Zhou Yuanyan sinh ra ở Nội Mông. Cô chuyển đến một ngôi làng trên đường vành đai số 6 Bắc Kinh và thường đi mất 1,5 tiếng mới đến được chỗ làm trong thành phố, thời gian đầu cô là nhân viên phục vụ bàn và sau đó trở thành đại lý bất động sản. Khi tình hình tài chính khá hơn, mẹ cô chuyển đến và cùng cô tận hưởng sự thoải mái có được từ công việc, cuộc sống, và vị thế mới. “Thu nhập hoa hồng của tôi cũng khá… nhờ đó chúng tôi đã có thể chuyển nhà hai lần” Zhou kể với tờ Financial Times. Năm 2030, Trung Quốc sẽ thêm 400 triệu người như cô vào tầng lớp trung lưu.
Cách đó hàng ngàn kilomet, ở một số quốc gia và thành thị khắp châu Phi, một tầng lớp trung lưu mới đang dần được hình thành. Anh John Monday, nhân viên vận hành tuabin khí, chia sẻ cảm giác “Tôi rất, rất, rất phấn khích” với người bạn chụp ảnh cho mình trước một siêu thị trong khu trung tâm mua sắm ở Warri, một thành thị mới nổi trong vùng dầu khí của Nigeria. Theo tờ New York Times, Monday phải đi hơn 300km mới đến được trung tâm mua sắm mới tại Warri. “Người trung lưu đến trung tâm này để có cảm giác được thuộc về giới này”, Monday nói. Lãnh đạo quản lý các chi nhánh của tập đoàn tài chính lớn thứ năm Nigeria, Access Bank, những người đã từng nghe tôi chia sẻ về triển vọng năm 2030, ước tính rằng hơn 10% dân số quốc gia này, tương đương khoảng 20 triệu người, hiện thuộc tầng lớp trung lưu - và mỗi năm sẽ tăng thêm một con số rất lớn là 1,5 triệu người.
Mặc dù quy mô còn nhỏ so với Trung Quốc hoặc Ấn Độ, nhưng thị trường tiêu dùng trung lưu châu Phi vẫn tiếp tục phát triển chủ yếu là nhờ vào tốc độ tăng trưởng về dân số, sức mua, thành thị, và ứng dụng công nghệ, theo một báo cáo gần đây của công ty Deloitte. Khảo sát cho biết từ ¼ cho đến ½ người tiêu dùng đang sống ở các nền kinh tế lớn nhất châu Phi - như Nigeria, Nam Phi, Ai Cập, và Kenya - đều có điều kiện sống tốt hơn cách đây năm năm. Họ có thu nhập dư dả, thích mua hàng hiệu nổi tiếng, và sẵn lòng chi thêm tiền để bắt kịp xu hướng thời trang mới nhất. Chất lượng quan trọng hơn giá cả, và thương hiệu quốc tế rất được ưa chuộng. Mặc dù thị trường hiện đã chín muồi cho các thương hiệu Mỹ và châu Âu nhưng chẳng mấy chốc các công ty và doanh nghiệp trong nước sẽ có thể bắt kịp và cạnh tranh.
Đúng thế, theo tổ chức phi lợi nhuận chuyên xây dựng hình ảnh châu Phi thống nhất trên trường quốc tế Brand Africa, 100 thương hiệu được yêu thích nhất châu lục đến từ 28 nước khác nhau, trong đó có 8 quốc gia châu Phi. Trong danh sách top 100 này có 24 thương hiệu Mỹ, còn các nước Phi cũng chiếm được đến 17 vị trí. Hơn nữa, nhiều thương hiệu châu Phi sẽ tiếp tục thành công khi thị trường tiêu dùng châu lục này phát triển.
Để nắm bắt bản chất của tầng lớp trung lưu mới tại các thị trường đang nổi như Trung Quốc hay Nigeria, chúng ta cần nhận thức rõ sự khác biệt của lực lượng này với tầng lớp trung lưu cũ ở Mỹ, châu Âu, hay Nhật Bản. Trước hết, giới trung lưu “cũ” không có gì thay đổi qua nhiều thế hệ, trong khi tầng lớp trung lưu mới nổi là nguồn “tiền mới”, như vẫn thường hay nói. Thu nhập bình quân đầu người trung bình của giới trung lưu Mỹ, châu Âu, và Nhật Bản dù cao khoảng gấp ba lần so với tầng lớp trung lưu của Trung Quốc, Ấn Độ, hay các thị trường mới nổi khác, nhưng không có sự tiến triển nào. Do có sự khác biệt về thế hệ và mức thu nhập, người tiêu dùng trung lưu trong các thị trường mới nổi có nhiều khát khao, sôi nổi hơn người tiêu dùng ở các nước phát triển.
