Qua hai ngày, đại tẩu đã về, trong nhà lại yên tĩnh trở lại. "Mặt" của Tú Chi cũng không tới nữa, đội của Lão Tam hôm đó cũng phải họp, không có thời gian sang đây.
Buổi tối, đại tẩu dẫn một đồng nghiệp là giáo viên Điền đến thỉnh giáo Tĩnh Thu, hỏi quần len của đàn ông thì phần mở cửa phía trước đan như thế nào.
Tĩnh Thu biết phần mở cửa đó đan thế nào, nhưng giáo viên Điền không những hỏi Tĩnh Thu đan ra cái miệng đó ra sao, mà còn hỏi cái miệng đó phải đan cao bao nhiêu thì chồng cô ấy mới tiện đi vệ sinh. Tĩnh Thu học đan cái phần mở cửa đó từ người khác, lúc đan chưa từng nghĩ ngợi kỹ xem cái miệng đó dùng để làm gì. Bây giờ giáo viên Điền vừa nhắc đến hai chữ "đi vệ sinh", khiến cô đỏ bừng cả mặt, vội vàng nói: "Hay là cháu đan giúp cô chỗ này luôn cho." Nói xong liền nhanh tay nhanh chân giúp đan lên.
Giáo viên Điền vừa đợi cô đan cái miệng đó, vừa trò chuyện với đại tẩu: "Chu Huệ, con bé Thu thật sự là quá tháo vát, người lại xinh đẹp, hèn chi bà mẹ chồng của cô lại nhiệt tình muốn gả nó cho thằng Hai nhà cô thế. — Con bé Thu à, gả cho thằng Hai đi thôi, cháu mà gả đến đây rồi, chúng ta đan áo len sẽ tiện hơn, lúc nào cũng có thể sang hỏi cháu —"
Đại tẩu nói: "Cô đừng nói nhảm nữa, con bé Thu mặt mỏng lắm." Đại tẩu dò xét nói: "Con bé Thu là người thành phố, ăn lương tem phiếu, sao lại thèm coi trọng người ở chốn sơn cùng thủy tận này chứ? Như con bé Thu thế này, chắc chắn phải gả cho người thành phố, cô nói có phải không? Con bé Thu?"
Tĩnh Thu đỏ bừng mặt, chỉ nói: "Cháu còn nhỏ — hoàn toàn chưa nghĩ đến những chuyện này —"
Giáo viên Điền nói: "Muốn gả người thành phố à? Vậy tôi có một ý kiến, tìm một người ở đội thăm dò địa chất ấy, trong đó có người thành phố mà. Đến lúc đó, con bé Thu gả là người thành phố, chúng ta lại có người giúp đan áo len, đôi bên cùng có lợi." Giáo viên Điền nghĩ ngợi rồi nói: "Tôi thấy cái cậu Tiểu Trần kia rất được, biết kéo đàn phong cầm, xứng đôi vừa lứa với con bé Thu lắm. Chu Huệ, Tiểu Trần cứ hay chạy đến nhà cô hoài, chắc chắn là đang nhắm đến con bé Thu rồi —"
Đại tẩu cười ha ha: "Mắt cô tinh thật đấy. Trước đây bởi vì tôi từng nhắc với cậu ta chuyện của Tú Chi, nên cậu ta mới tránh không thèm đến nhà tôi nữa. Nhưng bây giờ chạy chăm lắm, xém chút là ngày nào cũng đến."
Tĩnh Thu nghe đến mức thở mạnh cũng không dám, chỉ hy vọng bọn họ đang đùa cợt.
Giáo viên Điền nói: "Thế mẹ chồng cô không tức chết đi được à? Một đứa con gái tốt thế này, vốn dĩ là muốn gả cho con trai mình, kết quả không khéo lại bị người ngoài cướp mất."
Đại tẩu cười nói: "Không đâu, con bé Thu chắc chắn là người nhà chúng ta rồi, cậu Tiểu Trần kia ở nhà có vợ chưa cưới cơ."
Tĩnh Thu chỉ cảm thấy đại não ù lên một tiếng, tưởng rằng mình sắp ngất xỉu rồi, nào ngờ không những không ngất, ngược lại còn giống như bay lên không trung, đứng nhìn chính mình như xem kịch vui không sợ lớn chuyện, hả hê nghĩ: "Tĩnh Thu, ngày nào cậu cũng nói 'phải đối mặt với mọi thứ thật lạc quan', bây giờ là lúc khảo nghiệm cậu rồi đấy."
Đại tẩu và giáo viên Điền thì thầm to nhỏ với nhau, chốc chốc lại cười rộ lên, Tĩnh Thu cũng hùa theo nụ cười của họ đúng lúc. Nhưng trong đầu cô chỉ có đúng một câu: "Tiểu Trần ở nhà có vợ chưa cưới."
Cô vừa múa kim đan áo len, vừa nghe đại tẩu và giáo viên Điền nói chuyện, kết quả cuối cùng là phần mở cửa của chiếc quần đó không biết đã đan dài đến cỡ nào, mà những lời bọn họ nói thì chẳng lọt tai câu nào. Cho đến khi giáo viên Điền sực nhớ ra phải về, cầm chiếc quần len lên xem, mới phát hiện cái miệng đó đã đan dài đến cả thước rồi.
Giáo viên Điền nhịn không được phì cười: "Hè hè, thế này thì chồng tôi đi vệ sinh tiện rồi, gần giống như quần hở đáy vậy —"
Tĩnh Thu xấu hổ muốn chết, lập tức muốn tháo ra đan lại. Đại tẩu bảo giáo viên Điền: "Tôi thấy không cần tháo ra đâu, cô về lấy kim chỉ khâu phần miệng thừa lại là được —"
Giáo viên Điền nói: "Đúng thế, đan dài thế này rồi, tháo ra thì tiếc chết đi được."
Đợi giáo viên Điền đi rồi, Tĩnh Thu vội vàng chạy về phòng mình, giống như không chịu đựng nổi nữa vậy. Cô trèo lên giường, dùng chăn trùm kín đầu giả vờ ngủ. Mặc dù đắp chăn rất dày, cô vẫn run lẩy bẩy, không biết là vì lạnh hay vì sợ, hoặc là vì cái gì khác.
Cô trốn trong chăn, căm hận mắng Lão Tam: Đồ lừa đảo! Đồ lừa đảo! Anh ở nhà có vợ chưa cưới, tại sao lại đối xử với tôi như vậy? Những chuyện anh làm, chẳng lẽ là việc một kẻ có vợ chưa cưới có thể làm với một cô gái khác sao?
Cô đau đớn nhận ra mắng đồ lừa đảo chẳng có tác dụng gì cả, thế giới này đầy rẫy những kẻ lừa đảo, mắng cũng chẳng làm bọn chúng chết được, mắng cũng chẳng làm bọn chúng đau đớn. Chỉ trách bản thân mình thôi, trách bản thân không có mắt, không phân biệt được đồ lừa đảo.
Sự việc xảy ra trên núi hôm đó lại từng màn từng màn hiện lên trong đầu. Lúc trải qua thì giống như xem phim vậy, không thể hô dừng, một chuỗi dài thước phim cứ thế lướt qua trong chớp mắt, đại não hoàn toàn mụ mẫm, không biết mình đang nghĩ gì, cũng không biết nên nói gì, làm gì.
Bây giờ hồi tưởng lại, thì lại giống như đang xem một đống ảnh chụp, mỗi một bức đều cố định một khoảnh khắc, có lẽ đã lược bỏ rất nhiều khung hình, nhưng những khung hình trọng tâm thì vẫn còn đó, có thể xem từng tấm một, vừa xem vừa đánh giá vừa kiểm điểm.
Những khung hình trước khi Lão Tam ôm cô, hình như đều không chụp thành ảnh, cho dù có chụp đi nữa, cô cũng lật qua luôn rồi. Điểm lặp đi lặp lại trong ký ức, chính là việc Lão Tam dọa cô, nói có một oan hồn trông giống hắn đứng dưới gốc cây. Rồi không biết thế nào, hắn đã ôm lấy cô, hắn hôn cô, còn suýt chút nữa thọc cả lưỡi vào miệng cô nữa chứ.
Bây giờ biết hắn có vợ chưa cưới ở nhà, Tĩnh Thu bỗng cảm thấy như lật ra được rất nhiều bức ảnh cũ, trên đó ghi lại mọi thứ rất rõ ràng, nhưng lúc đó lại cứ nhìn không thấy. Lúc cô ở bên Lão Tam, luôn có cảm giác mơ màng, cứ như năng lực phán đoán và sự kiềm chế vẫn luôn là niềm tự hào của cô đều không tồn tại nữa. Hắn giống như một trận cuồng phong thổi thốc khiến chân cô không chạm đất mà đi theo hắn, tư duy trở nên chậm chạp, thính giác trở nên trì độn, nhưng dây thần kinh cười lại cực kỳ phát triển, đương nhiên đều là dây thần kinh cười ngốc nghếch.
Ngày trở về, lúc đi trên núi, hắn đã kể câu chuyện đó, còn lấy Romeo và Juliet làm ví dụ, để bào chữa cho người thanh niên đá bỏ cô người yêu trước, thật ra đó chính là đang nói bản thân hắn. Đêm hôm trở về, lúc đi trên núi, hắn lại biến tướng thừa nhận rằng hắn từng nắm tay người khác.
Nghĩ đến điều này, cô liền hối hận không kịp. Sao lúc đó lại không nghe hiểu chứ? Nếu như nghe hiểu rồi, thì lúc hắn đến ôm cô, cô đã nổi giận đùng đùng với hắn rồi. Nếu như nổi giận, chính là tỏ rõ lập tức, cho thấy cô chán ghét hành động đó của hắn.
Tiếc là lúc đó cô không những không nổi giận, lại còn lạy ông tôi ở bụi này thừa nhận bản thân thích việc được hắn nắm tay. Cô thật sự không hiểu tại sao mình lại làm ra chuyện ngốc nghếch như vậy, lúc đó thấy hắn không còn nắm tay cô nữa, hình như lời nói cũng ít đi, tưởng rằng hắn tức giận, không biết thế nào mà trong lòng lại hoảng hốt lên, sợ hắn không thèm để ý đến cô nữa.
Bây giờ cô lại để hắn ôm, để hắn hôn, kết quả hắn lại có vợ chưa cưới, đây chẳng phải là bị hắn lừa rồi sao? Tĩnh Thu từ nhỏ đã nghe mẹ bảo con gái "sẩy chân thành hận nghìn thu", lúc đầu cô ngay cả việc ngắt câu câu này như thế nào cũng không rõ, tưởng rằng là "một lúc — thành hận nghìn thu". Nhưng lại vô tình đoán đúng ý nghĩa cơ bản, chính là một khi sẩy chân sẽ hối hận cả đời, điều cô không biết là cái gì gọi là "sẩy chân".
Trong suy nghĩ của cô, để cho một người con trai biết mình yêu anh ta, chính là sẩy chân rồi, bởi vì anh ta có thể đem chuyện đó đi khoe khoang với người khác, làm hoen ố danh tiếng của người con gái. Tĩnh Thu biết không ít câu chuyện như thế, cũng tận mắt nhìn thấy những cô gái quen biết gặp phải bất hạnh này, cho nên cô vẫn luôn rất cẩn thận, không để bản thân "sẩy chân", cách bảo hiểm nhất chính là không yêu ai cả, thì tuyệt đối sẽ không "sẩy chân".
Nghĩ đến đây, cô cảm thấy cơn run rẩy đã đỡ hơn nhiều. May mà chuyện giữa cô và hắn không ai biết, cô cũng chẳng để lại cho bút sa gà chết cái thóp nào. Cho đến nay, tệ nhất chính là việc cô thừa nhận cô thích được hắn nắm tay. Nhưng hôm đó lúc đi gọi hắn đến ăn cơm, cô đã từ chối yêu cầu nắm tay của hắn rồi, chắc là đã vãn hồi được cục diện rồi nhỉ?
Cô quyết định từ nay không thèm để ý đến hắn nữa, xem như chuyện này chưa từng xảy ra. Đã có vợ chưa cưới thì chắc là hắn cũng không đi kể lể chuyện này đâu, hy vọng thế này có thể xóa sổ chuyện này khỏi cuộc sống của cô một bút. Cô nhớ lại câu nói từng nhìn thấy ở đâu đó: "Chuyện xấu không ai biết thì không thành chuyện xấu." Cô hy vọng câu nói này đang giải thích cho một chân lý.
Bây giờ là vấn đề xử lý túi đường phèn của hắn thế nào đây, mẹ cô quả thật rất cần số đường phèn này, cô về thành phố K cũng chẳng có bản lĩnh mua được đường phèn, cho nên cô quyết định nhận lấy, nhưng cô nhất định phải trả tiền cho hắn, trả càng sớm càng tốt. Cô có thể mượn tạm ít tiền của người trong tổ cải cách giáo dục, sau này về trả lại cho họ sau.
Cô trèo dậy, định sang chỗ sư phụ Đặng của tổ cải cách giáo dục để mượn tiền, thì đại tẩu tìm tới cửa, nói muốn nói chuyện với cô vài câu.
Đại tẩu nói: "Bà mẹ chồng tôi sớm đã bảo tôi sang nói với cô chuyện của Chí Cương rồi, nhưng tôi vẫn luôn không nhắc tới với cô, chủ yếu là cảm thấy không có khả năng lắm, cô là người thành phố, lại là học sinh cấp ba, Chí Cương chỉ là một người nhà quê, đến cấp hai còn chưa học hết, chắc chắn là không xứng với cô rồi —"
Tĩnh Thu khó chịu nói: "Cháu thật sự không có ý coi thường anh ấy, chỉ là —"
Đại tẩu nói: "Sau này tôi nghe ngóng được chuyện nhà cô, lại thấy mình nên nhắc chuyện của Chí Cương với cô, còn nên kể cho cô nghe trải nghiệm của chính bản thân tôi nữa, nói không chừng sẽ có ích cho cô." Đại tẩu thở dài một hơi: "Thật ra tôi nhìn thấy cô, giống như nhìn thấy bản thân tôi của những năm tháng ấy. Tôi trước đây cũng là hộ khẩu thành thị, nhưng sau khi bố mẹ tôi bị đánh thành phái hữu, thì mất công chức, trở thành nhân viên thất nghiệp, sống qua ngày bằng nghề làm thuê vặt. Sau đó thành phố tiến hành thanh trừng, đuổi hết những nhân viên thất nghiệp về nông thôn, một nhà chúng tôi mới đi cái chốn sơn cùng thủy tận nghèo túng đó."
"Hóa ra chị cũng có — trải nghiệm trắc trở thế cơ à?" Tĩnh Thu đồng cảm nói: "Vừa tới là em đã cảm thấy chị — không giống người ở đây, ngay cả tên của chị cũng khác với người ở đây."
"Bây giờ chẳng phải cũng thành người ở đây rồi sao? Sau này cô cũng phải xuống nông thôn thôi, còn chưa biết sẽ bị đày xuống xó núi nào đâu. Thật ra ở đây giáp thị trấn, cách thành phố K cũng không xa, xem như là khu vực tương đối sung túc. Cô ở đây mấy tháng nay, chắc chắn cũng nhìn ra rồi đấy, gia đình mẹ chồng tôi đối xử với người khác rất tốt. Nếu cô gả cho Chí Cương, người nhà anh ấy chắc chắn sẽ cung phụng cô như tiên nữ cho mà xem."
Tĩnh Thu cố hết sức lái câu chuyện sang chuyện khác: "Chị — từ thành phố về nông thôn, chắc là cũng — bức bối lắm nhỉ —"
"Đây là số phận, con người không đấu lại số phận đâu." Đại tẩu thở dài nói: "Nhưng mà tôi vẫn xem là may mắn, gả cho Chí Hoành, bố nó ít ra cũng là một vị quan, đã đưa nó ra ngoài ăn lương tem phiếu, cũng đưa tôi vào tiểu học dạy học. Mặc dù tôi không ăn lương tem phiếu, nhưng dạy học vẫn tốt hơn là đi ruộng đồng lao động. Sau này cô đến Thôn Tây Khố, chỉ cần bố của Chí Cương vẫn còn đương chức, chắc chắn có thể cho cô đến trường tiểu học dạy học."
Tĩnh Thu chưa từng nghĩ đến việc thay đổi vận mệnh của mình bằng cách lấy chồng, cô biết số mình là phải xuống nông thôn, hơn nữa xuống rồi thì không gọi về được, nhưng cô cũng chưa từng nghĩ qua việc thay đổi điểm này bằng cách kết hôn, giống như việc cô biết nhà mình nghèo, cũng rất muốn thay đổi bộ mặt nghèo khó đó, nhưng cô tuyệt đối sẽ không dựa vào việc lấy chồng để thay đổi, cô thà đi cướp ngân hàng.
Đối với cô mà nói, tất cả mọi thứ đều là những thứ bản thân không thể nắm bắt, thi cử, tìm việc, vào đoàn vân vân, đều không phải do bản thân quyết định. Duy chỉ có tình cảm của bản thân, là có thể tự mình nắm bắt, đây là thứ duy nhất cô có thể tự do chi phối, cho nên cô nhất định phải chi phối tình cảm của mình theo ý chí của bản thân. Cô có thể vì biết ơn mà dùng bản thân để báo đáp người khác, có thể vì đồng cảm mà cứu rỗi một người, nhưng cô tuyệt đối sẽ không dùng tình cảm của mình để đổi lấy tiền tài hay địa vị.
Đại tẩu nói: "Tôi biết cô không chịu ở bên Chí Cương, là vì cô thích Lão Tam. Nói thật, con người Lão Tam đó rất được —"
"Ai nói em thích Lão Tam chứ?" Tĩnh Thu lập tức phủi sạch quan hệ giữa Lão Tam và mình, "Chị nói chuyện nhắc đến Tú Chi với anh ta — rốt cuộc là chuyện gì thế?"
"Ồ, trước đây lúc bọn Lão Tam mới vào thôn, lán thợ còn chưa dựng xong, đều ở nhờ nhà các hộ dân, Lão Tam vừa khéo ở nhà chúng ta. Tú Chi thích hát, Lão Tam biết kéo đàn, Tú Chi luôn bảo Lão Tam đệm đàn cho mình, cứ qua lại thế là thích cậu ta luôn. Nhưng con bé lại ngại không dám nói, cứ đợi đến khi Lão Tam dọn sang bên lán thợ rồi, mới bảo tôi đi đánh tiếng giúp. Tôi đã nhắc với Lão Tam rồi, nhưng cậu ta bảo ở quê nhà có vợ chưa cưới —"
"Thế có phải anh ta — đang tìm cớ không?"
"Không đâu, cậu ta còn đưa cho tôi một tấm ảnh chụp chung giữa cậu ta và vợ chưa cưới nữa. Người ta đúng là xinh đẹp thật, không hổ là con nhà cán bộ, hai người rất xứng đôi." Đại tẩu vừa nói, vừa bước đến cạnh bàn, "Tấm ảnh đó được kẹp dưới tấm kính này này, để tôi chỉ cho cô xem."
Đại tẩu tìm một lúc, kinh ngạc nói: "Ơ, không tìm thấy nữa rồi, đi đâu mất tiêu rồi? Chẳng lẽ Tú Chi cất đi rồi? Hay là Tú Phương cất rồi?"
Tĩnh Thu lập tức nghĩ ngay đến việc do chính Lão Tam cất đi rồi, để tránh cô nhìn thấy, điều này càng chứng minh hắn là một tên lừa đảo. Lén lén lút lút, mờ mờ ám ám, thật đáng thẹn!
Đại tẩu nói: "Kể từ dạo đó cậu ta không hay sang nhà tôi nữa. Thím vẫn đối xử rất tốt với cậu ta, chuyện không thành thì tình nghĩa vẫn còn, có món gì ngon, vẫn gọi cậu ta sang ăn. Sau này Tú Chi tự tìm được đối tượng rồi, thì không có chuyện gì nữa."
"Chị đã gặp — vợ chưa cưới của anh ta bao giờ chưa?"
"Chưa, người ta là cô gái ở thành phố tỉnh lỵ, bố lại là quan lớn, sao lại đến cái chốn sơn cước này chứ."
Tĩnh Thu ngượng ngùng không dám hỏi thêm gì nữa, cũng không biết nên nói gì, chỉ ngây người ngồi đó.
Đại tẩu nói: "Tôi khuyên cô đừng có tơ tưởng đến Lão Tam nữa, mau chóng quên cậu ta đi. Cô nghe lời khuyên của tôi đây này, thì sẽ biết gia đình làm quan không phải là thứ người như chúng ta có thể với cao đâu."
Nhà tôi trước khi bị đuổi về nông thôn, tôi cũng có một người bạn trai, bố cũng là quan, nhưng chức không to bằng bố Lão Tam, nghe nói bố Lão Tam là tư lệnh quân khu, bố bạn trai tôi chỉ là một vị quan trong phân khu quân sự thôi. Nhưng con cái nhà cán bộ đều giống nhau, bọn họ hiểu biết rộng rãi, tiếp xúc với nhiều người, cũng không lo không tìm được đối tượng.
Nhà bạn trai tôi ngay từ đầu đã không đồng ý cho cậu ta lại qua với tôi, gia đình cán bộ rất coi trọng môn đăng hộ đối, nhưng bạn trai tôi lúc đó cứ kiên quyết muốn ở bên tôi, chỉ không dám đưa tôi về nhà. Sau này nghe nói nhà tôi sắp xuống nông thôn, cậu ta liền hoảng sợ, muốn đi cửa sau để giữ một mình tôi lại, nhưng không có bản lĩnh lớn đến thế, cuối cùng cũng đành ngâm tôm.
Cũng may lúc đó tôi vẫn giữ được mình, vẫn chưa để cậu ta lên người, cho nên sau này mới có thể gả cho một gia đình tử tế, nếu lúc đó mà nghe theo cậu ta, làm ra chuyện không hay với cậu ta, thì cái ngày cậu ta đá tôi, chính là ngày giỗ của tôi đấy."
Tĩnh Thu nghe xong chấn động: "Tại sao lại là — ngày giỗ của chị?"
"Một đứa con gái, bị người ta làm cho mất thân, lại bị người ta đá, sau này còn ai dám lấy cô nữa? Cho dù có lấy cô đi chăng nữa, đến đêm tân hôn, phát hiện cô không còn trong trắng, cũng sẽ khinh miệt cô, không coi cô ra gì đâu. Con bé Thu à, tôi thấy cô còn trăng hoa hơn tôi hồi đó nữa, cô sinh đẹp thế này, cả đời đã chú định sẽ có người dây dưa với cô, cô mà không giữ vững lập trường, thì có khối tội mà gánh đấy."
Tĩnh Thu nghe xong tâm trí rối bời, trước đây chỉ biết "đồng phòng", "ngủ" với con trai là nguy hiểm, bây giờ lại lòi ra thêm một cái "lên người", không biết bị Lão Tam ôm có được tính là để hắn "lên người" rồi không.
Cô liều chết hỏi: "Chị nói lúc đó chị không — để cậu ta lên người, là có ý gì?" Hỏi xong rồi, liền cảm thấy rất hối hận, sợ đại tẩu hỏi cô tại sao lại quan tâm đến chuyện này.
"Không cho lên người mà còn không hiểu à? Chính là không — đồng phòng với cậu ta ấy, không — ngủ với cậu ta, không làm chuyện vợ chồng với cậu ta."