57
Trước khi biết điều đó, tôi đã giúp Lisa Jones-Engel và Gregory Engel bẫy khỉ tại một ngôi đền ở đông bắc Bangladesh. Chúng tôi đã đến một thành phố tên là Sylhet, dọc theo bờ sông Surma, ở đây địa hình bắt đầu chuyển đổi từ đồng bằng sang đồi núi. Những ngọn đồi chạy theo hướng bắc thành núi, xa hơn là Assam, Bhutan và Tây Tạng. Sylhet là thủ phủ của huyện, nơi sinh sống của nửa triệu người và vô số các loài linh trưởng khác. Các đường phố tràn ngập xe cộ qua lại, nhưng bằng cách nào đó, họ vẫn có thể di chuyển được mặc dù ở đây gần như không có đèn giao thông. Hàng trăm xe ôm màu xanh lá cây chạy bằng khí đốt tự nhiên và hàng nghìn chiếc xe đạp kéo được trang trí rực rỡ, do những người đàn ông chân nâu gầy guộc điều khiển, dùng hết sức để di chuyển cạnh những chiếc xe buýt đã cũ nát và những chiếc ô tô chạy chậm rãi. Vào sáng sớm, những chiếc xe đẩy lăn bánh khắp các con phố, chuyển rau ra chợ bán. Tại các ngã tư lớn hơn, những trung tâm thương mại và khách sạn cao cấp thấp thoáng sau lớp kính lấp lánh. Đây là một thành phố thịnh vượng, một trong những thành phố giàu nhất ở đất nước nghèo này, phần lớn dựa vào sự đầu tư và chi tiêu của các gia đình di cư có gốc gác ở đây, những người đã phát triển mạnh ở Vương quốc Anh. Họ thường trở về quê nhà, hoặc ít nhất là gửi tiền về. Một người đàn ông nói với tôi rằng, nhiều cửa hàng cà ri ở London được những người gốc Sylhet, Bangladesh điều hành.Du lịch tôn giáo cũng giúp thúc đẩy nền kinh tế địa phương. Ở đây có khá nhiều đền thờ. Bên cạnh việc thu hút khách hành hương từ khắp Bangladesh, những ngôi đền này chính là lý do mang chúng tôi đến đây.
Vào buổi chiều đầu tiên ở Sylhet, chúng tôi đã thám thính một thánh địa tên là Chashnipeer Majar. Đó là một công trình kiến trúc mái vòm nhỏ nằm trên đỉnh đồi, lấp ló phía trên một khu phố đông đúc, bao quanh ngôi đền là những bức tường bê tông, những cửa hàng nhỏ, những ngôi nhà trống trải mặt tiền và những con hẻm ngoằn ngoèo. Một cầu thang dài nằm dưới tán năm hoặc sáu cây um tùm dẫn chúng tôi đến ngôi đền, có một cây mà cành đã bị chết, nơi những con khỉ bám và lắc như những thủy thủ điên cuồng trên dây chão thuyền buồm. Những sườn đồi xung quanh ngôi đền đầy bụi cây rậm rạp, rác thải và phần mộ của tổ tiên người Sylhet. Đây không phải là một vùng đất xanh tươi, hòn đảo nhỏ bé này thuộc thánh địa nằm ở trung tâm một khu đô thị, nhưng những cư dân hoang dã dường như chẳng hề bận tâm đến điều này. Khỉ xuất hiện trên mái đền, khỉ trên cây, khỉ trên những nóc nhà bên dưới, khỉ leo trèo quanh ống thoát nước, khỉ băng qua đường dây điện, khỉ lảng vảng trên cầu thang và đi trên lan can, khỉ chui rúc giữa các ngôi mộ. Sau khi tìm hiểu xung quanh khu vực này vào buổi chiều đầu tiên, hai ngày sau, chúng tôi quay lại vào sáng sớm, để phá vỡ sự yên bình.
Bẫy khỉ của chúng tôi đã được chuẩn bị sẵn sàng. Nó có hình lập phương làm từ ống nhôm và lưới nylon, to như một cái tủ, được chế tạo riêng cho mục đích này, với một cửa sập được điều khiển bằng dây rút từ xa. Bạn ngồi ở khoảng cách xa, quan sát, khi nhìn thấy khỉ tiến vào, bạn kéo dây rút — và cánh cửa sập xuống. Nhưng đừng kéo dây quá sớm. Đừng hành động khi chỉ thấy một con khỉ đầu tiên bước vào. Tôi được chỉ rằng, một phần quan trọng trong kỹ thuật bẫy khỉ hiệu quả là phải bắt được càng nhiều càng tốt trong lần bẫy đầu tiên, vì những sinh vật này rất thông minh và học vô cùng nhanh. Chúng sẽ tránh xa cái bẫy sau khi thấy thủ thuật này hiệu quả với đồng loại. Vì vậy, bất cứ ai điều khiển dây rút đều phải kiên nhẫn, chờ đợi đúng thời điểm, khi càng nhiều khỉ vào bẫy càng tốt.
Nhiệm vụ của tôi rất nhỏ: Khi cánh cửa sập xuống, tôi phải đến đó ngay lập tức và khóa nó lại bằng chân của mình, để những con khỉ trong bẫy không thể tìm đường thoát ra ngoài. Sau đó, Gregory Engel sẽ lo phần khó hơn, xoa dịu từng con một bằng thuốc tiêm dưới da chứa Telazol, một loại thuốc gây mê có tác dụng nhanh dùng trong thú y. Làm thế nào để tiêm được một con khỉ đang cuồng loạn? Trong trường hợp này, ta tiêm vào đùi nó qua lưới của bẫy.
Giáo sư Mohammed Mustafa Feeroz, Engel và cán bộ hỗ trợ chính cho Jones-Engel ở Bangladesh, sẽ đứng quanh để phòng thủ. Bốn sinh viên của giáo sư Feeroz cũng cùng giúp sức. Phòng thủ rất quan trọng vì những con khỉ không bị bắt có thể lao tới, điên cuồng giải cứu đồng loại. Chúng rất đáng gờm. Lisa Jones-Engel, thiên tài chính của toàn bộ dự án nhưng bị cấm vào ngôi đền này vì giới tính, sẽ đợi ở một sân gần đó, cùng với một số phụ nữ, để bắt đầu lấy máu. Một, hai, ba: bẫy, xoa dịu, lấy máu. Điều gì có thể đơn giản hơn?
Để tôi kể cho bạn, có rất nhiều thứ có thể đơn giản hơn nữa.
Bẫy được mồi bằng gạo phồng và chuối. Ngay sau khi nhìn thấy mồi, một vài con khỉ sẽ đến thám thính. Chúng trèo lên khắp cái bẫy, từ trong ra ngoài. Hầu hết đám khỉ còn lại sẽ quan sát. Chúng dường như đang bàn tán, sự phấn khích dâng lên, có thêm nhiều con khỉ đến bám trên các mái nhà; phải đến hàng trăm con, tất cả đều hồi hộp, tò mò về sự hiện diện của chúng tôi và bị mồi nhử thu hút. Chúng tôi di chuyển thận trọng trên các bậc thang, trên những con dốc, không khác gì những người bình thường và tránh nhìn nhau. Feeroz đang nắm giữ dây rút. Ông ấy có đủ sự kiên nhẫn giống một ngư dân đang quan sát phao nháy liên hồi. Ông chờ, ông đợi, đến khi những con khỉ lớn nhất lọt vào bẫy để ra quyết định. Trong nhóm khỉ có một con cao lớn với vóc dáng như Schwarzenegger và răng nanh rất dài, có thể là khỉ đầu đàn. Nó rất táo bạo và tham lam chiếm mồi cho mình. Một vài con khác tiến vào sau nó. Feeroz đã kéo dây rút.
Cánh cửa sập xuống, nhốt Schwarzenegger và sáu con khác lại, chúng bắt đầu hét toáng lên.
