‘Tôi chẳng tài nào kể cho anh nghe bằng cách nào tôi thoát ra được ngoài trời — tôi không biết nữa. Tôi chỉ còn nhớ mang máng cảnh mình lao qua những hành lang vòm, những dãy hành lang hun hút, dẫm đạp lên những kẻ cố cản đường tôi — còn lại thì chỉ là một khoảng trắng vô định.
‘Khi tỉnh lại, tôi thấy mình đang nằm trong nhà của một giáo sĩ người Mỹ tên là Clements. Người ta tìm thấy tôi vào lúc bình minh, trong tình trạng hoàn toàn lõa thể trên một con phố ở Cairo và tưởng tôi đã chết. Nhìn vào vẻ ngoài của mình, hẳn là tôi đã lang thang suốt nhiều dặm trời suốt đêm hôm ấy. Không ai hay biết tôi từ đâu đến hay đang định đi đâu — chính tôi cũng chẳng rõ. Suốt nhiều tuần liền, tôi vật vờ giữa ranh giới của sự sống và cái chết. Sự tử tế của ông bà Clements thật không ngôn từ nào diễn tả cho hết. Họ đưa một kẻ lạ mặt không xu dính túi, bất lực và tơi tả như tôi về nhà, rồi trao cho tôi tất cả những gì họ có mà không hề đòi hỏi tiền bạc hay bất cứ phần thưởng trần thế nào. Đừng ai nói rằng trên đời này chẳng còn chút lòng nhân từ của Thiên Chúa. Món nợ tôi mang đối với hai ông bà ấy, cả đời này tôi không bao giờ trả hết. Trước khi tôi thực sự hồi phục để có thể bày tỏ lòng biết ơn xứng đáng, bà Clements đã qua đời vì chết đuối trong một chuyến du ngoạn trên sông Nile, còn chồng bà thì lên đường đi truyền giáo ở Trung Phi và không bao giờ trở về nữa.
‘Mặc dù sức khỏe thể chất của tôi dần hồi phục, nhưng suốt nhiều tháng sau khi rời khỏi mái nhà hiếu khách ấy, tôi vẫn trong tình trạng nửa mê nửa tỉnh. Tôi mắc phải một loại chứng mất ngôn ngữ. Có những ngày tôi hoàn toàn câm lặng, chẳng nhớ nổi điều gì — ngay cả cái tên của chính mình. Và khi giai đoạn đó qua đi, tôi bắt đầu đi lại tự do hơn giữa mọi người, nhưng trong nhiều năm trời, tôi chỉ còn là cái xác không hồn của chính mình trước kia. Ngày cũng như đêm, bất kể giờ giấc, tôi luôn bị ám ảnh bởi những hình ảnh kinh hoàng — tôi không biết nên gọi chúng là ảo giác hay không, vì đối với tôi chúng hiện lên vô cùng chân thực, nhưng vì không ai ngoài tôi nhìn thấy chúng, nên có lẽ đó là từ thích hợp nhất để mô tả. Sự xuất hiện của chúng luôn đẩy tôi vào trạng thái kinh hoàng tột độ, mà tôi thậm chí chẳng thể tỏ ra là mình đang chống cự. Chúng khiến cuộc sống của tôi trở nên cay đắng đến mức tôi đã tự nguyện tìm đến sự điều trị của một chuyên gia về bệnh lý tâm thần. Tôi đã được ông ấy giám sát liên tục trong một thời gian dài, nhưng đối với ông ấy, những lần xuất hiện này cũng khó hiểu hệt như đối với tôi vậy.
‘Tuy nhiên, dần dần chúng thưa thớt dần, cho đến khi cuối cùng tôi tự trấn an rằng mình đã trở lại làm người bình thường. Sau một khoảng thời gian, để chắc chắn, tôi dấn thân vào chính trị. Kể từ đó, như người ta vẫn thường nói, tôi sống trong ánh nhìn của công chúng. Còn đời sống cá nhân, theo đúng nghĩa của nó, tôi gần như không có.’
Ông Lessingham ngừng lời. Câu chuyện của ông không phải là không thú vị, và ít nhất phải nói là khá kỳ lạ. Nhưng tôi vẫn chưa hiểu nó có liên quan gì đến mình, hay mục đích ông hiện diện trong phòng tôi là gì. Thấy ông im lặng, như thể chuyện của ông đã xong xuôi, tôi bèn nói thẳng.
‘Tôi cho rằng, ông Lessingham ạ, tất cả những điều này chỉ là màn dạo đầu cho vở kịch. Hiện tại tôi vẫn chưa thấy mình đóng vai trò gì trong đó cả.’
Ông im lặng trong vài giây. Khi lên tiếng, giọng ông trầm buồn, như thể đang bị đè nặng bởi nỗi đau khổ.
‘Không may thay, đúng như ông nói, tất cả chỉ là màn dạo đầu. Nếu không phải vậy, tôi đã chẳng phải khẩn thiết cần đến sự trợ giúp của một đặc vụ đáng tin cậy — nghĩa là, một người từng trải, được thiên phú khả năng quan sát nhạy bén, và là người mà tôi có thể đặt trọn niềm tin vào năng lực cũng như phẩm hạnh.’
Tôi mỉm cười — lời khen này thật quá trực diện.
‘Tôi hy vọng ông không đánh giá quá cao về tôi.’
‘Tôi cũng hy vọng vậy — vì lợi ích của tôi, cũng như của chính ông. Tôi đã nghe nhiều điều tuyệt vời về ông. Nếu trên đời này có người nào đang cần đến tất cả kỹ năng và sự nhạy bén của con người để cứu giúp, thì chắc chắn đó chính là tôi.’
Lời nói của ông khơi dậy sự tò mò trong tôi. Tôi cảm thấy mình hứng thú hơn trước.
‘Tôi sẽ cố gắng hết sức vì ông. Con người không thể làm gì hơn thế. Chỉ cần ông cho tôi một cơ hội.’
‘Tôi sẽ làm vậy. Ngay bây giờ.’
Ông nhìn tôi hồi lâu đầy nghiêm nghị. Rồi, rướn người về phía trước, ông nói, có lẽ vô thức hạ thấp giọng,
‘Sự thật là, ông Champnell ạ, gần đây đã xảy ra những sự kiện đe dọa sẽ bắc nhịp cầu nối lại khoảng thời gian hai mươi năm, và đặt tôi đối mặt với vết nhơ của quá khứ ấy. Ngay lúc này, tôi đang đứng trước nguy cơ tột cùng là lại trở thành kẻ khốn khổ như cái thời tôi trốn chạy khỏi hang ổ của lũ quỷ dữ kia. Tôi tìm đến ông chính là để được bảo vệ khỏi điều đó. Tôi muốn ông tháo gỡ mối chỉ rối ren đang đe dọa kéo tôi xuống vực thẳm — và khi đã tháo gỡ xong, hãy cắt đứt nó — mãi mãi, nếu Chúa cho phép!’
‘Xin giải thích rõ hơn.’
Thú thực, lúc đó tôi tưởng ông bị điên. Ông nói tiếp.
‘Ba tuần trước, khi tôi đi họp tại Hạ viện về muộn vào một đêm, tôi thấy trên bàn làm việc của mình một tờ giấy có vẽ hình — giống đến kinh ngạc! — sinh vật mà, như tôi thấy, người đàn bà hát rong kia đã biến thành khi tôi bóp cổ ả giữa hai bàn tay mình. Chỉ thoáng nhìn thấy nó thôi đã khơi dậy một trong những lần ‘ghé thăm’ mà tôi đã kể cho ông nghe, thứ mà tôi tưởng đã vĩnh viễn đoạn tuyệt — tôi bị một cơn sợ hãi tột độ hành hạ, tê liệt cả thể xác lẫn tâm trí.’
‘Nhưng tại sao?’
‘Tôi không thể nói cho ông biết. Tôi chỉ biết rằng mình chưa bao giờ dám để tâm trí nhớ lại cảnh tượng kinh hoàng cuối cùng đó, vì sợ rằng chỉ cần nghĩ lại thôi cũng đủ khiến tôi phát điên.’
‘Cái ông tìm thấy trên bàn làm việc là gì — chỉ là một bức vẽ thôi sao?’
‘Đó là một bức họa, được tạo ra bằng phương thức nào thì tôi không rõ, nhưng nó giống hệt nguyên mẫu một cách kỳ lạ, thậm chí là ma quái, đến nỗi trong giây lát tôi tưởng chừng chính vật đó đang nằm trên bàn mình.’
‘Ai đã đặt nó ở đó?’
‘Đó chính xác là điều tôi muốn ông tìm ra — điều tôi muốn ông bắt tay làm ngay lập tức. Tôi đã tìm thấy vật đó trong những hoàn cảnh tương tự, tổng cộng ba lần trên bàn làm việc của mình — và lần nào nó cũng gây ra cho tôi cái tác động khủng khiếp như vậy.’
‘Lần nào cũng là sau khi ông đi họp muộn ở Hạ viện về?’
‘Chính xác.’
‘Những... tôi nên gọi là gì nhỉ — bức vẽ đó đâu rồi?’
‘Điều đó, một lần nữa, tôi không thể nói cho ông biết.’
‘Ý ông là sao?’
‘Đúng như tôi nói. Mỗi lần khi tôi tỉnh lại, vật đó đã biến mất.’
‘Cả tờ giấy luôn ư?’
‘Có vẻ là vậy — mặc dù về điểm này tôi không thể chắc chắn. Ông phải hiểu rằng bàn làm việc của tôi thường chất đầy những tờ giấy, nên tôi không thể khẳng định chắc chắn rằng thứ đó không nằm lẫn trong số đó. Nhưng chắc chắn là bức vẽ đó đã biến mất.’
Tôi bắt đầu nghi ngờ rằng đây là trường hợp cần bác sĩ hơn là một người làm nghề như tôi. Và tôi đã bóng gió về điều đó.
‘Ông không nghĩ có khả năng là, ông Lessingham ạ, ông đã làm việc quá sức — rằng ông đã bắt não bộ hoạt động quá tải, và ông là nạn nhân của ảo giác thị giác sao?’
‘Chính tôi cũng từng nghĩ vậy; tôi có thể nói rằng mình gần như hy vọng là như thế. Nhưng hãy đợi cho đến khi tôi nói hết. Ông sẽ thấy rằng không có kẽ hở nào theo hướng đó cả.’
Ông có vẻ đang nhớ lại các sự kiện theo đúng trình tự. Thái độ của ông hết sức lạnh lùng — như thể dù câu chuyện có kỳ lạ đến đâu, ông cũng đang cố gắng thuyết phục tôi về sự chính xác đến từng chữ trong lời kể của mình.
‘Đêm trước hôm qua, khi trở về nhà, tôi thấy một kẻ lạ mặt trong phòng làm việc.’
‘Một kẻ lạ mặt?’
‘Đúng vậy. — Nói cách khác, một tên trộm.’
‘Một tên trộm? — Tôi hiểu rồi. — Nói tiếp đi.’
Ông ngừng lời. Thái độ của ông ngày càng kỳ quặc.
‘Khi tôi bước vào, hắn đang định cạy tủ của tôi. Không cần nói chắc ông cũng biết là tôi đã lao đến để bắt hắn. Nhưng — tôi không thể.’
‘Ông không thể? — Ông có ý gì khi nói mình không thể?’
‘Ý tôi đơn giản là như vậy. Ông phải hiểu rằng đây không phải là tên tội phạm thông thường. Hắn thuộc quốc tịch nào, tôi không biết. Hắn chỉ thốt ra hai từ, chắc chắn là tiếng Anh, ngoài ra thì hắn câm như hến. Hắn không đội mũ hay đi giày dép gì cả. Thật ra, trang phục duy nhất của hắn chỉ là một chiếc áo choàng dài, sẫm màu, khi bay phấp phới quanh người, nó để lộ ra đôi chân trần.’
‘Một bộ trang phục độc đáo cho một tên trộm đấy.’
‘Ngay khoảnh khắc nhìn thấy hắn, tôi nhận ra hắn có liên quan đến cuộc phiêu lưu ở Rue de Rabagas. Những gì hắn nói và làm đã chứng minh điều đó rõ mười mươi.’
‘Hắn đã nói và làm gì?’
‘Khi tôi tiến lại gần để bắt hắn, hắn thốt lên hai từ gợi lại cảnh tượng kinh hoàng mà tôi luôn ám ảnh trong đầu, và chưa bao giờ dám cho phép mình nghĩ tới. Chỉ cần nghe thấy những từ đó thôi cũng đủ đẩy tôi vào một cơn co giật.’
‘Đó là những từ gì?’
Ông Lessingham mở miệng — rồi lại ngậm lại. Một sự thay đổi rõ rệt xuất hiện trên nét mặt ông. Đôi mắt ông trở nên đờ đẫn, trân trối — trông giống như đôi nhãn cầu thủy tinh của kẻ mộng du. Trong giây lát, tôi sợ rằng ông sắp cho tôi một bài thực hành về những ‘lần ghé thăm’ mà tôi đã nghe quá nhiều. Tôi đứng dậy, định giúp đỡ ông. Ông xua tay ra hiệu cho tôi dừng lại.
‘Cảm ơn ông. — Nó sẽ qua nhanh thôi.’
Giọng ông khô khốc và khàn đặc — không giống tông giọng trầm bổng thường ngày. Sau một khoảng lặng khó xử, ông cố gắng tiếp tục.
‘Ông tự thấy rồi đấy, ông Champnell, khi chủ đề này được đề cập tới, tôi vẫn chỉ là một kẻ yếu đuối đáng thương. Tôi không thể thốt ra những từ mà kẻ lạ mặt kia đã nói, tôi thậm chí còn chẳng thể viết chúng ra. Vì một lý do khó hiểu nào đó, chúng có tác động lên tôi tương tự như những câu thần chú và bùa phép trong các câu chuyện về phù thủy vậy.’
‘Tôi cho rằng, ông Lessingham, không còn nghi ngờ gì nữa, kẻ lạ mặt bí ẩn này không phải là một ảo giác thị giác?’
‘Khó có thể là như vậy. Đã có lời chứng của những người hầu nhà tôi để chứng minh điều ngược lại.’
‘Người hầu của ông có nhìn thấy hắn không?’
‘Một vài người trong số họ — có. Rồi còn bằng chứng từ cái tủ. Tên đó đã đập nát phần trên của nó. Khi kiểm tra lại đồ đạc, tôi phát hiện ra một xấp thư đã biến mất. Đó là những lá thư tôi nhận được từ cô Lindon, một quý cô mà tôi hy vọng sẽ cưới làm vợ. Điều này tôi cũng nói với ông trong sự tin tưởng.’
‘Hắn có khả năng sẽ sử dụng chúng vào việc gì?’
‘Nếu mọi chuyện đúng như tôi lo ngại, hắn có thể sử dụng chúng vào mục đích rất nguy hiểm. Nếu mục đích của lũ khốn này, sau tất cả những năm tháng ấy, là một sự trả thù điên cuồng, thì khi phát hiện ra cô ấy có ý nghĩa thế nào đối với tôi, chúng có thể sẽ gây ra một tai họa kinh hoàng cho cô Lindon — hoặc ít nhất là đầu độc tâm trí cô ấy.’
‘Tôi hiểu rồi. — Tên trộm đã trốn thoát như thế nào — hắn có tan biến vào hư không như bức vẽ kia không?’
‘Hắn trốn thoát bằng một cách trần tục hơn nhiều: lao qua cửa sổ phòng khách, leo từ ban công xuống phố, và đâm sầm vào tay người nào đó.’
‘Vào tay ai — một viên cảnh sát ư?’
‘Không; vào tay ông Atherton — Sydney Atherton.’
‘Nhà phát minh đó sao?’
‘Chính là anh ta. — Ông có quen anh ta không?’
‘Tôi có quen. Sydney Atherton và tôi là bạn cũ đã nhiều năm. — Nhưng Atherton chắc chắn phải thấy hắn từ đâu ra chứ; — và dù sao đi nữa, nếu hắn ăn mặc phong phanh như ông mô tả, tại sao anh ta lại không chặn hắn lại?’
‘Lý do của ông Atherton là của riêng anh ta. Anh ta đã không chặn hắn lại, và theo những gì tôi biết được thì anh ta cũng chẳng có ý định đó. Thay vào đó, anh ta gõ cửa nhà tôi để báo cho tôi biết rằng anh ta vừa thấy một gã đàn ông trèo ra từ cửa sổ nhà tôi.’
‘Tôi tình cờ biết rằng, vào những thời điểm nhất định, Atherton là một kẻ lập dị — nhưng chuyện đó nghe thực sự rất kỳ lạ.’
‘Sự thật là, ông Champnell ạ, nếu không phải vì ông Atherton, tôi e rằng mình đã chẳng làm phiền ông lúc này. Việc anh ta là người quen của ông giúp công việc của tôi dễ dàng hơn.’
Ông kéo ghế lại gần tôi hơn với một vẻ linh hoạt vốn dĩ xa lạ với ông trước đây. Vì một lý do nào đó mà tôi không thể lý giải, việc nhắc đến cái tên Atherton dường như đã làm ông phấn chấn hẳn lên. Tuy nhiên, tôi cũng không phải chờ lâu để được sáng tỏ. Chỉ trong vòng nửa tá câu, ông đã làm sáng tỏ nguyên nhân thực sự của chuyến viếng thăm này nhiều hơn tất cả những gì ông đã kể trước đó. Thái độ của ông cũng thực tế và đi thẳng vào vấn đề hơn. Lần đầu tiên, tôi thoáng thấy hình ảnh của một chính trị gia — sắc bén, nhạy bén, hăm hở — như cách mà cả thế giới biết đến ông.
‘Ông Atherton, cũng như tôi, từng là một người theo đuổi cô Lindon. Vì tôi đã thành công trong khi anh ta thất bại, anh ta chọn cách tức giận. Có vẻ như anh ta đã có những giao dịch, hoặc là với vị khách của tôi tối thứ Ba, hoặc với một người quen nào đó của hắn, và anh ta định dùng những gì thu lượm được từ gã đó để bôi nhọ nhân cách của tôi. Tôi vừa từ chỗ ông Atherton về. Từ những lời bóng gió anh ta buông ra, tôi kết luận rằng, có lẽ chỉ trong vài giờ qua, anh ta đã có một cuộc gặp gỡ với một ai đó có liên quan đến vết nhơ kinh hoàng trong sự nghiệp của tôi; rằng người này đã đưa ra những cái gọi là tiết lộ, vốn chẳng là gì ngoài một loạt lời nói dối quái đản; và những lời tiết lộ đó, ông Atherton đã đe dọa, nói trắng ra là, sẽ đưa chúng đến trước mặt cô Lindon. Đó là một tình huống mà tôi muốn tránh. Tôi tin chắc rằng hiện tại ở London đang có một kẻ phái đến từ hang ổ ở con phố Rue de Rabagas năm xưa — biết đâu chính là Ả Đàn Bà Hát Rong kia. Liệu mục đích duy nhất của cá nhân này có phải là để gây hại cho tôi hay không, tôi chưa thể nói chắc, nhưng rõ ràng là hắn đang âm mưu gây bất lợi cho tôi. Tôi tin rằng ông Atherton biết nhiều về danh tính và nơi ở của kẻ này hơn là anh ta đã thừa nhận. Do đó, tôi muốn ông thay mặt tôi làm rõ những điều này; tìm ra kẻ đó là ai, đang ở đâu, và lôi ả! — hoặc hắn; — ra ngoài ánh sáng. Tóm lại, tôi muốn ông bảo vệ tôi một cách hiệu quả khỏi sự khủng bố đang đe dọa một lần nữa nhấn chìm cả thể xác lẫn tâm trí tôi — thứ đang đe dọa phá hủy trí tuệ, sự nghiệp, cuộc sống, và tất cả mọi thứ của tôi.’
‘Ông có lý do gì để nghi ngờ rằng ông Atherton đã gặp cá nhân mà ông đang nói đến — anh ta có nói với ông như vậy không?’
‘Thực tế là — có.’
‘Tôi biết rõ Atherton. Trong những lúc phấn khích không phải là hiếm hoi, anh ta hay dùng những lời lẽ mạnh bạo, nhưng chẳng bao giờ có ý gì hơn thế. Tôi tin rằng anh ta là người cuối cùng trên đời này cố tình làm điều bất công với bất kỳ ai, trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Nếu tôi đến gặp anh ta với những giấy ủy quyền từ ông, khi anh ta hiểu rõ mức độ nghiêm trọng thực sự của tình hình — điều mà tôi sẽ làm cho anh ta hiểu — tôi tin rằng, một cách tự nguyện, anh ta sẽ kể cho tôi biết tất cả những gì anh ta biết về cá nhân bí ẩn này.’
‘Vậy thì hãy đến gặp anh ta ngay đi.’
‘Được. Tôi sẽ làm vậy. Kết quả ra sao tôi sẽ báo lại cho ông.’
Tôi đứng dậy khỏi ghế. Đúng lúc đó, ai đó lao vào văn phòng bên ngoài với một tiếng ồn ào và lộn xộn. Giọng của Andrews và một giọng khác vang lên rõ rệt — dường như Andrews đang lớn tiếng phản đối. Nhưng sự phản đối đó có vẻ vô ích, vì ngay sau đó, cửa phòng làm việc riêng của tôi bị mở toang với một tiếng va đập mạnh, và chính ông Sydney Atherton lao vào — rõ ràng đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ một trong những ‘khoảnh khắc phấn khích’ không hiếm hoi mà tôi vừa nhắc đến.