Người ta vẫn lưu truyền câu chuyện cũ của người Cheyenne[1] về chiếc thủ cấp lăn tròn. Chúng tôi được kể rằng, có một gia đình bao gồm vợ chồng, con gái và con trai đã chuyển trại của họ đến gần một dòng sông. Vào buổi sáng, khi người chồng nhảy múa, anh ta sẽ chải tóc và nhuộm đỏ khuôn mặt cho vợ, sau đó đi săn. Nhưng khi anh ta trở lại, khuôn mặt cô vợ lại rất sạch sẽ. Chuyện này đã xảy ra một vài lần trước khi anh quyết định theo dõi xem cô đã làm gì khi anh đi vắng. Anh nhìn thấy cô trong hồ nước, với một con thuỷ quái, một loại rắn, quấn lấy cô trong vòng tay. Người đàn ông đã cắt đôi con quái vật và giết chết vợ mình. Ông mang chỗ thịt về nhà cho con trai và con gái ăn. Chúng nhận thấy nó có mùi vị khác thường. Bé trai vẫn đang tuổi bú mẹ, nói rằng, mẹ có mùi giống hệt như thế này. Bé gái nói với cậu rằng đó chỉ là thịt nai thôi. Trong khi họ ăn, một cái đầu lăn tới. Họ bỏ chạy và cái đầu lăn theo. Bé gái nhớ ra nơi mình hay chơi đùa có những cái gai thật dày, em chạy tới đó và thì thầm để những cái gai sống dậy, kết thành một bức tường. Nhưng cái đầu xô đổ bức tường, tiếp tục lăn tới. Sau đó, em nhớ đến nơi có những tảng đá được chất đống cao ngất ngưởng. Những tảng đá xuất hiện khi nghe em gọi tên, nhưng chúng cũng không ngăn được cái đầu. Vì vậy em vẽ một ranh giới trên mặt đất, tạo ra vực sâu để cái đầu không thể vượt qua. Nhưng cơn mưa lớn kéo dài, vực thẳm ngập trong nước. Cái đầu băng qua mặt nước, khi nó đến được phía bên kia, nó quay lại và uống hết chỗ nước trong đó. Cái đầu lăn tròn như say rượu. Nó muốn nhiều hơn. Bất cứ thứ gì. Tất cả mọi thứ. Và nó cứ thế tiếp tục lăn.

Một điều ta nên ghi nhớ, thực sự là không có ai từng lăn những cái đầu xuống bậc thang trong ngôi đền linh thiêng. Mel Gibson[2] đã bịa ra chuyện đó. Nhưng trong tâm trí chúng ta, những người đã nghe câu chuyện, hình ảnh một cái đầu lăn xuống bậc thang đền thờ giống hệt như thế giới của người thổ dân vào những năm 1500 ở Mexico. Người Mexico trước khi họ là người Mexico, trước khi người Tây Ban Nha đến.

Chúng tôi đã bị định nghĩa bởi những chủng tộc khác và tiếp tục mang tiếng dù thật dễ dàng để tìm kiếm trên internet về thực tế lịch sử và tình trạng hiện tại của người bản địa. Chúng tôi mang bóng người Indian buồn bã, bị đánh bại, với những cái đầu lăn xuống cầu thang đền thờ, chúng tôi có Kevin Costner[3] người hùng giải cứu; John Wayne[4] kẻ sát nhân súng lục, hay một anh chàng người Ý tên là Iron Eyes Cody đóng vai thổ dân trong các bộ phim. Chúng tôi mang tiếng sầu bi, đầy nước mắt trong các quảng cáo (vẫn lại là Iron Eyes Cody), hay điên cuồng, chìm đắm, trong tiểu thuyết Bay trên tổ chim cúc cu[5]. Chúng tôi có các biểu tượng và linh vật. Những hình ảnh được sao chép và biến tấu của một người thổ dân trong sách giáo khoa. Tất cả mọi con đường từ Bắc Canada, đỉnh Alaska, xuống tận đáy Nam Mỹ, người Indian đã bị xóa sổ, chỉ còn lại hình ảnh những chiếc lông vũ. Đầu của chúng tôi in trên cờ, áo và tiền xu. Tất nhiên, trên những đồng penny[6], tiền xu Indian, rồi sau đó là tiền kẽm, họ đã in lên đó trước cả khi chúng tôi có quyền công dân - cũng như sự thật về những gì đã xảy ra trong lịch sử trên toàn thế giới, cũng như những giọt máu đã rơi vì những cuộc thanh trừng, giờ không còn giá trị.

❀ ❀ ❀

[1] Một bộ tộc thổ dân Bắc Mỹ.

[2] Mel Gibson: Diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất phim, nhà biên kịch nổi tiếng người Mỹ, sinh năm 1956. Ông có nhiều tác phẩm điện ảnh nổi tiếng. Đặc biệt là bộ phim điện ảnh dài 138 phút có tên Apocalypto (Đế chế Maya, 2006), nói về cuộc chiến của người thổ dân Jaguar Paw tộc Mesoamerica (cư trú vùng Trung Mỹ - nay là Mexico) trước những kẻ săn người...

[3] Kevin Costner: Nam diễn viên người Mỹ nổi tiếng với những bộ phim viễn tây như Open range (2003), Wyatt Earp (1994)... - ND.

[4] John Wayne: Nam đạo diễn, diễn viên người Mỹ nối tiếng với một loạt phim viễn tây - ND.

[5] Bay trên tổ chim cúc cu: Tựa gốc "One Flew Over the Cuckoo's Nest" đã được dịch và phát hành ở Việt Nam - ND.

[6] Penny: Đơn vị tiền Mỹ nhỏ nhất - ND.