“Xin hai vị hãy về nhắn lại với phu nhân, chuyện này bần tăng không thể làm được.”

“Sư phụ, phu nhân nhà chúng tôi hết sức chân thành. Từ khi bà ấy ăn món ‘Thanh Nhất Diện’ của ngài, những món khác bà ấy đều chẳng chịu đụng môi.”

Gia đinh Lão Lục và tỳ nữ Tiểu Lăng không ngừng khẩn cầu:

“Hy vọng sư phụ có thể ở lại nhà chúng tôi làm đầu bếp chính.”

——“Thanh Nhất Diện”, thực ra chẳng qua là món mì mà vị Thanh Nhất hòa thượng ở Thanh Hoang tự nấu cho thiện tín. Thế nhưng người ăn qua rồi đều khen ngợi không ngớt, một truyền mười, mười truyền trăm, khách khứa đến nườm nượp, đến nỗi cung không đủ cầu, lại còn lấy pháp hiệu của hòa thượng đặt tên cho món ăn, đủ thấy nó chính là “trấn tự chi bảo”.

Thanh Hoang tự chỉ là một ngôi chùa nhỏ, vốn dĩ những món mì chay này là lương thực chính trong chùa. Tinh túy của “Thanh Nhất Diện” không nằm ở sợi mì mà ở nước dùng trong: nấm rừng đúng mùa, măng tươi, thêm vào la hán quả, mộc nhĩ đen, kim châm thái, giá đỗ vàng… lại thêm một vài loại dược liệu bổ dưỡng hơi có vị ngọt đắng, ninh nấu mà thành, vị tươi thơm, màu vàng óng, nước dùng trong vắt. Sợi mì của ông nấu trước bằng nước sạch, ngâm trong nước lạnh một lúc, cuối cùng mới cho lại vào nồi nấu lần nữa, khi múc ra bát thì rưới nước dùng trong lên, nhỏ thêm vài giọt dầu mè. Không có cái mùi nồng đậm thô tục của tỏi hay tiêu, lại càng thêm thanh đạm ngon miệng. Người ta chỉ thấy nước vàng mì trắng, “chẳng có gì đặc biệt”, ăn vào mới biết tuyệt đối không phải vật tầm thường.

Thế nhưng Thanh Nhất hòa thượng hiểu rõ, đây là món mì của Thanh Hoang tự, lấy nguyên liệu tại chỗ, nấu nướng tùy tâm, không thích hợp với những gia đình đại gia nơi phàm trần tục thế —— như vậy sẽ mất đi chân vị.

“Hai vị xin hãy về cho.” Ông uyển chuyển từ chối một cách bình thản: “Thực ra cái gọi là ‘Thanh Nhất Diện’ chỉ là chút thành quả vô tình, bần tăng làm vì thiện tín, cũng chẳng thu phí. Họ tùy duyên hỷ xả cúng dường hương dầu, chùa chiền nhờ đó mà duy trì sinh kế cơ bản mà thôi.”

Ông lại nói:

“Xuất gia nhân ăn cơm thập phương, không thích hợp làm việc riêng cho một người…”

Lão Lục trầm ngâm:

“Phu nhân nhà tôi chỉ định ngày nào cũng phải ăn——”

“Đành làm phiền hai vị mỗi ngày chính ngọ tới múc một bát vậy.”

“Ai.”

Hai người quay về tay không, lòng đầy bất an.

Từ khi chủ nhân quy tiên, bà ấy cứ ngày một khác đi, như thể biến thành một người khác vậy.

Trương Lâm thị —— cũng như bao phụ nữ thế gian khác, sau khi lấy chồng thì mang họ chồng, không còn là chính mình nữa. “Xảo Mai” là tên khuê danh của bà, sau mười sáu tuổi thì ít khi dùng trước mặt người khác. Ai nấy đều gọi là “Phu nhân”.

Chồng làm quan, cũng là gia đình đại gia. Vốn dĩ mỹ mãn. Một đời cứ thế mà trôi qua.

Ai ngờ trời trêu người, Trương lão gia chưa già, mới hơn bốn mươi tuổi đã mắc bệnh hiểm nghèo mà đột tử. Năm đó phu nhân mới ba mươi hai, mới thủ tiết, không con cái.

Gia cảnh dù giàu có đến mấy, một người góa phụ thì cô đơn biết bao nhiêu.

Mấy năm đầu rất khó vượt qua, dần dần, bà không những biến thái mà còn mắc chứng khiết phích cực kỳ nghiêm trọng.

Lão Lục và Tiểu Lăng xuống núi về nhà. Chưa vào đến cửa đã nghe thấy một hồi ồn ào. Trương Lâm thị ném mạnh bát đĩa xuống đất, vỡ tan tành, còn lớn tiếng mắng nhiếc:

“Ta căm ghét mụ Tiền nhị tẩu kia nhất, mụ ta là bà đỡ, đôi tay thường dính máu bẩn, ta ở trên đường thấy mụ từ xa đi tới, cũng phải bảo phu kiệu đổi đường mà tránh.”

Vì sao lại giận dữ đến thế?

“Ai đã mời mụ ta vào hậu viện ngồi chơi đấy? Ai? A Mãn thì đã sao? Là cháu ngoại của mụ thì đã sao? Đuổi việc A Mãn đi, tìm người đốn củi khác. Còn nữa, bát đĩa mụ ta dùng qua, ghế tre nhỏ mụ ta từng ngồi đều vứt hết đi! Xú uế!”

Không chỉ căm ghét bà đỡ, ngay cả đồ vật bị phụ nữ bước qua, bà cũng vứt bỏ ngay không dùng nữa. Nếu gặp ngày nguyệt sự, còn lấy lửa đốt sạch để giữ “sạch sẽ”.

Hôm nay lại một trận ầm ĩ trút giận, vốn đã quen rồi. Hạ nhân giận mà không dám nói, vội vàng dọn dẹp. Lão Lục thấy phu nhân đang nổi cáu, càng không dám chọn lúc này mà nói lời khó nghe. Chỉ nói dối rằng Thanh Nhất hòa thượng đã xuống núi, không tìm thấy.

Hôm khác lại đi vậy? Được chăng hay chớ.

Nhưng cuối cùng vẫn phải đối mặt với tiếng gầm thét của chủ mẫu. Từ khi nào đã bắt đầu từ chối mọi thứ thịt cá béo ngậy? Không còn ăn thịt, bởi chồng qua đời, vạn niệm tiêu tan, tận mắt chứng kiến máu thịt sống động hóa thành bùn đất, từ đó sợ nhìn thấy sự sống —— trong bếp từ lâu đã không giết gà mổ vịt, không nghe thấy mùi tanh của cá.

Một lần Trương Lâm thị đi ngang qua bếp, nhìn thấy vài dị vật liền hét lên.

“Là lông gà sao? Tại sao lại giết gà!”

Vừa phát ra tiếng thét kinh hãi, vừa lệnh người dọn đi —— đó chỉ là một cây chổi lông gà. Bà còn dặn dò:

“Sau này còn để ta nhìn thấy lông gà lông vịt, thì ta sẽ nhổ sạch lông tóc trên người các ngươi!”

Thậm chí cả trứng cũng không ăn.

Tiểu Lăng là nha đầu theo hầu phu nhân từ lúc xuất giá, đã thuộc hàng tỳ nữ tâm phúc, nhưng cô cũng cảm thấy ngày càng khó hầu hạ. Than thở:

“Chỉ là chê bẩn, hôm đó mắng con trong miệng có mùi, chê hôi, tát con một cái.”

Người chính là người, thân xác máu thịt, tanh hôi vẩn đục. Nước quá trong thì không có cá, sao có thể sống trong một thế giới hoàn toàn sạch sẽ tinh khiết?

Năm ngoái, chị em bên nhà mẹ đẻ tới thăm, đặc biệt mời bà đi du thuyền giải khuây, vốn dĩ bình an vô sự. Thuyền vừa khởi hành, mọi người chọn mấy chủ đề chuyện trò vui vẻ thường ngày, bà nhìn ra ngoài cửa sổ, thấy trẻ con bên bờ sông tùy tiện đi vệ sinh, phân nước tiểu lẫn trong nước, sắc mặt bà thay đổi, điên cuồng ra lệnh quay về ngay lập tức. Còn tự cảm thấy trên người đầy mùi khó ngửi, ngâm mình tắm rửa hai ba canh giờ, vẫn chưa hết mùi hôi. Vô cùng mất hứng.

Từ đó về sau, bắt đầu chán ăn:

“Sau này cơm canh trong bếp, tất thảy phải dùng nước mưa lọc sạch, hoặc lấy nước tuyết cất mùa đông dùng mùa xuân, hoặc lấy nước suối trong chùa… tóm lại tuyệt đối không được dùng nước bẩn khác.”

Từ khi ăn món “Thanh Nhất Diện” thanh khiết không dính một chút tạp chất, mới hơi có chút khẩu vị.

Ngày thứ hai, ngày thứ ba, gia đinh tỳ nữ đều đến Thanh Hoang tự cầu khẩn, vẫn thất vọng quay về.

Trương Lâm thị phiền táo, sợ hãi, hung bạo, quái gở, không gần gũi tình người… chỉ cảm thấy người say mà mình tỉnh, người đục mà mình trong. Bà sống một cách cẩn thận tỉ mỉ, nhưng làm sao có thể hoàn toàn sạch sẽ?

Thanh Nhất hòa thượng nói:

“Khiết phích, không phải chuyện của thân thể, mà là chuyện của tâm hồn —— phu nhân không phải đặc biệt yêu sạch sẽ, bà ấy là không thể nhìn cảnh thế gian nam hoan nữ ái, sinh sôi nảy nở, bi hoan ly hợp, bà ấy không nhìn không nghĩ không nghe không bàn không ngửi không hỏi, tránh xa tất cả, cô lập chính mình, thì sẽ không đau lòng. A di đà phật.”

Trương Lâm thị tuy cuộc sống vô ưu, nhưng bà tình nguyện giản lược thanh tịnh. Một bát nước trắng.

Kiếp sau chưa định, kiếp này đã xong, bà dặn dò hậu sự:

“Nếu ta qua đời, nhất định phải chôn cất trong rừng vắng, mặc áo thọ trắng, tất trắng, giày trắng —— lụa trắng dệt hoa, không thêu chỉ màu. Bản chất vốn sạch sẽ mà đến, cũng nên sạch sẽ mà đi, không cần rườm rà lễ nghi, người ồn ào náo nhiệt. Hãy nhớ kỹ!”

——Nhưng câu nệ quái dị, sống không vui vẻ, người bên cạnh từng người một không chịu nổi, từng người một bỏ chạy.

Lão Lục vẫn ở lại, vì báo ân Trương lão gia.

Tiểu Lăng vẫn ở lại, cô không có nơi để đi, từ mười tuổi đã hầu hạ tiểu thư, từ Xảo Mai đến Trương phu nhân, từ chủ mẫu đến góa phụ, cả hai cùng già đi, cùng tiều tụy. Có đường sống nào rộng được ba tấc? Tiểu Lăng từng nghĩ đến chuyện cầu hôn phối. Nhìn cảnh vợ chồng sinh ly tử biệt, hóa ra khiến người ta biến thành ma quỷ, soi mói mất thái độ đến mức thần chán quỷ ghét, liền không dám nghĩ ngợi gì khác nữa…

Chủ tớ dìu dắt nhau đến già cũng được.

Thế sự khó lường. Không phải cứ sắp xếp hoàn hảo, tính toán kỹ lưỡng thì mọi thứ đều theo ý bạn. Không phải cầu sạch thì được sạch, cầu trong thì được trong.

Người Mông Cổ xâm lược.

Thời cuộc ngày càng rối loạn.

Giặc cướp coi thường pháp luật, cướp bóc cưỡng hiếp, giết người phóng hỏa, hoành hành ngang ngược. Nước mất nhà tan, triều đại hưng suy, không ai trốn thoát được.

Về sau, người ta tìm thấy hai thi thể bán khỏa thân trong một đống đổ nát hoang tàn, thịt đã rữa nát, đầy giòi bọ, chúng được nuôi dưỡng vô cùng béo mập, lúc bò trườn đã vì béo tốt mà chậm chạp, mùi hôi thối khiến chó hoang cũng chẳng buồn tới cắn xé…

Trương Lâm thị cả đời mắc chứng nghiện sạch sẽ, và Tiểu Lăng bị buộc phải ở bên cạnh, trong một cảnh ngộ “sạch sẽ” nhất, không những bị hơn mười tên giặc cướp chà đạp, còn bị loạn đao chém chết, máu bẩn bắn tung tóe, mặc cho phơi xác. Sự thê lương bà không hề ngờ tới, đến làm quỷ cũng không chịu nổi hơn những con quỷ khác, cực bẩn cực hôi cực ô uế…

Đây là câu chuyện về một góa phụ cuối thời Nam Tống.