Người Moor ở Granada vẫn coi Alhambra là một kỳ quan nghệ thuật, đồng thời lưu truyền giai thoại rằng vị vua sáng lập ra nó có thông thạo thuật phù thủy, hoặc ít nhất là thuật luyện kim, nhờ đó mà ngài có được những khoản tiền vàng khổng lồ đổ vào công trình này. Lược qua triều đại của ngài, chúng ta sẽ thấu hiểu được bí mật đằng sau nguồn tài phú ấy. Trong sử sách Ả Rập, ngài được ghi danh là Muhamed Ibn-l-Ahmar; nhưng thông thường người ta chỉ gọi đơn giản là Alhamar, cái tên mà theo lời kể, xuất phát từ nước da hồng hào của ngài.
Ngài xuất thân từ dòng dõi quý tộc và giàu có của Beni Nasar, tức bộ tộc Nasar, chào đời tại Arjona vào năm Hijra thứ 592 (tức năm 1195 Công nguyên). Theo lời truyền, vào ngày ngài lọt lòng, các nhà chiêm tinh đã chiếu theo phong tục phương Đông để lập lá số tử vi cho ngài, phán rằng đây là một điềm cực kỳ cát tường; và một vị đạo sĩ thánh thiện đã tiên đoán cho ngài một tương lai lừng lẫy. Mọi tâm huyết và tài lực đều không tiếc rẻ để chuẩn bị cho ngài đón nhận những vận mệnh cao cả ấy. Khi ngài chưa bước vào tuổi trưởng thành, trận chiến lừng danh ở vùng đồng bằng Navas de Tolosa đã giáng một đòn chí mạng vào Đế quốc Moor, và cuối cùng cắt đứt mối liên hệ giữa người Hồi giáo ở Tây Ban Nha với đồng đạo của họ tại châu Phi. Nội chiến nhanh chóng bùng nổ trong nội bộ người Moor dưới sự lãnh đạo của những thủ lĩnh hiếu chiến hòng tranh đoạt quyền bá chủ bán đảo. Alhamar cũng bị cuốn vào những cuộc chiến tranh này; ngài chính là vị tướng quân kiêm thủ lĩnh của tộc Beni Nasar, và do đó, ngài đã đứng lên chống lại và cản trở tham vọng của Aben Hud – kẻ từng giương cao ngọn cờ tại vùng núi non hiểm trở Alpuxaras rồi tự xưng là vua của Murcia và Granada. Rất nhiều cuộc giao tranh đã diễn ra giữa các vị thủ lĩnh đối đầu này; Alhamar tước đoạt của đối thủ vài vùng trọng yếu và được binh lính tôn làm vua xứ Jaen; nhưng ngài vẫn khao khát thâu tóm toàn cõi Andalusia, bởi ngài vốn là người mang tính khí hào sảng và hoài bão lớn lao. Lòng dũng cảm và sự hào hiệp luôn song hành ở ngài; những gì giành được bằng thanh gươm, ngài lại giữ vững bằng lòng nhân ái; và đến khi Aben Hud qua đời (năm 1238 Công nguyên), ngài đã trở thành chủ nhân của toàn bộ lãnh thổ từng quy phục vị thủ lĩnh hùng mạnh kia. Ngay trong năm đó, ngài chính thức tiến vào Granada giữa những tiếng reo hò vang dậy của đông đảo quần chúng, những người đã chào đón ngài như vị cứu tinh duy nhất có khả năng hàn gắn các phe phái đang chia rẽ trầm trọng và đứng trước bờ vực dâng hiến cả đế quốc cho lòng thương hại của các vương tôn Kitô giáo.
Alhamar thiết lập vương triều tại Granada; ngài là vị vua đầu tiên của dòng dõi hiển hách Nasar đặt chân lên ngai vàng. Ngài lập tức tiến hành các biện pháp nhằm đưa tiểu vương quốc bé nhỏ của mình vào trạng thái sẵn sàng phòng thủ trước những cuộc tấn công có thể ập đến từ các láng giềng Kitô giáo, qua việc sửa chữa, củng cố các tiền đồn biên giới và xây đắp lũy lũy cho kinh thành. Không dừng lại ở các điều luật Hồi giáo vốn quy định mỗi người dân đều là một binh sĩ, ngài đã thành lập một quân đội chính quy để trấn giữ các thành trì, đồng thời cấp cho mỗi binh sĩ đồn trú ở biên giới một mảnh đất để họ tự túc nuôi sống bản thân, ngựa chiến và gia đình — nhờ đó gắn kết quyền lợi thiết thân của họ với công cuộc bảo vệ mảnh đất mà họ sở hữu. Những bước chuẩn bị khôn ngoan ấy đã được thời gian chứng minh là hoàn toàn đúng đắn. Người Kitô giáo, lợi dụng cảnh rệu rã của thế lực Hồi giáo, đang nhanh chóng giành lại những vùng đất xưa kia của họ. Vua James the Conqueror đã chinh phục toàn bộ Valencia, trong khi Ferdinand the Saint đích thân đem đại quân bao vây Jaen, pháo đài then chốt che chở cho Granada. Alhamar liều lĩnh đem quân nghênh chiến trên trận địa nhưng chuốc lấy thảm bại, đành tháo lui về kinh thành trong nỗi nhục nhằn. Jaen vẫn kiên cường cầm cự, kìm chân kẻ địch suốt cả mùa đông, nhưng vua Ferdinand thề sẽ không nhổ trại cho đến khi chiếm được nơi này. Alhamar nhận thấy việc đưa viện binh vào thành trì đang bị vây hãm là điều bất khả thi; ngài thừa biết sự sụp đổ của nó sẽ tất yếu dẫn đến việc kinh đô của mình bị thắt chặt vòng vây, và ngài cũng rõ mồn một sự thiếu hụt tiềm lực của bản thân khi phải đối đầu với vị quân vương hùng mạnh xứ Castile. Do đó, với một quyết định táo bạo, ngài lẻn đến trại giam của người Kitô giáo, bất ngờ xuất hiện trước mặt vua Ferdinand và thẳng thắn tuyên bố mình chính là vua của Granada. "Ta đến đây," ngài thưa, "đặt trọn niềm tin vào lòng thành tín của bệ hạ để xin dâng mình dưới sự bảo hộ của ngài. Xin hãy tước đoạt mọi sản cơ của ta và tiếp nhận ta làm chư hầu"; nói đoạn, ngài quỳ xuống hôn tay nhà vua để tỏ lòng trung thành.
Ferdinand đã bị chinh phục bởi cử chỉ đặt trọn niềm tin ấy, và quyết định không chịu thua kém về lòng hào phóng. Ông đỡ vị cựu thù đứng dậy, ôm lấy ngài như một người bạn, từ chối của cải mà ngài dâng hiến, và vẫn để ngài làm chủ lãnh thổ của mình dưới danh nghĩa chư hầu triều cống hàng năm, tham dự triều đình Cortes với tư cách một nhà quý tộc của đế quốc, cùng nghĩa vụ binh dịch với một số lượng kỵ binh nhất định. Hơn thế nữa, ông còn ban tước hiệu hiệp sĩ và tự tay đeo gươm cho ngài.
Chẳng bao lâu sau đó, Alhamar được triệu tập để thực hiện nghĩa vụ quân sự, phò tá vua Ferdinand trong chiến dịch vây hãm Seville nổi tiếng. Vị quốc vương xứ Moor xuất quân cùng năm trăm kỵ binh tinh nhuệ nhất của Granada, những người mà trên đời không ai sánh kịp về tài nghệ điều khiển chiến mã hay múa giáo tung hoành. Dẫu vậy, đó lại là một sứ mệnh đầy cay đắng, bởi họ buộc phải tuốt gươm chiến đấu chống lại chính những đồng đạo cùng chung đức tin với mình.
Alhamar giành được một sự ghi nhận đầy ảm đạm nhờ chiến công hiển hách trong cuộc chinh phạt lừng danh này, nhưng điều mang lại cho ngài vinh quang thực sự lại là lòng nhân ái mà ngài đã thuyết phục Ferdinand đưa vào luật lệ chiến tranh. Khi thành phố Seville trứ danh đầu hàng quân chủ Castile vào năm 1248, Alhamar lặng lẽ quay về lãnh thổ của mình với tâm trạng trĩu nặng âu lo. Ngài nhìn thấy những hiểm họa đang chập chờn đe dọa cơ đồ Hồi giáo; và thốt lên một câu cửa miệng thường ngày trong những giông bão muộn phiền — "Đời người sao mà ngặt nghèo và khốn khổ xiết bao, nếu niềm hy vọng của chúng ta không vô biên và rộng mở đến thế." "Que angoste y miserabile seria nuestra vida, sino fuera tan dilatada y espaciosa nuestra esperanza!"
Khi trở về gần đến Granada, ngài nhìn thấy những khải hoàn môn đã được dựng lên để vinh danh chiến tích trận mạc của mình. Muôn dân nườm nượp đổ ra đón ngài với niềm vui hân hoan không giấu giếm, bởi sự cai trị nhân từ của ngài đã thu phục trọn vẹn lòng người. Trên mỗi bước đường ngài đi qua, tiếng tung hô "El Ghalib!" (bậc bách chiến bách thắng) vang lên như sấm dậy. Alhamar buồn rầu lắc đầu khi nghe danh xưng ấy. "Wa le ghalib ile Aláh!" (chẳng có kẻ chiến thắng nào ngoài Thượng Đế) ngài trầm ngâm thốt lên. Kể từ đó trở đi, câu nói này trở thành châm ngôn của riêng ngài, của các thế hệ hậu duệ, và cho đến tận ngày nay vẫn còn được chạm trổ trang nghiêm trên các bức tường trong những sảnh đường của cung điện Alhambra.
Alhamar đã đánh đổi sự bình yên bằng cách cúi đầu khuất phục trước ách thống trị của người Kitô giáo; nhưng ngài thừa hiểu rằng với những yếu tố bất đồng sâu sắc cùng những mối thù hận sâu đậm và lâu đời như thế, sự bình yên ấy chẳng thể nào kéo dài vĩnh cửu. Do đó, vận dụng câu châm ngôn cổ "Hãy tự trang bị vũ khí trong thời bình và khoác áo ấm vào mùa hè," ngài tận dụng khoảng thời gian yên bình ngắn ngủi này để củng cố lãnh thổ, làm đầy ắp các kho vũ khí, đồng thời thúc đẩy những ngành nghệ thuật hữu ích mang lại sự thịnh vượng và sức mạnh thực sự. Ngài tin tưởng giao phó quyền chỉ huy các thành trì cho những ai đã chứng minh được lòng dũng cảm cùng sự cẩn trọng, và là những người được lòng dân chúng nhất. Ngài tổ chức một lực lượng cảnh sát tinh nhuệ, đồng thời thiết lập những kỷ cương nghiêm ngặt trong việc thi hành công lý. Người nghèo khó và hoạn nạn luôn dễ dàng yết kiến ngài, và bản thân ngài trực tiếp chăm lo để cứu giúp, minh oan cho họ. Ngài cho xây dựng các bệnh viện dành cho người mù, người già yếu, người tàn tật và tất cả những ai không có khả năng lao động, đồng thời thường xuyên thân chinh viếng thăm họ; không phải theo những ngày định sẵn với đầy đủ nghi thức phô trương cốt để che đậy mọi góc khuất và kịp thời che giấu những thối nát, mà là những chuyến viếng thăm bất ngờ, để tận mắt quan sát và dò hỏi tỉ mỉ về chế độ chăm sóc người bệnh cũng như tinh thần trách nhiệm của những kẻ được giao trọng trách cứu chữa. Ngài thành lập các trường học và học viện, rồi cũng đi thị sát theo cách thức tương tự, tự mình kiểm tra việc học tập của thanh thiếu niên. Ngài cho lập các lò mổ và lò bánh mì công cộng để cung cấp cho người dân những thực phẩm lành mạnh với mức giá công bằng, ổn định. Ngài dẫn những dòng suối mát lành vào lòng thành phố, xây dựng nhà tắm, đài phun nước, cùng các hệ thống dẫn nước và kênh đào để tưới tiêu, làm phì nhiêu cho vùng thung lũng Vega. Nhờ những chính sách ấy mà sự thịnh vượng và sung túc bao trùm lên thành phố xinh đẹp này; các cổng thành nhộn nhịp thương nhân qua lại, còn các kho hàng thì ngập tràn những sản vật xa xỉ từ muôn phương.
Bên cạnh đó, ngài còn ban hành các khoản tiền thưởng và đặc quyền cho những nghệ nhân xuất sắc nhất; cải tạo giống ngựa cùng các loài gia súc khác; khuyến khích nghề nông; và thông qua sự bảo trợ của mình, ngài đã nhân đôi độ phì nhiêu tự nhiên của đất đai, biến những thung lũng tuyệt mỹ của vương quốc thành những khu vườn nở hoa rực rỡ. Ngài cũng thúc đẩy việc trồng dâu nuôi tằm và dệt lụa, cho đến khi những khung cửi của Granada thậm chí còn vượt qua cả Syria về độ tinh xảo và vẻ đẹp tuyệt mỹ của thành phẩm. Chưa hết, ngài còn cho khai thác triệt để các mỏ vàng, bạc cùng các kim loại khác ẩn giấu trong vùng núi non của lãnh thổ, và trở thành vị vua đầu tiên của Granada cho đúc tiền vàng và tiền bạc khắc tên mình, đồng thời hết sức chú trọng để những đồng tiền ấy đạt đến độ tinh xảo hoàn mỹ.
Vào khoảng giữa thế kỷ thứ mười ba, ngay sau khi từ chiến dịch vây hãm Seville trở về, ngài đã khởi công xây dựng cung điện Alhambra tráng lệ; tự thân ngài giám sát từng công đoạn thi công, thường xuyên hòa mình giữa các nghệ nhân lẫn thợ mỏ để trực tiếp chỉ đạo công việc.
Dẫu là một bậc quân vương vĩ đại với những công trình vĩ đại và những hoài bão lớn lao, bản thân ngài lại sống rất giản dị và điều độ trong mọi thụ hưởng. Y phục của ngài không chỉ thiếu vắng sự xa hoa mà còn vô cùng bình dị đến mức chẳng thể phân biệt ngài với thường dân. Hậu cung của ngài chỉ có vài giai nhân, và ngài cũng hiếm khi lui tới, mặc dù họ được chăm lo đời sống vô cùng vinh hiển. Các phi tần của ngài đều là con gái của những nhà quý tộc lớn, và được ngài đối xử như những người bạn tri kỷ, tâm giao. Hơn thế nữa, ngài còn khéo léo vun vén để họ sống hòa thuận, yêu thương lẫn nhau. Ngài dành phần lớn thời gian trong những khu vườn của mình; đặc biệt là tại Alhambra, nơi ngài cho sưu tầm những giống cây hiếm quý nhất cùng các loài hoa thơm ngát, lộng lẫy nhất. Nơi đây, ngài tìm thấy niềm vui trong việc đọc sử, hoặc sai người đọc và kể chuyện lịch sử cho mình nghe, và đôi khi, trong những khoảng thời gian rảnh rỗi, ngài tự tay dạy dỗ ba người hoàng tử, những đứa con mà ngài đã cất công tìm kiếm cho những vị thầy uyên bác và đức độ nhất.
Vốn đã tự nguyện và thẳng thắn dâng mình làm chư hầu triều cống cho Ferdinand, ngài vẫn luôn giữ trọn lời hứa, liên tục minh chứng lòng trung thành và sự gắn bó sắt son với vị vua xứ Castile. Khi vị quân vương lừng danh ấy qua đời tại Seville vào năm 1254, Alhamar đã cử các sứ thần đến chia buồn cùng người kế vị là Alonzo X, đi cùng là một đoàn tuỳ tùng hùng hậu gồm một trăm kỵ sĩ Moor quý tộc bậc nhất, những người có nhiệm vụ túc trực quanh linh cữu trong suốt nghi lễ tang ma, mỗi người cầm trên tay một ngọn đuốc sáng rực. Biểu thị lòng tôn kính trọng thể này được vị quân vương Hồi giáo lặp lại vào mỗi dịp giỗ đầu của vua Ferdinand el Santo trong suốt quãng đời còn lại của mình, khi mà cứ đến hẹn, một trăm kỵ sĩ Moor lại từ Granada lên đường tới Seville, trang nghiêm túc trực cùng những ngọn nến sáng rực ở trung tâm của thánh đường lộng lẫy bao quanh cỗ quan tài của vị quá cố hiển hách.
Alhamar duy trì được sự minh mẫn và tráng kiện cho đến tận tuổi cao sức yếu. Vào năm bảy mươi chín tuổi (năm 1272 Công nguyên), ngài lại giương cung lên yên ngựa, cùng với tinh hoa hiệp sĩ của đất nước xuất chinh chống lại một cuộc ngoại xâm. Khi đoàn quân vừa rời khỏi Granada, một trong những người dẫn đường cao cấp đi đầu vô tình làm gãy ngây ngọn giáo vào vòm cổng thành. Các bề tôi của nhà vua, vì điềm gở này mà vô cùng hoảng hốt, bèn tha thiết nài xin ngài quay gót. Những lời khẩn cầu ấy đều hoài công. Nhà vua vẫn quyết tâm tiến bước, và đến ngọ, theo các sử gia Moor thuật lại, điềm gở đã ứng nghiệm một cách bi thảm. Alhamar bỗng nhiên lâm bệnh nặng và suýt ngã ngựa. Ngài được đặt lên một chiếc cáng và khiêng quay về hướng Granada, nhưng cơn bạo bệnh trở nặng đến mức họ buộc phải dựng lều ngay giữa cánh đồng Vega. Các ngự y vô cùng hoảng loạn, chẳng biết phải kê đơn thuốc gì. Chỉ vài tiếng đồng hồ sau, ngài qua đời trong cơn hộc máu và những đợt co giật dữ dội. Vương tôn Castile, Don Philip, em trai của Alonzo X, đã túc trực bên giường khi ngài trút hơi thở cuối cùng. Thi hài của ngài được ướp hương, đặt trong một cỗ quan tài bằng bạc, và an táng tại cung điện Alhambra bên trong một lăng mộ bằng cẩm thạch quý giá, giữa muôn vàn tiếng khóc thương chân tình của thần dân, những người tiếc thương ngài như thể mất đi một đấng sinh thành.
Ta đã nói rằng ngài là vị vua đầu tiên của dòng dõi hiển hách Nasar ngự trên ngai vàng. Ta có thể nói thêm rằng ngài chính là người khai sinh ra một vương quốc rực rỡ sẽ mãi mãi khắc ghi trong lịch sử và thi ca như là chốn dung thân cuối cùng của uy quyền và hào quang Hồi giáo trên bán đảo. Dẫu những công trình ngài thực hiện vô cùng vĩ đại và những khoản chi tiêu to lớn xiết bao, kho bạc của ngài lúc nào cũng đầy ắp; chính sự nghịch lý ngoài mặt này đã làm sinh sôi giai thoại rằng ngài tinh thông thuật phù thủy và nắm giữ bí mật luyện các kim loại tầm thường thành vàng. Những ai đã dõi theo chính sách đối nội của ngài được trình bày ở đây, hẳn sẽ dễ dàng thấu hiểu thứ thuật phù thủy tự nhiên và thuật luyện kim giản dị đã khiến cho ngân khố dồi dào của ngài luôn tràn trề sung túc.