô không đáp.

"Cô không được trốn tránh."

... Sau đó, Tiêu Mỹ Nhân cuối cùng cũng theo họ Đỗ của chàng.

Vậy thì, cùng nhau về quê. Nhà họ Đỗ ở phía Thường Châu: "Ta dạy nàng làm canh cá hồ Thiên Mục. Trong như nước mắt."

"Đóng tiệm lại đi." Cô nói: "Gả gà theo gà."

"Không cần."

"Tại sao?"

Người đàn ông thấu hiểu thiên cơ này nhấn mạnh: "Hơn nửa năm sau Trùng Dương, nàng quay lại, làm điểm tâm cho cố nhân của nàng. Nhớ kỹ chớ quên."

"Thật ư? Giả ư? Ai?"

Chàng không nói toạc ra: "Xong rồi, tiễn ông ấy một đoạn, là đóng cửa thôi. Từ nay về sau không cần quay đầu lại."

Cô nghe theo lời chàng, tiệm nhỏ dán thông báo: "Chủ quán có hỷ, tạm ngưng kinh doanh".

Cô không gốc rễ, có một nơi dừng chân. Bến đỗ của Tiêu Mỹ Nhân, cũng chỉ là giấc mơ của bách tính bình thường.

Khách hàng thường ghé, những người sành ăn đã nghiện điểm tâm của cô, đều thấy cửa đóng then cài, không biết "tạm ngưng" đến khi nào.

Viên Mai cũng từng ăn một lần cửa đóng hờ hững.

Lại đợi thêm vài tháng nữa, lần này, ông mới gặp được. Mà cô, vừa hay từ xa tới kịp - lúc này cô mới hiểu, là tới tiễn ông.

"À, Tiêu Mỹ Nhân đã lấy chồng rồi." Viên Mai thương yêu nói: "Tuy ta già hơn cô, sắp đi nhanh hơn cô, cô lấy chồng, ta không giống như gả con gái đi, mà ngược lại như đánh mất một hồng nhan tri kỷ, thật không nỡ. Đây là bí mật của hai ta. Sau này ai làm điểm tâm cho ta đây?"

Người hầu của Viên Mai đã đi ra ngoài cả nửa ngày, hái một đống lớn lá tre. Nguyên vẹn, xanh biếc như ngọc.

Rửa sạch sẽ, để ráo lau khô, trải phẳng chờ dùng.

Để làm ba nghìn chiếc điểm tâm, bận rộn mà mặt không đỏ, thở không gấp. Là hưởng thụ, cũng là tùy tâm.

"'Tùy Viên' của Viên lão gia có ý nghĩa không?"

"Cô nói xem?"

"Tùy tâm sở dục?"

"Nói nữa đi."

"Nhiều lắm, tất tùy tôn tiện, như ảnh tùy hình, nhập gia tùy tục, tùy cơ ứng biến, phu xướng phụ tùy..."

"Tiêu Mỹ Nhân lại nói về chính mình rồi." Viên Mai trêu chọc.

Cô mỉm cười hiểu ý: "Ý ngài là -"

"Người đời tùy ba trục lưu, nhưng ta tùy ngộ nhi an, tùy duyên bất biến." Nhìn những chiếc bánh cúc hoa trong suốt long lanh, từng đĩa lớn từng đĩa lớn, đều như những mẫu thể chưa cắt. Ông nói:

"Tô Thức có bài 'Tây giang nguyệt': 'Thế sự nhất trường đại mộng, nhân sinh kỷ độ thu lương, dạ lai phong diệp dĩ minh lang, khán thủ mi đầu mấn thượng. Tửu tiện thường sầu khách thiểu, nguyệt minh đa bị vân phương. Trung thu thùy dữ cộng cô quang, bả trản thê nhiên bắc vọng.' - Ta không đồng ý. Thực ra khách đông thì vui vầy, khách ít cũng có cái vui độc ẩm; mây đen che trăng, nhưng mây lành đuổi trăng cũng là cảnh đẹp, có gì mà thê lương? Người muốn đến, người muốn đi, chẳng qua là tùy theo bước chân, tùy thiên mệnh, tùy duyên phận - hôm nay là ngày duyên phận của ta và cô chấm dứt rồi."

Nói mãi nói mãi, rón rén bước tới trước bánh cúc hoa, muốn dùng dao nhỏ gạt một góc -

Tiêu Mỹ Nhân hiểu rồi. Người viết hết các câu chuyện quỷ, cuối cùng cũng không thoát khỏi, trở thành một con ma mới.

Không nỡ nói toạc ra.

Vong hồn Viên Mai phiêu diểu, lưu luyến món mỹ điểm cuối cùng của mình. Ngày đó trên thuyền ở Dương Châu bị nhiễm phong hàn, tiêu chảy không dứt. Gượng chống đỡ cái thân già yếu ớt, dưới ánh trăng thanh lạnh, khoác áo lông thú quý giá, đeo kính vàng tây, tay vuốt bộ râu đã nhuộm đen mấy lần, ông lão vẫn rất yêu cái đẹp, yêu thể diện, yêu đủ loại hưởng thụ cuộc sống, yêu từng ngày từng giờ từng khắc trên thế giới này. Nhưng không thể không đi, ông dùng giọng điệu bình thản nhưng cười cợt viết di chúc:

"Dùng giấy đỏ nhạt chữ nhỏ viết cáo phó, không được dùng giấy trắng. Còn lại song song dùng thiệp nhỏ là nhã nhất, dùng màu đỏ đậm thì thành ra vẻ thị dân... Sợ xác cứng khó mang giày, có một đôi giày thêu hoa rất lộng lẫy, một đôi tất lụa trắng có thể dùng."

Chỉ đề một bia mộ vân: "Thanh cố thi nhân Viên Tùy Viên tiên sinh chi mộ, thiên thu vạn thế tất hữu tri ngã giả."

Rủ mắt nhìn thấy nửa thân dưới lờ mờ của Viên Mai, đôi giày đỏ đó, đôi tất lụa trắng đó, cái cảm giác phiêu du đó.

"Hừ, ta biết ngươi -" Tiêu Mỹ Nhân lau nước mắt: "Ngươi cứ giở trò, ăn vụng? Còn chưa làm xong mà!"

Ông có điều kiện về hưu rất sớm, gia tài bạc vạn. Viết tựa lập bia viết truyện tâng bốc một phen cho người khác, độ nổi tiếng cao, nhuận bút mỗi lần là hàng nghìn hàng vạn lượng. Chữ nào cũng giá trị không nhỏ, tiền bản quyền của loạt tác phẩm "Tùy Viên", có thể tiêu dao tự tại, xa hoa không phải lo âu - nhưng giờ khắc này, ông chỉ khao khát ăn một miếng bánh cúc hoa.

Tiêu Mỹ Nhân thấy bánh đã đông thành, dùng dao cắt thành hình thoi nhỏ nhỏ, mỗi miếng hình thoi, đều là lớp mỡ vàng nhạt trong vắt, ôm ấp cánh hoa tươi thắm, mấy nốt ruồi chu sa, trong suốt long lanh, thanh mát mà thương cảm. Ăn vào miệng, hương thơm của hoa cúc và câu kỷ tử, như ăn vào một cái thu lạnh. Ông thỏa mãn rồi.

Cầm bút viết bài thơ "Tiêu Mỹ Nhân cao":

"Thuyết bính giai nhân cựu tính Tiêu, Lương bằng đại cấu ký giang cao. Phong hồi tự thái tam sơn dược, Cần hiến cương đề cửu nguyệt cao..."

Phía sau là một loạt danh sách bạn bè thân hữu, người mới kẻ cũ. Ba nghìn chiếc, tặng họ cùng thưởng thức, nhớ thương lẫn nhau, chia sẻ ngọt bùi. Mai này thân xác các người cũng sẽ giống như ta.

"Tiêu Mỹ Nhân ta đành nhờ cậy cô."

Bánh cúc hoa đều dùng lá tre xanh biếc làm lót làm nắp, giữ gìn sự thanh khiết và hương thơm.

"Phong tục Trùng Dương là leo cao ngắm xa, ta cũng đành dùng 'bánh' để tế chính mình!"

Tiêu Mỹ Nhân dùng lá tre làm một cái túi nhỏ, gạt lấy miếng bánh cúc hoa đẹp nhất ở giữa đĩa ra, cẩn thận đặt vào, không được làm vỡ vụn, làm hỏng phong nhã, xấu hổ bàn tay khéo léo.

Dù sao đi nữa, làm người tám mươi năm, khoái hoạt tiêu dao, ngày ngày đều là ngày tốt, cả đời đều là lãi rồi!

Đời người như bánh cúc hoa, nhụy hoa mang chút đắng chát, quá trình bỏ chút tâm tư sức lực, thành bánh mang chút chờ đợi, cắt miếng mang chút trân trọng, như vậy, hương thơm ngọt ngào cuối cùng mới đáng để dư vị.

Viên Mai vui vẻ lên đường.

Tiêu Mỹ Nhân đưa mắt nhìn: "Tài tử bảo trọng!"

Tác phẩm Viên Mai lưu truyền hậu thế rất nhiều, có "Tiểu Thương Sơn phòng thi văn tập", "Tử bất ngữ", "Tùy Viên thi thoại", "Tùy Viên dật sự", "Tùy Viên thực đơn"...

"Tùy Viên thực đơn", danh tác số một về ẩm thực Trung Quốc, vị nhàn nhân thanh cuồng này, đã ghi chép tỉ mỉ, tinh tế các món ăn thức uống trà rượu... khắp đại giang nam bắc từ thế kỷ mười bốn đến mười tám. Xem ra sẽ mãi lưu truyền về sau, một nghìn năm, hai nghìn năm...

Tập mười hai, "Điểm tâm đơn", người đời thấy ông phẩm bình "Điểm tâm Tiêu Mỹ Nhân":

"Ngoài cửa Nam Nghi Chinh, Tiêu Mỹ Nhân giỏi làm điểm tâm, phàm là các loại màn thầu, bánh, sủi cảo, đều nhỏ nhắn đáng yêu, trắng như tuyết."

- Vận mệnh kỳ quái khó lường, một người phụ nữ không có tên, quả nhiên đã "lưu danh thiên cổ".

Nhưng bánh cúc hoa, lại không kịp nữa rồi... (Hết)