Tôi kéo cậu ta đi ăn tối tại câu lạc bộ Helicon. Suốt quãng đường đi taxi, cậu ta cứ cố kể cho tôi nghe chuyện mình đã cầu hôn Marjorie như thế nào—và khi đến câu lạc bộ, cậu ta vẫn chưa kể xong. Đám khách ăn tối vẫn đông đúc như mọi khi, nhưng chúng tôi tìm được một cái bàn nhỏ ở góc phòng, và trước khi kịp gọi món gì để ăn, cậu ta lại tiếp tục câu chuyện. Nhiều người xung quanh nói chuyện to đến mức gần như hét lên, lại thêm đủ người nói cùng một lúc, rồi ban nhạc lại đang chơi—mà ban nhạc phục vụ ăn tối ở Helicon đâu có chơi piano—thế nên Percy không hoàn toàn có được sự chú ý của tôi. Dẫu vậy, xét đến tính tế nhị của chủ đề, cậu ta vẫn cố nói to hết mức có thể—và càng nói càng to hơn. Nhưng Percy vốn là kẻ kỳ quặc.
“Tôi không biết mình đã cố nói với cô ấy bao nhiêu lần nữa—hết lần này đến lần khác.”
“Thật sao?”
“Ừ, gần như lần nào gặp cô ấy tôi cũng định nói—nhưng hình như tôi chẳng bao giờ đến được đúng thời điểm, cậu hiểu không?”
“Sao lại thế?”
“Thì đấy, ngay lúc tôi định thốt ra: ‘Cô Lindon, liệu tôi có thể dâng tặng cô tình cảm của mình...’”
“Lúc nào cậu cũng định mở đầu bằng câu đó sao?”
“À, không hẳn—lúc thì thế này, lúc thì thế khác. Thực tình là tôi có chuẩn bị sẵn một bài diễn văn nhỏ, nhưng chưa bao giờ có cơ hội tuôn ra, thế nên tôi đành quyết định cứ nói đại đi.”
“Vậy cậu đã nói gì?”
“Chẳng gì cả—cậu biết đấy, tôi chưa bao giờ nói được đến đó. Ngay khi tôi đang dọ dẫm tìm cách vào đề, cô ấy lại hỏi xem tôi thích kiểu tay áo to hay nhỏ, thích mũ chóp cao hay mũ phớt, hoặc mấy thứ vô nghĩa tương tự thế.”
“Cô ấy làm vậy thật à?”
“Ừ—tất nhiên là tôi phải trả lời, và đến lúc trả lời xong thì cơ hội đã mất rồi.” Percy đang lau kính một mắt. “Tôi đã cố vào đề bao nhiêu lần, và bị cô ấy chặn họng nhiều lần đến mức tôi không thể không nghĩ rằng cô ấy đã đoán ra ý định của tôi.”
“Cậu nghĩ cô ấy biết sao?”
“Chắc chắn là cô ấy biết. Có lần tôi bám theo cô ấy dọc phố Piccadilly, rồi lùa cô ấy vào một cửa hàng găng tay trong Burlington Arcade. Tôi định cầu hôn cô ấy ở đó—cả đêm tôi không chợp mắt được vì mơ về cô ấy, tôi gần như đã tuyệt vọng rồi.”
“Và cậu có cầu hôn không?”
“Cô nhân viên đằng sau quầy lại bắt tôi mua hẳn một tá đôi găng tay thay vào đó. Lúc mang về nhà, chúng rộng hơn tay tôi đến ba cỡ. Tôi tin là Marjorie tưởng tôi đến đó để tán tỉnh cô bán găng tay—cô ấy bỏ đi và để mặc tôi ở đó. Khi cô ấy đi rồi, cô bán hàng nhồi nhét cho tôi đủ thứ—tôi không sao thoát ra được. Cô ta cứ nhìn tôi chòng chọc bằng con mắt chết tiệt ấy. Tôi tin đó là một con mắt thủy tinh.”
“Mắt cô Lindon sao?—hay mắt cô bán găng tay?”
“Mắt cô bán găng tay. Cô ta gửi đến nhà tôi cả xe tải cà vạt màu xanh lá cây và khẳng định rằng tôi đã đặt mua chúng. Tôi sẽ không bao giờ quên ngày hôm đó. Từ đó đến nay tôi chẳng bao giờ bén mảng đến khu Arcade đó nữa, và cũng không bao giờ có ý định quay lại.”
“Cậu đã gây ấn tượng sai lầm cho cô Lindon rồi.”
“Tôi không biết nữa. Lúc nào tôi cũng gây ấn tượng sai lầm với cô ấy. Có lần cô ấy nói cô ấy biết tôi không phải mẫu người của gia đình, tôi là kiểu đàn ông sẽ chẳng bao giờ kết hôn, vì cô ấy nhìn thấy điều đó trên mặt tôi.”
“Trong hoàn cảnh đó, nghe vậy thật khó chịu.”
“Đau đớn lắm.” Percy lại thở dài. “Tôi sẽ chẳng bận tâm nếu mình không lún sâu đến thế. Tôi không phải gã dễ sa ngã, nhưng một khi đã lún, tôi lại lún sâu một cách thảm hại.”
“Này Percy, nghe tôi đi—làm một ly đi!”
“Tôi là người kiêng rượu—cậu biết mà.”
“Cậu nói chuyện trái tim tan vỡ, rồi lại nói mình kiêng rượu chỉ trong cùng một hơi—nếu tim cậu thực sự tan vỡ thì cậu đã vứt phắt cái sự kiêng khem đó đi rồi.”
“Cậu nghĩ vậy sao—tại sao?”
“Vì cậu sẽ làm vậy thôi—những người đàn ông tan nát cõi lòng luôn làm thế—ít nhất cậu cũng phải nốc cạn một chai rượu lớn.”
Percy rên rỉ.
“Tôi uống vào là hay bị ốm lắm—nhưng tôi sẽ thử xem sao.”
Cậu ta thử thật—mở đầu rất ấn tượng bằng cách tu một hơi cạn sạch ly rượu người phục vụ vừa rót đầy. Sau đó, cậu ta lại chìm đắm trong vẻ u sầu.
“Nói thật lòng đi Percy—thề có chúa đấy!—cậu thực sự yêu cô ấy sao?”
“Yêu cô ấy ư?” Mắt cậu ta mở to như hai cái đĩa. “Chẳng phải tôi đã nói với cậu là tôi yêu cô ấy sao?”
“Tôi biết cậu nói vậy, nhưng mấy lời đó dễ nói lắm. Tình yêu mà cậu nói nhiều đến thế ấy, nó khiến cậu cảm thấy thế nào?”
“Cảm thấy thế nào ư?—Chẳng sao cả—mà cũng chẳng thế nào cả. Cậu phải nhìn vào bên trong lòng tôi thì mới biết được.”
“Tôi hiểu rồi.—Ra là vậy sao?—Giả sử cô ấy yêu người đàn ông khác, thì cậu sẽ có cảm giác gì với anh ta?”
“Cô ấy yêu người khác sao?”
“Tôi bảo là giả sử mà.”
“Tôi dám chắc là cô ấy có yêu đấy. Tôi nghĩ chắc là vậy rồi.—Mình thật là thằng ngốc khi không nghĩ đến điều đó sớm hơn.” Cậu ta thở dài—rồi rót đầy ly rượu. “Anh ta thật là một gã may mắn, dù anh ta là ai đi nữa. Tôi... tôi muốn nói cho anh ta biết điều đó.”
“Cậu muốn nói cho anh ta biết sao?”
“Anh ta là một gã cực kỳ may mắn, cậu biết đấy.”
“Có thể vậy—nhưng sự may mắn của anh ta lại chính là nỗi bất hạnh của cậu. Cậu có sẵn lòng nhường cô ấy cho anh ta mà không nói một lời không?”
“Nếu cô ấy yêu anh ta.”
“Nhưng cậu bảo cậu yêu cô ấy.”
“Tất nhiên rồi.”
“Vậy thì sao?”
“Cậu đừng nghĩ là vì tôi yêu cô ấy nên tôi không muốn thấy cô ấy hạnh phúc chứ?—Tôi đâu phải loài cầm thú!—Tôi thà thấy cô ấy hạnh phúc hơn bất cứ điều gì khác trên đời này.”
“Tôi hiểu.—Ngay cả khi cô ấy hạnh phúc bên người khác ư?—e rằng triết lý của tôi không giống cậu. Nếu tôi yêu cô Lindon, còn cô ấy yêu, giả dụ là Jones, thì e rằng tôi sẽ chẳng bao giờ có cảm giác như thế với Jones đâu.”
“Thế cậu sẽ cảm thấy thế nào?”
“Giết người.—Percy này, cậu về nhà với tôi đi—chúng ta đã bắt đầu buổi tối cùng nhau, hãy kết thúc nó cùng nhau—và tôi sẽ chỉ cho cậu một trong những ý tưởng tuyệt vời nhất để thực hiện một vụ giết người ở quy mô hoành tráng đến mức cậu chưa bao giờ dám mơ tới. Tôi muốn dùng nó để bày tỏ tình cảm của mình với gã Jones giả định kia—anh ta sẽ biết tôi cảm thấy thế nào về anh ta một khi đã được diện kiến nó.”
Percy lặng lẽ đi theo tôi mà không nói lời nào. Cậu ta chưa uống nhiều lắm, nhưng thế là quá đủ với cậu ta, và cậu ta đang trong trạng thái ủy mị lảm nhảm. Tôi đưa cậu ta lên xe taxi. Chúng tôi lao đi dọc đường Piccadilly.
Cậu ta im lặng, ngồi nhìn về phía trước với vẻ mặt ủ rũ, ngây ngô không hề hợp với khuôn mặt vốn có của cậu ta chút nào. Tôi bảo người lái xe đi qua Quảng trường Lowndes. Khi chúng tôi đi ngang qua nhà của ‘Tông đồ’, tôi bảo xe dừng lại. Tôi chỉ cho Woodville thấy nơi đó.
“Cậu thấy đó, Percy, đó là nhà của Lessingham!—đó là nhà của kẻ đã bỏ đi cùng Marjorie!”
“Ừ.” Những từ ngữ phát ra từ miệng cậu ta một cách chậm chạp, nhấn nhá từng từ một cách không cần thiết. “Vì anh ta đã đọc một bài diễn văn.—Tôi muốn đọc một bài diễn văn.—Một ngày nào đó tôi sẽ đọc một bài diễn văn.”
“Chỉ vì anh ta đã đọc một bài diễn văn—chỉ thế thôi, không hơn! Khi một người đàn ông nói bằng cái lưỡi của Tông đồ, anh ta có thể mê hoặc bất kỳ người phụ nữ nào trên đất nước này.—Này, ai đó?—Lessingham, có phải anh không?”
Tôi nhìn thấy, hoặc tưởng là mình nhìn thấy, một người nào đó, hay một cái gì đó, lướt lên các bậc thềm rồi rút vào bóng tối của cửa ra vào, như thể không muốn bị nhìn thấy. Khi tôi gọi, không ai trả lời. Tôi lại gọi lần nữa.
“Đừng ngại, bạn của tôi!”
Tôi nhảy ra khỏi xe, chạy băng qua vỉa hè và bước lên các bậc thềm. Tôi ngạc nhiên khi thấy không có ai ở ngưỡng cửa cả. Thật khó tin, nhưng nơi đó trống rỗng. Tôi quờ quạng tay xung quanh như đang chơi bịt mắt bắt dê, và chỉ túm vào hư không. Tôi bước xuống một hai bậc.
“Rõ ràng là có một khoảng chân không—mà tạo hóa vốn ghét bỏ.—Này bác tài, bác có thấy ai đi lên các bậc thềm không?”
“Tôi tưởng là có, thưa ông—tôi có thể thề là tôi đã thấy.”
“Tôi cũng vậy.—Thật kỳ lạ.”
“Có lẽ người đó đã vào trong nhà rồi, thưa ông.”
“Tôi không hiểu làm sao được. Nếu không thấy thì chúng ta cũng phải nghe thấy tiếng cửa mở chứ—và chúng ta đáng lẽ đã phải thấy rồi, trời đâu có tối đến mức đó.—Tôi đang định rung chuông hỏi xem sao.”
“Nếu là tôi thì tôi sẽ không làm thế đâu, thưa ông—ông cứ lên xe đi, tôi sẽ đi tiếp. Đây là nhà ông Lessingham đấy—ông Lessingham vĩ đại đấy.”
Tôi tin là bác tài tưởng tôi say rượu—và không đủ đàng hoàng để nhận là người quen của ông Lessingham vĩ đại.
“Tỉnh dậy đi Woodville! Cậu biết không, tôi tin là nơi này có bí ẩn gì đó—tôi chắc chắn như vậy. Tôi cảm thấy như mình đang ở trước một thứ gì đó kỳ quái—thứ mà tôi không thể nhìn, không thể chạm hay nghe thấy được.”
Bác tài cúi xuống từ ghế lái, nịnh nọt tôi.
“Lên xe đi ông, chúng ta đi tiếp thôi.”
Tôi nhảy lên xe, và chúng tôi lại đi tiếp—nhưng chẳng được bao xa. Chưa đi được mười hai thước, tôi đã nhảy ra ngoài mà không buồn bảo bác tài dừng lại. Bác ta dừng xe, tỏ vẻ bực bội.
“Chà, thưa ông, giờ lại chuyện gì nữa đây? Ông sẽ tự làm mình bị thương trước khi xong việc đấy, rồi lại đổ lỗi cho tôi cho mà xem.”
Tôi vừa nhìn thấy một con mèo đang nấp trong bóng râm của hàng rào—một con mèo đen. Con mèo đó là mục tiêu của tôi. Hoặc là con vật này đang buồn ngủ bất thường, hoặc nó chậm chạp, hoặc ngu ngốc, hoặc nó đã mất trí—điều mà mèo hiếm khi mắc phải!—dù sao đi nữa, nó không hề cố trốn thoát mà để mặc tôi tóm lấy gáy nó.
Ngay khi vào trong phòng thí nghiệm, tôi nhốt con mèo vào chiếc hộp kính của mình. Percy nhìn trân trân.
“Cậu nhốt nó vào đó làm gì?”
“Đó, Percy thân mến, là điều mà cậu sắp được chứng kiến. Cậu sắp là nhân chứng cho một thí nghiệm mà đối với một nhà lập pháp—như cậu đây!—chắc chắn sẽ rất đáng quan tâm. Tôi sắp chứng minh, trên quy mô nhỏ, tác động của thứ lực lượng mà trên quy mô lớn, tôi dự định sử dụng vì lợi ích của tổ quốc tôi.”
Cậu ta chẳng có vẻ gì là quan tâm. Gục xuống ghế, cậu ta lại bắt đầu lải nhải bài ca cũ rích của mình.
“Tôi ghét mèo!—Thả nó ra đi!—Tôi luôn cảm thấy khó chịu khi trong phòng có mèo.”
“Vớ vẩn—đó chỉ là tưởng tượng của cậu thôi! Cái cậu cần là nếm chút rượu whisky—cậu sẽ vui vẻ như chim hót ngay thôi.”
“Tôi không muốn uống thêm gì nữa!—Tôi uống quá nhiều rồi!”
Tôi không thèm để ý đến những gì cậu ta nói. Tôi rót hai ly rượu đầy vào hai chiếc cốc. Không hề nhận thức được mình đang làm gì, cậu ta tu cạn quá nửa ly rượu tôi đưa. Đặt cốc xuống bàn, cậu ta gục đầu vào tay và rên rỉ.
“Marjorie sẽ nghĩ gì về tôi nếu cô ấy thấy tôi lúc này?”
“Nghĩ ư?—chẳng nghĩ gì cả. Tại sao cô ấy phải nghĩ về một gã như cậu, khi cô ấy còn bao nhiêu mối bận tâm tốt hơn nhiều?”
“Tôi thấy khó chịu quá!—Tôi sắp say khướt trước khi xong việc mất!”
“Vậy thì say đi!—chỉ là, làm ơn vì chúa, hãy say cho vui vẻ, đừng say trong ủ rũ chết người.—Vui lên nào, Percy!” Tôi vỗ mạnh vào vai cậu ta—suýt nữa làm cậu ta ngã khỏi ghế xuống sàn. “Giờ tôi sắp cho cậu xem thí nghiệm nhỏ mà tôi đã nói đây!—Cậu thấy con mèo đó không?”
“Tất nhiên là tôi thấy nó!—con vật chết tiệt!—tôi ước cậu thả nó ra đi!”
“Tại sao tôi phải thả nó ra?—Cậu có biết con mèo đó của ai không? Con mèo đó của Paul Lessingham đấy.”
“Của Paul Lessingham sao?”
“Ừ, của Paul Lessingham—người đã đọc bài diễn văn—người mà Marjorie đã bỏ đi theo.”
“Sao cậu biết đó là mèo của anh ta?”
“Tôi không biết chắc, nhưng tôi tin là vậy—tôi chọn tin là vậy!—Nó ở bên ngoài nhà anh ta, vì vậy đó là mèo của anh ta—lập luận của tôi là thế. Tôi không thể tống cổ Lessingham vào cái hộp đó, nên tôi bắt mèo của anh ta thay thế.”
“Để làm gì cơ chứ?”
“Cậu sẽ thấy thôi.—Cậu quan sát xem nó đang hạnh phúc thế nào kìa?”
“Nó trông chẳng hạnh phúc chút nào.”
“Chúng ta ai cũng có cách để tỏ ra hạnh phúc—đó là cách của nó.”
Con vật đang hành xử như một con mèo điên, lao đầu vào các mặt của cái lồng kính, nhảy nhót tứ tung từ bên này sang bên kia, kêu rít lên vì giận dữ, hoặc vì hoảng sợ, hoặc cả hai. Có lẽ nó tiên đoán được điều gì sắp xảy ra—không thể nào lường trước được trí thông minh của những gì chúng ta gọi là loài vật hạ đẳng.
“Cách đó buồn cười thật.”
“Chúng ta đôi khi cũng có những cách hành xử buồn cười như mèo vậy. Giờ thì chú ý đây! Hãy quan sát món đồ chơi nhỏ này—cậu đã thấy thứ tương tự trước đây rồi. Đây là một khẩu súng lò xo; cậu kéo lò xo—thả đạn vào nòng—nhả lò xo ra—và đạn được bắn đi. Tôi sẽ mở chiếc két sắt này, thứ được gắn vào tường. Nó dùng khóa mã chữ, mật mã hiện tại là “whisky”—cậu thấy không, đó là gợi ý cho cậu đấy. Cậu sẽ thấy chiếc két được chế tạo rất chắc chắn—nó kín hơi, chống cháy, vỏ ngoài làm bằng thép chống khoan ba lớp—những thứ bên trong rất có giá trị—đối với tôi!—và nguy hiểm chết người—tôi thấy tội nghiệp cho tên trộm nào vì sự ngu ngốc vô tội mà đột nhập vào đây. Nhìn vào bên trong đi—cậu thấy nó đầy những quả cầu—quả cầu thủy tinh, mỗi quả nằm trong một ngăn nhỏ riêng biệt; nhẹ tựa lông hồng; trong suốt—cậu có thể nhìn xuyên thấu qua chúng. Đây là vài quả, trông như những viên thuốc nhỏ. Chúng không chứa thuốc nổ dynamite, cordite hay bất cứ thứ gì tương tự, nhưng nếu được đặt vào điều kiện thích hợp, chúng sẽ gây ra tai họa lớn hơn tất cả các loại thuốc nổ mà con người từng chế tạo. Cầm lấy một viên xem nào—cậu nói tim mình tan vỡ mà!—bóp vỡ thứ này dưới mũi—chỉ cần ấn nhẹ thôi—và trong chớp mắt cậu sẽ đến được vùng đất mà người ta nói là không có những trái tim tan vỡ.”
Cậu ta co rúm người lại.
“Tôi không biết cậu đang nói gì.—Tôi không muốn thứ đó.—Cất nó đi.”
“Nghĩ lại đi—cơ hội có thể sẽ không đến lần thứ hai đâu.”
“Tôi đã bảo là tôi không muốn rồi.”
“Chắc chưa?—Hãy cân nhắc đi!”
“Tất nhiên là tôi chắc rồi!”
“Vậy thì con mèo sẽ nhận lấy nó.”
“Hãy để con vật tội nghiệp đó đi đi!”
“Con vật tội nghiệp đó sắp đi rồi—đến vùng đất gần ngay trước mắt mà lại xa xôi diệu vợi. Một lần nữa, làm ơn chú ý. Hãy nhìn tôi làm gì với khẩu súng đồ chơi này. Tôi kéo lò xo; tôi nạp viên đạn thủy tinh nhỏ này vào; tôi đẩy nòng súng qua lỗ hổng trên chiếc hộp kính đang nhốt con mèo của Tông đồ—cậu thấy đấy, nó vừa khít, điều này, xét cho cùng, có lẽ lại tốt cho chúng ta.—Tôi sắp nhả lò xo đây.—Chú ý kỹ nhé.—Xem kết quả này.”
“Atherton, thả con vật đó ra đi!”
“Con vật đi đời rồi! Tôi đã nhả lò xo—viên đạn đã được bắn đi—nó đập vào nóc hộp kính—nó bị vỡ tan do va chạm—và, úm ba la! con mèo nằm chết—mặc cho nó có chín cái mạng. Cậu thấy nó nằm im không—im lìm không! Hãy hy vọng rằng, bây giờ nó thực sự hạnh phúc. Con mèo mà tôi chọn tin là của Paul Lessingham đã nhận lấy cái chết; sáng mai tôi sẽ gửi trả nó cho anh ta, cùng với những lời chào trân trọng nhất. Anh ta sẽ nhớ nó nếu tôi không làm thế.—Hãy suy ngẫm đi! nghĩ đến một quả bom khổng lồ, chứa đầy thứ mà chúng ta gọi là Hơi Sương Ma Thuật của Atherton, được bắn từ, giả dụ, một khẩu pháo 120 tấn, nổ tung ở một độ cao nhất định trên đầu quân địch. Nếu được xử lý đúng cách, trong chưa đầy một tích tắc, một trăm nghìn người—có khi còn hơn thế!—sẽ ngã lăn ra chết, như thể bị sét đánh ngang tai. Đó chẳng phải là một loại vũ khí đáng gờm sao, thưa ngài?”
“Tôi không khỏe!—Tôi muốn đi khỏi đây!—Tôi ước mình chưa bao giờ đến đây!”
Đó là tất cả những gì Woodville có thể nói.
“Vớ vẩn!—Cậu đang bổ sung kiến thức cho mình từng giây một, và trong thời đại này, khi một thành viên Nghị viện được cho là phải biết mọi thứ, thì thông tin là thứ duy nhất cần thiết. Cạn ly đi, anh bạn—đến lúc cậu cần phải uống rồi đấy!”
Tôi đưa cho cậu ta chiếc cốc. Cậu ta nốc cạn phần còn lại, rồi trong cơn giận dỗi trẻ con của kẻ say xỉn, cậu ta ném phắt chiếc cốc đi. Tôi đã đặt—khá bất cẩn—viên đạn thứ hai cách mép bàn chừng một foot. Cú va chạm mạnh của chiếc cốc nặng nề đập xuống mặt bàn gần đó đã khiến nó lăn đi. Tôi đang ở phía bên kia. Tôi lao tới để chặn nó lại, nhưng đã quá muộn. Trước khi tôi kịp chạm vào viên pha lê tròn nhỏ, nó đã rơi khỏi mép bàn xuống sàn ngay dưới chân Woodville, và vỡ tan tành khi rơi xuống. Khi nó vỡ, cậu ta đang nhìn xuống, chắc hẳn là đang tự hỏi trong sự ngu ngốc của mình rằng có chuyện gì ầm ĩ vậy—vì tôi đang hét lên và gây ra tiếng động lớn trong nỗ lực ngăn chặn thảm họa mà tôi thấy sắp ập đến. Ngay lập tức, khi làn hơi được giấu kín trong viên đạn vỡ thoát ra không khí, cậu ta ngã sấp mặt xuống. Lao đến bên cậu ta, tôi vơ lấy cái thân hình bất tỉnh của cậu ta từ dưới đất, và lảo đảo kéo nó về phía cánh cửa mở ra sân sau. Mở tung cánh cửa, tôi đưa cậu ta ra ngoài không khí thoáng đãng.
Ngay khi làm vậy, tôi thấy mình đối mặt với một người đang đứng bên ngoài. Đó chính là người bạn Ai Cập-Ả Rập bí ẩn của Lessingham—vị khách ghé thăm tôi sáng nay.