Đó là câu nói đầy khiêu khích của ông Richard A. D’Aveni, giáo sư Trường Kinh doanh Tuck thuộc Đại học Dartmouth. Máy in 3D mới tạo ra một vật thể ba chiều bằng cách in các lớp siêu mỏng theo trình tự và xếp chồng lên nhau để tạo thành một hình dạng ba chiều; thuật ngữ kỹ thuật gọi là “sản xuất đắp lớp”. Kỹ thuật này giảm thiểu nguyên vật liệu thừa vì chỉ sử dụng chính xác một lượng cần thiết để chế tạo mọi thứ, từ các bộ phận nhựa cho đến thiết bị nha khoa hay mô thay thế cho người. Tương tự phương thức sản xuất truyền thống, công nghệ này cũng cần năng lượng, nhưng “thải ra ít khói và khí độc hại hơn”. Thêm vào đó, lợi ích lớn nhất là có thể mang “các cơ sở in ấn hay các nhà máy nhỏ đến gần với khách hàng hơn, nghĩa là các công ty sẽ tiết kiệm được nhiều chi phí vận chuyển hơn”. Chúng ta đã quá quen với suy nghĩ sản xuất số lượng lớn sẽ giảm chi phí thành phẩm. Nhưng bắt đầu từ những năm 1980, các nhà máy nhỏ và phương pháp sản xuất linh hoạt đã trở thành xu thế và công nghệ in 3D sẽ tiếp bước phát triển trên diện rộng, mang lại lợi ích to lớn cho môi trường. Ông hy vọng: “Chúng ta sẽ tránh xa văn hóa vứt bỏ bừa bãi của thế kỷ 20. Mọi người sẽ mua ít hơn và hạnh phúc hơn với những gì mình có - chính là lời khuyên của các nhà môi trường. Khi sản xuất ít hàng hóa với ít nguyên liệu hơn, chúng ta sẽ giảm lượng carbon thải vào bầu khí quyển”.

Nói cách khác, ngành in 3D sẽ khởi sắc nếu các nhà quản lý và khách hàng từ bỏ những suy nghĩ cũ và thay đổi thói quen; nếu họ chịu bước ra khỏi lãnh địa quen thuộc để hình dung ra những chân trời mới; nếu họ tư duy với nhiều góc nhìn khác nhau. Thay vì tồn trữ hàng hóa (sản xuất thêm một lượng hàng để sẵn trong kho), các công ty nên học cách sản xuất đúng theo nhu cầu thực tế. Các khách hàng cũng nên học cách chờ cho đến khi thực sự cần loại hàng hóa nào đó. “Lượng khí carbon thải ra từ quá trình vận chuyển hàng hóa… chiếm ¼ tổng lượng khí thải ở các nước giàu có”, ông D’Aveni lưu ý. Hãng vận chuyển khổng lồ UPS chủ yếu dựa vào mạng lưới kho hàng rộng khắp để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. “Gần đây công ty này vừa lắp đặt một trăm máy in 3D lớn tại trung tâm vận hành Louisville, với mục tiêu giảm diện tích nhà kho và khoảng cách vận chuyển. Ngày càng có nhiều bộ phận chỉ được sản xuất khi cần thiết”. Năm 2017, UPS hợp tác với SAP, một công ty tư vấn công nghệ của Đức, để in phụ tùng thay thế cho khách hàng theo yêu cầu. UPS đang thành công trong việc chuyển hướng trở thành “một công ty dịch vụ logistics, chứ không chỉ là vận chuyển giao hàng”.

Công nghệ in 3D phù hợp lý tưởng với các sản phẩm tùy chỉnh theo nhu cầu người dùng, nhưng đừng chỉ nghĩ giới hạn trong các sản phẩm như răng giả. Ngày nay các thành phố đang bị ngập lụt đe dọa (như đã đề cập ở Chương 5) có thể sử dụng các bức tường chắn sóng in 3D với “bề mặt xi măng cong phức tạp giúp tản sức sóng ra nhiều hướng”, theo công ty xe hơi Thụy Điển Volvo. Công ty này đã hợp tác với các tổ chức địa phương ở Sydney, Úc, trong việc xây dựng một rạn đá ngầm nhân tạo giống như rừng đước, nhằm tạo nên môi trường sống như một rạn san hô thực sự cho các sinh vật biển. Hệ sinh thái đa dạng có được từ đó sẽ giúp loại bỏ kim loại nặng và các chất dạng hạt như nhựa trong nước. Gạch sẽ được làm bằng bê tông với khuôn in 3D.

Và còn nhiều ứng dụng khác có thể góp phần ngăn chặn những hậu quả tồi tệ nhất của cuộc khủng hoảng khí hậu trong tương lai. Là một kiến trúc sư, Platt Boyd ngày càng thất vọng trước những hạn chế của vật liệu xây dựng truyền thống, trong khi ngành công nghiệp xây dựng gây ra quá nhiều lãng phí. Ông quyết định chuyển sang kinh doanh trong lĩnh vực in 3D mới mẻ. Năm 2015, ông dời công ty Branch Technologies của mình đến Trung tâm Xúc tiến Khởi nghiệp ở Chattanooga, Tennessee, vì đây là nơi duy nhất được kết nối mạng gigabit trên toàn thành phố, như chúng ta đã thấy trong Chương 5. Công ty Branch đã ứng dụng “loại công nghệ đột phá kết hợp các robot công nghiệp với các thuật toán phức tạp và công nghệ đùn ‘định dạng tự do’ mới mẻ, cho phép vật liệu đông cứng trong khoảng không”, ông tự hào giải thích. “Công nghệ được gọi là Chế tạo Tế bào (C-FABTM) này, lấy cảm hứng từ quá trình hình thành định dạng và cấu trúc trong thiên nhiên, đã cách mạng hóa ngành xây dựng bằng sự tự do trong thiết kế và tiết kiệm tài nguyên”. Lợi thế của công nghệ in 3D rất đa dạng. “Công ty Branch đang nhân rộng công nghệ thiết kế ‘định dạng tự do’ và phát triển loại vật liệu xây dựng mới nhẹ hơn, chắc hơn, sản xuất tại chỗ nhanh hơn và có định dạng đa dạng gấp 10 lần với quy trình không bỏ đi nguyên liệu thừa (vì được sản xuất theo công nghệ bồi đắp thay vì ‘cắt gọt’ như các phương pháp xây dựng hiện nay)”. Tại trụ sở chính, công ty tự hào có máy in 3D định dạng tự do lớn nhất thế giới cùng với kỷ lục về mô hình in 3D lớn nhất thế giới, đó là: cổng vòm công viên Nashville - nhằm tôn vinh Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hiệp Quốc.

Annie Wang và Zach Simkin cũng quyết định nắm bắt cơ hội trong lĩnh vực in 3D. Họ gặp nhau khi cùng học MBA tại Trường Wharton. Như hầu hết các bạn cùng lớp, Annie định theo đuổi con đường sự nghiệp truyền thống sau khi tốt nghiệp, làm việc cho một công ty hoặc ngân hàng lớn, trong khi Zach chỉ tập trung hoàn toàn vào mảng kinh doanh. Họ biết rất ít về công nghệ in 3D. Họ chỉ nghe về công nghệ này lần đầu tiên khi đang tham gia khóa học cải tiến đổi mới không lâu trước khi tốt nghiệp năm 2013. Họ đã nhìn thấy cơ hội kết hợp trí tuệ nhân tạo và thuật toán máy học để giúp các khách hàng trong ngành công nghiệp có thể thiết kế các bộ phận và linh kiện được chế tạo bằng máy in 3D. Annie phải từ bỏ một vị trí toàn thời gian đáng thèm muốn với công ty mỹ phẩm Estée Lauder để theo đuổi dự án có tầm nhìn xa nhưng đầy rủi ro này. Bảy năm sau, công ty của họ, Senvol, đã có nhiều khách hàng như là cơ quan quốc phòng Mỹ, Hải quân Mỹ và các tập đoàn công nghiệp khác. Đây là một trong hàng trăm công ty, tập đoàn, liên doanh đang góp phần hồi sinh ngành sản xuất nước Mỹ.

Ứng dụng của ngành in 3D cũng rất hữu ích trong lĩnh vực y tế, như nha khoa hoặc “in mô” để cấy ghép chẳng hạn. Các công ty Trung Quốc còn có thể in cả một ngôi nhà, giúp kịp thời cứu trợ và khắc phục sau thiên tai bão, hiện tượng đang xảy ra thường xuyên hơn với sức tàn phá lớn hơn vì biến đổi khí hậu. Có lẽ triển vọng nổi bật nhất của ngành in 3D sẽ là ứng dụng trong khám phá và chinh phục không gian. Tưởng tượng ở một khu con người định cư trên sao Hỏa, thay vì yêu cầu vận chuyển thiết bị, phụ tùng và linh kiện từ Trái đất, họ có máy in 3D để tạo ra mọi thứ cần thiết bằng nguyên liệu thô tại chỗ. Điều đó sẽ giúp tiết kiệm chi phí và thời gian, vì từ Trái đất phải mất bảy tháng mới đến được sao Hỏa.

Công nghệ in 3D có thể mang lại rất nhiều lợi ích nhưng nó cũng sẽ triệt tiêu một số ngành nghề có tay nghề cao nhất và được trả lương cao nhất, đặc biệt là những công việc liên quan đến một số bộ phận nhất định của chuỗi cung ứng. Tác động của nó đến chính trị cũng có thể rất lớn (thực tế là máy in 3D hiện đã chế tạo được các loại súng đơn giản). Điều mấu chốt chúng ta cần nhìn nhận là tự động hóa, AI, và in 3D đã thực sự thay đổi cuộc chơi. Tự động hóa định nghĩa lại mối quan hệ giữa con người và công việc. AI thay hoạt động trí óc con người bằng thuật máy học và thay giọng nói con người bằng hệ thống xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Công nghệ in 3D đặt ra những phương thức trao đổi mới giữa người mua và nhà cung cấp trong nền kinh tế, đồng thời định hình lại hệ sinh thái vận tải hiện nay.