Suốt đêm trên chuyến tàu Pullman, trời lạnh buốt. Cô bấm chuông gọi người phục vụ xin thêm một chiếc chăn, và khi anh ta không thể đáp ứng, cô đành uổng công thu mình vào góc sâu của giường nằm, kéo gấp chăn lại để chợp mắt lấy vài tiếng. Cô muốn mình trông thật rạng rỡ vào buổi sáng.
Cô thức dậy lúc sáu giờ, khó nhọc tròng chiếc áo lạnh rồi lảo đảo bước về phía toa ăn để uống một tách cà phê. Tuyết đã len lỏi qua các khoảng thông gió, phủ lên cửa ra vào một lớp vỏ trơn trượt. Cái lạnh này thật ly kỳ, nó luồn lách vào mọi ngõ ngách. Hơi thở cô mờ đục trong không gian và cô hào hứng thổi ra những làn khói trắng với vẻ thích thú ngây thơ. Ngồi trong toa ăn, cô thẫn thờ nhìn qua khung cửa kính ra những thung lũng và đồi núi trắng xóa cùng những rải rác hàng thông mà mỗi cành cây tựa như chiếc đĩa xanh đựng bữa tiệc mùa đông lạnh giá. Thỉnh thoảng, một ngôi nhà đơn độc lướt qua, trông thật xám xịt, tiêu điều và hoang vắng giữa vùng hoang mạc tuyết trắng; và với mỗi căn nhà như thế, lòng cô lại dâng lên một thoáng thương cảm buốt giá cho những linh hồn đang bị giam hãm nơi đó để mòn mỏi chờ mùa xuân.
Khi rời toa ăn và lảo đảo bước trở lại toa Pullman, cô cảm thấy một luồng năng lượng dâng trào và tự hỏi liệu mình có đang cảm nhận được bầu không khí sảng khoái mà Harry từng nhắc tới hay không. Đây chính là miền Bắc, miền Bắc—vùng đất của cô giờ đây!
"Thế thì hãy thổi đi, hỡi những ngọn gió, hào hứng thay!
Ta sẽ dấn bước phiêu du,"
cô cất giọng hát hân hoan với chính mình.
"Cô vừa nói gì cơ ạ?" người phục vụ lịch sự hỏi.
"Tôi bảo: 'Phủi tuyết giùm tôi.'"
Những sợi dây dài của các cột điện thoại nhân lên thành đôi, hai đường ray chạy dọc bên tàu—rồi ba—rồi bốn; tiếp đến là hàng loạt ngôi nhà mái trắng, thấp thoáng một chiếc xe điện với những ô cửa kính đóng băng, những con phố—rồi thêm nhiều con phố—thành phố đây rồi.
Cô đứng ngây người trong khoảnh khắc giữa nhà ga lạnh giá trước khi trông thấy ba bóng hình trùm kín trong áo lông đang tiến về phía mình.
"Kia rồi!"
"Ồ, Sally Carrol!"
Sally Carrol đánh rơi chiếc túi xách.
"Chào cậu!"
Một gương mặt lạnh ngắt quen thuộc thoáng qua hôn cô, và rồi cô chìm vào giữa một đám đông những gương mặt dường như đều đang phả ra từng đám mây khói dày đặc; cô bắt đầu bắt tay mọi người. Ở đó có Gordon, một người đàn ông thấp, nhiệt tình ở tuổi ba mươi, trông giống như một bản sao mẫu mực từng trải nhưng bất đắc dĩ của Harry, cùng người vợ là Myra, một phụ nữ uể oải với mái tóc vàng nhạt lấp ló dưới chiếc mũ lông trùm đầu chuyên lái ô tô. Gần như ngay lập tức, Sally Carrol liên tưởng người phụ nữ ấy mang chút phong vị Scandinavia mơ hồ. Một người tài xế niềm nở xách giùm chiếc túi, và giữa những câu nói ngắt quãng, những tiếng cảm thán cùng lời chào "cưng ạ" đầy hờ hững, rập khuôn từ Myra, họ nhanh chóng đưa nhau rời khỏi nhà ga.
Rồi họ ngồi trong một chiếc xe hơi mui kín, băng qua những con phố ngoằn ngoèo phủ đầy tuyết, nơi hàng lũ cậu bé đang móc những chiếc xe trượt tuyết vào phía sau các xe chở hàng tạp hóa và ô tô.
"Ồ," Sally Carrol kêu lên, "em muốn làm thử trò đó! Chúng ta làm được không anh, Harry?"
"Trò ấy dành cho trẻ con em ạ. Nhưng mà chúng ta cũng có thể——"
Trông nó cứ vui như hội chợ ấy nhỉ!" cô tiếc nuối nói.
Ngôi nhà của gia đình nằm trải rộng trên một thảm tuyết trắng, và tại đây cô gặp một người đàn ông lớn tuổi tóc điểm bạc mà cô có cảm thiện tốt, cùng một người phụ nữ trông như quả trứng và đến hôn cô—đó chính là cha mẹ của Harry. Có một khoảng thời gian ngắn ngủi thở không ra hơi, ngập tràn những câu nói lí nhí với chính mình, nước nóng, trứng ốp la với thịt xông khói và cảnh tượng lộn xộn; và ngay sau đó, cô ở một mình với Harry trong thư viện, rụt rè hỏi anh xem mình có dám hút thuốc hay không.
Đó là một căn phòng rộng với bức tranh Đức Mẹ treo trên lò sưởi và những dãy sách xếp lớp bọc trong bìa mạ vàng sáng, vàng tối cùng màu đỏ bóng. Tất cả các ghế bành đều lót những tấm ren nhỏ ở vị trí tựa đầu, chiếc ghế dài vừa vặn thoải mái, những cuốn sách trông có vẻ như đã từng được đọc—được một vài cuốn—và Sally Carrol thoáng nhớ lại căn phòng thư viện cũ kỹ đầy hoài niệm ở quê nhà, với những cuốn sách y khoa dày cộp của người cha, những bức tranh sơn dầu vẽ ba người ông bác, cùng chiếc ghế dài cũ đã được vá víu suốt bốn mươi lăm năm qua mà vẫn vô cùng êm ái để thả hồn mộng mơ. Căn phòng này đập vào mắt cô chẳng có gì hấp dẫn hay đặc biệt cả. Nó đơn giản chỉ là một căn phòng chứa rất nhiều món đồ khá đắt tiền và tất cả đều trông có vẻ đã có tuổi đời khoảng mười lăm năm.
"Em nghĩ sao về xứ sở trên này?" Harry sốt sắng hỏi. "Nó có làm em ngạc nhiên không? Ý anh là, nó có giống như những gì em mong đợi không?"
"Chính anh mới là người làm em ngạc nhiên, Harry," cô điềm tĩnh nói, rồi vươn vòng tay ôm lấy anh.
Nhưng sau một nụ hôn phớt lờ, anh dường như vẫn muốn gặng hỏi thêm sự phấn khích từ cô.
"Ý anh là thị trấn cơ. Em có thích nó không? Em có cảm nhận được bầu không khí đầy sức sống ở đây không?"
"Ôi, Harry," cô cười xòa, "anh phải cho em chút thời gian chứ. Đâu thể cứ dồn dập ném câu hỏi vào mặt em như thế."
Cô nhả một hơi thuốc lá kèm theo tiếng thở dài thỏa mãn.
"Có một điều anh muốn hỏi em," anh mở lời với vẻ hơi e dè; "người miền Nam các em rất coi trọng gia thế và những chuyện đại loại thế—không phải là điều đó không ổn đâu, nhưng em sẽ thấy ở đây có đôi chút khác biệt. Ý anh là—em sẽ nhận ra rất nhiều điều thoạt đầu có vẻ như là sự phô trương tầm thường thôi, Sally Carrol ạ; nhưng hãy nhớ rằng đây là một thị trấn có bề dày ba thế hệ. Ai ở đây cũng có cha, và khoảng một nửa chúng ta có ông nội. Xưa hơn nữa thì tụi anh không tính tới."
"Tất nhiên rồi," cô lầm bầm.
Ông nội của tụi anh, em thấy đấy, chính là những người đã khai phá ra vùng đất này, và nhiều người trong số họ đã phải nhận những công việc khá kỳ quặc trong quá trình lập nghiệp đó. Chẳng hạn như có một người phụ nữ hiện đang được coi là nhân vật chuẩn mực của giới thượng lưu thị trấn; ừ thì, cha của bà ấy chính là người quét rác công cộng đầu tiên—những chuyện kiểu như thế đấy."
"Sao cơ," Sally Carrol thắc mắc, "anh cứ ngỡ là em sẽ săm soi hay bàn tán về người khác chắc?"
"Không hề," Harry ngắt lời, "và anh cũng chẳng bào chữa cho ai cả. Chỉ là—à thì, có một cô gái miền Nam đã lên đây vào mùa hè năm ngoái và nói ra vài lời không hay lắm, và—ôi, anh chỉ nghĩ là nên nói trước cho em biết thôi."
Sally Carrol bỗng cảm thấy bất bình—tựa như cô vừa bị vờ phạt oan vác—nhưng Harry rõ ràng cho rằng câu chuyện đã khép lại, vì anh tiếp tục huyên man với niềm nhiệt huyết dâng trào.
"Đang là mùa lễ hội đấy em ạ. Lần đầu tiên trong vòng mười năm nay đấy. Và họ đang xây mới một cung điện băng, đây là lần đầu tiên kể từ năm tám mươi lăm. Được làm bằng những khối băng trong suốt nhất mà họ có thể tìm thấy—với quy mô vô cùng hoành tráng."
Cô đứng dậy, bước đến bên cửa sổ, vén tấm rèm Thổ Nhĩ Kỳ dày cộp lên và nhìn ra ngoài.
"Ôi!" cô chợt kêu lên. "Có hai cậu bé đang đắp người tuyết kìa! Harry, anh có nghĩ là em có thể ra ngoài phụ chúng nó một tay không?"
"Em thật là mơ mộng! Lại đây hôn anh nào."
Cô rời khỏi cửa sổ với vẻ hơi lưu luyến.
"Em đoán đây không phải là một khí hậu dễ nảy sinh tình cảm cho lắm nhỉ? Ý em là, nó khiến người ta chẳng muốn ngồi ỳ một chỗ đúng không anh?"
"Tụi mình sẽ không ngồi ỳ đâu. Anh đã xin nghỉ phép tuần đầu tiên em lên đây, và tối nay có một bữa tiệc tối kết hợp khiêu vũ đấy."
Ôi, Harry," cô thú nhận, thả người ngã nhào, nửa nằm trong lòng anh, nửa tựa vào những chiếc gối, "thực sự là em đang thấy vô cùng bối rối. Em chẳng có nổi một khái niệm gì về việc mình có thích nơi này hay không, và em cũng chẳng biết mọi người trông đợi điều gì ở mình hay bất cứ thứ gì khác cả. Anh phải hướng dẫn cho em thôi, mình ạ."
"Anh sẽ chỉ cho em," anh dịu dàng nói, "nếu em chịu nói cho anh biết là em rất vui vì được có mặt ở đây."
"Vui chứ—vui khủng khiếp luôn ấy chứ!" cô thì thầm, luồn vào vòng tay anh theo cách rất riêng của mình. "Nơi nào có anh, nơi đó chính là nhà của em, Harry."
Và khi thốt lên những lời đó, gần như lần đầu tiên trong đời, cô có cảm giác rằng mình đang diễn một vở kịch.
Đêm đó, giữa những ngọn nến lung linh trong một bữa tiệc tối, nơi những người đàn ông dường như gánh vác phần lớn câu chuyện trong khi các cô gái ngồi với vẻ kiêu kỳ và cách biệt đầy tốn kém, ngay cả sự hiện diện của Harry ở bên trái cũng không thể giúp cô cảm thấy thoải mái chút nào.
"Họ đều là những gương mặt ưa nhìn phải không em?" anh gặng hỏi. "Em cứ nhìn xung quanh mà xem. Kia là Spud Hubbard, cầu thủ tuyến ngoài ở Princeton năm ngoái; còn kia là Junie Morton—cậu ấy và anh chàng tóc đỏ ngồi cạnh là cựu đội trưởng đội khúc côn cầu của Yale cả đấy; Junie học cùng lớp với anh. Chà, những vận động viên xuất sắc nhất thế giới đều xuất thân từ những tiểu bang quanh đây đấy em. Anh bảo đảm đây là xứ sở của đàn ông thực thụ. Em hãy nhìn John J. Fishburn kìa!"
"Ông ấy là ai thế?" Sally Carrol ngây thơ hỏi.
"Em không biết á?"
"Em có nghe mang mép tên này rồi."
"Nhà tài phiệt lúa mì vĩ đại nhất vùng Tây Bắc, và là một trong những nhà tài chính lớn nhất cả nước đấy."
Cô chợt quay sang hướng một giọng nói cất lên bên phải mình.
"Chắc họ quên giới thiệu chúng ta với nhau rồi. Anh tên là Roger Patton."
"Em tên là Sally Carrol Happer," cô lịch sự đáp.
"Vâng, anh biết chứ. Harry đã kể với anh là em sắp lên đây."
"Anh có họ hàng gì với anh ấy à?"
"Không, tôi là giáo sư."
"À," cô bật cười.
"Dạy ở trường đại học. Em là người miền Nam phải không?"
"Vâng; Tarleton, Georgia."
Cô có thiện cảm với anh ta ngay lập tức—một bộ râu mép màu nâu đỏ lấp ló dưới đôi mắt xanh nhạt chứa đựng điều gì đó mà những đôi mắt khác ở đây không có được, một sự thấu hiểu tinh tế nào đó. Họ trao đổi vài câu chuyện vẩn vơ suốt bữa tối, và cô tự nhủ sẽ tìm gặp lại anh ta.
Sau khi dùng cà phê, cô được giới thiệu với rất nhiều chàng trai bôi chải, diện mạo bảnh bao, những người khiêu vũ với sự chính xác đầy ý thức và dường như mặc nhiên cho rằng cô chẳng muốn nói chuyện gì khác ngoài Harry.
"Chúa ơi," cô thầm nghĩ, "họ nói chuyện cứ như thể việc tôi đính ước đã khiến tôi già dặn hơn họ vậy—cứ như thể tôi sẽ mách mẹ họ những trò nghịch ngợm của họ không bằng!"
Ở miền Nam, một cô gái đã đính hôn, thậm chí cả một phụ nữ mới lập gia đình, vẫn được đón nhận sự trêu chọc nửa vời đầy trìu mến cùng những lời tán dương vốn dành cho một thiếu nữ vừa bước ra xã hội, nhưng ở đây điều đó dường như bị cấm đoán hoàn toàn. Một thanh niên nọ sau khi hào hứng mở lời về đôi mắt của Sally Carrol và cách chúng làm thổn thức tâm can anh ta kể từ lúc cô bước chân vào phòng, đã hoảng hốt đến cực điểm khi phát hiện ra cô chính là vị khách đang trọ nhà Bellamy—cơ sự là vị hôn thê của Harry. Anh ta có vẻ như vừa phạm phải một sai lầm sỗ sàng và không thể tha thứ nào đó, liền trở nên khách sáo ngay lập tức và tìm cách chuồn khỏi cô ngay cơ hội đầu tiên.
Cô cảm thấy khá nhẹ nhõm khi Roger Patton bước đến mời cô nhảy và gợi ý họ nên ra ngoài ngồi trò chuyện một lúc.
"Nào," anh hỏi với cái chớp mắt vui vẻ, "nàng Carmen miền Nam dạo này thế nào rồi?"
"Vẫn ngon lành cành đào anh ạ. Còn... còn chàng Dan McGrew Nguy Hiểm dạo này ra sao rồi? Xin lỗi anh nhé, nhưng đó là gã người Bắc duy nhất mà em biết đôi chút."
Anh có vẻ rất thích thú với câu nói đó.
"Đương nhiên rồi," anh thú nhận, "với tư cách là một giáo sư văn học thì tôi vốn không được phép đọc cuốn 'Dan McGrew Nguy Hiểm' đâu."
Anh là người bản xứ ở đây à?"
"Không, tôi là người Philadelphia. Được 'nhập khẩu' từ Harvard sang để dạy tiếng Pháp. Nhưng tôi đã sống ở đây được mười năm rồi."
"Chín năm và ba trăm sáu mươi tư ngày nhiều hơn em."
"Em thích sống ở đây chứ?"
"Ừm-hừm. Thích chứ ạ!"
"Thật á?"
"Thì, sao lại không chứ? Trông em có giống như đang vui vẻ không nào?"
"Anh vừa thấy em nhìn ra cửa sổ cách đây một phút—và rùng mình."
"Chỉ là do trí tưởng tượng của em thôi," Sally Carrol cười vang. "Em đã quen với cảnh mọi thứ xung quanh yên tĩnh bình thảng rồi, nên đôi khi nhìn ra ngoài thấy trận cuồng phong tuyết bay lất phất, cảm giác cứ như có thứ gì đó đã chết đang động đậy vậy."
Anh gật đầu vẻ thấu hiểu.
"Em đã từng ra miền Bắc bao giờ chưa?"
"Em từng trải qua hai mùa tháng Bảy ở Asheville, Bắc Carolina."
"Đám đông trông có vẻ bảnh bao đấy chứ nhỉ?" Patton gợi ý, ra hiệu hướng về phía sàn nhảy đang xoay vòng.
Sally Carrol giật mình. Đây chính là câu nói hồi nãy của Harry.
"Chắc chắn rồi! Họ... mang bản chất loài chó."
"Gì cơ?"
Cô đỏ mặt.
"Em xin lỗi; câu nói đó nghe có vẻ tệ hơn ý em định nói. Anh thấy đấy, em luôn phân loại con người theo kiểu loài mèo hoặc loài chó, bất kể giới tính."
"Thế còn em thuộc loài nào?"
"Em là mèo. Anh cũng thế. Hầu hết đàn ông miền Nam và phần lớn các cô gái ở đây cũng vậy."
"Thế còn Harry?"
"Harry rõ ràng là loài chó. Tất cả những người đàn ông em gặp tối nay đều có vẻ thuộc loài chó."
"Loài chó ngụ ý điều gì cơ chứ? Một sự nam tính rõ mười mươi trái ngược với vẻ thâm trầm kín đáo chăng?"
"Chắc là vậy. Em chưa bao giờ phân tích kỹ—chỉ là em cứ nhìn mọi người rồi thốt lên 'loài chó' hoặc 'loài mèo' ngay tắp lự thôi. Nghe có vẻ ngớ ngẩn lắm đúng không anh."
"Không chút nào. Anh thấy thú vị đấy chứ. Anh từng có một lý thuyết về những con người ở đây. Anh nghĩ rằng họ đang dần đóng băng lại."
"Sao cơ?"
"Thì đấy, họ đang trở nên giống như người Thụy Điển—mang phong cách Ibsen ấy em biết không. Cứ từ từ trở nên ảm đạm và u sầu. Chính nhờ mấy mùa đông dài dằng dặc này đây. Em đã từng đọc Ibsen bao giờ chưa?"
Cô lắc đầu.
"Ừm, em sẽ tìm thấy ở các nhân vật của ông ấy một sự cứng nhắc đầy trăn trở. Họ là những kẻ đạo đức giả, hẹp hòi và ủ dột, thiếu đi những biên độ vô tận cho niềm đau hay nỗi vui lớn lao."
"Thiếu cả những nụ cười lẫn giọt nước mắt á?"
"Chính xác. Đó là lý thuyết của anh. Em thấy đấy, có hàng ngàn người Thụy Điển ở miền Bắc này. Họ đến đây, anh đoán vậy, bởi vì khí hậu rất giống quê hương họ, và đã có một sự hòa trộn dần dần. Ở đây tối nay chắc chẳng có nổi nửa tá người Thụy Điển đâu, nhưng—chúng ta đã từng có tới bốn đời thống đốc gốc Thụy Điển. Anh có đang làm em chán không đấy?"
"Em thấy rất hứng thú mà."
"Chị dâu tương lai của em mang một nửa dòng máu Thụy Điển đấy. Cá nhân anh thì quý cô ấy, nhưng lý thuyết của anh là người Thụy Điển có xu hướng tác động khá tiêu cực đến chúng ta nói chung. Người Scandinavia, em biết đấy, có tỷ lệ tự tử cao nhất thế giới."
"Thế sao anh vẫn sống ở đây nếu nó ngột ngạt đến thế?"
"Ôi, nó chẳng ảnh hưởng gì đến anh. Anh sống khá khép kín, và với anh sách vở có lẽ còn quan trọng hơn con người."
"Nhưng các nhà văn đều nói về miền Nam như một vùng đất bi thương mà. Anh biết đấy—những cô nàng Tây Ban Nha xinh đẹp, mái tóc đen cùng dao găm và thứ âm thanh ám ảnh."
Anh lắc đầu.
"Không đâu, các chủng tộc phương Bắc mới chính là những chủng tộc bi kịch—họ không cho phép mình tận hưởng sự xa xỉ vỗ về của những giọt nước mắt."
Sally Carrol nghĩ về nghĩa địa quê nhà. Cô chợt nghĩ rằng đó mơ hồ chính là điều cô muốn nói khi bảo rằng nơi đó không làm cô u uất.
"Người Ý có lẽ là những con người vui vẻ nhất trên đời—nhưng đây là một chủ đề tẻ nhạt," anh ngắt lời. "Dù sao đi nữa, anh muốn nói với em rằng em đang chuẩn bị kết hôn với một người đàn ông rất tuyệt vời đấy."
Sally Carrol bị lay động bởi một nỗi niềm muốn tâm sự.
"Em biết chứ. Em là kiểu người cần được chăm sóc đến một hạn mức nào đó, và em cảm thấy chắc chắn mình sẽ được như vậy."
"Chúng ta nhảy tiếp chứ? Em biết không," anh tiếp tục khi cả hai đứng dậy, "thật đáng khích lệ khi tìm thấy một cô gái biết rõ lý do vì sao mình kết hôn. Chín phần mười trong số họ coi đó giống như việc bước chân vào một khung cảnh hoàng hôn trong phim điện ảnh vậy."
Cô bật cười và vô cùng quý mến anh ta.
Hai tiếng sau trên đường về nhà, cô rúc sát vào người Harry ở hàng ghế sau.
"Ôi, Harry," cô thì thầm "trời lạnh quá đi mất!"
"Nhưng ở trong này ấm áp mà, cô gái táo bạo."
"Nhưng bên ngoài trời lạnh lắm anh; và ôi chao, những cơn gió rít ghê rợn kia kìa!"
Cô vùi sâu khuôn mặt vào chiếc áo khoác lông của anh và rùng mình bất giác khi những đôi môi lạnh buốt của anh hôn lên vành tai cô.