Năm 68 TCN, 38 tuổi
Chúng ta vốn là những người bạn tri kỷ, vì thế, hơn bất kỳ ai khác, anh có thể thấu hiểu nỗi đau buồn cũng như sự mất mát thực sự cả về mặt công lẫn tư mà cái chết của người anh họ Lucius đã gây ra cho tôi. Không có niềm an ủi nào mà một con người có thể nhận được từ bản tính lương thiện của một người khác mà tôi chưa từng nhận được từ anh ấy. Do đó, tôi tin chắc rằng anh cũng sẽ chia sẻ nỗi đau này cùng tôi. Trước hết, vì bất cứ điều gì ảnh hưởng đến tôi đều ảnh hưởng đến anh; và thứ hai, bản thân anh cũng đã mất đi một người bạn, một mối thâm giao có tư cách cao thượng và tính tình vô cùng hòa nhã, một người vốn quý mến anh không chỉ vì thiện cảm cá nhân mà còn vì những câu chuyện của tôi kể cho anh ấy nghe.
Về điều anh viết trong thư liên quan đến em gái của anh, chính cô ấy sẽ làm chứng cho anh thấy tôi đã nhọc công thế nào để khiến em trai Quintus của tôi đối xử tử tế với cô ấy. Nhận thấy Quintus có chút bất bình với cô, tôi đã viết thư cho nó theo cách mà tôi nghĩ sẽ không làm tổn thương lòng tự trọng của người anh, đồng thời đưa ra những lời khuyên chân thành với tư cách là người anh đi trước, và khiển trách nó vì đã làm sai. Kết quả là, qua nhiều lá thư nhận được từ nó sau đó, tôi tin rằng mọi chuyện đều đã đâu vào đấy và đúng như những gì chúng ta mong muốn.
Còn về chuyện tôi ít gửi thư, anh không có lý do gì để than phiền cả. Sự thật là chị Pomponia tốt bụng của anh chưa bao giờ báo cho tôi biết có người đưa thư sẵn sàng nhận thư đi. Hơn nữa, tôi cũng chẳng hề hay biết ai có ý định đến Epirus, và mãi gần đây tôi mới biết anh đang ở Athens.
Về công việc của Acutilius mà anh đã tin tưởng giao phó, tôi đã giải quyết xong ngay trong chuyến thăm Rome đầu tiên sau khi anh rời đi. Nhưng rồi hóa ra, thứ nhất là việc đó không có gì khẩn cấp, và thứ hai, vì tôi rất tin tưởng vào nhận định của anh, nên tôi muốn Peducaeus, thay vì chính tôi, sẽ là người tư vấn cho anh qua thư từ về vấn đề này. Vì đã phải lắng nghe Acutilius than vãn suốt mấy ngày trời (tôi nghĩ anh thừa biết phong cách của ông ta rồi đấy), nên tôi cho rằng việc viết thư kể lại những lời càm ràm ấy cho anh nghe chẳng khó khăn gì, sau khi đã kiên nhẫn chịu đựng sự phiền toái đó (và phải thú thật với anh, đó quả là một sự phiền toái). Hơn nữa, mặc dù anh trách cứ tôi, nhưng xin phép cho tôi được lưu ý rằng tôi mới chỉ nhận được một lá thư từ anh, dù rằng anh có nhiều thời gian rảnh rỗi hơn để viết và nhiều cơ hội hơn để gửi thư.
Về ý này trong thư của anh: "Ngay cả khi có ai đó muốn giận anh, tôi cũng nên làm cho người đó suy nghĩ lại"—tôi hiểu anh đang ám chỉ điều gì, và tôi không hề lơ là vấn đề đó. Nhưng sự thật là mức độ bất mãn của người ấy lớn đến mức đáng ngạc nhiên. Tuy nhiên, tôi không bỏ sót bất cứ lời nào cần nói để bảo vệ anh: nhưng về những điểm nào tôi cần phải giữ vững lập trường theo nguyện vọng của anh, tôi cho rằng, cần phải lấy đó làm kim chỉ nam. Nếu anh viết thư nói rõ cho tôi biết những nguyện vọng đó là gì, anh sẽ thấy rằng tôi không hề có mong muốn đòi hỏi gì thêm, và trong tương lai cũng sẽ không dễ dãi hơn những gì anh mong muốn.
Về chuyện của Tadius, anh ấy bảo với tôi rằng anh đã nhắn là không cần phải làm phiền thêm nữa vì tài sản đã được bảo đảm theo thời hiệu. Tôi ngạc nhiên là anh lại không biết rằng, trong trường hợp quyền giám hộ theo luật định đối với một cô gái chưa chồng, thì không thể áp dụng thời hiệu được.
Tôi rất vui khi biết anh ưng ý với món hàng mua được ở Epirus. Những gì tôi nhờ anh mua, và bất cứ thứ gì anh thấy phù hợp với biệt thự của tôi ở Tusculum, tôi sẽ rất cảm kích nếu anh có thể lo liệu giúp, như anh đã viết trong thư, nhưng đừng tự gây khó khăn cho bản thân. Thực tình mà nói, không có nơi nào khác mang lại cho tôi sự nghỉ ngơi trọn vẹn sau bao lo toan và vất vả công việc như nơi đó.
Tôi đang mong chờ em trai Quintus về mỗi ngày. Terentia đang bị chứng thấp khớp hành hạ dữ dội. Cô ấy rất quý mến anh, em gái và mẹ anh, và có gửi lời thăm hỏi nồng nhiệt nhất trong phần tái bút. Con gái Tulliola bé bỏng của tôi cũng vậy. Hãy thương tôi, và hãy tin rằng tôi cũng yêu quý anh như anh em ruột thịt.
