Đêm hôm đó, Tĩnh Thu trằn trọc mãi không ngủ được, cô không biết lúc Lão Tam quay về, phà qua sông đã bị đình chỉ chưa. Nếu đã đình chỉ, anh sẽ không thể qua sông.

Nơi cô ở gọi là Giang Tâm Đảo, bốn bề đều là nước, một dòng sông lớn từ thượng nguồn chảy đến, đến đầu phía tây Giang Tâm Đảo thì chia thành hai nhánh. Nhánh rất rộng và lớn chảy qua phía nam hòn đảo, người địa phương gọi là "Đại Hà" (sông Lớn). Nhánh nhỏ hơn chảy qua phía bắc hòn đảo, người địa phương gọi là "Tiểu Hà" (sông Nhỏ), chính là con sông trước cửa trường học.

Hai dòng nước này hội tụ ở đầu phía đông Giang Tâm Đảo, lại hòa làm một dòng sông lớn chảy hướng về phía đông. Hễ đến mùa hè, nước bốn bề đều dâng lên, có thể dâng cao bằng mặt đất, nhưng chưa từng ngập Giang Tâm Đảo. Nghe các cụ già nói Giang Tâm Đảo được cộng trên lưng một con rùa lớn, cho nên vĩnh viễn không bị ngập.

Bờ bên kia của Đại Hà là Giang Nam, nhưng không phải là vùng Giang Nam được ca ngợi trong thơ ca, mà là vùng nông thôn tương đối nghèo khó. Bờ bên kia của Tiểu Hà là khu đô thị thành phố K, Giang Tâm Đảo thuộc thành phố K, coi như là ngoại ô, việc qua sông cách đò không được thuận tiện cho lắm. Trên đảo có mấy nhà xưởng, một đội rau của xã nông nghiệp, mấy trường trung tiểu học, vài quán ăn chợ búa gì đó, nhưng không có nhà trọ.

Tĩnh Thu lo lắng Lão Tam tối nay không qua được Tiểu Hà, đành ở lại Giang Tâm Đảo, sẽ phải ngủ màn trời chiếu đất. Trời lạnh thế này, anh có bị cóng chết không? Cho dù anh qua được sông, chưa chắc đã tìm được nhà trọ mà ở, nghe nói ở nhà trọ phải có giấy giới thiệu công tác mới được, không biết anh có giấy giới thiệu không.

Trong đầu cô toàn là hình ảnh Lão Tam quấn chặt áo khoác, rụt cổ lang thang trên đường phố, sau đó còn biến thành hình ảnh Lão Tam ngồi trong cái đình kia qua đêm, bị đông cứng thành cây kem que, tận sáng hôm sau mới được mấy người quét đường phát hiện. Nếu không sợ làm mẹ lo bệnh, bây giờ cô đã chạy ra ngoài xem Lão Tam rốt cuộc đã qua sông chưa, rốt cuộc đã tìm được nhà trọ chưa.

Cô nghĩ nếu tối nay anh bị cóng chết, vậy thì anh vì cô mà chết, cô nhất định sẽ đi theo anh. Nghĩ đến cái chết, cô không hề sợ hãi, bởi vì như vậy, hai người bọn họ sẽ mãi mãi ở bên nhau, cô sẽ không bao giờ phải lo lắng anh nuốt lời nữa, không bao giờ phải lo lắng anh yêu người khác nữa, anh sẽ mãi mãi yêu cô.

Nếu thật sự là như vậy, cô muốn bảo người ta chôn hai người bọn họ dưới gốc cây sơn trà đó. Nhưng chôn dưới gốc cây đó hình như không mấy khả thi, bởi vì hai người bọn họ không phải là anh hùng kháng chiến, không phải vì lợi ích của nhân dân mà chết, chỉ là một nam một nữ vì gặp gỡ nhau, người thì chết cóng, kẻ thì tự tử. Theo lời Chủ tịch Mao, cái chết của họ nhẹ tựa lông hồng, chứ không nặng tựa Thái Sơn, sao đủ tư cách chôn dưới gốc cây đó chứ? Những anh hùng kháng chiến được chôn dưới gốc cây kia chắc chắn sẽ có ý kiến cho xem.

Vấn đề là cô còn mẹ và em gái phải chăm sóc, nếu cô chết, họ phải làm sao? Đành phải nuôi em gái lớn trước, sắp xếp ổn thỏa cho mẹ rồi mới đi chết. Nhưng cô chắc chắn sẽ đi theo anh, bởi vì anh vì cô mà chết.

Tĩnh Thu trằn trọc trên chiếc giường ở gian ngoài, cô nghe thấy mẹ trằn trọc trên chiếc giường ở gian trong. Cô biết mẹ cô nhất định đang lo lắng vì chuyện hôm nay. Cô tin mẹ cô sẽ không tự ý chạy đến chỗ đội của Lão Tam để tố cáo anh, mẹ cô không hề ngốc nghếch và tâm tối như vậy, bởi vì đây hoàn toàn là chuyện hại người mà chẳng lợi mình, làm như thế không chỉ hại khổ Lão Tam, mà còn liên lụy cả cô vào nữa. Nhưng cô có thể tưởng tượng ra, từ nay về sau, mẹ cô sẽ càng lo lắng cho cô hơn, chỉ cần không thấy cô vài phút là mẹ sẽ tưởng cô lại chạy đi gặp cái tên "đàn ông hư hỏng" đó rồi.

Cô muốn nói với mẹ, thật ra mẹ không cần phải lo lắng cho con, nửa năm nay anh ấy sẽ không đến nữa đâu, anh ấy đã nói rồi, anh ấy phải đợi con tốt nghiệp rồi mới đến tìm con. Biết đâu đến ngày đó, anh ấy sớm đã quên con rồi. Con gái thích anh ấy thì có khối, miệng anh ấy lại ngọt như thế, con còn bị anh ấy dỗ dành thành ra thế này, nếu anh ấy muốn dỗ dành con gái nhà khác thì chẳng phải dễ như trở bàn tay sao?

Cô không nhịn được lại nhớ lại cảnh tượng tối nay rất nhiều lần, hơn nữa cứ xoay quanh hai trung tâm là anh ôm cô và hôn cô, không hiểu là vì sao rốt cuộc. Rốt cuộc là tư tưởng của người này không lành mạnh cho lắm, hay là vì mẹ cô đối với hai chuyện này mà nghe tới là biến sắc? Hai chuyện này dọa mẹ cô thành ra như thế, chắc chắn là tội ác tày trời rồi, mà cô lại vừa vặn làm cả hai, phải làm sao đây?

Rốt cuộc bị anh ôm và hôn thì có hại gì? Cô có hơi không hiểu nổi. Lần trước anh cũng ôm cô, hôn cô, hình như có sao đâu cơ chứ. Nhưng nếu không có hại, vậy sao mẹ cô lại sợ như thế? Mẹ cô là người từng trải, chẳng lẽ lại không biết cái gì đáng sợ cái gì không đáng sợ sao?

Lão Tam tối nay hình như có hơi kích động, hành động đó của anh có tính là "thú tính đại phát" không? "Thú tính" rốt cuộc là tính gì? Điểm khác biệt giữa dã thú và con người, chẳng phải là dã thú biết ăn thịt người sao? Anh có ăn thịt cô đâu, chỉ là dùng vẻ mặt ôn nhu thắm thiết hôn cô một cái thôi, chẳng thấy có điểm nào thông suốt với dã thú cả.

Mãi cho đến ngày hôm sau, cô mới có cơ hội lấy thư của Lão Tam ra đọc. Tuần đó đến lượt cô khóa cửa lớp học, cô đợi mọi người đi hết rồi mới ngồi vào một góc lớp, rút bức thư đó ra xem. Thư của Lão Tam viết rất hay, có thể nói là ôn tình, nhiệt tình cộng thêm thâm tình. Lúc anh viết về những nỗi nhớ nhung của bản thân, cô đọc thấy rất cảm động, rất dễ chịu. Nhưng anh lại viết cả cô vào trong đó, hơn nữa cái giọng điệu anh dùng để viết về cô lại có hơi không hợp khẩu vị của cô.

Nếu anh chỉ viết anh yêu cô thế nào, nhớ cô ra sao, không viết cô giống như một kẻ đồng lõa, cô sẽ rất thưởng thức bức thư của anh. Nhưng anh lại còn viết "chúng ta" thế này thế nọ, điều này đã phạm vào điều cấm kỵ của cô. Cô cũng từng nhận được một số bức thư tình, phần lớn là do bạn học viết. Dù trình độ chữ nghĩa của người viết cao hay thấp, điều cô phản cảm nhất chính là việc người viết tự mình đa tình đoán già đoán non rằng cô có ý với hắn.

Cô nhớ có một nam sinh, cũng coi như làm văn khá tốt, nhưng tên đó thật sự gọi là trơ trẽn không biết xấu hổ, mỗi lần viết thư cứ làm như cô đã giao trái phượng cho hắn rồi vậy. Cô mặc kệ hắn, hắn bảo đó là biểu hiện cô thích hắn, bởi vì thái độ của cô đối với hắn khác hẳn mọi người; nếu cô nói với hắn một câu, thì lại càng ghê gớm hơn, hắn lập tức phóng đại lên viết vào trong thư, coi như bằng chứng cô thích hắn. Ước chừng cậu mà nhổ một bãi nước bọt vào mặt hắn, hắn cũng sẽ cho rằng đó là bằng chứng cậu thích hắn: Tại sao cô ấy chỉ nhổ vào tôi, mà không nhổ vào người khác? Chẳng phải điều này chứng minh quan hệ giữa tôi và cô ấy không bình thường sao?

Đối với những người viết thư tình cho mình, cô vẫn rất tôn trọng và biết ơn, thường thì không làm cho người ta mất mặt. Nhưng đối với cái tên bạn học trơ trẽn không biết xấu hổ này, cô thật sự phiền chết đi được. Hắn không những viết thư cho cô, mà còn đi nói với người ta, nói hắn đang "chơi bạn" với Tĩnh Thu, khiến người ta được dịp hùa nhau trêu chọc hai người bọn họ, đến cả mẹ cô cũng tin đến một nửa, nói rằng: "Nếu con chưa từng hứa hẹn gì với cậu ta, sao cậu ta lại nói thế, viết thế chứ?"

Tĩnh Thu nhịn hết nổi, cầm bức thư của tên đó chạy đến nhà hắn tố cáo một trận, hắn mới thu liễm lại đôi chút.

Cô không hiểu Lão Tam thông minh như thế, tại sao lại không nhìn ra cô không muốn anh đem mặt nhiệt tình của cô viết vào trong thư chứ? Cô muốn anh viết cô thành một người lạnh lùng, còn anh thì kiên trì yêu cô, cuối cùng——lưu ý, là mãi cho đến cuối cùng, mặc dù cô không biết cái cuối cùng này là lúc nào——cô mới cho anh một biểu hiện của tình yêu. Cô cảm thấy tình yêu đích thực chính là như thế này, chính là từ chương đầu tiên bắt đầu theo đuổi, theo đuổi mãi cho đến chương cuối cùng cô gái mới chịu thả lỏng.

Vốn dĩ lúc đó cô định xé bức thư của Lão Tam vứt vào nhà vệ sinh rồi, nhưng nghĩ đến bức thư này có khả năng là bức thư cuối cùng Lão Tam để lại cho mình, cô lại không nỡ hủy đi. Nhân cơ hội mẹ ra ngoài thăm hỏi gia đình học sinh, cô đã khâu bức thư đó vào trong áo bông.

Cô có thể cảm thấy mẹ quản cô chặt hơn trước, đến cả việc cô đi nhà Phạm Lợi cũng phải hỏi đi hỏi lại mấy lần, cứ như sợ cô lại giống như lần trước, nói là đi nhà Đinh Linh, kết quả lại chạy đi với một người đội thăm dò địa chất.

Cô nghĩ đến lại thấy bất công, anh trai cô cũng có người yêu từ rất sớm, nhưng mẹ chưa bao giờ phòng ngự anh trai như phòng trộm vậy, ngược lại còn rất nhiệt tình giúp đỡ tiếp đãi bạn gái của anh trai. Mỗi lần bạn gái của anh trai muốn đến, mẹ đều tìm mọi cách mua ít thịt, làm vài món ngon tiếp đãi, lại còn phải thu gom sạch sẽ ga giường vỏ chăn trên giường từ hôm trước để giặt giũ thật sạch sẽ, kết quả có mấy lần mệt đến mức tè ra máu.

Mẹ cô luôn miệng nói: "Nhà chúng ta thế này, tiền không có, quyền không có, thành phần lại không tốt, ngoài một chút nhiệt tình ra, chúng ta còn có thể lấy gì ra nữa?"

Tĩnh Thu biết mẹ đối với bạn gái của anh trai tràn ngập sự biết ơn, gần như có thể nói là đến mức vô cùng cảm kích, bởi vì anh trai có thể tìm được một người bạn gái thế này, thật sự là không dễ dàng gì.

Anh trai của Tĩnh Thu tên là Tĩnh Tân, lớn hơn Tĩnh Thu hai, ba tuổi, bạn gái tên là Lý Ái Dân, là bạn học cùng lớp hồi cấp hai của Tĩnh Tân, cũng là người xinh đẹp nhất toàn khối, mắt to tít, mũi cao cao, tóc vừa đen vừa dài, lại còn hơi xoắn, hồi nhỏ ảnh thường được treo ở cửa hàng chụp ảnh làm biển hiệu, giống như một con búp bê Tây Dương.

Điều kiện gia đình Ái Dân cũng không tệ, mẹ là y tá, bố là giám đốc nhà máy săm lốp. Sau khi tốt nghiệp cấp ba, bố cô ấy đã giúp cô ấy xin một tờ giấy chứng nhận bị cốt tiết hạch ở chân, không xuống nông thôn, vào một xưởng may mặc ở thành phố K làm công nhân. Ái Dân có lẽ vì khâm phục anh trai kéo đàn vĩ cầm giỏi nên đã sớm cặp kè với anh trai rồi. Chỉ có điều lúc mới bắt đầu đều giấu giếm người lớn, cho nên người nhà đều không biết.

Nhưng có một hôm, Ái Dân mắt đỏ hoe chạy đến nhà Tĩnh Thu, vô cùng căng thẳng hỏi một câu "Thầy Trương——, Tĩnh Tân có ở đây không?" rồi không dám nói nữa.

Mẹ biết Tĩnh Tân ở đâu, nhưng anh đã dặn trước, nói nếu Ái Dân đến tìm anh thì cứ bảo anh ra ngoài rồi. Thế là mẹ nói: "Tĩnh Tân đến nhà bạn rồi, cháu tìm cậu ấy có việc gì không?"

Ái Dân nói: "Cháu biết cậu ấy ở nhà, cậu ấy bây giờ đang trốn không chịu gặp cháu——bởi vì cháu nói với cậu ấy bố mẹ cháu không đồng ý chuyện của chúng cháu, sợ cậu ấy không được tuyển dụng trở về. Cậu ấy nghe xong liền nói 'Chúng ta giải tán đi, đỡ phải làm khó em, bố mẹ em cũng là vì muốn tốt cho em, anh thật sự không biết đời này của anh có được tuyển dụng về hay không, đừng làm lỡ đời em.' Sau đó cậu ấy liền trốn không gặp cháu. Nhưng những lời đó là bố mẹ cháu nói, chứ có phải cháu nói đâu, cháu chưa từng chê bai cậu ấy ở nông thôn——"

Vòng mắt của mẹ cũng đỏ hoe, nói: "Nó cũng là vì muốn tốt cho cháu——"

Ái Dân vừa đối mặt với họ vừa khóc nức nở nói: "Người nhà tôi đối xử với tôi như vậy, anh ấy cũng đối xử với tôi như vậy, tôi sống còn có ý nghĩa gì nữa?"

Mẹ của Tĩnh Thu sợ chết khiếp, vội vàng bảo Tĩnh Thu đi gọi anh trai ở căn phòng anh đang ở sang đây. Ái Dân nói: "Em đi cùng chị tìm anh ấy."

Lúc đó vừa đúng dịp nghỉ đông, mẹ mượn một gian phòng giáo viên độc thân của một giáo viên về quê ăn Tết, để người anh trai về quê ăn Tết ở đó mấy ngày. Anh trai cô liền trốn trong căn phòng nhỏ ấy, không ra gặp Ái Dân.

Tĩnh Thu gõ cửa phòng anh trai, nhìn thấy anh trai và Ái Dân bốn mắt nhìn nhau, trong mắt hình như đều ngấn lệ, cô vội vàng rời đi, biết rằng anh trai sẽ không trốn Ái Dân nữa. Cô nhìn ra anh trai thực ra rất thích Ái Dân, khoảng thời gian này trốn không gặp Ái Dân, anh trai gầy đi trông thấy.

Đêm hôm đó, Ái Dân cùng anh trai sang ăn cơm tối. Ái Dân nói: "Em mặc kệ bố mẹ em nói gì, em cứ muốn ở bên Tĩnh Tân, nếu họ còn mắng em, em sẽ chuyển đến nhà anh chị ở, ngủ chung một giường với Tĩnh Thu."

Trong dịp Tết, Ái Dân gần như ngày nào cũng qua tìm Tĩnh Tân, hai người chơi đùa trong căn phòng Tĩnh Tân ở, Ái Dân thường ở lại đến tận hơn mười một giờ mới về, không biết cô ấy giải thích với bố mẹ ở nhà thế nào.

Có một tối, sắp mười một giờ, đột nhiên có mấy giáo viên trực ban trường y tế đến gọi mẹ, nói con trai chị xảy ra chuyện rồi. Tĩnh Thu và mẹ chạy theo mấy giáo viên đó đến phòng làm việc nhìn, phát hiện anh trai bị nhốt ở một phòng làm việc nhỏ, Ái Dân bị nhốt ở phòng khác.

Mấy giáo viên trực ban đuổi Tĩnh Thu ra ngoài, họ chỉ nói chuyện với mẹ cô. Tĩnh Thu lo lắng như lửa đốt đợi ở bên ngoài, qua rất lâu, một giáo viên trực ban mới dẫn Ái Dân ra ngoài, nói cô có thể đi rồi. Nhưng Ái Dân không chịu rời đi, lớn tiếng tranh luận với người đó: "Tại sao các người không thả anh ấy? Chúng tôi có làm gì đâu, các người không thả, tôi sẽ không đi——"

Người trực ban nói: "Cô còn ở đây lớn tiếng kêu hò à? Cô có biết trên đời này còn hai chữ 'xấu hổ' không? Chúng tôi có thể lập tức đưa cô đến bệnh viện kiểm tra, xem cái miệng cô còn cứng được bao lâu."

Ái Dân cũng không chịu kém cạnh: "Đi thì đi, người không đi không phải là con người. Nếu kiểm tra ra tôi không làm gì cả, anh hãy cẩn thận cái đầu chó của anh. Anh trai và em trai tôi sẽ không tha cho anh, bố tôi cũng sẽ không tha cho anh đâu. Các người thật là chuyện bé xé ra to, ức hiếp người quá đáng."

Tĩnh Thu chưa từng thấy Ái Dân đanh đá thế bao giờ, bình thường nói chuyện lúc nào cũng nhỏ nhẹ.

Người trực ban hình như bị trấn áp, nói với người mẹ vừa bước ra: "Cô Trương, cô đưa nó về nhà đi, chúng tôi nể mặt cô nên lần này mới không làm gì nó đấy, nếu không thì phải đưa đến đội phòng vệ chung rồi."

Mẹ sợ làm lớn chuyện, nói với Tĩnh Thu: "Con đưa Ái Dân về đi, mẹ ở đây thương lượng với bọn họ chuyện của anh con."

Tĩnh Thu muốn đưa Ái Dân về, Ái Dân lo lắng nói: "Anh cậu vẫn còn ở trong đó, tớ về nhà làm gì? Tớ sợ họ giao anh cậu cho đội phòng vệ chung, người đội phòng vệ chung sẽ đánh anh ấy——, tớ đồng ý đi bệnh viện với họ, chỉ cần họ thả anh trai cậu——"

Tĩnh Thu đành đi cùng Ái Dân đợi ở bên ngoài, cô lo lắng hỏi: "Rốt cuộc là chuyện gì thế?"

"Mấy kẻ trực ban này thích xen vào chuyện bao đồng. Tối nay rất lạnh, tớ và anh trai cậu chỉ ngồi trên giường, dùng chăn trùm chân lại, bọn họ đến gõ cửa, bọn chúng ta liền mở ngay, kết quả là bọn chúng đưa chúng ta đến phòng làm việc để thẩm vấn, còn nói muốn giao chúng ta cho đại đội phòng vệ chung."

Tĩnh Thu không biết chuyện này nghiêm trọng đến mức độ nào, cô vội vàng hỏi: "Vậy——phải làm sao đây?"

"Chắc sẽ không làm gì chúng ta đâu, chúng ta có làm gì đâu, chịu được kiểm tra. Chỉ là may mà chúng ta không tắt đèn, đến áo bông cũng không cởi, nếu không thì——bọn họ đưa chúng ta đến đội phòng vệ chung thì phiền toái——, những kẻ đó đều là kẻ vô lý, đánh cậu xong rồi mới hỏi chuyện——"

Họ nói đưa đến bệnh viện kiểm tra, là có ý gì?

Ái Dân do dự một lúc, nói: "Chính là nhờ bác sĩ xem giúp tớ——còn là——con gái nhà lành hay không. Nhưng tớ không sợ, tớ với anh cậu chẳng làm gì cả."

Tĩnh Thu có hơi không hiểu, Ái Dân tự thừa nhận là ngồi trên giường với anh trai, chẳng phải là vừa "đồng phòng" vừa "lên giường" rồi sao? Sao lại nói là chẳng làm gì cả? Có phải là vì không tắt đèn không cởi áo bông không?

Sau đó anh trai cũng được thả về, nói bọn họ thấy Ái Dân tự yêu cầu đi bệnh viện kiểm tra, biết hai người không làm gì nên đã thả ra, còn xin lỗi anh trai, sợ người nhà Ái Dân đến tìm bọn họ tính sổ. Sau chuyện đó, Ái Dân vẫn như mọi khi tối nào cũng đến chơi, người trực ban hình như không đến gõ cửa phòng họ nữa.

Mẹ càng thích Ái Dân hơn, nói chưa từng ngờ một cô gái thùy mị như vậy vì để cứu anh trai con ra mà lại nổi giận uy phong lẫm liệt như một con hổ cái.