Nguồn Gốc Dịch Bệnh: Động Vật, Con Người Và Đại Dịch Toàn Cầu Tiếp Theo

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 2186 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
45

❊ ❊ ❊

45

Năm mươi dặm về phía đông nam của Utrecht, giữa những phong cảnh bằng phẳng và con đường đan xen của tỉnh Noord-Brabant ở Hà Lan, tọa lạc ngôi làng vắng vẻ có tên là Herpen. Đó là một nơi gọn gàng, phần lớn được xây bằng gạch đỏ: những trang trại bằng gạch đỏ ở ngoại ô, những ngôi nhà bằng gạch đỏ trong thị trấn, những vỉa hè rải sỏi và một nhà thờ bằng gạch đỏ cổ kính. Các trang trại, một số được che chắn phía sau hàng rào được cắt tỉa và những khu vườn nguyên sinh, sở hữu những cánh đồng cỏ khô và ngô, được trồng làm thức ăn cho đàn gia súc trú ẩn trong những chuồng trại lớn, thấp, lát gạch đỏ. Mặc dù nó trông giống như một ngôi làng nông trại, Herpen ngày nay là một khu nhà nghỉ cho người lao động và nhà thầu kinh doanh xây dựng. Một vài con ngựa lao động nhàn rỗi trên đồng cỏ, cùng với một số lượng khiêm tốn bò, cừu và lợn. Tuy nhiên, thành phần nông nghiệp của nền kinh tế địa phương, vẫn tồn tại trong một chừng mực, tập trung nhiều hơn vào dê sữa. Chúng dường như là nguồn gốc của vấn đề vào năm 2007.

Các con cái đã sinh những con non của chúng trong mùa sinh đẻ thông thường, có thể kéo dài từ tháng Giêng đến cuối tháng Tư. Hầu hết những ca sinh nở đó đều diễn ra tốt đẹp, mặc dù ở một số trang trại nhất định của tỉnh, bao gồm ít nhất một trang trại ở vùng Herpen, nhiều con cái đã sẩy thai trong tháng cuối của thai kỳ. Ngay cả những con non đủ tháng cũng có vẻ hơi yếu ớt và nhỏ bé, với tỷ lệ tử vong cao hơn bình thường. Rõ ràng có điều gì đó đang gây phiền hà cho những con dê, một loại bệnh nào đó, có thể là mới, và các bác sĩ thú y đã lưu ý, cố gắng ngăn chặn việc sẩy thai bằng thuốc kháng sinh. Điều đó không giúp ích được gì. Công chúng ít hoặc gần như không chú ý đến tình trạng này.

Sau đó, một mùa xuân êm dịu tới – ấm hơn và khô hơn nhiều so với bình thường. Vào tháng Tư, theo hồi ức của một người dân, “không có một giọt mưa”. Ngay cả trước khi mùa hè đến, những vùng đất xung quanh ngôi làng đã trở nên bụi bặm. Những cơn gió thổi qua. Đầu tháng 5, người ta bắt đầu phát bệnh.

Một bác sĩ địa phương tên là Rob Besselink, có văn phòng tại Herpen, đã thấy một số bệnh nhân của mình có biểu hiện kỳ lạ, giống như bị cúm: sốt cao, nhức đầu dữ dội, đau cơ, khó thở, ho. Đó có phải là bệnh viêm phổi do vi khuẩn không? “Chúng tôi đã bắt đầu điều trị cho họ,” Besselink nói sau đó, “và hóa ra là họ không phản ứng như chúng tôi mong đợi với loại thuốc kháng sinh mà họ nhận được.” Anh ấy đã thảo luận nó với một đồng nghiệp. «Sau tuần đầu tiên đó, chúng tôi nói với nhau, ‘Có điều gì đó kỳ lạ đang xảy ra,’ bởi vì tôi có ba hoặc bốn bệnh nhân có cùng triệu chứng và anh ta cũng có hai hoặc ba người.” Trong vòng vài tuần, hai bác sĩ đã nhìn thấy khoảng 20 bệnh nhân giống như vậy, trong đó gần một tá bệnh nhân, do không phản ứng với thuốc kháng sinh, đã phải nhập viện.

Cùng lúc đó, tại một khu vực khác của Noord-Brabant, một nhà vi sinh vật y học tên là Ineke Weers, làm việc tại một phòng thí nghiệm trong vùng, đã nghe thấy những lời xì xào về một cụm tương tự. Mặc dù được đào tạo và có kinh nghiệm rộng rãi – cô ấy là một Tiến sĩ Y khoa với bằng tiến sĩ về vi sinh và 21 năm làm việc trong lĩnh vực chẩn đoán các bệnh truyền nhiễm – điều này hóa ra lại mới mẻ đối với cô. Một bác sĩ nội khoa tại một trong những bệnh viện nói rằng các bác sĩ ở đó gần đây đã gặp khá nhiều bệnh nhân bị viêm phổi với hiện tượng kháng kháng sinh không điển hình. Weers có biết nó có thể là gì không? Cô ấy đã đọc gì đó về một hội chứng như vậy chưa? Không, không có gì, cô ấy trả lời. Nhưng cô ấy đề nghị gọi cho Dịch vụ Y tế Thành phố ở Den Bosch, một thành phố lớn gần đó, và hỏi xem liệu các nhà chức trách đó có thể đưa ra một số thông tin chi tiết hoặc lời khuyên hay không. Họ không thể; họ chưa thấy có báo cáo nào khác như vậy.

Bốn ngày sau, Rob Besselink gọi cho cùng văn phòng đó của MHS thông báo về tình hình của anh ở Herpen. Hai tuần sau đó, một bác sĩ đa khoa khác ở Noord-Brabant đã báo cáo tương tự cho MHS. Tập hợp các trường hợp khó hiểu này đủ để kích hoạt các biện pháp phản ứng.

Các bác sĩ lấy mẫu máu, một số đến phòng thí nghiệm gần đó, một số đến phòng thí nghiệm chuyên biệt hơn, nơi huyết thanh được xét nghiệm tìm kháng thể. Sau một chút bối rối về loại vi khuẩn nào có thể gây ra “bệnh viêm phổi không điển hình” như vậy, cả hai phòng thí nghiệm cuối cùng đã hội tụ được một câu trả lời: Đó là Coxiella burnetii, tác nhân gây sốt Q.

Sốt Q không phải là không được biết đến ở Hà Lan nhưng trong năm mươi năm, nó rất hiếm gặp. Mặc dù vi khuẩn này dường như là đặc hữu của các quần thể vật nuôi, dựa trên các cuộc khảo sát không thường xuyên, nó hiếm khi gây ra bệnh đáng chú ý ở bò, cừu hoặc ở người. Giờ đây, vụ bùng phát ở Noord-Brabant đã thu hút sự chú ý của Viện Y tế Công cộng và Môi trường Quốc gia (thường được biết đến với tên viết tắt tiếng Hà Lan là RIVM), gần Utrecht. Các nhà khoa học ở đó đã đưa ra một phỏng đoán chính xác rằng có thể tỷ lệ sẩy thai cao ở các trang trại nuôi dê sữa, bắt đầu từ năm 2005, và vốn đã được chẩn đoán có liên quan đến bệnh sốt Q, có thể là nguồn gốc của các trường hợp trên người. Coxiella burnetii được biết là có khả năng lây truyền trong không khí. Tại thời điểm này, RIVM đã cử người về phía nam đến làng Herpen và các vùng lân cận để tiến hành một cuộc nghiên cứu. Ai đó phải tìm hiểu những gì đang xảy ra theo chiều hướng của lũ dê.

Nguyên tác: Spillover: Animal Infections and the Next Human Pandemic - Dịch giả: Kiên Lưu, Hiền Nguyễn
Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.