Năm 53 TCN, ở tuổi 53

Dẫu tôi lấy làm tiếc vì anh đã ngờ rằng tôi sao nhãng, nhưng việc tôi bị trách cứ là thiếu chu đáo lại không làm tôi khó chịu bằng niềm vui khi biết anh trông ngóng thư tôi; nhất là trong điều mà anh buộc tội thì tôi hoàn toàn vô tội, còn việc anh thổ lộ nỗi ngóng trông thư từ đã bày tỏ một tình cảm dành cho tôi mà quả thực tôi vẫn hằng đinh ninh, nhưng dẫu vậy, vẫn vô cùng êm dịu và thỏa lòng tôi. Thực tế là tôi chưa từng để lỡ một người nào có thể đến chỗ anh — miễn là tôi tưởng người ấy có khả năng tới nơi — mà lại không gửi gắm thư từ. Chứ trước nay nào có ai viết thư bền bỉ và siêng năng như tôi đâu? Thế mà từ anh, tôi chỉ nhận được hai, hoặc nhiều lắm là ba bức thư — và lại vô cùng ngắn ngủi. Vì thế, nếu anh là một vị thẩm phán khắt khe với tôi, tôi sẽ kết tội anh chính bởi ngần ấy lý do. Nhưng nếu anh không muốn tôi làm thế, anh sẽ phải rộng lượng với tôi.

Thế nhưng, thôi bàn chuyện thư từ; bởi tôi không hề e ngại việc không thể làm anh thỏa mãn với những bức thư của mình, nhất là khi anh tỏ ra thấu hiểu đúng mức sự nhiệt thành của tôi trong khoản này. Một mặt, tôi đau buồn vì anh đã vắng bóng lâu nay bên chúng tôi, bởi tôi đã mất đi diễm phúc được gắn bó thân thiết tuyệt vời; nhưng mặt khác, tôi lại mừng cho anh, bởi khi thực hiện sứ mệnh nơi xứ người này, anh đã đạt được mọi hoài bão với tiếng thơm vô bờ bến, và bởi trong mọi việc anh mưu tính, vận may vẫn luôn đáp ứng những nguyện vọng của tôi. Có một lời dặn dò, vô cùng ngắn ngủi thôi, mà tình cảm sâu nặng khôn tả của tôi dành cho anh buộc tôi phải ngỏ lời. Người ta đặt ra những kỳ vọng quá đỗi cao cả vào ý chí của anh, hay nên gọi là tài năng của anh nhỉ? Đến mức tôi không thể kìm lòng mà phải khẩn khoản nài xin anh hãy trở về với chúng ta bằng một phẩm giá đã được tôi luyện vẹn toàn, đủ sức gánh vác và gìn giữ những kỳ vọng mà anh đã khơi gợi lên. Và vì chẳng trí nhớ nào có thể phai mờ ký ức của tôi về những ân huệ anh dành cho tôi, tôi cầu xin anh chớ quên rằng, bất kỳ sự gia tăng nào về tài sản hay địa vị có đến với anh đi nữa, anh sẽ chẳng thể nào đạt được nếu thuở niên thiếu anh đã không vâng theo những lời khuyên nhủ trung thực và đượm tình mẫu tử (hoặc tình thâm) nhất của tôi. Thế nên, bổn phận của anh sẽ là bày tỏ với tôi một tình cảm thắm thiết dường ấy, để tuổi già của tôi — nay đang buổi hoàng hôn — có thể tìm thấy chốn bình yên trong sự tận tụy và tuổi trẻ của anh.