Năm 58 TCN, 48 tuổi

Khi nhận được thư của các bạn cách đây ít lâu, thông báo rằng các bạn đã đồng thuận cho thông qua việc bỏ phiếu về ngân sách cho các tỉnh thuộc quyền quản lý của các chấp chính quan, dù trong lòng còn lo ngại về kết quả của biện pháp đó, tôi vẫn hy vọng rằng các bạn đã nhìn thấy những lý do chính đáng mà tôi chưa thấy. Nhưng khi được nghe kể lại trực tiếp cũng như qua thư từ rằng chính sách này của các bạn bị chỉ trích gay gắt, tôi vô cùng bất an, bởi niềm hy vọng mong manh mà tôi từng ấp ủ dường như đã hoàn toàn tan vỡ. Vì nếu các quan bảo dân nổi giận với chúng ta, thì còn hy vọng gì nữa? Quả thực, họ có lý do để tức giận, bởi lẽ họ là những người đã đứng ra ủng hộ sự nghiệp của tôi nhưng lại chẳng hề được hỏi ý kiến về biện pháp này; trong khi việc các bạn tán thành nó đã tước đi mọi ảnh hưởng chính đáng trong chức vụ của họ. Và điều này xảy ra ngay cả khi họ khẳng định rằng chính vì muốn giúp tôi mà họ mới muốn kiểm soát việc bỏ phiếu cấp ngân sách cho các chấp chính quan, không phải để hạn chế quyền tự do hành động của họ, mà để gắn kết họ vào sự nghiệp của tôi. Tình thế hiện nay là, nếu các chấp chính quan chọn cách chống lại tôi, họ có thể làm vậy mà không gặp chút trở ngại nào; nhưng nếu họ muốn làm bất cứ điều gì có lợi cho tôi, họ lại trở nên bất lực nếu các quan bảo dân phản đối. Còn về điều các bạn viết trong thư rằng, nếu phe của các bạn không đồng ý thì họ vẫn sẽ đạt được mục đích thông qua một cuộc bỏ phiếu phổ thông, thì điều đó là không thể nếu vấp phải ý chí của các quan bảo dân. Vì vậy, một mặt tôi e rằng mình đã đánh mất sự ủng hộ của các quan bảo dân; mặt khác, ngay cả khi sự ủng hộ ấy còn đó, tôi sợ rằng mối dây liên kết để gắn chặt các chấp chính quan với tôi cũng đã mất. Thêm vào đó là một bất lợi khác: sự từ bỏ quyết nghị quan trọng—như tôi đã được thông báo—rằng viện nguyên lão sẽ không ban hành bất kỳ nghị định nào cho đến khi vụ việc của tôi được giải quyết. Hơn nữa, điều này lại xảy ra với một biện pháp không những chẳng hề khẩn cấp, mà còn trái với thông lệ và chưa từng có tiền lệ. Tôi cho rằng chẳng hề có tiền lệ nào cho việc bỏ phiếu cấp ngân sách tỉnh cho các quan chức khi họ vẫn chỉ mới là những người được chỉ định; do đó, vì trong một vấn đề như thế này mà lập trường kiên định về sự nghiệp của tôi đã bị xâm phạm, thì giờ đây chẳng có lý do gì để ngăn cản việc thông qua bất kỳ nghị định nào nữa. Cũng không ngạc nhiên khi những người bạn được tham vấn lại tán thành, vì thật khó mà tìm được ai dám công khai bày tỏ ý kiến chống lại những đề xuất có lợi cho cả hai vị chấp chính quan. Dù sao đi nữa, thật khó mà không chiều lòng một người bạn nồng nhiệt như Lentulus, hay Metellus, sau khi ông ấy đã gác lại mối bất hòa với tôi một cách vô cùng tử tế. Nhưng tôi lo rằng, trong khi không giữ được họ, chúng ta lại đánh mất luôn cả các quan bảo dân. Sự việc này đã diễn ra như thế nào và tình hình toàn bộ vụ việc hiện ra sao, tôi mong các bạn hãy viết cho tôi, và vẫn với tinh thần thẳng thắn như trước đây: vì sự bộc trực của các bạn, dù đôi khi không hoàn toàn dễ chịu, lại chính là điều tôi mong đợi hơn cả.

Ngày 10 tháng 12.