Những tán cây lọc ánh sáng rọi xuống thảm cỏ lốm đốm. Cây cối trông giống như những quý cô cao rỗi, yểu điệu, tay cầm quạt lông vũ duyên dáng đùa giỡn với mái nhà xám xịt của tu viện. Cây cối như những quản gia lịch thiệp, cung kính cúi mình bên những lối đi và con đường phẳng lặng. Cây cối, cây cối trải dài trên các ngọn đồi ở cả hai bên, tản ra thành từng cụm, từng hàng và những khoảng rừng khắp miền đông Maryland, tựa như dải ren mỏng manh thêu viền những cánh đồng vàng rực, hay những phông nền tối đậm làm nổi bật các bụi hoa hoặc khu vườn leo hoang dã.
Một vài cái cây trông rất tươi vui và trẻ trung, nhưng những cây trong tu viện thì già cỗi hơn cả chính cái tu viện vốn chẳng lấy gì làm lâu đời theo đúng chuẩn mực tu viện. Và thực ra, nơi đây về mặt kỹ thuật không được gọi là tu viện, mà chỉ là một chủng viện; dẫu vậy, trong câu chuyện này, nó vẫn sẽ được xem là một tu viện bất chấp kiến trúc thời Nữ hoàng Victoria, những phần cơi nới thời vua Edward VII, hay thậm chí cả lớp mái lợp mang nhãn hiệu thời Woodrow Wilson có độ bền trường tồn cùng thế kỷ.
Phía sau là khu trang trại nơi nửa tá trợ tu đang đổ mồ hôi nhễ nhại khi di chuyển với hiệu suất đáng nể quanh những luống rau. Về phía bên trái, ẩn sau hàng cây du, là một sân bóng chày không chính thức, nơi ba tập sinh đang lăn xả đánh bóng dưới sự ném bóng của người thứ tư, giữa những tiếng hò hét rượt đuổi và thở hồng hộc. Và ở phía trước, khi một tiếng chuông trầm ấm vang lên báo hiệu nửa giờ, một đàn "lá cây" đen thẫm con người bị thổi bay qua bàn cờ lối đi dưới những tán cây lịch thiệp.
Một vài chiếc lá đen ấy đã rất già với những thớ má hằn sâu như những gợn sóng đầu tiên trên mặt hồ bị ném đá. Kế đến là rải rác những chiếc lá tuổi trung niên mà dáng hình khi nhìn nghiêng trong lớp áo thụng phô bày bắt đầu trở nên kém cân đối. Họ mang theo những tập sách dày cộm của Thomas Aquinas, Henry James, Hồng y Mercier, Immanuel Kant cùng vô số cuốn sổ tay phồng rộp chứa đầy dữ liệu bài giảng.
Nhưng đông đảo nhất vẫn là những chiếc lá trẻ trung; những chàng trai tóc vàng mười chín tuổi với nét mặt vô cùng nghiêm nghị, tận tâm; những người đàn ông ở độ tuổi cuối đôi mươi mang sự tự tin sắc sảo nhờ đã đi ra đời dạy học suốt năm năm — vài trăm người trong số họ, đến từ các thành phố, thị trấn và vùng nông thôn ở Maryland, Pennsylvania, Virginia, West Virginia và Delaware.
Có rất nhiều người Mỹ, một vài người Ireland, một vài người Ireland gai góc, một vài người Pháp, cùng vài người Ý và Ba Lan, họ điềm nhiên sánh bước tay trong tay từng đôi, từng ba hoặc thành những hàng dài, hầu như ai nấy đều nổi bật với đôi môi mím chặt và chiếc cằm bạnh — bởi đây là Dòng Tên (Society of Jesus), được thành lập tại Tây Ban Nha từ năm thế kỷ trước bởi một nhà quân sự kiên định, người đã rèn luyện các môn sinh cách trấn giữ một cửa tử hay một salon, cách giảng một bài giáo lý hay soạn thảo một hiệp ước, cứ thế mà làm chứ không tranh biện...
Lois bước xuống xe buýt vào khoảng không gian ngập nắng ngay cổng ngoài. Cô nàng mười chín tuổi có mái tóc vàng và đôi mắt mà người ta phải khéo léo lắm mới không gọi là màu xanh lá. Khi những người đàn ông tài hoa bắt gặp cô trên xe điện, họ thường lén lút rút ra những mẩu bút chì ngắn ngủi cùng mặt sau của những chiếc phong bì để cố phác họa lại đường nét khuôn mặt ấy hoặc điều mà hàng lông mày mang lại cho đôi mắt cô. Lát sau, họ ngắm nhìn thành quả của mình rồi thường vo lại xé đi kèm theo những tiếng thở dài đầy kinh ngạc.
Dù Lois ăn vận rất chải chuốt trong một bộ đồ du lịch đắt đỏ và phù hợp, cô không dừng lại để phủi sạch lớp bụi bám trên quần áo, mà rảo bước lên con đường cái quan với ánh mắt tò mò nhìn sang hai bên. Gương mặt cô vô cùng háo hức và đầy mong chờ, nhưng hoàn toàn không mang cái vẻ rạng rỡ kiêu kỳ thường thấy ở các thiếu nữ khi dự buổi dạ hội cuối cấp tại Princeton hay New Haven; dẫu sao, ở đây chẳng có dạ hội nào cả, nên có lẽ điều đó cũng chẳng hề gì.
Cô tự hỏi trông anh ấy sẽ ra sao, liệu mình có thể nhận ra anh qua bức ảnh hay không. Trong bức ảnh treo trên bàn trang điểm của mẹ cô ở nhà, anh trông rất trẻ, hõm má sâu hoắm và có phần đáng thương, chỉ với một đôi môi dày dặn và chiếc áo dòng tập sinh rộng thùng thình là minh chứng cho việc anh đã đưa ra một quyết định trọng đại trong đời. Tất nhiên khi đó anh mới mười chín tuổi và giờ thì anh đã ba mươi sáu — trông chẳng giống thế chút nào; trong những bức ảnh chụp nhanh gần đây, anh trông vạm vỡ hơn nhiều và mái tóc đã thưa đi đôi chút — nhưng ấn tượng về người anh trai mà cô luôn ghi nhớ vẫn là bức ảnh lớn ngày nào. Và vì thế, cô vẫn luôn cảm thấy có chút xót xa cho anh. Thật là một cuộc đời cho một người đàn ông! Mười bảy năm chuẩn bị mà anh thậm chí còn chưa làm linh mục — và phải một năm nữa mới được phong chức.
Lois thoáng nghĩ rằng mọi chuyện ở đây sẽ khá trang nghiêm nếu cô để mặc nó diễn ra như vậy. Nhưng cô quyết định sẽ mang đến phiên bản rực rỡ nhất của chính mình, một thứ ánh sáng ngập tràn mà cô có thể phát ra ngay cả khi đầu đau như búa bổ, khi mẹ cô bị suy nhược thần kinh, hay khi cô đang chìm đắm trong cảm giác lãng mạn, tò mò và đầy dũng cảm. Người anh trai này của cô chắc chắn đang cần được vực dậy tinh thần, và cô sẽ khiến anh vui lên, dù anh có muốn hay không.
Khi tiến lại gần cánh cửa trước to lớn và mộc mạc, cô thấy một người đàn ông đột nhiên tách ra khỏi nhóm và, vạt áo dòng xốc lên, chạy về phía cô. Cô nhận ra anh đang mỉm cười, và trông anh rất to lớn — và — đáng tin cậy. Cô đứng lại chờ đợi, nhận ra tim mình đang đập nhanh hơn bình thường.
“Lois!” anh kêu lên, và chỉ tích tắc sau cô đã nằm gọn trong vòng tay anh. Chợt cô thấy run rẩy.
“Lois!” anh gọi lại lần nữa, “Ôi, thật tuyệt vời! Anh không thể diễn tả cho em biết, Lois, anh đã mong chờ điều này đến nhường nào. Chà, Lois, em thật xinh đẹp!”
Lois thốt lên nghẹn ngào.
Giọng anh, dẫu được kìm nén, vẫn tràn đầy năng lượng và thứ cá tính bao bọc kỳ lạ mà cô từng nghĩ chỉ có riêng mình trong gia đình sở hữu.
“Em cũng rất vui — Kieth.”
Cô đỏ mặt, nhưng không hề buồn bã, khi lần đầu tiên gọi tên anh.
“Lois — Lois — Lois,” anh lặp lại trong ngỡ ngàng. “Đứa em nhỏ, chúng ta sẽ vào trong này một lát, vì anh muốn em gặp cha bề trên, rồi sau đó chúng ta sẽ đi dạo. Anh có hàng tá chuyện muốn trò chuyện với em.”
Giọng anh bỗng trở nên nghiêm túc hơn. “Mẹ thế nào rồi em?”
Cô nhìn anh một lát rồi thốt ra điều mà cô hoàn toàn không định nói, chính cái điều mà cô đã tự nhủ phải tránh né.
“Ôi, Kieth — mẹ — mẹ ngày càng tệ hơn, về mọi mặt.”
Anh chậm rãi gật đầu như thể đã hiểu thấu.
“Hay lo âu, ừm — em có thể kể cho anh nghe về chuyện đó sau. Giờ thì……”
Cô đang ở trong một căn phòng làm việc nhỏ với chiếc bàn lớn, nói chuyện với một vị linh mục tóc trắng thấp đậm, vui tính, người đang nắm lấy bàn tay cô suốt mấy giây.
“Thế ra đây là Lois!”
Ngài nói cứ như thể đã nghe kể về cô từ nhiều năm nay.
Ngài ân cần mời cô ngồi xuống.
Hai vị linh mục khác nhiệt tình bước vào bắt tay cô và gọi cô là “cô em gái nhỏ của Kieth,” điều mà cô nhận ra mình chẳng mảy bận tâm chút nào.
Họ mới tự nhiên làm sao; cô từng chờ đợi một sự rụt rè, hay ít nhất là vẻ kín đáo. Có vài câu đùa cô chẳng tài nào hiểu nổi nhưng lại khiến tất cả mọi người thích thú, và cha bề trên đã gọi bộ ba bọn họ là “những ông thầy tu già ngốc nghếch,” điều mà cô rất trân trọng, bởi dĩ nhiên họ đâu phải tu sĩ thực thụ. Cô có ấn tượng chớp nhoáng rằng họ vô cùng quý mến Kieth — cha bề trên đã gọi cậu là “Kieth” và một người trong số đó đã đặt tay lên vai anh suốt buổi trò chuyện. Rồi cô lại bắt tay mọi người lần nữa và hứa sẽ quay lại sau một lát để ăn kem, cứ thế mỉm cười, mỉm cười và cảm thấy hạnh phúc một cách ngớ ngẩn... cô tự nhủ đó là vì Kieth rất vui sướng khi được khoe cô với mọi người.
Rồi cô và Kieth thong thả bước đi trên lối nhỏ, tay trong tay, và anh đang kể cho cô nghe cha bề trên là một con người tuyệt vời nhường nào.
“Lois,” anh bỗng ngắt lời, “anh muốn nói với em trước khi chúng ta đi xa hơn rằng việc em lên đây có ý nghĩa lớn lao đến nhường nào với anh. Anh nghĩ điều đó thật — vô cùng ngọt ngào từ em. Anh thừa biết thời gian qua em đã có những cuộc vui chơi náo nhiệt ra sao.”
Lois á khẩu. Cô không hề chuẩn bị tinh thần cho điều này. Ban đầu, khi nảy ra ý định thực hiện chuyến hành trình nóng bức xuống Baltimore, ở lại qua đêm với một người bạn rồi đến thăm anh trai, cô đã cảm thấy mình thật cao thượng một cách có ý thức, thầm mong anh sẽ không tỏ ra hách dịch hay bực bội vì cô đã không đến thăm sớm hơn — nhưng việc tản bộ ở đây cùng anh dưới tán cây lại là một điều nhỏ bé nhường ấy, và thật ngạc nhiên, lại là một niềm vui lớn lao.
“Ơ kìa, Kieth,” cô nhanh nhảu đáp, “anh biết là em không thể chờ thêm một ngày nào nữa. Em gặp anh hồi năm tuổi nhưng dĩ nhiên chẳng thể nhớ gì, và làm sao em có thể sống tiếp khi thực tế chưa từng gặp mặt người anh duy nhất của đời mình chứ?”
“Đó thực sự là một cử chỉ rất ngọt ngào từ em, Lois,” anh lặp lại.
Lois đỏ mặt — quả thực anh có sức hút riêng.
“Anh muốn em kể cho anh nghe mọi thứ về bản thân em,” anh nói sau một khoảng lặng. “Dĩ nhiên anh cũng có hình dung chung về việc em và mẹ đã làm gì ở châu Âu suốt mười bốn năm qua, và rồi tất cả chúng ta đều vô cùng lo lắng, Lois ạ, khi em bị sưng phổi và không thể về nước cùng mẹ — để xem nào, chuyện đó cách đây hai năm — và rồi, ừm, anh có thấy tên em trên báo chí, nhưng mọi thứ đều rất mơ hồ. Anh đã không thực sự hiểu về em, Lois.”
Cô nhận thấy mình đang phân tích cá tính của anh hệt như cách cô phân tích cá tính của bất kỳ người đàn ông nào cô từng gặp. Cô tự hỏi liệu hiệu ứng thân mật mà anh tạo ra có phải xuất phát từ việc anh liên tục gọi tên cô hay không. Anh thốt ra cái tên ấy cứ như thể anh yêu quý từng âm tiết, cứ như thể nó mang ý nghĩa vốn có đối với anh.
“Rồi em đi học nội trú,” anh nói tiếp.
“Vâng, ở Farmington. Mẹ muốn em vào tu viện — nhưng em không thích.”
Cô liếc nhìn sang để xem anh có tỏ thái độ bất mãn hay không.
Nhưng anh chỉ chậm rãi gật đầu.
“Ở nước ngoài chán ngấy tu viện rồi chứ gì, hửm?”
“Vâng — và Kieth, tu viện ở bển dẫu sao cũng khác lắm. Ở đây, ngay cả trong những nơi đài cát nhất cũng có quá nhiều đứa con gái tầm thường.”
Anh lại gật đầu.
“Ừ,” anh đồng tình, “anh đoán là có, và anh hiểu cảm giác của em. Ban đầu anh cũng thấy gai mắt với chuyện đó ở đây, Lois ạ; dù anh sẽ chẳng nói điều này với ai ngoài em; anh em mình khá nhạy cảm, Lois nhỉ, với những chuyện thế này.”
“Ý anh là những người ở đây ấy hả?”
“Ừ, dĩ nhiên có vài người rất tuyệt, kiểu người mà từ trước tới nay anh vẫn luôn giao du, nhưng cũng có những người khác; chẳng hạn như một gã tên Regan — anh từng rất ghét gã, thế mà giờ gã lại là người bạn thân nhất của anh. Một nhân vật tuyệt vời, Lois; rồi em sẽ gặp gã sau. Kiểu người mà em luôn muốn có bên cạnh trong một trận chiến.”
Lois thầm nghĩ Kieth chính là kiểu người mà cô muốn có bên cạnh trong bất kỳ trận chiến nào.
“Làm sao mà — làm sao mà anh lại quyết định bước chân vào con đường này?” cô hỏi, có chút rụt rè, “ý em là việc đến đây ấy. Dĩ nhiên mẹ đã kể cho em nghe câu chuyện trên toa tàu lửa rồi.”
“Ồ, chuyện đó ấy à——” Anh trông có vẻ hơi khó chịu.
“Kể cho em nghe đi. Em rất muốn nghe chính miệng anh kể lại.”
“Ồ, chẳng có gì ngoài những điều em thừa biết. Lúc đó là buổi tối và anh đã đi tàu suốt cả ngày trời để suy nghĩ về — về hàng trăm thứ, Lois ạ, rồi bỗng nhiên anh có cảm giác như có ai đang ngồi đối diện mình, linh cảm rằng người đó đã ở đó từ lâu, và lờ mờ nghĩ rằng đó chỉ là một hành khách bình thường. Ngay khoảnh khắc ấy, người đó cúi người về phía anh và anh nghe thấy một giọng nói vang lên: ‘Ta muốn con làm linh mục, đó là điều ta muốn.’ Thế là anh giật mình chồm dậy và thét lên: ‘Ôi lạy Chúa, xin đừng là điều đó!’ — làm một trò hề trước khoảng hai mươi con người; em thấy đấy, thực ra chẳng có ai ngồi đó cả. Một tuần sau, anh đến Cao đẳng Dòng Tên ở Philadelphia và bò lên bậc cầu thang cuối cùng dẫn đến phòng làm việc của bề trên bằng cả bàn tay lẫn đầu gối.”
Lại một khoảng lặng bao trùm và Lois nhận ra ánh mắt anh trai mình đang hướng về một cõi xa xăm nào đó, rằng anh đang đờ đẫn nhìn ra những cánh đồng ngập tràn ánh nắng. Cô bị lay động bởi âm điệu trầm bổng trong giọng nói của anh và khoảng không tĩnh lặng bất chợt vây quanh anh khi câu chuyện kết thúc.
Lúc này cô nhận ra đôi mắt anh cũng mang cấu trúc giống hệt mắt cô, chỉ là thiếu đi sắc xanh lá, và đôi môi anh thực ra dịu dàng hơn nhiều so với trong bức ảnh — hay là vì dạo gần đây khuôn mặt anh đã thay đổi cho phù hợp với nó? Đỉnh đầu anh đang bắt đầu hói đi một chút. Cô tự hỏi có phải do đội mũ nhiều quá không. Thật kinh khủng khi một người đàn ông phải đối mặt với việc bị hói đầu mà chẳng có lấy một ai quan tâm.
“Hồi trẻ anh có phải là người — đạo đức không hả Kieth?” cô hỏi. “Ý em là thế này. Anh có sùng đạo không? Nếu anh không phiền khi bị hỏi những câu chuyện tư thế này.”
“Có chứ,” anh đáp, đôi mắt vẫn đăm đăm nhìn về chốn xa xăm — và cô cảm thấy sự tập trung cao độ ấy chính là một phần cá tính của anh cũng hệt như sự ân ân cần cần vậy. “Có chứ, anh nghĩ là có, khi anh còn — tỉnh táo.”
Lois thoáng rùng mình.
“Anh từng uống rượu à?”
Anh gật đầu.
“Anh suýt chút nữa là phá nát cuộc đời mình rồi.” Anh mỉm cười, quay đôi mắt xám nhìn cô và chuyển chủ đề.
“Đứa em nhỏ, kể cho anh nghe về mẹ đi. Anh biết thời gian qua em đã phải chịu đựng quá nhiều khó khăn ở nhà. Anh biết em đã phải hy sinh rất nhiều và chịu đựng không ít thứ, và anh muốn em hiểu rằng anh đánh giá cao sự kiên cường đó của em đến nhường nào. Anh có cảm giác, Lois ạ, rằng em đang thay thế cả hai chị em chúng ta gánh vác nơi đó.”
Lois thầm nghĩ cô nào có hy sinh gì cho cam; thời gian gần đây cô chỉ toàn tìm cách trốn tránh người mẹ hay lo âu và nửa ốm nửa đau của mình.
“Tuổi trẻ không nên bị hy sinh cho tuổi già, Kieth ạ,” cô quả quyết nói.
“Anh biết chứ,” anh thở dài, “và em không nên phải gánh vác gánh nặng đó trên đôi vai mình, cô bé ạ. Ước gì anh ở đó để giúp được em.”
Cô nhận ra anh đã lái câu nói của cô đi nhanh đến thế nào và ngay lập tức cô hiểu ra thứ phẩm chất mà anh tỏa ra là gì. Anh thật dịu dàng. Suy nghĩ của cô trôi dạt sang một hướng khác và rồi cô phá vỡ sự im lặng bằng một câu nói kỳ lạ.
“Sự dịu dàng rất cứng rắn,” cô đột nhiên thốt lên.
“Hả?”
“Không có gì,” cô bối rối chối. “Em đâu có định nói to lên. Em đang nghĩ về một chuyện — về cuộc trò chuyện với một gã tên Freddy Kebble.”
“Em trai của Maury Kebble ấy à?”
“Vâng,” cô đáp, có phần ngạc nhiên khi thấy anh biết Maury Kebble. Dẫu vậy cũng chẳng có gì lạ. “Thì đấy, anh ta và em đã bàn về sự dịu dàng hồi vài tuần trước. Ôi, em chẳng rõ nữa — em bảo một người tên Howard — rằng một người quen của em rất dịu dàng, nhưng anh ta không đồng tình, thế là bọn em bắt đầu bàn về thế nào là sự dịu dàng ở một người đàn ông: Anh ta cứ khăng khăng là em đang ám chỉ một kiểu yếu mềm nhạt nhẽo, nhưng em biết chắc mình không có ý đó — chỉ là em chưa biết cách diễn tả thế nào cho đúng. Giờ thì em hiểu rồi. Ý em hoàn toàn ngược lại. Em cho rằng sự thực là sự dịu dàng đích thực lại mang một vẻ cứng rắn — và mạnh mẽ.”
Kieth gật đầu.
“Anh hiểu ý em. Anh từng quen vài vị linh mục già cũng có nét tính cách ấy.”
“Em đang nói về những người đàn ông trẻ tuổi cơ,” cô nói có vẻ thách thức.
Họ đã đến sân bóng chày giờ đây vắng bóng người, và chỉ tay mời cô ngồi lên chiếc ghế gỗ, anh ngả dài toàn thân trên bãi cỏ.
“Những chàng trai trẻ ở đây có hạnh phúc không anh, Kieth?”
“Trông họ có giống đang hạnh phúc không, Lois?”
“Em đoán là vậy, nhưng còn mấy cậu thanh niên kia, hai cậu chúng ta vừa đi ngang qua ấy — liệu họ có — họ đã ——?”
“Đã ký hợp đồng chính thức chưa ấy hả?” anh cười lớn. “Chưa đâu, nhưng tháng sau là ký đấy.”
“Vĩnh viễn luôn ư?”
“Đúng thế — trừ khi họ gục ngã về mặt tinh thần hoặc thể xác. Dĩ nhiên trong kỷ luật như của chúng tôi thì số người bỏ cuộc cũng không ít.”
“Nhưng những cậu con trai ấy kìa. Họ đang từ bỏ những cơ hội tuyệt vời ngoài kia — hệt như anh đã từng ư?”
Anh gật đầu.
“Một vài người trong số họ thì có.”
“Nhưng Kieth, họ đâu biết mình đang làm gì. Họ chẳng có chút trải nghiệm nào về những thứ mà họ đang bỏ lỡ cả.”
“Ừ, anh nghĩ là không.”
“Xem ra không công bằng chút nào. Cuộc đời mới vừa làm họ sợ hãi thuở ban đầu. Có phải tất cả bọn họ đều gia nhập khi còn quá trẻ như vậy không?”
“Không, một vài người trong số họ đã từng bươn chải qua giông bão, sống những ngày tháng khá hoang dã — ví dụ như Regan chẳng hạn.”
“Em nghĩ kiểu người đó sẽ tốt hơn,” cô trầm ngâm nói, “những người đàn ông đã nếm trải sự đời.”
“Không,” Kieth kiên quyết đáp, “anh không chắc việc bươn chải ngoài xã hội sẽ mang lại cho một người những kinh nghiệm mà anh ta có thể truyền đạt cho kẻ khác. Một vài trong số những người rộng lượng nhất mà anh từng biết lại là những kẻ cực kỳ nguyên tắc với chính bản thân họ. Và những kẻ ăn chơi sa đọa nay đã hoàn cải lại khét tiếng là một tầng lớp không mấy dung thứ. Em không nghĩ vậy sao, Lois?”
Cô gật đầu, vẫn đầy trầm ngâm, và anh nói tiếp:
“Anh có cảm giác rằng khi một kẻ yếu đuối đi tìm một kẻ yếu đuối khác, thứ họ cần không phải là sự giúp đỡ; mà là một kiểu đồng lõa trong tội lỗi, Lois ạ. Sau khi em ra đời, khi mẹ bắt đầu trở nên suy nhược, bà thường hay đến khóc lóc cùng một người phụ nữ tên là Comstock. Chúa ơi, điều đó từng khiến anh phải rợn tóc gáy. Bà bảo nó an ủi được mình, tội nghiệp người mẹ già. Không, anh không nghĩ rằng để giúp đỡ người khác mà em phải phơi bày bản thân mình ra đâu. Sự giúp đỡ đích thực xuất phát từ một con người mạnh mẽ hơn mà em kính trọng. Và lòng trắc ẩn của họ lại càng bao la hơn gấp bội bởi nó mang tính phi cá nhân.”
“Nhưng con người ta cần sự đồng cảm của con người mà,” Lois phản bác. “Họ muốn cảm thấy rằng người kia cũng từng phải đối mặt với cám dỗ.”
“Lois, sâu thẳm trong tim họ chỉ muốn cảm thấy rằng người kia cũng từng yếu đuối. Đó mới là ý nghĩa của từ ‘con người’ đối với họ.”
“Ở cái chốn tu viện già nua này, Lois ạ,” anh tiếp lời với một nụ cười, “họ cố gắng quét sạch toàn bộ sự tự thương hại và lòng kiêu hãnh cá nhân ấy ra khỏi chúng ta ngay từ phút ban đầu. Họ bắt chúng tôi phải cọ rửa sàn nhà — và làm đủ thứ việc khác. Nó tựa như chân lý cứu lấy sinh mạng bằng cách đánh mất nó vậy. Em thấy đấy, chúng tôi có cảm giác rằng một người càng ít mang tính con người, theo cái cách hiểu tính con người của em, thì anh ta lại càng có thể trở thành một người đầy tớ phục vụ nhân loại xuất sắc hơn. Chúng tôi thực hiện điều đó cho đến tận cùng. Khi một người trong số chúng tôi qua đời, gia đình thậm chí còn không được giữ lại thi hài anh ta nữa. Anh ta sẽ được chôn cất ngay tại đây dưới một tấm thánh giá bằng gỗ mộc đơn sơ cùng với hàng ngàn người khác.”
Giọng anh đột nhiên thay đổi và anh nhìn cô với ánh hào quang rực rỡ trong đôi mắt xám.
“Nhưng tận sâu thẳm trong trái tim một người đàn ông vẫn có những thứ anh ta chẳng tài nào rũ bỏ được — và một trong số đó chính là việc anh vô cùng yêu thương cô em gái nhỏ của mình.”
Với một thoáng thôi thúc bất chợt, cô quỳ xuống bên anh trên bãi cỏ và, cúi người xuống, đặt một nụ hôn lên trán anh.
“Anh thật cứng rắn, Kieth,” cô nói, “và em yêu anh vì điều đó — đồng thời anh cũng rất đỗi dịu dàng.”