Vào thời Bắc Tống, trước một ngôi cổ tự cũ nát trên núi Mang Sơn, phía bắc thành Lạc Dương, có một nhóm người của quan phủ kéo tới. Ngôi chùa này ở triều trước từng có hương hỏa rất thịnh. Qua năm tháng, tường vách đổ nát, toàn thân tượng thần đã bong tróc, tranh trên vách cũng không còn rõ mặt mũi. Tuy nhiên, mấy gốc tùng già ngoài chùa có thể làm chứng, ngôi chùa cô quạnh tiêu điều này từng có khách khứa qua lại đông đúc, để chiêm ngưỡng hàng ngũ năm vị thánh, ngàn quan, tám mươi tám vị thần tiên trên vách. Tương truyền đó là bút tích thật của Ngô Đạo Tử. Ngay cả Đỗ Phủ cũng từng làm thơ tán tụng: "Sâm la di địa trục, diệu giác động cung tường. Ngũ thánh liên long cổn, thiên quan liệt nhạn hành. Miện y câu tú phát, tinh kỳ tận phi dương."

Thời gian thật vô tình. Tác phẩm huy hoàng biết bao, màu sắc phai tàn, kiến trúc sụp đổ, khó mà lưu giữ cho trọn vẹn. Còn về việc đây là di tích của ai, cũng không thể khảo cứu được nữa. Những người dân thường, không màng duyên do, vẫn hy vọng nó xuất phát từ tay bút của bậc cao nhân. Họ hiếu kỳ vây xem.

Quan sai xua đuổi người:

"Đứng xa ra! Đứng xa ra! Ngôi chùa này ba ngày nữa sẽ bị phong tỏa, vì quan phủ đã quyết định tu sửa. Bích họa sẽ được vẽ lại, bức tường cũ này sẽ bị phá bỏ."

"Ai chà, tiếc quá! Đập nát hết rồi."

"Chẳng lẽ mang về cất giữ? Ai mà lại mua một bức tường chứ?"

Dân chúng đều xì xào bàn tán.

"Cho dù là phú thương cự cổ, cũng chỉ chọn lấy một góc tương đối hoàn chỉnh làm kỷ niệm mà thôi."

"Vách đông lớn như vậy, vách tây cũng lớn như vậy!"

"-- Có cái gì quan trọng hơn chuyện lấp đầy cái bụng đói chứ!"

Kết luận luôn là như vậy. Nhìn văn vật sắp không giữ được, biến thành đống gạch vụn, tiếc nuối cũng vô ích.

Bỗng nhiên trong đám đông chen ra một ông lão mặc trường bào màu mộc, tướng mạo thanh kỳ, chừng sáu mươi tuổi, tóc trắng hồng nhan. Bên cạnh có một thiếu niên, chưa tới tuổi nhược quán, trông như đồ đệ.

Ông lão khá lạ mặt, không phải người bản địa, không biết đến từ nơi nào. Ông xếp hàng đi ra, nói: "Các vị đại nhân, ta nguyện dốc hết gia sản, xin bỏ ra ba trăm nghìn để có được, mong các vị thành toàn. Ngày khác ta sẽ vẽ lại bức tranh này, không lấy một xu." Việc mua bán đương nhiên thành công.

Chỉ trong một đêm, ông lão và thiếu niên, có lẽ đã thuê người giúp, hoặc không biết dùng cách gì, đã chuyển đi cả hai bức tường đổ nát kia, chủ yếu là phần tranh vẽ trên tường.

Ánh bình minh màu tím nhạt hòa cùng làn sương sớm nhạt nhòa, nét bút thưa điểm tô non nước, sao mai đã lặn.

"A Nguyên! A Nguyên!" Ông lão gọi thiếu niên thức dậy: "Chúng ta bắt đầu thôi!"

Đây là một căn nhà tranh rào tre nằm sâu trong thung lũng núi thẳm, ông lão ẩn cư ở đây, đã lâu tiêu dao không màng thế sự. -- Có lẽ là đang chờ đợi một cơ duyên.

Việc ông thu A Nguyên làm đệ tử cũng là cơ duyên.

A Nguyên là trẻ mồ côi, chỉ làm việc vặt trong chợ để sinh sống. Có khi đứng ngoài vườn đá cầu, cổ vũ hò reo cho những người giàu có thi đấu đá cầu để xin thưởng.

Cậu bẩm sinh yêu hội họa, khi không có tiền thì lấy cành cây cháy sém vẽ "thiết tuyến họa" (tranh vẽ bằng nét mảnh như sợi thép) trên mặt đất bùn. Tích cóp được chút tiền lẻ, mua mấy tờ giấy để sao chép. Một ngày nọ, ông lão tình cờ gặp cậu đang vẽ con lừa, liền vuốt râu cười: "Nhóc con có thiên tư, nhưng thiếu chút thần thái, để ta thêm cho cháu vài nét." Ông lão lấy bút màu từ trong giỏ ra, điểm xuyết vài cái, quả nhiên con lừa đó sống động như thật, như đang phì phò phun hơi. Ông lão bỗng nhanh như cắt dùng chu sa điểm một chấm vào mắt phải, A Nguyên chưa kịp nhìn kỹ, con lừa đó đã xé giấy bay ra ngoài, biến mất không dấu vết. A Nguyên sững sờ, ngước nhìn ông lão, biết không phải người thường. Chỉ cảm thấy gần gũi với ông, cũng không hỏi nguồn gốc, vội vã cung kính quỳ xuống: "Sau này xin sư phụ dạy con!" Ông lão không họ, ông chỉ bảo là mình quên rồi. Ẩn sĩ đều không có tiền trần. A Nguyên chỉ sáng tối làm tròn lễ đệ tử, dốc lòng học nghệ.

Hôm nay cậu dậy muộn, chủ yếu là vì đêm qua đã chắp vá, bê vác những mảnh tường vỡ tự dưng xuất hiện ngoài cửa đến ê ẩm cả người. Ngủ chưa được hai canh giờ, sư phụ đã tinh thần phấn chấn chuẩn bị động công.

A Nguyên cũng hưng phấn bò dậy, nghe theo lời dặn dò của sư phụ. "Ta trước tiên sẽ mô phỏng bích họa thành bản thảo giấy tặng con, chờ khi chùa chiền tu sửa xong, sẽ để nó tái hiện." -- Đây xem chừng là một công trình gian khổ.

Trong tranh có tám mươi tám vị thần tiên.

Là đội ngũ hộ tống của các Đế quân Đạo giáo (Đông Hoa và Nam Cực Đế quân, trên đầu có vòng hào quang) đang đi triều bái vị thống trị cao nhất trên trời. Họ ở vị trí trung tâm, dẫn đầu là Chân nhân, Tiên bá, Kim đồng, Ngọc nữ cùng bộ hạ, Thần tướng, toàn bộ nhân vật làm động tác tiến bước nhịp nhàng. Dù là tác phẩm cũ triều trước, nhưng nếp áo dày đặc chồng chéo, cờ phướn dải lụa bay lượn theo gió, nhìn vào cứ có ảo giác họ đang từ từ hành tẩu trên không trung. Mũ mão váy áo của quần tiên,nghi trượng cầm trong tay, dáng vẻ phong thái, đầy đặn hoa lệ. Đế quân trang nghiêm, Thần tướng uy vũ.

A Nguyên thấy ông lão phác thảo vô cùng thuần thục, kỹ nghệ cao siêu khiến cậu sững sờ. Bên cạnh chỉ có việc hầu hạ. Nhưng A Nguyên bẩm sinh thông tuệ, hơn nữa lại kiên trì khổ luyện, nên rất nhanh đã nắm được yếu quyết của "thiết tuyến miêu" (phương pháp vẽ nét như dây thép). Các vị thần tiên đều được vẽ bằng lối công bút tỉ mỉ. Dốc lòng hội họa, bao giờ mới hoàn thành? Ông lão điềm nhiên nói: "Xem tranh, ít lời." A Nguyên ngày đêm đối diện với cuộn tranh thần tiên, cùng du ngoạn và chung hơi thở với người trong tranh.

Đẹp quá!

Xem cả ngàn lần cũng không chán. Ủa, có một người đẹp nhất.

Từ miệng ông lão, cậu còn biết thêm nhiều câu chuyện về Ngô Đạo Tử. Ông ấy là Họa thánh, những người yêu hội họa đều tôn sùng vị thiên nhân này. Vào những ngày triều trước, ông vẽ "Địa Ngục Biến Tướng", "Tống Tử Thiên Vương". Ông vẽ một trăm con tuấn mã trên vách tường nhà đất bên cầu, ngựa phá vách mà đi. Ông vẽ vòng hào quang trên đỉnh đầu Phật, lấy khuỷu tay làm trụ, vung cánh tay vẽ một nét, tự nhiên thành. Ông thu hết non nước Gia Lăng Giang ba trăm dặm vào trong bụng, chỉ trong một ngày đã tái hiện phong cảnh ấy trên điện Đại Đồng trong cung Huyền Tông. Hoàng thượng yêu tài, hạ lệnh "không có chiếu chỉ thì không được vẽ". Ông đêm vẽ "Chung Quỳ bắt quỷ". Ông nhảy vào bức tranh sơn thủy lớn, ngao du động phủ không muốn về, người đời đều cho rằng ông đã đắc đạo thành tiên.

A Nguyên đắm chìm hoàn toàn vào đó, không biết ngày tháng. Bản vẽ cũng đã hoàn thành. Trong lòng cậu vẫn luôn có một mối nghi hoặc, không nhịn được: "Sư phụ, người là ai?"

Ông lão không đáp, chỉ nhắc lại chuyện cũ. "Một ngày nọ ta từng bảo con, muốn vẽ sống động, có thể dùng chu sa điểm vào mắt phải của nó. Nhớ không?"

A Nguyên nghĩ một chút, liền hỏi: "Nếu muốn tiến vào trong tranh du ngoạn, thì phải làm thế nào?" "Cái này..." Ông lão trầm ngâm một lát, muốn nói lại thôi. Cuối cùng ông nhắm mắt dưỡng thần, như thể nghe không rõ, mặc kệ A Nguyên đứng hầu, không hiểu đầu đuôi. A Nguyên biết mình lỗ mãng.

Núi rừng bắt đầu tối sầm lại, ngôi sao cô độc đang chớp mắt, nghịch ngợm mà cô liêu. Đêm đó không trăng, ông lão vỗ vỗ vai A Nguyên: "A Nguyên, con đã học được bút pháp của Ngô sinh, đạt được hoàn toàn dáng vẻ nhàn nhã thanh tú đó, ta giao trọng trách vẽ lại bích họa cho con, mong con dốc hết tâm lực, khiến nó được lưu truyền. Ngày mai ta sẽ từ biệt nhân gian, chở tường lên thuyền, trầm xuống sông Lạc."

Hôm sau, ông lão cùng bức tường vỡ, toàn bộ đều không còn dấu vết. A Nguyên đối diện với cuộn tranh thần tiên diễm lệ, không khỏi ngậm ngùi. Cậu thực sự hối hận. Tại sao không nhịn được mà truy hỏi sư phụ là ai? Để mối nghi hoặc này vĩnh viễn đặt trong lòng, thật thật giả giả, hư hư thực thực, đúng đúng sai sai, cần gì phải biết rõ ràng quá làm chi? A Nguyên nhất định phải hoàn thành trọng trách, mới xứng đáng với người sư phụ đã cầm tay truyền nghệ.

Chùa chiền tu sửa xong, vách tường trắng xóa một mảnh. A Nguyên suốt ngày không nói một lời, đem bảo vật triều trước tái hiện trước mắt người đời.

Mỗi khi hoàn thành một vị, cậu lại nhận diện họ: "Uy vũ Thần vương. Thiên Đinh Lực sĩ. Diệu Hành Chân nhân. Tây Linh Ngọc đồng. Thái Thanh Tiên bá. Thái Đan Ngọc nữ. Khai Minh đồng tử. Phạn Khí Mễ La Ngọc nữ. Trảm Ma Thần Tuệ Kim đồng. Tử Hoa Phù Thần Ngọc nữ. Thái Cực Đan Hoa Kim đồng. Dạ Linh Huyền Diệu Ngọc nữ. Kim đồng. Ngọc nữ. Kim đồng. Ngọc nữ." Cậu dốc hết tâm huyết, tốn ba năm trời. Những ngày tháng thanh xuân, liền trôi qua cùng họ.

Không phải họ, là nàng!

Nàng, mái tóc đen mượt búi kiểu Vọng Tiên kế, khuôn mặt tú nhuận, ngây thơ quyến rũ. Đứng gần Đông Hoa Thiên Đế quân, quay đầu lại, ánh mắt tình tứ, rải hoa tươi năm màu xuống nhân gian.

A Nguyên đã yêu một trong số các vị thần tiên rồi. Khi vẽ nàng, cậu đặc biệt cẩn thận, đặc biệt trang trọng. -- Nàng không phải do cậu tạo ra, nhưng cậu khiến nàng tái sinh. Dải lụa của nàng như phất lên người, lên lòng cậu. A Nguyên trầm tư một đêm. Trong tâm khảm cậu có một loại khao khát, cũng có một loại bàng hoàng, dải lụa bay lượn trong gió kia tại sao lại là cái này? Tại sao không phải cái kia? Trong tám mươi tám vị, tại sao lại là vị này? Những kẻ nông cạn vô tri, chỉ có thể bị cơ duyên dẫn dắt, cả đời cũng không có khả năng biết được chân tướng. Trời sáng rồi.

A Nguyên bỏ đi không một lời từ biệt.

Người của quan phủ đến kiểm tra bức bích họa đã hoàn thành mỹ mãn. Họa công và văn nhân nhã sĩ gần xa cũng đến, tắc lưỡi kinh ngạc, đẹp quá! -- Kỳ lạ, họ đếm tám mươi lăm, tám mươi sáu, tám mươi bảy. Chỉ có tám mươi bảy vị thần tiên? Đếm lại lần nữa:

Tám mươi lăm.

Tám mươi sáu.

Tám mươi bảy.

Là tám mươi bảy!

Lưu truyền đến nay, phải chăng là một chút thần bí chân thực?