Vào cuối tháng 2 năm 2003, SARS lên máy bay ở Hồng Kông và đến Toronto.
Việc đến Canada không hề được báo trước nhưng sau đó, trong vài ngày, nó bắt đầu gây chú ý. Nó đã giết chết một bà cụ bảy mươi tám tuổi, người đã mang nó vào trong nước, giết chết người con trai trưởng thành của bà một tuần sau đó, và lây lan qua bệnh viện nơi người con đã được điều trị. Nó lây nhiễm khá nhanh chóng cho hàng trăm cư dân Toronto khác, trong đó 31 người cuối cùng đã chết. Một trong số những người bị nhiễm bệnh là một phụ nữ Philippines 46 tuổi, làm việc tại Ontario với tư cách là một y tá, người đã bay về nhà ở Philippines để nghỉ lễ Phục sinh, bắt đầu cảm thấy ốm vào sau khi đến nơi một ngày (nhưng vẫn hoạt động, mua sắm. và thăm người thân), và bắt đầu một chuỗi lây nhiễm mới trên đảo Luzon. Vì vậy, SARS đã đi nửa vòng trái đất và quay trở lại, trong hai lần nhảy qua đường hàng không, trong vòng sáu tuần. Nếu hoàn cảnh khác đi – ít trễ chuyến hơn ở Toronto, một du khách trước đó đã đi từ đó đến Luzon hoặc Singapore hoặc Sydney - căn bệnh này có thể đã hoàn thành vòng di chuyển quanh thế giới của nó nhanh hơn nhiều.
Tất nhiên, khi nói rằng “SARS lên máy bay” là phạm vào phép ẩn dụ và nhân cách hóa, cả hai điều này đều bị cấm đối với tác giả của các bài báo trên tạp chí khoa học nhưng được phép đối với những người như tôi. Và bạn biết tôi muốn nói gì: thứ thực sự bước lên máy bay trong mỗi trường hợp đó là một người phụ nữ không may mang một loại tác nhân lây nhiễm nào đó. Cụ bà bảy mươi tám tuổi ở Toronto và người chăm sóc trẻ hơn vẫn ẩn danh trong các báo cáo chính thức, chỉ được xác định theo tuổi, giới tính, tiểu sử và tên viết tắt (như BW, người khảo sát đã mắc bệnh sốt rét), vì lý do bảo mật y tế. Về phần tác nhân – nó vẫn chưa được xác định và đặt tên cho đến vài tuần sau khi đợt bùng phát bắt đầu. Không ai có thể chắc chắn, ở giai đoạn đầu đó, liệu đó có phải là vi rút, vi khuẩn hay thứ gì khác.
Trong khi đó, nó cũng đã đến Singapore, Việt Nam, Thái Lan, Đài Loan và Bắc Kinh. Singapore trở thành một tâm dịch khác. Tại Hà Nội, một doanh nhân người Mỹ gốc Hoa mang căn bệnh nhiễm trùng của mình đến từ Hồng Kông đã bị ốm đến mức được bác sĩ Carlo Urbani, một chuyên gia về ký sinh trùng và bệnh truyền nhiễm người Ý làm việc tại đó cho Tổ chức Y tế Thế giới kiểm tra. Trong vòng mười ngày, doanh nhân đã chết; trong vòng một tháng, Tiến sĩ Urbani cũng vậy. Urbani chết tại một bệnh viện ở Bangkok, sau khi bay đến một hội nghị ký sinh trùng học mà ông đã không bao giờ có thể tham gia. Cái chết của ông, vì công việc rất được ngưỡng mộ của ông trong WHO, đã trở thành một ví dụ báo hiệu về những gì nổi lên như một mô hình lớn hơn: tỷ lệ nhiễm bệnh cao và khả năng gây chết người cao, giữa các chuyên gia y tế tiếp xúc với căn bệnh mới này, thứ mà dường như đang phát triển mạnh mẽ trong bệnh viện và nhảy vọt qua bầu trời.
Nó đến Bắc Kinh bằng ít nhất hai phương thức vận tải, một trong số đó là chuyến bay 112 của China Airlines, từ Hồng Kông, vào ngày 15/3. (Con đường khác đến Bắc Kinh là bằng ô tô, khi một người phụ nữ mắc bệnh lái xe từ tỉnh Sơn Tây lên để tìm kiếm sự điều trị tốt hơn ở thủ đô; cô ấy đã bị nhiễm bệnh như thế nào và cô ấy lây nhiễm cho ai tiếp theo, là một nhánh khác của câu chuyện.) Chuyến bay CA112 cất cánh từ Hồng Kông ngày hôm đó chở 120 người, trong đó có một người đàn ông bị sốt với cơn ho ngày càng nặng hơn. Vào thời điểm nó hạ cánh xuống Bắc Kinh, ba giờ sau, hai mươi hai hành khách khác và hai thành viên phi hành đoàn đã bị lây nhiễm những liều vi trùng mà người đàn ông ho ra. Từ họ, nó lây lan qua hơn bảy mươi bệnh viện chỉ ở Bắc Kinh – vâng, bảy mươi – lây nhiễm cho gần bốn trăm nhân viên y tế cũng như các bệnh nhân khác và khách tới thăm họ.
Cùng lúc đó, các quan chức tại trụ sở của WHO ở Geneva đã đưa ra cảnh báo toàn cầu về những trường hợp mắc bệnh phổi bất thường này ở Việt Nam và Trung Quốc. (Canada và Philippines không được đề cập vì điều này xảy ra ngay trước khi sự liên lụy của họ được công nhận.
) Theo tuyên bố, một đợt bùng phát đã bắt đầu ở Việt Nam với một bệnh nhân (người mà Carlo Urbani đã khám) “nhập viện điều trị hội chứng hô hấp nặng, cấp tính không rõ nguyên nhân.” Dấu phẩy nhỏ sau chữ “nặng” phản ánh thực tế là ba tính từ và một danh từ chưa được mã hóa thành tên. Vài ngày sau, khi mô hình nhảy lò cò tiếp tục diễn ra, WHO đã đưa ra một tuyên bố cảnh báo công cộng. Tuyên bố này, được đóng khung như một lời khuyên du lịch khẩn cấp, đánh dấu sự chuyển đổi của một cụm từ mô tả thành một nhãn. «Trong tuần qua,» WHO cho biết, «WHO đã nhận được báo cáo về hơn 150 trường hợp nghi ngờ mới mắc hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS), một bệnh viêm phổi không điển hình mà nguyên nhân vẫn chưa được xác định.» Lời khuyên đã dẫn lời Tổng giám đốc của WHO vào thời điểm đó, Tiến sĩ Gro Harlem Brundtland, nói một cách dứt khoát: “Hội chứng này, SARS, hiện là một mối đe dọa sức khỏe trên toàn thế giới”. Brundtland nói thêm rằng chúng ta nên cùng chung tay (và làm thật nhanh, bà ngụ ý), để tìm ra tác nhân gây bệnh và ngăn chặn sự lây lan của nó.
Hai khía cạnh khiến SARS trở nên đe dọa là mức độ lây nhiễm của nó – đặc biệt là trong bối cảnh chăm sóc y tế – và khả năng gây chết người của nó, cao hơn nhiều so với các dạng viêm phổi quen thuộc. Một đặc điểm đáng ngại khác là loại bọ mới, dù nó có thể là gì, có vẻ rất giỏi lái máy bay.
