Đấng Cứu Thế nói : « Ai trung tín trong việc nhỏ nhặt, sẽ trung tín trong đại sự ». (Qui fidelis est in minimo, et in majori fidelisest). [1]
Khi đọc tiểu sử của nhiều danh nhân trong thế giới chắc có lần bạn ước ao làm những việc anh hùng như họ. Những cao vọng đó đáng khuyến khích lắm, chúng nâng cao tâm hồn. Nhưng trong khi chưa gặp cơ hội ra tay anh hùng, bí quyết hay nhất để nên người chí khí là thực hiện lời nói vàng ngọc trên của Giêsu. Chính những việc nhỏ nhặt chúng ta thường gặp trên cuộc sống, và nếu là những việc tuy nhỏ nhặt song ta phải làm vì là bổn phận, thì chúng làm ta khó chịu. Khi nỗ lực thi hành các việc ấy chúng ta chiến thắng sự khó chịu mà chiến thắng như vậy là tăng cường nghị lực. Thánh François Xavier lúc đi truyền giáo có gặp một người cùi. Thánh nhân muốn kết bạn cùng bệnh nhân nhưng càng kêu anh lại càng chạy trốn. François Xavier phải van nài rất lâu mới tiếp chuyện với anh được. Khi hai người thân mật bàn tâm sự với nhau, thánh nhân khượi một cục mủ trong vết thương cùi của bệnh nhân rồi nuốt đi để tỏ thân tình với anh. Đêm sau khi ngủ, thánh nhân nằm chiêm bao thấy mình nhợn ói vì cục mủ chạy nhẹt nhẹt trong cuống cổ. Bạn có rùng mình không. Bác ái và hãm mình như vậy kể ra cũng có hạng.
Chúng tôi không dám mời bạn làm những việc « ngoại hạng » như thế. Bạn nên thi hành chu đáo những việc mà địa vị của bạn đòi buộc hằng ngày. Có phải bạn là một học sinh ? Bạn học cần mẫn, làm bài thầy giáo chu đáo. Bạn có là một bà mẹ ? Hãy làm với lương tâm những việc thể dục, trí dục, đức dục, xã dục đối với các người con của bạn. Là một bác sĩ ? Bạn chuẩn mạch, cho thuốc, chích, băng bó kỹ lưỡng. Theo chúng tôi tưởng Napoléon gây nhiều chiến công uy hùng được gọi là bực chí khí thì thánh nữ Thérèse trong bốn bức tường nhà kín hằng ngày hy sinh làm chu đáo những bổn phận vì tình ái siêu việt đối với Trời và loài người cũng có quyền được gọi là vị chí khí. Mà đừng kể về mặt công đức đối với Đấng Chí Công, cứ kể về số lượng của những việc tự chủ thì Thérèse chắc hơn hẳn Napoléon bởi lẽ đơn sơ là cả đời thánh nữ là một chuỗi hy sinh, tự chủ kéo dài còn Napoléon chỉ làm anh dũng trong một số việc lớn chớ trong đời tư ông làm nhiều việc không anh dũng chút nào, như trong một cuộc hành quân nọ ban đêm ông trốn binh sĩ trở về hôn Joséphine. Bạn nghĩ sao ?
sau hết bạn có thể tìm cho mình những việc nhỏ mọn mà nên thi hành cũng rất hữu ích cho ý chí… khuyên nên đếm cây quẹt của một bao diêm. Không có bao diêm, bạn đếm sỏi hay gạo như chúng tôi bàn trong RÈN NHÂN CÁCH cũng được.
❀ ❀ ❀
[1] Lục – XVI, 10-11.