Vào chiều thứ Sáu, ngày 2 tháng 6 năm 18—, tôi đang ghi chép vào sổ hồ sơ vài dòng tóm tắt liên quan đến vụ việc vô cùng kỳ lạ về chiếc hộp văn tự của Nữ công tước xứ Datchet. Lúc đó chừng hai giờ chiều. Andrews bước vào và đặt một tấm danh thiếp lên bàn tôi. Trên đó đề tên: ‘Ngài Paul Lessingham.’
‘Mời ngài Lessingham vào.’
Andrews dẫn khách vào. Tất nhiên là tôi đã quen mặt ngài Lessingham, nhưng đây là lần đầu tiên tôi có dịp tiếp chuyện trực tiếp với ông. Ông đưa tay về phía tôi.
‘Ông là ngài Champnell phải không?’
‘Đúng vậy.’
‘Tôi tin rằng mình chưa từng có vinh hạnh được gặp ông trước đây, ngài Champnell, nhưng với cha ông, Bá tước xứ Glenlivet, thì tôi có hân hạnh được quen biết.’
Tôi cúi chào. Ông nhìn tôi chằm chằm, như thể đang cố gắng đoán xem tôi là hạng người nào.
‘Ông còn trẻ quá, ngài Champnell.’
‘Tôi từng nghe nói rằng, một vị tiền bối lỗi lạc từng phạm phải “lỗi lầm” ấy đã khẳng định rằng tuổi trẻ không nhất thiết là một tội lỗi.’
‘Và ông đã chọn một nghề nghiệp lạ lùng—một nghề mà người ta hiếm khi trông chờ sự non trẻ.’
‘Bản thân ngài, ngài Lessingham, cũng đâu có già. Ở một chính khách, người ta thường mong đợi mái đầu đã điểm sương.—Tôi tin rằng mình đủ “lão luyện” để có thể giúp ích cho ngài.’
Ông mỉm cười.
‘Tôi nghĩ là có thể. Tôi đã nghe danh ông không chỉ một lần, ngài Champnell, và lần nào cũng là những lời khen ngợi. Chỉ mới hôm nọ, bạn tôi là ngài John Seymour đã kể rằng ông vừa giải quyết giúp ông ấy một công việc hết sức tế nhị bằng sự khéo léo và tài tình; ông ấy nhiệt thành khuyên tôi rằng nếu bao giờ rơi vào tình cảnh khó xử, hãy tìm đến ông. Và hiện tại, tôi đang lâm vào tình cảnh đó đây.’
Tôi lại cúi chào.
‘Một tình cảnh, tôi e là, thuộc loại chưa từng có tiền lệ. Tôi mặc định rằng bất cứ điều gì tôi nói với ông cũng đều như thể đang thú tội với cha cố vậy.’
‘Ngài có thể hoàn toàn yên tâm về điều đó.’
‘Tốt.—Vậy thì, để làm rõ vấn đề này, tôi phải bắt đầu bằng cách kể cho ông nghe một câu chuyện,—nếu tôi có thể làm phiền sự kiên nhẫn của ông đến mức đó. Tôi sẽ cố gắng không dài dòng hơn mức cần thiết.’
Tôi mời ông ngồi vào một chiếc ghế, đặt nó ở vị trí sao cho ánh sáng từ cửa sổ chiếu thẳng vào mặt ông. Với vẻ bình thản nhất có thể, như thể không hề hay biết về ý đồ của tôi, ông bưng chiếc ghế sang phía bên kia bàn làm việc, xoay ngược lại rồi mới ngồi xuống,—khiến giờ đây ánh sáng chiếu từ phía sau lưng ông và rọi thẳng vào mặt tôi. Vắt chéo chân, đan hai tay quanh đầu gối, ông ngồi lặng đi trong chốc lát, như thể đang cân nhắc điều gì đó trong đầu. Ông đưa mắt nhìn quanh căn phòng.
‘Tôi đoán là, ngài Champnell, đã có không ít những câu chuyện kỳ lạ được kể trong căn phòng này.’
‘Thực sự là có rất nhiều câu chuyện kỳ lạ. Tôi chưa bao giờ thấy kinh ngạc trước sự kỳ lạ cả. Đó là bầu không khí thường nhật của tôi.’
‘Vậy mà tôi sẵn sàng đánh cược rằng ông chưa bao giờ được nghe một câu chuyện nào lạ lùng như câu chuyện mà tôi sắp kể cho ông nghe đây. Thực sự thì chương đời mà tôi sắp mở ra cho ông xem đáng kinh ngạc đến mức, không ít lần tôi phải tự vấn bản thân, lắp ghép các sự kiện lại với nhau bằng sự chính xác tuyệt đối như toán học chỉ để tự trấn an rằng đó là sự thật hoàn toàn.’
Ông ngừng lời. Trong thái độ của ông phảng phất vẻ miễn cưỡng mà tôi thường thấy ở những người sắp sửa lôi những bộ xương trong tủ ra và phơi bày trước mắt tôi. Nhận xét tiếp theo của ông dường như cho thấy ông đã nhận ra những gì đang diễn ra trong tâm trí tôi.
‘Tình cảnh của tôi chẳng hề dễ chịu hơn chút nào bởi lẽ bản tính tôi vốn không thích chia sẻ. Tôi không đồng tình với tinh thần thời đại luôn khao khát được quảng bá cá nhân. Tôi cho rằng đời tư của ngay cả một người của công chúng cũng cần phải được bảo toàn nguyên vẹn. Tôi vô cùng căm ghét những kẻ tò mò cố ý dòm ngó vào những việc mà tôi nghĩ là chỉ liên quan đến riêng cá nhân mình. Vì vậy, ông phải chịu khó thông cảm cho tôi, ngài Champnell, nếu tôi tỏ ra gượng gạo khi tiết lộ cho ông những sự việc trong sự nghiệp mà tôi từng hy vọng sẽ mãi mãi bị khóa chặt trong ngăn bí mật của lòng mình, ít nhất là cho đến khi tôi nhắm mắt xuôi tay. Tôi chắc rằng ông sẽ tha thứ cho tôi nếu tôi thẳng thắn thừa nhận rằng, chỉ có chuỗi sự kiện không thể cưỡng lại được mới buộc tôi phải biến ông thành người tâm phúc.’
‘Kinh nghiệm cho tôi biết rằng, ngài Lessingham, không ai tìm đến tôi nếu họ không bị dồn vào đường cùng. Về phương diện đó, tôi thậm chí còn bị coi là tệ hơn cả một bác sĩ.’
Một nụ cười lạnh lẽo thoáng qua trên gương mặt ông—rõ ràng là ông còn coi tôi tệ hơn cả một bác sĩ. Chẳng bao lâu sau, ông bắt đầu kể cho tôi nghe một trong những câu chuyện đáng kinh ngạc nhất mà ngay cả tôi cũng từng được nghe. Khi ông kể tiếp, tôi hiểu được khao khát giữ kín bí mật của ông mạnh mẽ và tự nhiên đến nhường nào. Chỉ xét riêng về khía cạnh tin cậy, hẳn ông đã rất muốn giữ lấy bí mật cho riêng mình. Về phần mình, tôi hoàn toàn thừa nhận rằng, tôi hẳn đã coi câu chuyện đó là không tưởng nếu nó được kể bởi một kẻ vô danh tiểu tốt nào đó, thay vì chính Paul Lessingham.