Năm 1924.
Mùa đông năm ấy, ngày mùng chín tháng Chạp, tuyết rơi rất lớn.
Tuyết bay đầy trời tựa như lông ngỗng, che khuất cả đất trời, tựa như bức màn thiên nhiên. Gió lạnh tuyết giá chẳng khác nào đao kiếm róc thịt, rít lên từng hồi thổi thẳng vào cổ áo người ta, khiến vạn vật đều kinh hoàng sợ hãi, nhà nhà đều đóng chặt cửa sổ.
Thế nhưng trong thời tiết như vậy, trên đường phố vẫn có những gánh hàng rong đang rao bán, họ mặc chiếc áo bông xám rách rưới, trông vô cùng vụng về và ục ịch. Dù vậy, vẫn lạnh đến mức nước mũi chảy ròng ròng, đầu rụt chặt vào trong cổ áo, chổng mông, khom người xuống, giống như một con chim cút.
Tuyết rơi ròng rã suốt một ngày một đêm.
Đến hôm sau khi cửa mở ra, tuyết bên ngoài đã chất cao tới một hai thước. Nhà nhà mở cửa quét tuyết, trong lớp tuyết được quét ra ấy, có những người đã bị đông cứng như cục đá, co quắp lại, giống như con sâu đo bị uốn cong.
Đời sống gian nan, chuyện như vậy đã sớm không còn lạ lẫm. Người may mắn thì còn có được chiếc chiếu cỏ cuốn thân, kẻ không may thì cứ đào bừa một cái hố ngoài hoang sơn dã lĩnh mà chôn xuống, biết đâu ngày nào đó lại bị đám chó hoang đói đỏ mắt đào lên.
"Các vị đại gia, bà lớn ơi, làm ơn thương xót cho con với, làm phúc cho con xin miếng cơm ăn với!"
Trên con phố đã quét sạch tuyết, một thiếu niên đầu bù tóc rối, mặc chiếc áo bông rách không biết nhặt nhạnh được ở đâu, tay bưng chiếc bát gốm sứt mẻ, run rẩy đi khất thực khắp đầu phố, đói đến mức mặt mày xám xịt, trên má còn hằn rõ một dấu tay ửng đỏ, trông như mới bị đánh.
"Cút, cút, cút!"
Tiểu nhị của quán ăn thiếu kiên nhẫn đuổi đi.
Thấy tiểu nhị định cầm chổi lên, thiếu niên vội vàng bỏ chạy, phía sau vẫn còn nghe tiếng chửi bới của tiểu nhị vọng lại.
"Thằng ăn mày thối tha, coi như mày chạy nhanh, chạy chậm tí xem ông có đánh gãy chân mày không!"
Một lát sau.
Tô Thanh bưng bát tìm một chỗ có ánh mặt trời chiếu tới, hai tay thu vào trong ống tay áo, ngồi xổm xuống, nhìn tòa thành Bắc Kinh xa lạ trước mắt, đón lấy ánh mặt trời ấm áp, lẩm bẩm trong vô thức: "Chẳng lẽ, cứ thế mà chết đói sao? Chỉ là xem sách ở sạp sách lậu một lát thôi mà? Chợp mắt một cái, cần đến mức này sao? Xem sách lậu có thể gặp phải đại họa thế này à?"
Cậu lặng người không nói, khi một thanh niên hai mươi tuổi biến thành một thiếu niên, rồi lại chịu đựng sự giày vò trong đói rét, thì mọi chí hướng hào hùng của cậu đương nhiên đều trở thành lời vô nghĩa.
"Ừm?"
Ánh mắt cậu cố định.
Cậu thấy trên lớp tuyết dày ở con phố trước mặt bỗng hiện lên mấy hàng chữ, như thể có một cây bút vô hình đang viết từng nét một trên mặt đất, dưới vết bút lộ ra lớp đất bùn nâu đen.
Họ tên: Tô Thanh. Thế giới: Bá Vương Biệt Cơ. Nhiệm vụ: Kỹ kinh Lê Viên. Tiến trình: Không. Ghi chú: Hoàn thành nhiệm vụ, lập tức rời đi.
Sắc mặt Tô Thanh thay đổi, run rẩy đứng dậy, ngay cả chiếc bát rách trong tay rơi xuống cũng chẳng đoái hoài, chỉ có ánh mắt biến chuyển, nhìn chằm chằm vào lớp tuyết đã trống trơn trước mắt.
Không thể chờ được nữa, đợi thêm nữa thì hoặc là cậu chết đói, hoặc là chết cóng, hoặc là bị đám buôn người trong các quán xá bắt đi, biết đâu lại trở thành thứ đồ chơi để những nhà quyền quý nuôi dưỡng, khi đó thì thực sự là sống không bằng chết.
"Xướng ca?"
Mặc kệ thôi, chỉ cần có thể sống sót là được.
Tô Thanh cắn răng, xiết chặt chiếc áo bông nhồi rơm rách nát, đi về phía phía tây thành.
Quan gia bang.
Đây có thể coi là gánh hát số một trong kinh thành.
Cách cửa ngõ hẻm một khoảng xa, đã có thể nghe thấy tiếng hô hào tập luyện bên trong.
Lại nói đến chạng vạng ngày hôm đó.
Bên ngoài cửa.
"Bịch bịch bịch!"
Tiếng gõ cửa vang lên.
Chỉ thấy cửa vừa mở ra, trong cái thời tiết lạnh giá này, trên mặt đất bùn phủ đầy tuyết, một đứa trẻ đầu bù tóc rối đang co quắp quỳ xuống đất, dập đầu kêu lớn:
"Tô Thanh xin ra mắt sư phụ!"
Trong đại sảnh.
Lão sư phụ ngoài năm mươi tuổi, tóc đã hoa râm, đang cầm chén trà, ngồi trên một chiếc ghế gỗ, nhấp một ngụm trà.
Ông nhìn thiếu niên đang quỳ trước mặt, cười mà như không cười nói: "Nói xem nào, ai là sư phụ của ngươi?"
"Bịch bịch bịch!"
Tô Thanh không nói hai lời liền dập đầu lia lịa.
Thấy trán thiếu niên dập đến tím tái sưng vù, lão sư phụ trên ghế chủ tọa vẫn không mảy may động lòng. Thời buổi này gian nan, kẻ chết đói chết cóng còn ít sao, nếu ai đến dập vài cái đầu cũng thu nhận thì kẻ chết đói chính là ông.
Ông lạnh lùng nói: "Thằng khỉ đất này ở đâu ra, dám xem gánh hát của ta là ổ ăn mày à? Thời buổi này ai cũng chẳng dễ dàng gì, ngươi cũng đừng có mà bám lấy ta, chi bằng đi chỗ khác xem sao, may ra có người để mắt đến ngươi!"
Không ngờ thiếu niên cũng không nói nhiều, chỉ đứng dậy chạy ra cửa, vốc một nắm tuyết lạnh dưới đất, bôi lên khuôn mặt bẩn thỉu kia một lúc, rồi dùng ống tay áo bông lau sạch.
Quan sư phụ ban đầu còn có chút kinh ngạc, chỉ nghĩ thằng nhóc này chẳng lẽ đường cùng mà mất trí, nhưng khi thiếu niên quay mặt lại, ông lại ngẩn người.
Chỉ thấy dưới ánh lửa, tên ăn mày đầu bù tóc rối kia lại sở hữu một khuôn mặt tú lệ khó phân nam nữ, đuôi mắt có một nốt lệ chí, nếu không phải yết hầu vừa mới nhú, e là thực sự bị người ta nhầm là một cô nương mày thanh mục tú.
Nghĩ ngợi một lúc, ông đặt chén trà trong tay xuống, vẫy vẫy tay với Tô Thanh.
"Ngươi lại đây!"
Thiếu niên tiến tới.
Lão sư phụ trầm mày không nói, hai tay đã bắt đầu nắn bóp trên người Tô Thanh, sờ nắn gân cốt, từ trên xuống dưới, cho đến tận eo lưng, đều nắn bóp qua một lượt, sau đó mới thở hắt ra một hơi.
"Là một cái mầm diễn Đán giác!"
Dưới ánh mắt đánh giá của lão sư phụ, thiếu niên lại quỳ xuống.
"Tô Thanh, xin ra mắt sư phụ!"
Dứt lời lại là một cái dập đầu.
Lão sư phụ im lặng một hồi, cuối cùng cũng gật đầu.
"Được rồi, đúng là sinh được bộ dạng đẹp đẽ, cũng coi như tổ sư gia ban cho miếng cơm ăn!"
"Sư gia, đi lấy cho nó bộ quần áo sạch, rồi thêm cho nó cái chăn!"
Sư gia bên ngoài lập tức vâng lời.
Lão sư phụ đứng dậy, xoay người cầm lấy một chiếc dao cạo từ trên bàn gỗ bên cạnh, sờ sờ trên tay, nói: "Hôm nay coi như ngươi gặp may, ta đích thân cạo sạch cái đầu này cho ngươi. Bất kể trước kia ngươi là loại người thế nào, từ nay về sau, đã vào cửa này của ta, thì phải tuân thủ quy củ của ta, nghe rõ chưa? Cạo tóc ngươi là để cắt đứt niệm tưởng, biết đâu sau này ngươi thành danh rồi, lại chê bai cái cửa này của ta đấy!"
Tô Thanh trong lòng run lên.
"Con hiểu rồi!"
Lão sư phụ gật đầu, cũng không nói gì thêm, ông đi ra sau lưng Tô Thanh, dao cạo liền đặt lên đỉnh đầu thiếu niên, chỉ cạo một đường, tiếng xoẹt vang lên, tóc liền rụng xuống một mảng.
Lão sư phụ vừa cạo đầu cho cậu, vừa chỉ ra phía ngoài đám đệ tử gánh hát đang kêu than khổ sở, trầm giọng nói: "Ngày mai, ngươi sẽ phải cùng bọn họ tập luyện, tập không tốt là phải chịu phạt, đó là để cho ngươi nhớ đời!"
Tô Thanh chỉ thấy những sợi tóc trên đỉnh đầu rơi xuống từng mảng, không hiểu sao, nghĩ đến những gian khổ đắng cay những ngày qua và những chuyện đã qua, chỉ cảm thấy có một cảm giác ảo mộng như nằm mơ, mắt khép lại, khóe mắt không kìm được chảy xuống những giọt lệ.
Sư gia bưng quần áo bông đi vào, thấy thiếu niên nhắm mắt rơi lệ, cười hề hề nói: "Khóc? Cứ khóc đi, sau này những ngày phải khóc còn nhiều lắm. Không chịu đựng nổi thì cũng phải chịu đựng cho ta, đây là ngươi tự chọn, hối hận cũng không còn chỗ nào để đi đâu!"
Ông quan sát vài lượt, chậc chậc lấy làm lạ.
"Không tệ, trông cũng giống một chú tiểu ni cô nhỏ!"
Lão sư phụ xua xua tay.
"Được rồi, ôm mấy thứ này, dẫn nó ra sau viện, tắm rửa, thu dọn cho sạch sẽ, rồi bái tổ sư gia. Đợi sau khi bái xong, ngươi mới coi như nhập môn Lê Viên này. Từ xưa đến nay, hí khúc chưa từng đỏ (thịnh) như kinh hí của chúng ta bây giờ, ngươi coi như gặp thời đấy!"
Tô Thanh gật đầu.
Cậu ôm quần áo, men theo hành lang đi về phía sau viện, bên tai chỉ nghe thấy.
"Truyền cho môn nhân bọn ta, chư sinh cần phải kính nghe, xưa nay người đời sống ở thế, cần phải có một nghề trong tay. Bọn ta đã làm nghề này, thì phải chuyên tâm dụng công, sau này nổi danh tứ hải, căn cơ chính là ở lúc còn trẻ..."
Tiếng dần xa, người cũng dần xa.