An vero regna regumque familiaritas.

Nhưng liệu vương quyền và sự thân cận với các bậc vua chúa có thể làm cho một con người trở nên hùng mạnh hay chăng? Làm sao có thể thế được, khi mà hạnh phúc của họ kéo dài mãi mãi? Nhưng quả thực, thời gian xa xưa trong quá khứ, và cả thời hiện tại bây giờ, đầy rẫy những tấm gương cho thấy các vị vua đã từ đỉnh cao thịnh vượng mà rơi vào cảnh khốn cùng ra sao. Ôi! Quyền lực mới là một điều cao quý và rạng rỡ làm sao, khi mà bản thân nó lại chẳng có đủ sức mạnh để tự bảo vệ lấy chính mình! Và nếu như quyền lực vương triều là cội nguồn và kẻ kiến tạo nên hạnh phúc, thì há chẳng phải khi quyền lực ấy suy khuyết ở bất kỳ mặt nào, nó sẽ làm tổn hại đến hạnh phúc đó và mang lại cảnh khốn cùng hay sao? Dù vậy, mặc cho lãnh thổ của loài người có trải rộng đến đâu, thì chắc chắn vẫn phải có rất nhiều thần dân nằm ngoài quyền cai trị và mệnh lệnh của bất kỳ vị vua nào. Và quả thực, ở chính cái phương diện mà quyền lực tạo nên hạnh phúc cho con người ấy bị suy suyển, thì ngay tại phương diện đó, sự bất lực sẽ len lỏi xâm nhập vào bên dưới và biến họ thành những kẻ khốn cùng. Cứ thế, các vị vua tất yếu phải gánh chịu phần bất hạnh nhiều hơn là phần hạnh phúc. Một tên bạo chúa từng cai trị xứ Sicilia, kẻ đã nếm trải hiểm họa từ ngai vàng của mình, từng dùng một hình ảnh ẩn dụ để minh họa cho nỗi sợ hãi của vương quyền: đó là thanh gươm treo lơ lửng trên đầu những kẻ cận thần của ông ta. Thế thì quyền lực này rốt cuộc là cái chi, khi nó chẳng thể xua đi những gặm nhấm của lo âu hay né tránh những mũi nhọn của sợ hãi? Và quả thực, dẫu họ muốn sống trong sự bình an, họ lại chẳng thể làm được; thế mà họ vẫn cứ tự hào kiêu hãnh về quyền lực của mình. Vậy ngươi có cho rằng một kẻ mà ngươi thấy muốn làm điều gì đó nhưng lại không thể làm nổi là kẻ hùng mạnh hay chăng? Và ngươi có coi một kẻ vây quanh thân mình bằng gươm giáo cùng binh lính là kẻ hùng mạnh không, khi mà hắn ta sợ hãi những kẻ do chính tay hắn làm cho khiếp sợ còn hơn là bọn họ sợ hắn, và khi mà hắn phải phó mặc sinh mạng vào tay lũ gia nhân cốt chỉ để ra vẻ hùng mạnh?

Nhưng ta cần gì phải kể cho ngươi nghe về những kẻ cận thần hay tôi tớ của các vị vua, khi chính ta đã chỉ ra cho ngươi thấy rằng tự bản thân vương quyền vốn đã tràn ngập sự yếu đuối vô cùng? Quả thực, quyền lực hoàng gia, dù đang ở thời kỳ thịnh trị hay lúc đã suy tàn, vẫn thường xuyên xô ngã những kẻ cận thần ấy xuống vực sâu. Nero từng ép Seneca, người thầy đồng thời là cận thần của hắn, phải tự chọn cái chết cho mình. Antonius ra lệnh cho các binh sĩ dùng gươm sát hại Papinian, người cận thần từng một thời nắm giữ quyền thế lớn lao giữa chốn triều đình. Thế mà, suy cho cùng, cả hai con người ấy đều từng muốn từ bỏ quyền lực của mình; trong đó, Seneca từng cố gắng dâng hiến toàn bộ tài sản cho Nero đồng thời xin được lui về sống lưu vong nơi chốn hoang vu tịch mịch. Nhưng khi sức nặng của định mệnh hay của quyền uy lãnh chúa kéo sụp những kẻ sắp phải gác lại cuộc đời, thì chẳng ai trong số họ có thể làm được điều mình muốn. Thế thì quyền lực ấy rốt cuộc là gì, khi con người dù có nó trong tay vẫn cứ nơm nớp lo sợ, lúc ngươi khao khát có được nó thì chẳng hề thấy an yên, và đến khi muốn vứt bỏ nó đi lại chẳng thể nào trốn tránh nổi? Nhưng liệu những kẻ như thế có thể là bạn bè trong lúc hoạn nạn hay không, khi họ được định hướng bởi sự may rủi chứ không phải bởi đức hạnh? Quả thực, những kẻ được vận may phồn vinh ban ơn làm bạn, thì khi nghịch cảnh đến, chính vận may ấy sẽ biến họ thành kẻ thù. Và còn tai họa nào có sức tàn phá lớn hơn đối với một con người bằng một kẻ thù núp dưới bóng hình cận thần nữa chứ?