Lợi ích quá lớn khiến Áo không muốn nhượng bộ Anh trong vấn đề Nam Mỹ, Pháp cũng không muốn thấy lợi ích của mình bị tổn hại.
Sau khi Peru và Bolivia quyết định tiếp tục chiến tranh, chính phủ Paris lập tức đồng ý.
Thời gian trôi đi, đế quốc Pháp ngày càng lớn mạnh, chủ nghĩa dân tộc trong nước cũng trỗi dậy mạnh mẽ.
Những người theo chủ nghĩa dân tộc đương nhiên không muốn khuất phục dưới trướng người Anh. Thêm vào đó là mối hận thù kéo dài hàng trăm năm cùng những xung đột lợi ích, người dân Pháp vô cùng bất mãn với phái thân Anh trong chính phủ.
Thời Napoléon III, nhờ chiến công thôn tính các vùng của Italy, mâu thuẫn còn có thể bị áp chế.
Nhưng đến thời Napoleon IV, tình hình đã thay đổi. Vừa mới lên ngôi, ông đã phải đối mặt với cuộc đại chiến trong chính phủ, phái thân Anh chiếm vị trí chủ đạo bị các phe khác vây công.
Các chính khách rất thực tế, việc chọn thân Anh chỉ là vì lợi ích, nay không còn cần thiết, thậm chí trở thành gánh nặng, phiền toái. Việc thay đổi lập trường chính trị là điều tất yếu.
Không chỉ với người Anh, chính sách đối ngoại của chính phủ Paris những năm gần đây cứng rắn hơn nhiều so với thời Napoléon III.
Trong thời đại cá lớn nuốt cá bé này, sự cứng rắn trong ngoại giao được xây dựng trên nền tảng sức mạnh hùng hậu.
Không thể phủ nhận, thực lực của Pháp mấy chục năm gần đây tăng trưởng rất nhanh, đi kèm với đó là sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc. Đặc biệt sau khi thôn tính các vùng của Italy, làn sóng bành trướng chủ nghĩa bên trong nước Pháp cũng trở nên mạnh mẽ hơn.
Thời Napoléon III còn tại vị, tư bản bị kiềm chế, các tập đoàn lợi ích còn biết thu liễm. Sau khi Napoleon IV kế vị, chính phủ lâm vào nội đấu, việc kiềm chế tư bản bị chậm lại.
Như người ta thường nói "Vắng chủ nhà, gà vọc niêu". Sau vài năm tự do, các nhà tư bản dần bị lợi ích che mờ mắt, đơn phương cho rằng quân Pháp là mạnh nhất thế giới.
Có thực lực cường đại như vậy, đương nhiên phải giành lấy những lợi ích tương xứng. Có lẽ do những bóng ma từ các cuộc chiến tranh phản Pháp, lo sợ bị bao vây nếu gây ra sự phẫn nộ của nhiều nước, nên bây giờ họ vẫn chỉ dừng lại ở giai đoạn thăm dò ngoại giao.
Ba cường quốc đều có ý riêng, việc điều đình tự nhiên trở thành "hoa trong gương, trăng trong nước".
Từ "Chiến tranh phân chim" biến thành cuộc đánh cược của ba nước Anh, Pháp, Áo, chiến tranh không chỉ còn là tranh giành lãnh thổ và lợi ích của ba nước Nam Mỹ.
...
Luân Đôn
Ngoại trưởng Edward chậm rãi đặt ly cà phê xuống, nói: "Hai đồng minh của chúng ta lại không an phận rồi. Xem ra chiến tranh Nga-Phổ vẫn chưa đủ sức gây áp lực cho họ, họ vẫn còn tinh lực để giở trò ở Nam Mỹ."
"Đây là kết quả tất yếu thôi. Hai mươi năm gần đây, thực lực của Pháp và Áo tăng trưởng nhanh chóng, dã tâm cũng theo đó mà nảy sinh.
Chỉ cần Pháp và Áo không trực tiếp đối đầu, cục diện châu Âu sẽ không mất kiểm soát. Với bài học từ chiến tranh Nga-Phổ, những người ra quyết định của Pháp và Áo dù có dã tâm lớn đến đâu, cũng phải suy nghĩ kỹ trước khi hành động." Bộ trưởng Tài chính Garfield cười nói.
Rõ ràng, những biến cố xảy ra ở Nam Mỹ vẫn chưa đủ để chính phủ Luân Đôn tỏ ra xúc động.
Là đối thủ cạnh tranh, việc giở trò lẫn nhau là chuyện bình thường. Nếu liên tục mấy năm mà không có động tĩnh gì, thì mới có vấn đề.
Người Anh không lo lắng Pháp và Áo kiếm chuyện ở hải ngoại, với thực lực của Hải quân Hoàng gia đủ để dẹp yên mọi sóng gió. Chỉ cần thế cân bằng ở châu Âu không bị phá vỡ, Anh sẽ không gặp nguy hiểm.
Chiến tranh Nga-Phổ khốc liệt chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến các quyết sách chiến lược của các nước châu Âu. Không ai muốn tiến hành một cuộc chiến lưỡng bại câu thương, để cho kẻ thứ ba ngồi xem hưởng lợi.
Hiện tại, mâu thuẫn chủ yếu nhất ở lục địa châu Âu là mâu thuẫn Nga-Phổ. Mâu thuẫn giữa Anh, Pháp, Áo tuy nhiều, nhưng chưa đến mức bùng nổ chiến tranh.
Nếu không có chiến tranh để xáo bài lại, thế cân bằng ở lục địa châu Âu sẽ không bị phá vỡ, chính phủ Luân Đôn có thể ngồi ung dung chờ thời.
Quyền bá chủ thế giới của Anh có được là nhờ sau các cuộc chiến tranh phản Pháp, hệ thống Vienna do Metternich chủ trì đã tạo ra sự cân bằng ở lục địa châu Âu trong ba mươi năm, giúp người Anh có đủ sức lực để xây dựng đế chế thế giới.
Thủ tướng Benjamin: "Nếu Pháp và Áo muốn chơi, vậy chúng ta sẽ chơi tới cùng. Vừa hay lợi dụng cơ hội này, để họ tỉnh táo lại, khỏi tiếp tục làm ra những chuyện ngu xuẩn."
Không có uy hiếp về mặt an ninh chiến lược, không có nghĩa là chính phủ Luân Đôn sẽ bỏ mặc tình hình như vậy xảy ra. Những trò mờ ám của Pháp và Áo vẫn gây tổn hại đến lợi ích của Anh.
Đấu tranh quốc tế luôn là chuyện qua lại, đâm sau lưng nhau là điều tất yếu, người Anh có kinh nghiệm phong phú nhất trong chuyện này.
Các quốc gia Nam Mỹ tuy đã độc lập, nhưng do thực lực bản thân còn yếu, vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi ảnh hưởng của châu Âu.
Trong bối cảnh thế giới đã bị chia cắt hết, các quốc gia Nam Mỹ nhỏ yếu cũng trở thành đối tượng tranh giành của ba nước Anh, Pháp, Áo.
Không thể trực tiếp thiết lập chế độ thuộc địa, thì biến Nam Mỹ thành thuộc địa kinh tế cũng là một lựa chọn tốt.
Chiến tranh Nam Mỹ, ngoài tranh giành lợi ích giữa Chile, Bolivia và Peru, còn là một canh bạc để ba nước Anh, Pháp, Áo đưa những xúc tu của mình vào Nam Mỹ.
Trong phương diện này, Pháp và Áo đều bị tụt lại phía sau. Đế quốc thuộc địa của Áo khởi đầu quá muộn, Pháp thì bị ảnh hưởng bởi các cuộc chiến tranh phản Pháp, bỏ lỡ thời cơ tốt nhất để bành trướng thế lực.
Nếu không có chiến tranh Nam Mỹ, người Anh không ủng hộ Chile, có lẽ Peru và Bolivia đã không ngả về phía Pháp và Áo.
...
Cung điện Vienna, tin tức người Anh ra tay đã truyền đến tay Franz.
Trước chuyện như vậy, Franz không hề cảm thấy bất ngờ. Điều khiến ông giật mình là phản ứng của người Anh quá quyết liệt, có ý định gạt Pháp và Áo ra khỏi Nam Mỹ.
Ngày 11 tháng 2 năm 1880, Argentina, Paraguay, Brazil, Ecuador bốn nước lấy lý do duy trì hòa bình thế giới, tuyên bố áp dụng lệnh cấm vận vật liệu đối với ba nước Chile, Bolivia, Peru.
Nhìn như đồng thời cấm vận vật liệu đối với ba nước, trên thực tế chỉ có Peru và Bolivia bị cấm vận. Còn Chile, việc vận chuyển trên biển dễ dàng hơn nhiều so với trên đất liền.
Sau khi gặp phải lệnh cấm vận của bốn nước, liên minh Peru-Bolivia chỉ còn lại nước Cộng hòa Colombia là "mạch sống" cuối cùng.
Nhưng "mạch sống" này cũng tràn ngập nguy cơ, có thể đứt lìa bất cứ lúc nào.
Thời gian gần đây, Colombia thường xuyên tiếp xúc với người Anh. Nếu không phải Pháp và Áo có sức ảnh hưởng khá lớn ở Colombia, vì kiêng kỵ phản ứng của hai nước, có lẽ chính phủ Colombia đã sớm gia nhập liên minh cấm vận.
Nguyên nhân dẫn đến lệnh cấm vận của bốn nước đến từ nhiều phía, ngoài ảnh hưởng từ người Anh, còn có nguyên nhân lớn hơn là vì lợi ích.
Điều này cần phải truy ngược về thời kỳ chiến tranh giành độc lập, vì phản kháng ách thống trị của thực dân Tây Ban Nha, mọi người đã thành lập liên minh, liên hiệp hành động.
"Cùng hoạn nạn thì dễ, cùng hưởng phú quý thì khó". Sau khi đuổi được người Tây Ban Nha và chia chiến lợi phẩm, ai cũng cảm thấy mình đóng góp nhiều nhất, nên được lấy phần lớn nhất.
Trước lợi ích, những đồng minh năm xưa biến thành kẻ thù ngày nay. Những xung đột này đã chôn vùi mầm mống cho cuộc hỗn chiến Nam Mỹ sau này.
"Chiến tranh phân chim" chỉ là một trong số đó, bao gồm cả chiến tranh Paraguay trước đó, đều là một phần trong đó.
Nguyên nhân, hậu quả, đúng sai thế nào, Franz không còn hứng thú làm rõ. Trong thời đại cá lớn nuốt cá bé này, người thắng sẽ không bị chỉ trích.
Franz hỏi: "Theo tình hình hiện tại, khả năng Colombia ngả về phía Chile là bao nhiêu?"
Sau một hồi suy tư, Ngoại trưởng Wesenberg trả lời: "Nếu chúng ta và người Pháp không ra tay can thiệp, việc Colombia gia nhập liên minh cấm vận gần như là một trăm phần trăm."
Câu trả lời này khiến Franz nhướng mày, rõ ràng ông đã đánh giá thấp sức ảnh hưởng của người Anh ở Nam Mỹ, tưởng rằng chỉ cần Pháp và Áo cùng ra sức, các quốc gia Nam Mỹ sẽ chỉ thờ ơ lạnh nhạt.
Do dự một lát, Franz chậm rãi nói: "Thử thăm dò thái độ của người Pháp xem sao. Chỉ dựa vào lực lượng của chúng ta, ở khu vực Nam Mỹ căn bản không có cách nào chống lại người Anh."
Dù không muốn thừa nhận, nhưng thực tế là tàn khốc như vậy. Người Anh đã kinh doanh ở khu vực Nam Mỹ nhiều năm, sức ảnh hưởng tiềm tàng không phải Áo có thể so sánh được.
Nếu không có các thuộc địa Trung Mỹ của Áo, ngay cả chính phủ Colombia, Vienna cũng không gây ảnh hưởng tới được. Nói thẳng ra, thời đại hải quyền quyết định sức ảnh hưởng quốc tế chủ yếu là hải quân.
Hải quân Áo tuy không ít, nhưng số lượng thuộc địa cũng không ít, muốn giăng lưới ở khắp nơi trên thế giới là điều không thể.
"Vâng, bệ hạ!" Wesenberg đáp lời.
...
Pháp và Áo gia tài giàu có, dù có rút lui khỏi Nam Mỹ bây giờ, cũng không tổn hại đến nguyên khí, tùy thời đều có thể quay trở lại.
Peru và Bolivia thì thảm hơn, họ đều là nước nông nghiệp, một khi mất đi nguồn cung cấp vật liệu từ bên ngoài, việc tiếp tục cuộc chiến tranh này sẽ rất khó khăn.
Nước nhỏ không giống nước lớn, không có cơ hội làm lại. Chỉ cần thua một cuộc chiến tranh, là thua mất tất cả.
Trong khi chính phủ Vienna đưa ra phản ứng, chính phủ mới của Peru và Bolivia vừa mới lên nắm quyền, đã bất chấp việc thanh toán những kẻ thất bại, vội vàng lựa chọn các hành động ngoại giao.
Một cuộc đại chiến ngoại giao quyết định cục diện Nam Mỹ, vì vậy mà kéo màn.
