Người Chí Khí

Lượt đọc: 1376 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
1. Không Hoạt Động Thì Ý Định Mốc Meo

❊ ❊ ❊

Trong khi nghiên cứu tiểu sử những danh nhân thế giới chắc bạn không khỏi phì cười lúc đọc đến Coleridge, một nhà thông thái người Anh sống lối đầu thế kỷ 19. Có thể gọi Coleridge là một nhà bác học. Ông có bẩm phú sáng trí, giàu tưởng tượng, sáng kiến phong phú, suy luận sâu sắc, chặt chẽ nên trong nhiều môn học ông tỏ ra rất thông minh. Ông viết bình luận triết lý rất tài, làm thơ nữa, thơ ý sâu lời đẹp. Trong đời ông xây trong trí óc không biết bao nhiêu là mộng thành công, nhưng thưa bạn, có điều đặc biệt là ông không thực hiện ý định nào cho khả quan. Khi ông qui tiên rồi, người ta lục lại trong ổ bàn giấy ông, thấy mênh mông là dự định, là kế hoạch, là chương trình mà phần nhiều chỉ nằm trên mặt giấy. Nếu những điều được trù định, Coleridge thực hiện thì ông giúp ích cho cuộc tiến hóa của nhân loại khá lắm. Trong xã hội, thưa bạn, có biết bao nhiêu người giống Coleridge ở chỗ không lo thực hành những trù định của mình.

Có óc quyết định không phải là chỉ đẻ ra cả lố quyết định rồi thôi, mà đại hệ là thể hiện những quyết định ấy. Chính việc thể hiện nầy là thước đo giá trị của người chí khí chớ giá chỉ phải sản xuất những ý định thì trên đời không ít người làm không được. Bạn và chúng tôi ngồi phà khói thuốc thơm nhấp trà tàu ướp sen, định chinh phục thế giới như Alichson đại đế, định canh tân nền kinh tế nước nhà bằng kế hoạch thập-niên, định soạn một bộ bách khoa từ điển như bộ Larousse du XX siècle của Pháp. Có người ngốc nào không thể ngồi nói phiếm, định phiếm như chúng ta. Mà cái đó kỳ thiệt không phải là ý định theo chính nghĩa của tiếng. Định vừa có ý nghĩa quyết tâm, vừa có ý nghĩa sẽ làm, và làm cho kỳ được. Nếu thật thà kiểm soát tâm hồn mình lại, có lẽ chúng ta thấy trong tận đáy óc não của chúng ta có cả một nghĩa địa bao la nơi đó đã gởi thây bao nhiêu ý định tàn héo, chết chóc ngay vừa lúc phôi thai.

Hiện giờ ta hãy cương quyết hễ quyết định làm việc gì thì sẽ liệu phương thế làm liền. Một công việc – nhứt là việc khó – hôm nay định thực hiện mà vì lười nhát hay vì một lý nào đó, dời lại mai mốt, sẽ trở thành khó hơn nữa. Tâm hồn lúc mới có những quyết định, chứa đầy những hăng hái, nếu hồi hoãn sự thực hành ý định lâu quá về sau, có thể chúng ta không còn nhiệt tâm đủ để thành đạt ý muốn. Hai tiếng : NGÀY MAI nếu để nêu hy vọng hay để khiêu khích điều gì ích lợi thì hay lắm, nhưng nếu để làm khoảng thời cám dỗ ta dời mãi ý định thì xin bạn chớp nhoáng xóa nó khỏi quyển tự điển của đời mình. Chúng tôi vẫn biết khi sắp đặt công việc, chúng ta có chương trình trường kỳ, thấy trước nhiều việc chưa làm liền được. Vẫn biết vậy nhưng điều muốn nói là hễ việc nào làm được thì nên làm cho xong. JGuibert viết : « Có lẽ bí quyết vĩ đại nhứt của hành động là hành động ». Chúng ta nên nói : Có lẽ bí quyết vĩ đại nhứt của quyết định là hành động liền. Hành động liền ở đây hiểu là không vì lý do thiếu căn cứ mà hồi hoãn lại công việc có thể, nên và phải làm ở ngày nay lại ngày mai. Hành động liền đây không có tính chấp hấp tấp. Sự dè dặt đã được thực hiện ngay lúc trù tính, quyết định rồi. Trong giai đoạn thực hiện điều gì đã quyết làm, người ta không được phép dè dặt nữa.

Nếu Nguyễn-Huệ sau khi quyết định tấn công Tôn-Sĩ-Nghị cùng bầy lũ thực dân của chúng trong lúc chúng say sưa ăn tết mà khi kéo quân đến đất Bắc ông còn dè dặt việc tấn công thì ông có thành đại cuộc không ?

Không biết bạn có yêu đời chăng ? Có muốn đời mình tốt đẹp chăng ? Nếu có, xin bạn lo bắt tay thực hiện những gì bạn muốn làm. Quyết định mà không thực hiện là mộng và quyết định mà cứ hồi hoãn sự thực hiện mãi thì ý định phải mốc meo, tàn héo.

Tác vi đổ xô vào việc thực hiện ý định phải là tác vi của tự con người chúng ta. Chúng tôi muốn nói sự tự tác đó. Hai chữ tự tác dùng đây, chúng tôi không có ý hiểu là làm việc độc đơn, cô thế đâu. Điều nầy rất kỵ với tinh thần đắc lực. Chúng tôi muốn hiểu hai tiếng ấy với một nghĩa riêng, nghĩa tự ý tự sáng kiến của chúng ta, chúng ta tiến đến sự thể hiện điều mình quyết. Ý nghĩa của tự tác nếu căn cứ vào Tâm lý học thì dễ hiểu lắm vì nó là tác vi dĩ nhiên của sự tự quyết. Nếu chúng tôi tự quyết trong một vấn đề nào thì cho đặng điều quyết định của chúng tôi có ý nghĩa chúng tôi phải tự mình thực hiện nó. Giá chúng tôi đã tự quyết mà có ai dùng võ lực hay mánh lới gì đàn áp chúng tôi hoạt động thì tác vi của chúng tôi không phải là tác vi của nhân vị, của người chí khí. Mà chỉ là việc làm của máy móc thôi.

Một ý định – hơn nữa – nếu muốn sinh kết quả tốt đẹp không phải mang thực hiện cách nào cũng được. Cần phải được đưa ra thực tế theo một quan niệm chính đáng về thành công, cần theo những phương pháp đặc biệt của khoa đắc lực.

Đánh máy : mopie, minhf@yahoo, patimiha, thao nguyen, chip_mars, ganbunma, linhtt, lovelysnake289, kimduyen, blacktulip161, thuannguyen1088 Kiểm tra chính tả : Nguyễn Văn Ninh, Trần Khang, Nguyễn Thị Thủy, Đỗ Thị Thuỳ Trang, Hoàng Thị Trang, Trần Thị Kim Duyên, Trần Trung Hiếu, Nguyễn Tuấn Vinh, Dương Nhật Xuân, Trần Khánh Hoàng, Hoàng Huệ Anh, Vũ Thị Xuân Hương, Nguyễn Thị Thùy Dương, Nguyễn Thị Nhi, Đỗ Thúy Nhi, Nguyễn Tuấn Anh
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.