Nguồn Gốc Dịch Bệnh: Động Vật, Con Người Và Đại Dịch Toàn Cầu Tiếp Theo

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 2186 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
42

❊ ❊ ❊

42

Bệnh sốt vẹt đã được ghi nhận từ năm 1880, khi một bác sĩ người Thụy Sĩ tên là Ritter mô tả một đợt bùng phát trong một gia đình, giống như bệnh sốt phát ban, trong đó bảy người bị bệnh và ba người chết. Vì căn bệnh cho thấy một số khía cạnh giống như viêm phổi, gợi ý sự lây truyền qua đường không khí, bác sĩ Ritter gọi nó là “bệnh bụi phổi,” nhưng ông vẫn đang dò dẫm. Mặc dù không thể xác định điều gì đã gây ra căn bệnh này, nhưng ông ấy đã cố gắng xác định chính xác vị trí phổ biến: phòng làm việc của ngôi nhà. Điều đáng chú ý duy nhất về căn phòng đó là nó tình cờ chứa cả tá chim trong lồng, bao gồm cả chim sẻ và vẹt.

Một đợt bùng phát lớn hơn xảy ra ở Paris vào năm 1892, sau khi hai người buôn thú nhận được một lô hàng gồm năm trăm con vẹt nhập khẩu từ Buenos Aires. Các lái buôn bị nhiễm bệnh, một số khách hàng của họ bị nhiễm bệnh, và sau đó người thân, bạn bè và một bác sĩ chăm sóc cũng vậy. Mười sáu người chết. Không lâu sau đó, căn bệnh này đã bùng phát ở Đức, ở New York, và tại một cửa hàng bách hóa (bán chim) ở Wilkes-Barre, Pennsylvania. Năm 1898, cuộc triển lãm hàng năm của Hiệp hội những người yêu thích chim hoàng yến ở Berlin đã chứng minh rằng vẹt và họ hàng của chúng không phải là loài chim duy nhất có khả năng mang vi khuẩn “sốt vẹt” này, dù nó là gì đi nữa. (Chim hoàng yến thuộc bộ Passeriformes, không thuộc bộ Psittaciformes.) Nửa tá người mê chim hoàng yến đã ngã bệnh và theo lời kể trên một tờ báo ở Berlin, “ba người chết trong đau đớn.”

Sau đó là một khoảng thời gian gián đoạn, nếu không phải trong số ca bệnh do vẹt gây ra thì cũng là trong sự chú ý mà chúng nhận được. Thế chiến, ngay sau đó là trận đại dịch cúm, mang đến cho con người ta quá nhiều chết chóc và bệnh tật để đương đầu nỗi buồn và nỗi sợ hãi của họ. Những năm 1920 rõ ràng là vui vẻ và vô tư hơn, cho đến khi không còn như vậy. “Năm 1929 đánh dấu một bước ngoặt trong việc hồi sinh mối quan tâm đến căn nguyên của bệnh virus vẹt ở người,” theo một khảo sát lịch sử về căn bệnh này. Căn nguyên, đó là mấu chốt. Các đợt bùng phát có thể đến và đi. Điều khác biệt trong năm 1929, ngoài Vụ sụp đổ[1] và sự xuống tinh thần nói chung, là có đủ các trường hợp sốt vẹt khiến việc nghiên cứu nguyên nhân không chỉ thực tế hơn mà còn cấp bách hơn.

Lillian Martin của Annapolis là một trong những người đầu tiên của làn sóng mới này, và mặc dù cuối cùng cô ấy đã hồi phục, những người khác lại không may mắn như vậy. Washington Post tiếp tục theo dõi câu chuyện, báo cáo những ca tử vong do sốt vẹt ở Maryland, Ohio, Pennsylvania, New York – và Hamburg, Đức. Vào ngày 13/1, Tổng Y sĩ Hoa Kỳ đã điện báo cho các quan chức y tế ở 9 bang, yêu cầu giúp đỡ theo dõi tình hình. Hai tuần sau, với các trường hợp được báo cáo cũng từ Minnesota, Florida và California, Tổng thống Hoover tuyên bố cấm vận đối với vẹt nhập khẩu. Giám đốc Cục vi khuẩn thuộc sở y tế của Baltimore, người đã từng khám nghiệm tử thi những con gia cầm bị nhiễm bệnh, bị ốm và tử vong. Một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm tại Phòng thí nghiệm Vệ sinh, thuộc Dịch vụ Y tế Công cộng Hoa Kỳ, bị ốm và tử vong. Kỹ thuật viên đó đã hỗ trợ một nhà nghiên cứu, Charles Armstrong, thực hiện các thí nghiệm lây truyền từ chim sang chim trong tầng hầm phòng thí nghiệm. Điều kiện làm việc của họ kém lý tưởng: hai căn phòng nhỏ dưới tầng hầm chứa đầy những con vẹt đau khổ nhốt trong thùng rác, lưới thép phủ trên nắp, lông vũ và phân chim bay ra ngoài, rèm tẩm thuốc khử trùng để ngăn không khí trôi dạt. Đó không phải là BSL-4. Charles Armstrong mắc bệnh nhưng không chết. Chín nhân viên khác của Phòng thí nghiệm vệ sinh cũng bị nhiễm bệnh, không ai trong số họ thậm chí đã vào phòng nuôi chim ở tầng hầm. Giám đốc phòng thí nghiệm, nhận thấy rằng tòa nhà của ông đã bị nhiễm bẩn bởi bất cứ tác nhân nào gây ra bệnh virus vẹt, đã đóng cửa nơi này. Sau đó, ông tự mình xuống tầng hầm, khử trùng tất cả những con vẹt còn lại, khử trùng những con chuột lang, chim bồ câu và khỉ và chuột có liên quan đến công trình thí nghiệm đó, và ném xác chết của chúng vào lò đốt.

Người đàn ông thẳng thắn, vị lãnh đạo chủ động tham gia thực tiễn này, được mô tả trong một nguồn tin là “cao với khuôn mặt hốc hác kiểu Lincoln,” là Tiến sĩ George W. McCoy. Vì những lý do chỉ có thể giải thích được bằng những điều kỳ diệu của hệ thống miễn dịch và sự may mắn phi thường, Tiến sĩ McCoy đã không mắc bệnh.

Dịch bệnh virus vẹt năm 1930 đang giảm dần, và có lẽ cũng xảy ra chậm hơn, là cơn hoảng loạn vẹt. Vào ngày 19/3, Quyền Bộ trưởng Hải quân đã ban hành một lệnh chung cho các thủy thủ trên tàu phải tiêu hủy những con vẹt của họ. George McCoy mở lại Phòng thí nghiệm Vệ sinh, Charles Armstrong trở lại sau thời gian dưỡng bệnh, và việc tìm kiếm nguyên nhân gây bệnh được tiếp tục.

❀ ❀ ❀

[1] Ý nói sự sụp đổ của thị trường chứng khoán phố Wall vào ngày 29/10/1929.↩️

Nguyên tác: Spillover: Animal Infections and the Next Human Pandemic - Dịch giả: Kiên Lưu, Hiền Nguyễn
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.