Hiis igitur si pro se tecum Fortuna loqueretur.

Thì ra, nếu vận mệnh tự mình lên tiếng với ngươi bằng những lời lẽ ấy, chắc chắn ngươi chẳng còn biết phải đáp lại ra sao. Còn nếu ngươi có bất cứ lý lẽ nào để chính đáng hóa những lời phàn nàn của mình, ngươi hãy trình bày ra; ta sẽ cho ngươi thời gian để giãi bày.'

'Quả thật,' bấy giờ tôi đáp, 'đây là những lời lẽ tốt đẹp, được xức dầu bằng sự ngọt ngào của nghệ thuật hùng biện và âm nhạc; và chúng chỉ thực sự mang lại cảm giác dễ chịu khi được cất lên. Nhưng đối với những kẻ bất hạnh, nỗi đau đớn lại thấm sâu hơn; nghĩa là, những kẻ khốn khổ cảm nhận những nỗi đau mà họ phải chịu đựng còn tê tái hơn nhiều so với những lời lẽ chữa lành hay an ủi có thể mang lại niềm vui; thế nên, ngay khi những âm thanh ấy dứt khỏi đôi tai, nỗi sầu muộn bám rễ trong tâm trí lại càng đè nặng tâm can.'

'Đúng là như vậy,' Người đáp. 'Vì đây hãy còn chưa phải là những phương thuốc chữa trị căn bệnh của ngươi; mà chúng mới chỉ là thứ nuôi dưỡng nỗi buồn của ngươi, thứ hãy còn chống lại liệu pháp chữa trị. Bởi vì khi thời điểm đến, ta sẽ đưa ra những điều có thể tự sâu thấu vào tâm can. Tuy nhiên, để ngươi không còn muốn tự coi mình là kẻ bất hạnh, chẳng lẽ ngươi đã quên đi số lượng và bản chất của những vận hội tốt lành từng đến với mình hay sao? Ta hãy còn nhớ cách những bậc quyền quý trong thành phố đã đón nhận ngươi vào sự chăm sóc và bảo bọc của họ, khi ngươi hãy còn là một đứa trẻ mồ côi cả cha lẫn mẹ, và ngươi được chọn vào hàng ngũ thân tộc của các vương hầu trong thành; và ngươi sớm trở nên gần gũi và thân thiết hơn là một người láng giềng đơn thuần; điều đó vốn là loại tình thân hay liên minh quý giá nhất trên đời. Còn ai là kẻ đã chẳng từng nói rằng ngươi vô cùng may mắn, với một gia thế lẫy lừng bên vợ, với sự đoan trang của người hiền thê, cùng với sự thành đạt và cao quý của những đứa con trai nối dõi? Và hơn thế nữa — ta xin lướt qua những điều bình thường — thuở thiếu thời, ngươi đã đạt được những chức tước vốn bị từ chối đối với những người cao niên. Nhưng giờ đây, ta lại muốn nhắc đến đỉnh cao của những tháng ngày sung túc trong đời ngươi. Nếu bất kỳ thành quả nào của cõi trần gian có được trọng lượng hay giá trị của hạnh phúc, liệu ngươi có thể nào quên được, dẫu cho bất kỳ tai hoạ nào có giáng xuống đi nữa, ký ức về ngày mà ngươi thấy hai người con trai của mình được phong làm cố vấn, được hộ tống rời khỏi nhà dưới sự hiện diện đông đảo của các nguyên lão và giữa niềm hân hoan của toàn thể dân chúng; và khi ngươi thấy họ ngồi trong tòa án trên chiếc ghế danh dự của mình? Ngươi, bậc thầy hùng biện hay người xướng ca tán dương các vị vua, đã xứng đáng nhận lấy vinh quang về trí tuệ và sự hùng biện, khi ngươi, ngồi giữa hai người con trai trong tư cách là cố vấn, tại chốn được gọi là Circo, đã đáp ứng trọn vẹn sự mong mỏi của đám đông tụ họp quanh mình, với những lời ca tụng và tán dương chẳng khác nào khúc khải hoàn ca mừng chiến thắng. Bấy giờ, có lẽ ngươi đã dâng những lời đẹp đẽ lên Vận Mệnh, nghĩa là, bấy giờ ngươi đã vuốt ve Vận Mệnh bằng những lời đường mật và đánh lừa nàng, khi nàng trìu mến ôm ấp và nuôi dưỡng ngươi như chính niềm vui của riêng nàng. Ngươi đã tước đoạt từ Vận Mệnh một món quà, tức là thứ ân huệ mà nàng chưa từng ban cho bất kỳ phàm nhân nào. Vậy mà giờ đây ngươi lại muốn đem ra tính sổ với Vận Mệnh hay sao?

Giờ đây, nàng mới chỉ liếc nhìn ngươi bằng một ánh mắt phũ phàng. Nếu ngươi nhìn nhận lại số lượng và bản chất của những niềm vui cũng như nỗi buồn mà mình từng có, ngươi không thể chối bỏ rằng bản thân vẫn là một kẻ có phúc. Bởi vì nếu ngươi cho rằng mình chẳng may mắn chỉ vì những điều từng mang lại niềm vui nay đã qua đi, thì chẳng có lý do gì để ngươi phải tự coi mình là kẻ bất hạnh; vì những điều giờ đây có vẻ buồn đau rồi cũng sẽ qua đi mà thôi. Phải chăng ngươi vừa mới là kẻ đến trước, một vị khách bất chợt, bước vào cái bóng hay lều trại của cõi đời này; hay ngươi tin rằng có sự vững bền nào trong cõi người ta, khi mà thường thì chỉ một khoảnh khắc ngắn ngủi đã đoạn tuyệt cuộc đời của chính kẻ ấy; nghĩa là, khi linh hồn lìa khỏi thể xác? Bởi vì, dẫu cho rất hiếm hoi có được sự tín nhiệm rằng những điều do vận mệnh ban tặng sẽ ở lại lâu dài, thì dẫu sao, ngày tàn của đời người cũng chính là một sự chấm dứt đối với Vận Mệnh, và cũng là đối với cả kẻ từng gắn bó với nàng. Và do đó, theo ngươi nghĩ, có đáng gì đâu nếu ngươi bỏ mặc nàng lúc lâm, hoặc giả như chính nàng, Vận Mệnh, lại bỏ rơi ngươi khi tháo chạy?