Nguồn Gốc Dịch Bệnh: Động Vật, Con Người Và Đại Dịch Toàn Cầu Tiếp Theo

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 2186 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
78

❊ ❊ ❊

78

Astrid Joosten là một phụ nữ Hà Lan 41 tuổi, vào tháng 6 năm 2008, đã đến Uganda cùng chồng trong một kỳ nghỉ du lịch mạo hiểm. Đây không phải là lần đầu tiên họ đến đất nước này, nhưng chuyến đi này mang đến hậu quả nặng hơn những lần khác.

Tại quê nhà ở Noord-Brabant (cùng một khu vực, thật trùng hợp, sau đó bị ảnh hưởng nặng nề bởi bệnh sốt Q), Joosten làm cán bộ phân tích hoạt động kinh doanh cho một công ty điện. Cả cô và chồng, một nhà quản trị tài chính, đều thích trốn khỏi Hà Lan trong những kỳ nghỉ hàng năm để trải nghiệm phong cảnh và văn hóa của các quốc gia khác, đặc biệt là ở châu Phi. Năm 2002, họ đã bay đến Johannesburg và khi bước xuống máy bay, họ đã cảm thấy yêu cảnh vật ngay từ cái nhìn đầu tiên. Trong những chuyến đi sau đó, họ đã đến thăm Mozambique, Zambia và Mali. Cuộc hành trình vào năm 2008 được đặt trước thông qua một tổ chức du lịch mạo hiểm, sẽ cho họ thấy những con khỉ đột núi ở cao nguyên phía tây nam đất nước này cũng như một số động vật hoang dã và văn hóa khác. Họ tiến về phía nam đến Rừng Bwindi Impenetrable, nơi những con khỉ đột Uganda đang cư trú. Vào một ngày nghỉ giữa chuyến đi, những người điều hành đã đưa ra một chuyến đi phụ, một phương án cho khách lựa chọn, đến một nơi được gọi là Rừng Maramagambo với điểm thu hút chính là một nơi đặc biệt mà mọi người biết đến là Hang Trăn. Trăn đá châu Phi sống ở đó, uể oải và thỏa mãn, to lớn và béo tốt nhờ chế độ chỉ ăn dơi.

Chồng của Joosten, sau này thành góa vợ, là một người đàn ông da trắng tên là Jaap Taal, điềm đạm với đầu cạo trọc và cặp kính tròn đen. Khi uống cà phê tại một quán ở tây nam Montana, Jaap Taal nói với tôi rằng hầu hết những du khách khác không thích ưu đãi này. Đừng bận tâm, lúc này, tại sao anh ấy lại xuất hiện ở đó. Ông giải thích, Hang Trăn là một dịch vụ bổ sung, giá không bao gồm trong gói du lịch Uganda của họ. “Nhưng tôi và Astrid luôn nói, có lẽ ta chỉ đến đây một lần trong đời, và mình phải làm tất cả những gì có thể.” Họ đã đến Rừng Maramagambo và sau đó đi bộ khoảng một dặm, dần dần đi lên, đến một cái ao nhỏ. Gần đó có một khe tối thấp bị che khuất một nửa bởi rêu và cây xanh khác, giống như mắt cá sấu hầu như không nổi lên. Joosten và Taal, cùng với hướng dẫn viên của họ và một khách hàng khác, đã leo xuống hang.

Nền đất ở đó rất xấu: nhiều đá, không bằng phẳng, trơn bóng với phân dơi. Mùi cũng rất tệ: mùi trái cây và mùi chua. Hãy tưởng tượng đến một phòng bar ảm đạm, đóng cửa và trống rỗng, với bia trên sàn lúc 3 giờ sáng. Hang động dường như có một con suối chảy qua, hoặc ít nhất là đã dẫn nước của nó vào trong, và một phần của tảng đá trên cao đã sụp xuống, để lại một tầng đá cuội và đá vụn thô, giống cảnh trên mặt trăng, được phủ một lớp phân dơi như một lớp vani dày đóng băng. Trần nhà dày đặc những con dơi, những con lớn, hàng nghìn con, kích động và kêu ríu rít khi có sự xâm nhập của con người, thay đổi vị trí, một số thả tự do để bay và sau đó lại đậu lên trần. Astrid và Jaap luôn cúi đầu theo dõi bước đi của họ, cố gắng không bị trượt, sẵn sàng đặt tay xuống nếu cần. “Tôi nghĩ đó là cách mà Astrid bị nhiễm virus,” anh ấy nói với tôi. “Tôi nghĩ cô ấy đã đặt tay lên một tảng đá, trên đó có phân của một con dơi bị nhiễm bệnh. Và vì vậy, tay cô ấy đã dính virus”. Có thể một giờ sau, cô ấy chạm vào mặt mình, hoặc cho một viên kẹo vào miệng, hoặc làm gì đó tương tự, “và tôi nghĩ đó là lý do khiến cô ấy bị bệnh.”

Hang Trăn, trong Rừng Maramagambo, chỉ cách hang Kitaka ba mươi dặm về phía tây. Nó cũng là nơi trú ngụ của những con dơi ăn quả Ai Cập. Ba mươi dặm là không xa, và những con dơi từ tập hợp Kitaka có khả năng cao tìm đường sang làm tổ ở Hang Trăn – như nghiên cứu truy vết của nhóm chuyên gia CDC sau này sẽ chứng minh.

Không ai cảnh báo Joosten và Taal về những nguy cơ tiềm ẩn của một hang dơi châu Phi. Họ không biết gì về virus Marburg (mặc dù họ đã nghe nói về Ebola). Họ chỉ ở trong hang khoảng mười phút. Họ nhìn thấy một con trăn, to lớn và chậm chạp. Sau đó, họ rời đi, tiếp tục kỳ nghỉ ở Uganda, thăm khỉ đột núi, đi thuyền và bay trở lại Amsterdam.

Mười ba ngày sau chuyến thăm hang động, tại quê nhà ở Noord-Brabant, Astrid Joosten bị ốm.

Lúc đầu, nó có vẻ không tệ hơn bệnh cúm. Sau đó nhiệt độ của cô ấy ngày càng cao. Sau một vài ngày, cô ấy bắt đầu bị suy tạng. Các bác sĩ của cô, biết về tiền sử bệnh với thời gian gần đây ở châu Phi, nghi ngờ virus Lassa hoặc có thể là Marburg. Marburg, Jaap nói, đó là cái gì? Anh trai của Astrid đã tra cứu nó trên Wikipedia và nói với anh ấy: Virus Marburg, nó có thể giết người, có thể là một rắc rối tồi tệ. Các bác sĩ đã chuyển cô đến một bệnh viện ở Leiden, nơi cô có thể được chăm sóc tốt hơn và được cách ly với các bệnh nhân khác. Ở đó, cô bị phát ban và viêm kết mạc; rồi bị xuất huyết. Cô ấy đã được gây mê, một động thái cần thiết để cho cô ấy dùng thuốc thuốc kháng virus mạnh hơn. Trước khi cô ấy mất ý thức, Jaap đã quay trở lại phòng cách ly, hôn vợ và nói, “Chà, chúng ta sẽ gặp lại em trong vài ngày tới.” Mẫu máu được gửi đến một phòng thí nghiệm ở Hamburg, kết luận dương tính với Marburg. Cô ấy trở nên tồi tệ hơn. Khi các cơ quan ngừng hoạt động, cô bị thiếu oxy lên não, bị phù não và không lâu sau, Astrid Joosten được tuyên bố là đã chết não. Jaap nói với tôi: “Họ giữ cô ấy sống thêm vài giờ nữa, cho tới khi gia đình đến nơi.” Sau đó, họ rút phích cắm ra và cô ấy đã ra đi trong vài phút.”

Các bác sĩ kinh hoàng trước sự liều lĩnh của anh khi hôn tạm biệt cô, đã tự chuẩn bị một phòng cách ly cho Jaap, nhưng điều đó không hề cần thiết. “Có quá nhiều điều họ chưa biết về Marburg và những bệnh do virus khác,” anh ấy nói với tôi. Sau đó, vì vẫn là một du khách ưa mạo hiểm, anh ấy đã đi tham quan tuyết tại Vườn Quốc gia Yellowstone.

Nguyên tác: Spillover: Animal Infections and the Next Human Pandemic - Dịch giả: Kiên Lưu, Hiền Nguyễn
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.