Alhambra

Lượt đọc: 62 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Di Tích Và Gia Phả

❊ ❊ ❊

Nếu tôi từng cảm thấy thích thú và hào hứng trước vị bá tước cùng gia đình ông, như một bức tranh thu nhỏ về đời sống gia đình Tây Ban Nha, thì tôi lại càng phấn khích hơn khi được biết về những tình tiết lịch sử gắn kết họ với thời kỳ huy hoàng của Granada. Thật vậy, ở vị nam tước già đáng kính này — một người hoàn toàn xa lạ với chốn chiến trường, hoặc nếu có dụng võ thì cũng chỉ là cuộc chiến chống lại loài nhạn và én — tôi đã phát hiện ra một hậu duệ trực hệ và là đại diện chính thống của Gonsalvo xứ Cordova, vị "Đại tướng quân" từng lập nên những chiến công hiển hách nhất dưới tường thành Granada, đồng thời là một trong các sứ quân được Ferdinand và Isabella ủy nhiệm đàm phán các điều kiện đầu hàng. Hơn thế nữa, vị bá tước còn có quyền, nếu muốn, nhận mối quan hệ họ hàng xa với một số vương tôn Moorish thuở trước, thông qua một nhánh trong dòng họ của ông là Don Pedro Venegas, mang biệt danh là Tornadizo; và nhân đó, cô con gái nhỏ đầy quyến rũ Carmen của ông cũng có thể tự nhận là người đại diện hợp pháp của công chúa Cetimerien hoặc nàng Lindaraxa kiều diễm.[17]

Biết từ bá tước rằng ông còn lưu giữ một số di vật kỳ thú từ thời kỳ Chinh phục trong kho lưu trữ của gia đình, tôi liền cùng ông đi bộ xuống dinh thự của ông ở Granada vào một buổi sáng sớm để tận mắt chiêm ngưỡng. Quan trọng nhất trong số các di vật ấy là thanh gươm của vị Đại tướng quân; một thứ vũ khí không hề có những họa tiết phô trương, đúng như bản tính thường thấy ở vũ khí của các đại tướng, với phần chuôi bằng ngà voi giản dị cùng một lưỡi gươm mỏng và rộng bản. Ngắm nhìn thanh gươm của vị Đại tướng quân nay đã rơi vào những bàn tay yếu ớt như một sự mỉa mai hợp pháp, người ta không khỏi suy ngẫm về những giá trị danh gia vọng tộc truyền đời.

Những di vật khác từ thời Chinh phục gồm có một số súng hỏa mai hay espingardas kềnh càng và nặng nề, xứng đáng sánh ngang với những thanh gươm hai lưỡi khổng lồ được lưu giữ trong các phòng vũ khí cổ, trông như thể di tích từ thời của những người khổng lồ.

Bên cạnh những vinh dự gia truyền khác, tôi nhận ra vị bá tước già còn giữ chức Alferez mayor, tức là viên quản cờ đại nguyên soái; với tư cách này, trong một số dịp trọng thể, ông có quyền rước lá cờ cổ của Ferdinand và Isabella và giương cao nó trên lăng mộ của họ. Tôi cũng được cho xem bộ yên cương bằng nhung, thêu thùa lộng lẫy bằng vàng và bạc, dùng cho sáu con ngựa mà ông từng cưỡi trong các cuộc đại lễ khi một vị quân vương mới được tuyên tri ở Granada và Sevilla; vị bá tước sẽ cưỡi một con, trong khi năm con còn lại do các gia đinh mặc trang phục lộng lẫy dắt theo.

Tôi từng hy vọng tìm thấy trong số các di vật và cổ vật tại dinh thự của bá tước một vài mẫu áo giáp và vũ khí của người Moor ở Granada, những thứ mà tôi từng nghe nói được hậu duệ của những kẻ chinh phục lưu giữ như chiến lợi phẩm; nhưng tôi đã phải thất vọng. Tôi càng cảm thấy tò mò về điểm này, bởi lâu nay nhiều người vẫn mang một quan niệm sai lầm về trang phục của người Moor tại Tây Ban Nha, khi cho rằng chúng mang kiểu cách Đông phương thông thường. Ngược lại, theo ghi chép từ chính các sử gia của họ, họ đã tiếp thu thời trang của người Thiên Chúa giáo ở nhiều phương diện. Khăn vấn đầu (turban), thứ vốn gắn liền với người Hồi giáo trong tâm trí nhiều người, hầu như đã bị bỏ quên, ngoại trừ ở các tỉnh miền tây nơi nó vẫn được duy trì bởi tầng lớp quý tộc, giàu có và những kẻ nắm giữ chức vụ trong triều đình. Một loại mũ len màu đỏ hoặc xanh lá thường được dùng để thay thế; có lẽ đây chính là thứ nguyên thủy xuất phát từ xứ Barbary, được biết đến với tên gọi mũ Tunis hoặc Fez, mà ngày nay vẫn được đội khắp phương Đông, tuy thường nằm bên dưới khăn vấn. Người Do Thái thì buộc phải đội mũ màu vàng.

Tại Murcia, Valencia và các tỉnh miền đông khác, những nam nhân thuộc tầng lớp cao quý nhất vẫn có thể xuất hiện nơi công cộng mà không đội mũ. Vị vua chiến binh Aben Hud chưa bao giờ đội khăn vấn, và đối thủ kiêm kình địch của ông là Al Hamar, người sáng lập cung điện Alhambra, cũng vậy. Một loại áo choàng ngắn gọi là Taylasan, tương tự như thứ từng xuất hiện ở Tây Ban Nha trong thế kỷ thứ mười sáu và mười bảy, được mặc bởi mọi tầng lớp. Nó có một chiếc mũ trùm đầu mà những người có vị thế đôi khi kéo che lên đầu, nhưng tầng lớp hạ dân thì tuyệt đối không bao giờ làm vậy.

Một hiệp sĩ Hồi giáo vào thế kỷ thứ mười ba, theo mô tả của Ibnu Said, trang bị ra trận rất giống phong cách của người Thiên Chúa giáo. Khoác bên ngoài bộ giáp lá sắt hoàn chỉnh là một chiếc áo chùng ngắn màu đỏ tươi. Mũ chiến của ông làm bằng thép đánh bóng; một chiếc khiên được vắt sau lưng; ông tay cầm một ngọn giáo khổng lồ với mũi rộng, đôi khi là mũi kép. Yên ngựa của ông cồng kềnh, nhô cao rõ rệt ở cả phía trước lẫn phía sau, và ông cưỡi ngựa với một lá cờ phấp phới đằng sau lưng.

Vào thời của Al Khattib xứ Granada, người viết sách vào thế kỷ thứ mười bốn, người Hồi giáo ở Andalus đã quay trở lại với y phục phương Đông, một lần nữa ăn mặc và mang vũ khí theo phong cách Ả Rập: với mũ chiến nhẹ, áo giáp mỏng nhưng được tôi luyện cực tốt, giáo dài mảnh thường làm bằng sậy, yên ngựa Ả Rập và khiên da làm từ hai lớp da linh dương. Sự xa hoa tột đỉnh từng ngự trị trong vũ khí và trang thiết bị của các hiệp sĩ Granada vào thời kỳ đó. Áo giáp của họ được khảm vàng và bạc. Những thanh mã tấu của họ sắc bén như dao găm Damascus, với phần vỏ kiếm được chạm trổ tinh vi, tráng men, cùng đai lưng bằng vàng sợi kết ngọc quý. Dao găm xứ Fez của họ có chuôi nạm ngọc, và ngọn giáo được tô điểm bằng những dải băng phấp phới vui mắt. Ngựa của họ cũng được trang hoàng bộ yên cương tương xứng bằng nhung và đồ thêu.

Toàn bộ mô tả tỉ mỉ này, do một nhân chứng sống đương thời kiêm một nhà văn lỗi lạc cung cấp, đã minh chứng cho những bức tranh hào hùng trong các khúc ca cổ Tây Ban Nha-Moors từng có lúc bị xem là ngụy tạo, đồng thời mang lại một hình dung sống động về vẻ rực rỡ của giới hiệp sĩ Granada khi họ xếp hàng ngũ ra trận, hay lúc cử hành những ngày hội hiệp sĩ tại quảng trường Vivarrambla.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.