Chúng tôi vẫn tin tưởng các quan năng trọng yếu của con người như trí tuệ, ý chí là những thành phần của linh hồn, chúng cấu thành cái thượng của nhân vị (personne humaine) chúng có tính chất thiêng liêng, chúng bất diệt. Chúng tôi vẫn tin tưởng vậy với những triết gia bực thầy như Aristote, thánh Tôma, Jacques Maritain, nhưng chúng tôi đồng thời cũng không quên các quan năng ấy khi con người còn ở nhân gian, cần hoạt động trong sự cộng tác của thể xác. Mà nói thể xác là nói những tế bào, những nội hạch. Trong cơ thể con người các nội hạch đóng vai trò quan hệ mà nhiều người không dè. Sự phát tiết chất dịch của chúng có ảnh hưởng hoặc gián tiếp hoặc trực tiếp đến sức khỏe của ta, đến sự quân bình của tinh thần, đến sự phát động của tình cảm, cảm giác. Bởi vai trò hệ trọng đó của những nội hạch, nhất là những hạch ở não, nên ai nghèo kém nghị lực hoặc mất hẳn ý chí, những nhà bác học thường phỏng đoán là tại sự phát tiết không điều hòa của chúng. Vì đó một người lâm chứng mất ý chí trước hết nên đi thăm bác sĩ để lo cho thân thể mạnh khỏe đã : nếu ý chí không được gia tăng thì hãy đến những nhà tâm-phân-bệnh học. Nói như vậy chúng tôi không có ý chủ trương vật chất sản xuất tinh thần đâu mà chỉ muốn nhấn mạnh sự cộng tác cần thiết của thể xác với tâm hồn. Chúng tôi vẫn biết nhiều người thân thể bồ tượng mà ý chí bún thiu và nhiều người nhỏ con (Napoléon) ốm yếu (Ganhdi) mà ý chí dời non lấp bể.
Vấn đề muốn quan tâm ở đây là sự cần hoạt động đầy đủ của những hạch trong cơ thể để các quan năng tinh thần, trong đó có ý chí, đủ điều kiện hoạt động.