"Cùng Nhau Ngắm Hoa Sơn Trà" được viết dựa trên nền tảng của một tài liệu dạng như hồi ký do Tĩnh Thu viết vào năm 1977. Tác phẩm do Ngải Mễ trần thuật, còn lời thoại phần lớn lấy từ nguyên tác của Tĩnh Thu.
Năm 1977 là năm đầu tiên Trung Quốc khôi phục chế độ thi đại học sau Đại cách mạng Văn hóa. Tĩnh Thu khi ấy đã tiếp quản vị trí công tác của cha mẹ, dạy học tại Trường Tiểu học thuộc Trường Cấp ba số 8 thành phố K, tỉnh L. Cô cũng đã đăng ký dự thi, chuẩn bị tham gia kỳ thi đại học.
Cuộc sống của cô lúc đó đã tốt hơn không biết bao nhiêu lần so với thời kỳ gánh cát, nay lại có may mắn đăng ký thi đại học, khiến cô nhớ lại những lời Lão Tam từng dùng để an ủi mình, rằng cô nhất định sẽ được chiêu mộ từ nông thôn trở về, rằng "trời sinh tài ta ắt có chỗ dùng".
Chỉ tiếc là, khi từng lời tiên đoán của Lão Tam bắt đầu trở thành hiện thực, thì... Tĩnh Thu bắt đầu viết bản hồi ký đó, để kỷ niệm khoảng thời gian cô cùng trải qua với Lão Tam.
Về sau, cô viết lại câu chuyện của Lão Tam thành một tiểu thuyết khoảng 3 vạn chữ, gửi cho tờ "Văn nghệ tỉnh L". Khi ấy thậm chí cô còn không biết gửi bài thì phải viết trên giấy kẻ ô, nên chỉ dùng giấy viết thư kẻ ngang bình thường để viết rồi gửi đi.
Bài tiểu thuyết đó bị trả về, biên tập viên nhận xét: "Văn phong tinh tế, phong cách tươi mới... nhưng nhân vật thiếu tính đấu tranh...", bảo cô chỉnh sửa theo các ý kiến bên dưới rồi gửi lại cho "Văn nghệ tỉnh L".
Tĩnh Thu đã không sửa lại. Một là vì bận rộn ôn thi, hai là cô viết tiểu thuyết đó là để kỷ niệm, nếu sửa đổi theo yêu cầu của biên tập viên, dù có được xuất bản thì cũng chẳng còn ý nghĩa gì nữa.
Về sau, tác phẩm "Vết sẹo" của Lô Tân Hoa được xuất bản, văn đàn Trung Quốc bước vào thời kỳ "Văn học vết sẹo"...
Cha của Ngải Mễ nói đùa rằng thật tiếc cho biên tập viên của "Văn nghệ tỉnh L" quá nhát gan, nếu không đã có thể thay thế biên tập viên của "Vết sẹo" để được ghi tên vào lịch sử văn học Trung Quốc rồi.
Mười năm sau, Tĩnh Thu rời thành phố K đến tỉnh lỵ tỉnh L để đi học, sau đó nữa em gái cô ra nước ngoài, mẹ và anh trai lần lượt di dân, đồ đạc trong nhà đều bị bỏ đi. Bản thảo bị từ chối kia chẳng biết đã vứt đi đâu từ lâu, nhưng bản hồi ký viết trong một cuốn sổ nhật ký này lại được mẹ cô lặng lẽ giữ lại. Vài năm trước, Tĩnh Thu thỉnh thoảng ghé thăm diễn đàn của Ngải Mễ, thỉnh thoảng để lại vài lời thì thầm hoặc bình luận, gợi ý nên viết về câu chuyện của Tĩnh Thu. Khi đó Ngải Mễ còn chưa biết đoạn chuyện này của Tĩnh Thu, chỉ biết vài đoạn khác, nên thường "đe dọa" Tĩnh Thu rằng sẽ viết câu chuyện của cô ra, nhưng cô đều không đồng ý.
Dịp Tết năm nay, Tĩnh Thu dẫn con gái SARA đến nhà Ngải Mễ chơi, mang theo cuốn sổ nhật ký đó, nhờ Ngải Mễ chọn ra một số chi tiết để viết thành bài, nhằm kỷ niệm câu chuyện của ba mươi năm trước.
Thế là đã ra đời "Cùng Nhau Ngắm Hoa Sơn Trà".
