Diệp Minh Tiến làm việc tại trung tâm nghệ thuật với tư cách là Trợ lý phòng tranh đã được bốn tháng, cậu dần thích nghi với công việc này. Cậu cùng đồng nghiệp chủ yếu phụ trách công tác chuẩn bị trước khi phòng tranh khai mạc, trực ban trong thời gian diễn ra triển lãm, và dọn dẹp hậu kỳ sau khi triển lãm kết thúc. Họ áp dụng chế độ làm việc theo ca, ca sáng từ mười giờ đến sáu giờ tối, gần đây đến lượt cậu trực ca từ mười hai giờ trưa đến tám giờ tối để đóng cửa phòng tranh.

Ban đầu cậu không để ý, nhưng cứ cách hai, ba đêm, lại thấy người bà cụ xuất hiện, đi quanh quẩn không rời, giống như đang tìm kiếm thứ gì đó, lúc này cậu mới cảm thấy kỳ lạ.

Hai tuần nay, phòng tranh Bao Thị ở lầu năm đang trưng bày buổi triển lãm "Tìm kiếm nghệ thuật" do địa phương lần đầu tiên lên kế hoạch. Ý tưởng mới lạ, huyền bí và thú vị. Các hiện vật trưng bày đến từ đại chúng, đều là những kỷ vật có ý nghĩa đã qua tuyển chọn, không thể dùng tiền bạc để đo lường giá trị của chúng. Chủ nhân của chúng có độ tuổi từ mười lăm đến hơn bảy sưởi.

Có lẽ lần này công tác tuyên truyền làm rất tốt, cho nên người đến tham quan rất đông, những người nhiệt tình còn góp ý vào cuốn sổ tay nhỏ. Diệp Minh Tiến đứng tiếp đãi trước bàn của mình, và bán đặc san. Ngẩng đầu lên: "Bà ơi, lại gặp bà rồi!"

"Đúng vậy cậu thanh niên." Tóc của bà điểm xuyết vài sợi bạc, lông mày thanh tú, mắt híp lại, khi cười tạo thành một đường chỉ hẹp. Diệp Minh Tiến trực giác bà vô cùng nhu thuận và nhẫn nại.

Bà hỏi: "Mấy ngày nay có người nào đặc biệt đến tham quan không?"

Cậu không thấy ai là "đặc biệt" cả, liền cười: "Bà là người đặc biệt nhất đấy. Người bình thường đều xem qua một lượt, chỉ có bà là nhiệt tình nhất."

"Cậu cứ gọi tôi là 'Kiều bà' đi," bà nói, "Tôi có đồ vật trưng bày, ở đằng kia kìa!"

Bà dẫn cậu đến trước một tủ kính, chỉ vào phần giới thiệu ngắn gọn: "Trần Quế Kiều, bảy mươi lăm tuổi". Thứ được trưng bày là nước hoa Hai Chị Em (Twin Girls). Còn có mấy dòng chữ nhỏ, là những lời mà mỗi người tham quan muốn nói: "Đây là món quà người thân yêu của tôi tặng. Tính đến nay đã năm mươi năm rồi, mỗi người một ngả không tin tức, tôi vẫn luôn nhớ nhung."

——Bây giờ cậu đang ở đâu?

Diệp Minh Tiến liền lướt xem kỹ hơn một chút. Trên nhãn mác có hai người phụ nữ mặc sườn xám, để tóc mái thẳng, tựa đầu ôm ấp lẫn nhau, một người đặt tay lên vai người kia, mỗi người đi một đôi giày cao gót sặc sỡ có vẻ lỗi thời. Bối cảnh là non nước và thuyền nhỏ. Ghi chú rõ "Công ty trách nhiệm hữu hạn Quảng Sinh Hành".

Ngoài nước hoa ra, còn có kem nền, phấn thoa người, nước hoa đàn hương, kem dưỡng da, bột đánh răng và dầu chải tóc — Tôi mong cậu đừng trách tôi!

Tính ra, đây chắc hẳn là "thương hiệu nổi tiếng" của những năm ba mươi. Hồi đó chắc chắn bà rất biết cách trang điểm. Diệp Minh Tiến nghĩ: Thuyền rữa cũng còn ba cân đinh. Ngày nay bà cụ này nhìn cũng không đến nỗi khó coi, có thể thấy nền tảng rất dày dặn.

Cậu biết bà là một người phụ nữ si Tình. Thật hiếm có, trước sau như một, chỉ có trên phim ảnh mới xuất hiện tình tiết như thế này.

Qua hai ngày sau, Diệp Minh Tiến cúi đầu ăn cơm hộp, lúc đang lật xem một cuốn sách tham khảo về máy tính, Kiều bà lại tới: "Mấy ngày nay có người nào đặc biệt đến tham quan không?"

Cậu cười cười lắc đầu.

"Ấy, cậu ăn cơm sườn chân gà à? Đừng ăn món này."

"Tại sao?" "Tôi không ăn." Kiều bà ân cần giải thích: "Không có lợi đâu. Hồi đó thấy nhà bếp mua về một sọt lớn, toàn đổ dưới sàn bên cạnh rãnh nước thải, không sạch sẽ, ướp qua ướp lại là át đi mùi hôi. Mấy chục năm nay tôi không hề ăn."

"Bà làm ở nhà bếp á?" Kiều bà nói: "Hồi tôi hai mấy tuổi đến Hương Cảng, làm tiếp viên ở Tiên Hương Lâu mà."

Tiên Hương Lâu, cậu chưa từng nghe qua. Tiếp viên? Ơ kìa, thời đó con nhà đàng hoàng sao lại ra mặt bươn chải đi làm thuê? Xem ra, mỗi người đều có một câu chuyện.

J"Những thực khách đó rất tệ, sờ tay sờ chân, tranh thủ sàm sỡ."

Thời thiếu nữ của Kiều bà xem chừng cũng từng thu hút không ít ong bướm cuồng nhiệt. Giọng điệu của bà như có vẻ tiếc nuối.

“Bà đối phó thế nào? Tát cho hắn một bạt tai?” “Còn hơn thế nữa.” Bà vô cùng kiên định bĩu môi: “Tôi xách ấm nước lên, dùng nước sôi xối hắn một trận. Có một lần, một tên ác ôn tranh thủ lúc nổi giận, lại còn đe dọa rút dao găm, chẳng qua cũng chỉ muốn người ta lên giường với hắn thôi chứ gì? Tôi đâu có rẻ mạt như thế!”

——May mà có người đứng ra dàn xếp. Vào nghề sớm, thay mặt xin lỗi.

——Còn đi cùng tôi đến vườn Hồ Văn Hổ chơi.

——Mua hai gói kẹo cao su, màu hồng, có tặng kèm hình ngôi sao điện ảnh. Tôi sơ ý nuốt chửng miếng kẹo cao su vào bụng. Tiêu rồi tiêu rồi, tắc ruột mất thôi. "Đừng sợ, tôi đi cùng cậu!"

——Thích tặng tôi mỹ phẩm để trang điểm. Nước hoa, kem nền, phấn thoa người, nước hoa đàn hương, kem dưỡng da, bột đánh răng và dầu chải tóc.

“Kiều bà, Kiều bà!”

“Gì thế?” Bà như người vừa tỉnh mộng.

“Bà cứ tự nhiên nhé, cháu phải làm việc đây.”

Có khách tham quan đang đợi ở chiếc bàn lối vào, cậu vội vàng qua đó tiếp đón. Thế là chỉ còn lại một mình Kiều bà chìm đắm trong hồi ức.

Những điều nói ra chỉ là bề ngoài.

Bà không thể đem tâm sự kể cho một nhân viên phòng tranh xa lạ. Cậu thanh niên lại bận rộn công việc. Có lẽ chỉ là phép lịch sự, ở lại trò chuyện cùng người lớn tuổi mà thôi.

Kiều bà cô đơn bước qua sảnh triển lãm.

Các hiện vật trưng bày đều là bảo vật của mọi người. Một vài thứ tràn ngập tình ý đậm sâu, một vài thứ ghi lại những khổ ải thăng trầm. Ảnh cũ. Chiếc đồng hồ đầu tiên mẹ tặng. Tem phiếu thời chiến. Đồ cổ. Chân dung Nhất phẩm phu nhân. Tem thư. Trang sức. Đá. Giấy chứng nhận. Đồ chơi. Ống heo tiết kiệm. Dấu vân tay của bốn lóng ngón út. Bản chép tay thu nhỏ Tam bách thủ Đường thi. Thư từ trong tai nạn tàu biển. Quả dứa gấp bằng tiền giấy. Giày bó chân. Tín vật đính ước — Tín vật đính ước.

Hai chị em.

Mỗi người đều trân trọng đồ vật của chính mình. Mỗi người đều trân trọng câu chuyện của chính mình. Đây chẳng phải là "nghệ thuật" gì cả. Đến cuối cùng, thứ kiếm được chỉ là "hồi ức".

Trần Quế Kiều vốn không hề nói ra sự thật.

——Người thân yêu ấy là Trình Diệu Anh.

Quế Kiều giấu Diệu Anh đi ra ngoài một lần.

Do thím họ giới thiệu, đến nhà hàng Wellington để xem mắt Trương Kiến Quốc.

Kiến Quốc muốn cưới một người vợ, đi tàu khoang lớn vượt biển từ Ma Cao sang. Anh ta nói với Quế Kiều, công ty tàu thủy để tranh giành hành khách, còn tặng cả một suất cơm xá xíu nữa đấy. Anh ta lại nói, Hương Cảng không được yên ổn, lại sắp phải trốn giặc Nhật rồi, chi bằng sang Ma Cao kiếm sống, chồng làm vợ làm. Có người bề trên lo liệu, vẫn tốt hơn là làm tiếp viên độc thân, bị người ta bắt nạt.

Quế Kiều cũng không nỡ rời xa Diệu Anh, tình cảm thắm thiết như chị em kết nghĩa.

"Cậu không được lấy chồng!" Diệu Anh nói: "Con gái sợ nhất là lấy nhầm chồng, đàn ông đều là kẻ vô lương tâm. Cậu gả cho hắn ta rồi, sẽ không còn được đối xử tốt như vậy nữa, vừa thô lỗ vừa bẩn thỉu. Hơn nữa, có lẽ ở quê nhà hắn đã có vợ rồi. Cậu đeo nhẫn của hắn vào, là tự tròng tròng cùm vào suốt đời. Sau này muốn qua lại với tôi, cũng cách trở muôn trùng núi sông. Sẽ coi tôi thành người ngoài đấy. Tôi quyết định ở giá. Cậu ở giá cùng tôi, tự lực cánh sinh, tích cóp mấy ngàn đồng rồi vay tiền ngân hàng mua nhà, tôi sẽ viết tên cậu vào đó. Đàn ông đều là đồ trộm cắp! Cậu đừng lấy chồng nhé. Lỡ như cậu lấy chồng, có bề gì, lại quay về tìm tôi, tôi sẽ lật lọng không thèm đếm xỉa đến nữa đâu. Cậu nghĩ cho kỹ đi, có phải tôi đối xử với cậu là tốt nhất không?"

Diệu Anh ôm lấy cô, còn hôn cô nữa. Phản ứng rất dữ dội.

Quế Kiều sợ hãi đến dựng tóc gáy. Đẩy cô ấy ra, giọng run rẩy, phải giải thích thế nào đây? Không nỡ cự tuyệt dứt khoát, nhưng lại không thể lún sâu vào vũng bùn. ——Diệu Anh vì muốn ở bên cô, ngay cả kẹo cao su cũng chịu nuốt vào trong bụng!

Quế Kiều né tránh đôi môi của cô ấy. Cô ấy đã hôn mình một lần rồi, nước bọt còn vương bên khóe môi cô. Diệu Anh nằm mơ cũng không ngờ lại là thế này. Cô ấy nản lòng rồi. Miếng kẹo cao su đó kết thành khối cứng, làm tắc nghẽn mạch máu, khó thở...

Diệp Minh Tiến chào hỏi khách quen Kiều bà: "Hôm nay — có người đặc biệt nào đến không thế?"

“Cái gì?” Kiều bà cuối cùng cũng đợi được rồi, giọng nói có hơi thay đổi: “Có ai hỏi cậu câu hỏi nào không? Đã xem những món đồ của tôi chưa? Là ai? Ở đâu?”

“Là một nhóm người khiếm thị,” Diệp Minh Tiến đáp. “Họ đã đến ‘tham quan’ rồi. Có lẽ là bởi vì trong các hiện vật trưng bày có một chiếc gậy dành cho người mù, đó là ‘chỗ dựa tinh thần’ của một học sinh khiếm thị mà.”

Kiều bà có chút thất vọng.

——Hôm đó Diệu Anh còn thất vọng hơn.

Diệu Anh xách ra một món quà. Nắm rất chặt.

“Quế Kiều chúc cậu trăm năm hòa hợp kết tóc se duyên!”

Chính là nước hoa Hai Chị Em.

Cô chằm chằm nhìn vào bức hình "Hai Chị Em" ấy: Hai người họ mờ ám vĩnh viễn không rời xa. Thượng Hải, Quảng Châu, Hương Cảng, Ma Cao, khắp nơi ở Trung Quốc: Thượng Hải, Bắc Bình, Nam Kinh, Tô Châu, Đại Liên, Trường Xuân... Chỉ có người trong tranh là cười tươi thắm như mùa xuân. Cái lọ ấy, màu xanh lá: Đôi mắt của một con mèo trong đêm tĩnh mịch.

“Diệu Anh cậu đừng trách tôi!”

“Không, sao tôi lại trách cậu chứ?” Diệu Anh cười: “Cậu đi lấy chồng đi.”

Sau đó cô ấy dặn dò một cách nghiêm túc và bi thảm: “——Tốt nhất đừng để hắn hôn môi cậu. Tôi hôn qua rồi!”

Khuôn mặt Quế Kiều bỗng chốc đỏ bừng lên, sự thẹn thùng dâng trào lên tận mang tai, lông mày và đôi mắt cụp xuống. Cô sẽ vĩnh viễn giữ kín bí mật này!

Quế Kiều từ bỏ công việc, lại chuyển khỏi căn hộ ở đường Vĩnh Cát nơi Diệu Anh đang ở, cô vượt biển sang Ma Cao, bắt đầu cuộc sống mới.

Cô tưởng rằng Diệu Anh đã tha thứ cho mình, cởi mở cõi lòng. Lúc sắp đi gửi gắm: "Chúc cậu sớm ngày tìm được lang quân như ý. Rảnh rỗi nhớ qua thăm tôi."

——Diệu Anh sau đó cũng ngồi tàu lớn sang Ma Cao.

Cô ấy không tìm cô.

Cô ấy cầm chặt một lọ nước hoa Hai Chị Em, trên đường đi, nhảy xuống biển. Khi được người ta phát hiện, con tàu đã chạy đi rất xa. Có lẽ cô ấy đã được cứu, có lẽ là không.

Quế Kiều không nhận được tin tức gì về cô ấy.

Cô không tin cô ấy đã chết.

——Nhưng, Quế Kiều cảm thấy áy náy, hối hận vì đã hủy hôn. Từ đó vẫn luôn không chịu lấy chồng.

Làm như vậy là có lỗi với Kiến Quốc, mâm cỗ cưới anh ta cũng đã đặt rồi. Chỉ là Quế Kiều bỗng nhiên cảm thấy mình không còn mặt mũi nào để đi lấy chồng nữa.

Cũng không biết có phải là đang đợi Diệu Anh hay không. Thật kỳ lạ.

Cứ kéo dài cho đến tận ngày hôm nay.

Thực ra cô đã từng đi xin quẻ rồi. Ngay trước khi tới đây ấy chứ.

Trước khi bắt đầu, mọi người có thể nhận "Phiếu hỏi việc", có phiếu đỏ và phiếu đen. Nhân viên tưởng cô lấy phiếu đen để xin toa thuốc chữa bệnh, hóa ra cô hỏi kết quả. Bởi vì cô đã đợi con bé mười mấy ngày nay rồi. Phía bên kia hoàn toàn không có một chút biểu hiện nào.

Cô cởi giày ra, cùng quỳ gối trước tượng Tổ sư, xương cốt đã cứng đờ, hơi đau nhức vì phong thấp, nhưng vô cùng thành tâm.

Hai tay đan vào nhau hình hoa sen, dùng ngón giữa của cả hai tay đỡ lấy chữ Đinh, thỉnh thần xong, phần rủ xuống của chữ Đinh liền viết chữ bayh vút trên bàn cát.

Quế Kiều nhắm nghi mắt lại, trong lòng niệm cái tên đã quen thuộc từ thời thiếu nữ. Hôm nay là ngày cuối cùng của triển lãm rồi.

Nhân viên họ Trương đó sau đó đưa cho cô một tờ giấy, đọc cho cô nghe: "Bà ơi, đây là chỉ thị mà Tổ sư ban cho bà:" Nửa đêm qua sông không thuyền, sóng dữ sợ vỗ tận trời. Trăng nghiêng mây nhạt nơi đó, tin tức có người truyền...

“Hôm nay là ngày cuối cùng rồi.”

Diệp Minh Tiến đảo mắt nhìn khung cảnh vắng lặng đìu hiu. Triển lãm "Tìm kiếm nghệ thuật" đã qua đi. Triển lãm tiếp theo là triển lãm tranh màu nước. Ngày mai họ sẽ tiến hành tháo dỡ, những người tham gia triển lãm dựa vào biên lai do trung tâm nghệ thuật phát ra, lần lượt nhận lại các hiện vật trưng bày của họ.

“Kiều bà, tám giờ rồi, tắt đèn thôi. Người thương mà bà đợi cuối cùng vẫn không đến đâu. Thôi bỏ đi.”

Kiều bà đành quay người định bước đi.

Bỗng thấy đôi mắt bà trợn trừng, trân trân nhìn chằm chằm vào đống kỷ vật trân quý của mình, thất thần mất hồn, khuôn mặt tái mét phủ một lớp ánh chết chóc, giống như chiếc đèn đá trong ngôi chùa hoang phế, chết trân trong đêm lạnh.

“Không! Con bé đã đến, con bé đã đến, con bé đã đến rồi!”

“Cái gì?”

Diệp Minh Tiến dọn dẹp tạp vật, từ xa nhìn thấy người phụ nữ lớn tuổi. Chỉ tay về phía tủ kính một cách bất thường.

Mọi thứ vẫn y nguyên, không hề bị dịch chuyển.

“Kiều bà, những chiếc tủ này đều được khóa lại, rất an toàn. Hơn nữa kính không hề vỡ. An ninh nghiêm ngặt như vậy—”

“Nó không chịu tha thứ cho tôi!”

Kiều bà run lẩy bẩy, trông già nua suy yếu hơn bất kỳ buổi tối nào, tâm lạnh như tro tàn.

Cậu không biết ngọn ngành sự tình nên chỉ bước tới an ủi bà đừng quá chấp niệm nữa.

Đi được nửa đường, Diệp Minh Tiến sững sờ — Cậu nhìn rõ mồn một, sản phẩm “Hai Chị Em” vốn dĩ hoàn toàn không thể bị di chuyển ấy, tất cả các nhãn hiệu, khuôn mặt của một trong hai người phụ nữ, đã bị ai đó khoét rách tơi tả một cách sống sượng.

Chỉ để lại từng vết hằn trắng xóa trống rỗng...