Tĩnh Thu giống như người chờ đợi xem ảo thuật mở hòm báu, chờ đợi tam gia của Hoan Hoan từ trong ngôi nhà đó bước ra. Cô thầm nghĩ nếu anh không phải người kéo đàn phong cầm kia, thì cũng là một trong số những người đang hát. Cô không ngờ ở cái góc khuất này của thế giới, lại có một đám người biết hát bài "Cây Sơn Trà" như vậy, có lẽ những người dân thôn ở đây đều không biết đây là bài hát của Liên Xô, thế nên những đội viên thăm dò này mới có thể thoải mái hát ca.

Chợt, Tĩnh Thu nhìn thấy một người bồng Hoan Hoan bước ra. Anh mặc một chiếc áo đại cán bông màu xanh đậm dài đến đầu gối, chắc là do đội thăm dò phát, bởi vì Tĩnh Thu đã nhìn thấy mấy người mặc áo thế này đi lại xung quanh ngôi nhà rồi. Hoan Hoan đã che khuất một phần khuôn mặt anh, cho đến khi anh sắp bước đến trước mặt cô, thả Hoan Hoan xuống, Tĩnh Thu mới nhìn thấy toàn bộ khuôn mặt anh.

Khi Tĩnh Thu ngắm nhìn một người, lúc nào cũng giống như trong đầu có một đôi mắt, trong tim lại có một đôi mắt khác vậy. Đôi mắt trong đầu bảo cô rằng, người này không phù hợp với thẩm mỹ của giai cấp vô sản, bởi vì khuôn mặt anh không phải màu đỏ sạm, mà là trắng trẻo; vóc dáng anh không phải cường tráng "như ngọn tháp sắt đen", mà là hơi gầy; lông mày anh có vẻ hơi rậm, nhưng không giống như trên tranh tuyên truyền, giống như hai thanh kiếm, từ ấn đường chĩa ngược lên hai bên thái dương. Lông mày anh rậm thì rậm thật, nhưng hoàn toàn không có vẻ giương cung bạt kiếm. Nói một câu, anh không phù hợp với định nghĩa "tuấn tú" của giai cấp vô sản.

Cô nhớ có một bộ phim quay vào thời kỳ cận kề Cách mạng Văn hóa mang tên "Thế hệ trẻ", trong đó có một nhân vật tên là Lâm Dục Sinh, được coi là thanh niên có tư tưởng lạc hậu, sợ xuống nông thôn, sợ đến những nơi gian khổ để rèn luyện. Lâm Dục Sinh do Đạt Sĩ Thường đóng, Đạt Sĩ Thường lúc đó hãy còn rất trẻ, gầy gầy, đường nét rõ ràng, phảng phất chút hơi hướng thư sinh mặt trắng, vẻ bề ngoài rất phù hợp với nhân vật ấy.

Nếu Tĩnh Thu là đạo diễn, nếu bảo cô phân vai cho tam gia của Hoan Hoan, cô nhất định sẽ phân cho anh đóng vai Lâm Dục Sinh kia, bởi vì diện mạo của anh không mang tính cách mạng, không vũ trang, rất ư tiểu tư sản.

Nhưng đôi mắt trong tim cô lại đang thỏa thích thưởng thức những điểm không mang tính cách mạng này của anh, chỉ là chưa hình thành nên quan điểm rõ ràng, mới chỉ là những dòng chảy ngầm ẩn giấu trong ý thức. Cô chỉ biết trái tim mình dường như đã xao động một trận, con người trở nên hoảng loạn vô cùng, đột nhiên lại vô cùng quan tâm đến trang phục ăn mặc của mình.

Hôm đó cô mặc một chiếc áo bông cũ của anh trai, kiểu dáng giống áo Trung Sơn nhưng lại không phải áo Trung Sơn, trên ngực chỉ có một chiếc túi áo, thường được gọi là "áo học sinh". Cổ áo nhỏ dựng đứng của chiếc "áo học sinh" rất thấp, trong khi cổ Tĩnh Thu lại rất cao, cô cảm thấy lúc này trông mình chắc chắn giống hệt một con hươu cao cổ, xấu chết đi được.

Cha của Tĩnh Thu từ rất sớm đã bị đày về nông thôn lao động cải tạo, ba anh em trong nhà chỉ trông chờ vào đồng lương giáo viên tiểu học của một mình người mẹ để trang trải, hoàn cảnh vẫn luôn vô cùng khó khăn, thế nên Tĩnh Thu thường xuyên phải mặc quần áo cũ của anh trai. May là đó là thời đại không câu nệ chuyện ăn mặc, mặc dù mặc quần áo con trai vẫn bị người ta cười chê, nhưng quen rồi thì cũng chẳng coi là gì nữa.

Đây hình như là lần đầu tiên cô để tâm đến chuyện ăn mặc của mình đến thế, dường như sợ để lại cho anh một ấn tượng không tốt vậy. Cô thậm chí chẳng nhớ nổi mình từng quan tâm đến tướng mạo và trang phục trước mặt ai khác nữa, cũng không nhớ bản thân từng lúng túng luống cuống như thế này trước mặt bất kỳ ai.

Con trai lớp cô hình như ai nấy đều rất sợ cô, hồi tiểu học và sơ trung còn có người bắt nạt cô, lên đến cao trung, bọn họ đứa nào đứa nấy đều có vẻ rất sợ cô, đến nhìn thẳng cô một cái cũng chẳng dám, hễ cởm mở miệng nói chuyện là đỏ mặt, thế nên cô cũng chưa từng quan tâm xem bọn họ có vừa lòng với trang phục hay tướng mạo của mình hay không, toàn là một lũ nhãi con.

Thế nhưng người trước mặt này lại có thể khiến cô khẩn trương đến mức đau thắt cả tim. Cô thấy anh ăn mặc rất đẹp, cổ áo sơ mi trắng tinh của anh hở ra ngoài chiếc áo đại cán màu xanh không cài cúc, trắng tinh và phẳng phiu biết bao, chắc chắn là được may bằng loại vải "tơ lụa" mà Tĩnh Thu không tài nào mua nổi. Chiếc áo len sát nách màu xám lông chuột mặc ngoài áo sơ mi trông giống như đồ đan tay, ngay cả một người rất giỏi đan áo len như Tĩnh Thu cũng thấy kiểu hoa văn đó vừa đẹp vừa khó đan. Anh còn đi một đôi giày da, Tĩnh Thu không kìm được liếc nhìn đôi giày giải phóng đã phai màu trên chân mình, cảm thấy sự nghèo hèn và giàu có này tạo nên sự đối lập quá mức rõ rệt.

Anh đang mỉm cười với cô, nhìn cô, nhưng lại giống như đang hỏi Hoan Hoan: "Đây là cô Tĩnh của cháu à?" Sau đó anh mới chào cô một tiếng, "Hôm nay mới tới à?"

Anh nói tiếng phổ thông, chứ không phải tiếng huyện K, cũng không phải tiếng thành phố K. Tĩnh Thu không biết có nên nói tiếng phổ thông với anh hay không. Tiếng phổ thông của cô cũng nói rất tốt, là phát thanh viên của trạm phát thanh trường học, thường xuyên được chọn để dẫn chương trình trong các buổi liên hoan, đọc bài phát biểu trong các đại hội thể thao, nhưng ngày thường cô ngượng ngùng không dám nói tiếng phổ thông, bởi vì ở thành phố K ngoài người ngoại tỉnh ra, chẳng ai nói tiếng phổ thông trong sinh hoạt hằng ngày cả.

Tĩnh Thu không hiểu sao anh lại biết nói tiếng phổ thông, có lẽ vì nói chuyện với một người từ nơi khác đến như cô nên mới nói vậy. Cô đáp "Hừm" một tiếng, coi như đã trả lời.

Anh hỏi: "Đồng chí nhà văn từ trong huyện tới hay từ Nghiêm Gia Hè tới vậy?" Tiếng phổ thông của anh nghe rất êm tai.

"Tôi không phải nhà văn," Tĩnh Thu ngượng ngùng nói, "Anh đừng gọi bừa. Chúng tôi từ trong huyện tới."

"Vậy chắc mệt lắm nhỉ, bởi vì từ huyện tới đây chỉ có thể đi bộ, máy kéo tay cũng không tài nào chạy được." Anh vừa nói, vừa vươn tay về phía cô, "Ăn kẹo đi."

Tĩnh Thu nhìn thấy trong tay anh là hai viên kẹo được gói bằng giấy hoa, hình như không phải loại mua được ở các cửa hàng thành phố K. Cô ngượng ngùng lắc đầu: "Tôi không ăn đâu, cảm ơn nhé, cứ cho trẻ con ăn đi—"

"Em không phải trẻ con à?" Anh nhìn cô, giống như nhìn một đứa trẻ vậy.

"Tôi— anh không nghe thấy Hoan Hoan gọi tôi là 'cô' đấy à?"

Anh phì cười, Tĩnh Thu rất thích nhìn anh cười.

Có một số người khi cười, chẳng qua chỉ huy động các cơ mặt mà thôi, miệng họ đang cười nhưng đôi mắt lại không cười, ánh nhìn vẫn cứ lạnh lùng, thậm chí là căm hận. Thế nhưng lúc anh cười, hai bên cánh mũi lại hằn lên hai đường cười, đôi mắt cũng nheo lại một chút, mang lại cảm giác nụ cười của anh hoàn toàn xuất phát từ tận đáy lòng, không hề giả tạo, cũng chẳng phải chế giễu, mà là một nụ cười trọn vẹn từ tâm.

"Không phải trẻ con thì vẫn có thể ăn kẹo mà," anh vừa nói, vừa đưa kẹo tới lần nữa, "Cầm lấy đi, đừng ngại."

Tĩnh Thu đành phải nhận lấy kẹo, tự an ủi bản thân rằng: "Tôi cầm hộ Hoan Hoan đấy nhé." Hoan Hoan nhào lên đòi Tĩnh Thu bế, Tĩnh Thu cũng không biết sao mình lại có thể nhanh chóng thu phục được trái tim Hoan Hoan như vậy, cô có chút thụ sủng nhược kinh, bế Hoan Hoan lên, nói với anh: "Bác gái gọi anh về ăn cơm đấy, chúng ta đi thôi."

Anh vươn tay, để Hoan Hoan sang phía mình: "Hoan Hoan, hay là để tam gia bế nhé, cô hôm nay đi bộ nhiều đường lắm, chắc chắn mệt rồi—"

Hoan Hoan không phản đối, anh bước lên bế Hoan Hoan từ tay Tĩnh Thu sang, ra hiệu cho Tĩnh Thu đi trước. Tĩnh Thu không chịu, sợ anh đi đằng sau sẽ nhìn thấy dáng đi của mình không đẹp, hoặc quần áo của cô có chỗ nào không ổn, liền bướng bỉnh nói: "Anh đi trước đi, tôi— không biết đường."

Anh không miễn cưỡng nữa, bế Hoan Hoan đi ở phía trước, Tĩnh Thu đi đằng sau anh, nhìn anh giống như một quân nhân từng qua huấn luyện, hai đôi chân dài sải bước thẳng về phía trước. Cô cảm thấy anh vừa không giống đại ca Chí Hoành, lại vừa không giống nhị ca Chí Cương, anh có vẻ đến từ một gia đình khác vậy.

Cô hỏi: "Vừa nãy là anh— kéo đàn phong cầm đấy à?"

"Hừm, em nghe thấy cơ à? Có phải nghe ra rất nhiều chỗ sai không?"

Tĩnh Thu không nhìn thấy mặt anh, nhưng cô có cảm giác dù chỉ nhìn bóng lưng thôi, cô cũng có thể cảm nhận được anh đang cười. Cô ngượng ngùng nói: "Tôi— làm sao mà nghe ra chỗ sai chứ? Tôi có biết kéo đàn đâu."

"Khiêm tốn khiến con người tiến bộ, em khiêm tốn như vậy, tiến bộ chắc chắn rất nhanh." Anh đứng khựng lại, hơi quay người sang, "Nhưng nói dối không phải là em bé ngoan, chắc chắn em biết kéo đấy. Em có mang đàn tới không?" Thấy cô lắc đầu, anh bèn đề nghị, "Vậy chúng ta quay lại chỗ anh, em kéo hai khúc cho anh nghe nhé?"

Tĩnh Thu sợ hãi xua tay nguầy nguậy: "Không được, không được, tôi kéo dở tệ, anh kéo— siêu thế cơ mà, tôi không dám kéo đâu."

"Vậy để hôm khác nhé—" Nói xong, lại tiếp tục cất bước đi về phía trước.

Tĩnh Thu không biết phải nói sao, tò mò hỏi: "Sao người ở chỗ các anh ai cũng biết hát bài 'Cây Sơn Trà' thế?"

"Bài hát này khá nổi tiếng, thập niên năm mươi rất thịnh hành, rất nhiều người biết hát. Em cũng biết hát chứ?"

Tĩnh Thu ngẫm nghĩ, không nói bản thân biết hát hay không biết hát. Tâm trí cô từ bài hát cây sơn trà liền nhảy vọt sang cây sơn trà nhìn thấy trên đường hôm nay: "Trong bài hát nói rằng— cây sơn trà nở hoa màu trắng, nhưng hôm nay trưởng thôn Triệu lại bảo— cây sơn trà trên núi lại nở— hoa màu đỏ."

"Hừm, có mấy cây sơn trà nở hoa màu đỏ mà."

"Cây đó— có thực sự là vì máu tươi của liệt sĩ tưới tắm cho đất dưới gốc cây, hoa mới biến thành màu đỏ không?" Cô hỏi xong, cảm thấy câu hỏi này có chút ngốc nghếch. Cô có cảm giác anh đang cười, bèn hỏi, "Anh có thấy câu hỏi của em ngốc lắm không? Em chỉ muốn làm cho rõ ràng, để còn viết vào tài liệu giảng dạy thôi, em không muốn nói dối."

"Em không cần phải nói dối, em nghe được như thế nào thì cứ viết như thế ấy, có thật hay không thì không phải là vấn đề của em."

"Thế anh có tin những bông hoa đó là— do máu tươi của liệt sĩ nhuộm đỏ không?"

"Anh không tin, đứng từ góc độ khoa học mà nói, điều đó là không thể, đáng lẽ ban đầu nó đã là màu đỏ rồi. Tuy nhiên người ở đây đều nói thế, cứ coi như một truyền thuyết đẹp đi."

"Ý anh là người ở đây đều— đang nói dối á?"

Anh cười khẽ nói: "Không phải nói dối, mà là có tính thơ ca. Thế giới tồn tại một cách khách quan, nhưng thế giới mà mỗi người cảm nhận được lại khác nhau, dùng ánh mắt của nhà thơ để nhìn nhận thế giới, sẽ nhìn thấy một thế giới hoàn toàn khác—"

Tĩnh Thu cảm thấy đôi lúc anh nói chuyện rất "văn chương", dùng lời của một "chúa tể viết sai chính tả" trong lớp cô mà nói thì chính là hơi "văn vẻ" (văn trâu chó). Cô hỏi: "Anh— từng nhìn thấy cây sơn trà đó nở hoa chưa?"

"Hừm, cứ đến tháng năm, tháng sáu hằng năm là nó nở hoa."

"Tiếc thật, chúng ta cuối tháng tư đã phải đi rồi, thế thì không nhìn thấy được nữa."

"Đi rồi vẫn có thể quay lại chơi mà." Anh hứa hẹn, "Năm nay đợi lúc cây đó nở hoa, anh sẽ báo cho em, em quay lại mà xem."

"Anh báo cho tôi bằng cách nào?"

Anh lại cười một tiếng: "Muốn báo cho em thì kiểu gì cũng có cách."

Cô cảm thấy anh chỉ tiện miệng hứa suông mà thôi, bởi vì lúc bấy giờ điện thoại vẫn chưa phổ biến lắm, toàn bộ trường trung học số 8 thành phố K mới chỉ có một cái điện thoại, muốn gọi điện thoại đường dài phải đến cục bưu điện ở rất xa. Ước chừng một nơi như Tây Thôn Bình này, có khi đến điện thoại cũng chẳng có ấy chứ.

Anh hình như cũng đang suy nghĩ về cùng một vấn đề: "Ở đây không có điện thoại, nhưng anh có thể viết thư báo cho em."

Tĩnh Thu sợ chết khiếp, một nhà bọn họ ở trong ký túc xá trường của mẹ, nếu anh viết thư đến trường, chắc chắn sẽ bị mẹ cô cầm lấy trước, thế chẳng phải sẽ dọa mẹ cô chết khiếp sao? Từ nhỏ đến lớn, mẹ cô vẫn luôn dặn dò cô "sẩy một bước thành hận ngàn đời", nhưng chưa từng bảo cho cô biết thế nào mới được coi là sẩy chân, thế nên trong mắt cô, chỉ cần có qua lại với một nam sinh thôi, chính là sẩy chân rồi. Cô hoảng hốt nói: "Đừng viết thư, đừng viết thư, để mẹ tôi nhìn thấy, lại cứ tưởng là—"

Anh quay đầu lại, an ủi cô: "Đừng sợ, đừng sợ, em đã bảo không viết thì anh sẽ không viết. Hoa sơn trà không phải hoa quỳnh, sẽ không nở một chốc rồi tàn ngay, nó sẽ nở rực rỡ suốt mấy ngày liền. Đến khoảng tháng năm, tháng sáu, em cứ chọn đại một ngày chủ nhật nào đó đến đây một chuyến là sẽ nhìn thấy thôi."

Đến nhà trưởng thôn Triệu, anh thả Hoan Hoan xuống, cùng cô bước vào nhà, người trong nhà hầu như đã về hết rồi. Tú Chi tự giới thiệu trước rằng mình là đại tỷ Tú Chi, sau đó liền nhiệt tình giới thiệu từng người cho Tĩnh Thu, "Đây là nhị ca", "Đây là đại tẩu", Tĩnh Thu liền gọi theo cô ấy là "nhị ca", "đại tẩu", gọi đến mức ai nấy đều vô cùng vui vẻ.

Tú Chi cuối cùng chỉ vào "tam gia" nói: "Đây là tam ca, mau gọi đi."

Tĩnh Thu ngoan ngoãn gọi một tiếng "tam ca", kết quả là mọi người trong nhà đều phì cười.