Vị thế kinh tế được nâng cao của phụ nữ có thực sự quan trọng đối với thị trường tương lai năm 2030? Chắc chắn là có, nếu bạn tin rằng phụ nữ đến từ sao Kim và đàn ông đến từ sao Hỏa - nghĩa là, hai giới khác nhau về cách sử dụng tiền. Chúng ta hãy xem mức độ khác biệt giữa phụ nữ với nam giới về tiêu dùng, tiết kiệm và đầu tư.

Ai chi nhiều tiền hơn cho những thứ xa xỉ, đàn ông hay phụ nữ? Khi đặt ra câu hỏi này trong lớp, hầu như tôi không nhận được câu trả lời thống nhất. Một nửa nói rằng phụ nữ, nửa còn lại nói là đàn ông. Nhưng, như tôi thường hay nhắc với các sinh viên, câu trả lời chắc chắn chính xác đối với bất kỳ câu hỏi nào về hành vi của phụ nữ và nam giới là “Còn tùy”. Thực tế, đây có vẻ là câu trả lời tốt nhất cho phần lớn mọi câu hỏi hiện nay.

Nói đến đồ xa xỉ, phụ nữ ở các quốc gia thường thích tiêu tiền cho thời trang, trang sức và phụ kiện, trong khi nam giới lại thích mua những món đồ chơi hạng sang như ô tô thể thao. Nếu coi xe thể thao là đồ xa xỉ, thì nam giới chi tiêu nhiều hơn nữ giới. Còn nếu không thì phụ nữ chi tiêu nhiều hơn nam giới, đặc biệt là vào thời trang, trang sức và phụ kiện. Do đó, sự khác biệt lớn nhất giữa hai giới là phụ nữ chia số tiền cho đồ xa xỉ thành nhiều thứ hơn.

Phụ nữ cũng có cách chi tiêu rất khác cho các dịch vụ quan trọng đắt tiền như giáo dục, y tế và bảo hiểm. Họ sẵn sàng chi tiêu cho giáo dục nhiều hơn nam giới, không chỉ vì lợi ích cho riêng họ mà còn cho con cháu. Họ chi tiêu nhiều hơn cho việc chăm sóc sức khỏe bản thân và thường chu toàn cho cha mẹ, con cháu về mặt y tế. Họ thích mua bảo hiểm tài sản và tai nạn với mức thấp, nhưng lại mua mức bảo hiểm thương tật và tử vong toàn diện hơn, nghĩa là phí bảo hiểm sẽ cao hơn. Nhìn chung, nghiên cứu cho thấy phụ nữ đặc biệt đề cao sự an toàn.

Vậy sự gia tăng tài sản nhanh chóng của phụ nữ có ảnh hưởng mạnh mẽ đến nền kinh tế không? Chắc chắn rồi. Đừng quên chi tiêu cho giáo dục, y tế và bảo hiểm chiếm khoảng 30% nền kinh tế Mỹ. Khi phụ nữ tích lũy được nhiều của cải hơn trong thập niên tới, những bộ phận đó của nền kinh tế sẽ được hưởng lợi vì lượng chi tiêu gia tăng.

Nói về tiết kiệm thì khó có thể kết luận phụ nữ tiết kiệm nhiều hơn nam giới hay ngược lại. Những người phụ nữ độc thân và không có kế hoạch kết hôn thường tiết kiệm nhiều hơn nam giới. Nghiên cứu chỉ ra rằng lý do không gì khác là vì phụ nữ mong muốn được an toàn và độc lập. Họ nhận ra mình có thể sống lâu hơn so với nam giới (trung bình), vì vậy cần phải để dành nhiều tiền hơn cho tương lai. Tuy nhiên, khi kết hôn, đàn ông lại tiết kiệm nhiều hơn, chủ yếu là vì nếp suy nghĩ trong văn hóa khiến họ lo lắng khi sắp phải gánh vác những trách nhiệm lớn trong gia đình. Trước khi có con, phụ nữ đã kết hôn có xu hướng tiết kiệm hơn nam giới với điều kiện tương đồng, nhưng khi có con, tình thế lại ngược hẳn. Trung bình, các bà mẹ tiết kiệm ít hơn các ông bố vì họ dành nhiều thời gian hơn cho con cái và do đó phải đối mặt với nhiều khoản chi tiêu ngoài dự tính, chẳng hạn như đồ ăn nhẹ, quần áo, sách vở hay các lớp học ngoại khóa. Qua đó, chúng ta thấy rằng hành vi tiết kiệm của mỗi người phụ thuộc vào từng giai đoạn và hoàn cảnh trong cuộc đời.

Liệu quá trình tích lũy tài sản nhanh hơn của phụ nữ có làm đổi chiều các xu thế về tiêu dùng và tiết kiệm? Đó sẽ là tác động đa chiều đến tương lai. Như nhà văn nữ quyền Gloria Steinem đã từng nói: “Chúng ta có thể biết giá trị của mình khi nhìn vào các cuống séc”. (Nếu nói bằng ngôn ngữ thế hệ Millennials thì là: khi xem lịch sử giao dịch trên Venmo[1]).

Và khi nói đến đầu tư, phụ nữ và đàn ông chắc chắn đến từ các hành tinh khác nhau. Đa số chúng ta nghĩ rằng phụ nữ hay bảo thủ và sợ rủi ro hơn khi đầu tư, và đúng là như vậy theo kết quả nghiên cứu. Như lời nhân vật Lord Henry trong tác phẩm The Picture of Dorian Grey (Chân dung Dorian Grey) của Oscar Wilde: “Phụ nữ nắm vận may; đàn ông ham mạo hiểm”. Quan điểm về rủi ro sẽ định hình hầu hết mọi quyết định trong cuộc đời chúng ta, như trong tiêu dùng và tiết kiệm, đồng thời cũng ảnh hưởng đến quyết định chọn loại hình đầu tư nào để đạt được mục tiêu tài chính đã định. Cũng không quá nếu nói rằng giá như không phải Lehman Brothers (Anh em), mà là Lehman Sisters (Chị em), thì cuộc khủng hoảng năm 2008 có thể đã không xảy ra.

Câu nói này thực chất có cơ sở thực tiễn, chứ không phải nói đùa. Một nghiên cứu chưa được công bố tiến hành so sánh hai giới nam nữ có cùng trình độ học vấn và kinh nghiệm trong việc giao dịch tại một ngân hàng đầu tư ở New York. Các nhà nghiên cứu thấy rằng nam giới giao dịch thường xuyên hơn và chấp nhận rủi ro cao hơn phụ nữ, trong khi phụ nữ thu được lợi nhuận tốt hơn một chút trong thời gian dài.

Thời đại mà phần lớn tài sản là do đàn ông tạo ra, làm chủ và quản lý đã gần như kết thúc. Thị trường tài chính đang có sự biến chuyển vô cùng to lớn. Bạn có thắc mắc tại sao ngày nay nhiều người thích mua cổ phiếu đã niêm yết, thay vì đầu tư vào các khoản với khả năng biến động cao? Chắc bạn đã đoán được câu trả lời: Giới đầu tư hiện nay ngày càng có nhiều phụ nữ. Vì vậy, các công ty cần phải hiểu rõ hơn về phụ nữ khi họ tiêu dùng, tiết kiệm và đầu tư, để có thể nắm bắt thêm nhiều cơ hội mới trong thị trường.

Thực tế các công ty sẽ không thể thành công nếu không nắm bắt được sở thích và yếu tố chi phối quyết định của phụ nữ khi họ vươn lên nắm quyền kiểm soát phần lớn tài sản của toàn cầu.

❀ ❀ ❀

[1] Dịch vụ ví điện tử của Paypal.