Ngày xửa ngày xưa, ở Colchester có một vị vua trị vì vô cùng dũng mãnh, cường tráng, thông thái và nổi tiếng là minh quân.
Nhưng giữa lúc hoàng kim, hoàng hậu hiền đức của nhà vua qua đời, để lại cho ông một người con gái vừa tròn tuổi cập kê; nàng công chúa ấy nổi danh gần xa bởi dung mạo tuyệt trần, lòng nhân hậu và nét duyên dáng. Bấy giờ, những chuyện lạ lùng vẫn thường xảy ra, và nhà vua Colchester, nghe đồn về một phu nhân sở hữu khối tài sản kếch xù, bèn có ý định cưới bà ta làm vợ, dẫu bà ta đã già, xấu xí, mũi khoằm, tính khí cay nghiệt; và dẫu cho bà ta lại có một cô con gái xấu xí y hệt mình. Chẳng ai hiểu nổi vì sao, nhưng chỉ vài tuần sau khi người vợ hiền qua đời, nhà vua đã rước người cô dâu gớm ghiếc ấy về triều, tổ chức lễ cưới với biết bao yến tiệc và nghi thức linh đình. Việc đầu tiên mụ làm chính là tiêm nhiễm vào đầu nhà vua những lời độc địa chống lại chính con gái ruột của ngọc thể — một nàng công chúa xinh đẹp, nhân từ và thùy mị, khiến cho mụ hoàng hậu ác độc cùng đứa con gái xấu xí của mụ sinh lòng ghen ghét tột cùng.
Đến khi nàng công chúa trẻ tuổi nhận ra rằng ngay cả phụ vương cũng đã quay lưng với mình, nàng cảm thấy chán ngán cảnh chốn hoàng cung và khao khát được rời xa nơi ấy; thế là, một hôm, nhân lúc tình cờ gặp vua cha ở khu vườn vắng, nàng quỳ sụp xuống, nài nỉ xin ông giúp đỡ và cho phép mình bôn ba ra ngoài thế gian để tự tìm vận mệnh. Nhà vua chấp thuận, liền bảo người vợ mới hãy chuẩn bị tư trang tươm tất cho chuyến đi của con gái. Nhưng người mẹ kế ghen tị chỉ bố thí cho nàng một chiếc túi vải thô đựng bánh mì đen, phô mai cứng và một chai bia nhạt.
Dẫu đây chỉ là một của hồi môn nghèo nàn đến tội nghiệp dành cho cành vàng lá ngọc, nàng công chúa vẫn quá kiêu hãnh để cất lời phàn nàn; nàng đón lấy, gửi lời tạ ơn rồi bước chân lên đường, băng qua những khu rừng thẳm, dọc theo sông hồ, vượt qua bao núi cao thung lũng.
Cuối cùng, nàng đến trước một cái hang mà ngay cửa miệng, trên một tảng đá, có một ông cụ già nua với bộ râu tóc bạc phơ đang ngồi đó.
"Chào buổi sáng, thưa tiểu thư xinh đẹp," cụ cất tiếng hỏi; "cô đi đâu mà vội vã thế?"
"Thưa cụ," nàng đáp, "con đi tìm vận may của đời mình."
"Thế tiểu thư mang theo những gì trong túi và chai làm của hồi môn vậy?" cụ lại hỏi.
"Chỉ có bánh mì, phô mai và chút bia nhạt thôi ạ, thưa cụ," nàng mỉm cười đáp. "Cụ có muốn dùng chút gì cùng con không?"
"Ta xin sẵn lòng," cụ nói, và khi nàng lấy thức ăn ra, cụ ăn gần hết sạch. Thế nhưng một lần nữa, nàng chẳng hề phàn nàn câu nào, ngược lại còn chu đáo mời cụ cứ ăn cho thoải mái, không phải ngại ngùng gì.
Đến khi dùng xong, cụ cảm ơn nàng rối rít rồi bảo rằng:
"Vì sắc đẹp, lòng nhân hậu và sự duyên dáng của con, hãy cầm lấy cây gậy này. Trước mặt con có một hàng rào gai rậm rạp tưởng chừng không thể vượt qua. Nhưng hãy đập vào nó ba lần bằng cây gậy này, mỗi lần hãy đọc: 'Làm ơn mở lối cho tôi, thưa hàng rào,' nó sẽ tự động rẽ ra tạo thành một con đường cho con đi. Rồi khi con đến bên một cái giếng nước, hãy ngồi xuống miệng giếng; đừng ngạc nhiên trước bất cứ điều gì con thấy, và bất cứ việc gì người ta nhờ con làm, hãy cứ làm theo!"
Nói đoạn, ông lão bước vào trong hang, còn nàng tiếp tục hành trình của mình. Đi một lúc, nàng tới trước một hàng rào gai cao và rậm rạp; nhưng khi nàng đập ba nhát gậy vào đó và cất tiếng gọi: "Làm ơn mở lối cho tôi, thưa hàng rào," nó liền tách ra tạo thành một lối đi rộng thênh thang. Cứ thế, nàng tiến đến cái giếng nọ, ngồi phắt xuống bờ giếng, và nàng vừa ngồi xuống thì một chiếc đầu bằng vàng óng không có thân mình bỗng trồi lên khỏi mặt nước, vừa ngoi lên vừa cất tiếng hát:
"Hãy tắm gội, chải cho ta, phơi lên thảm cỏ la đà
Nhìn người qua lại thiết tha dịu hiền."
"Vâng, chắc chắn rồi," nàng đáp, rút chiếc lược bạc ra. Sau đó, đặt cái đầu lên lòng mình, nàng bắt đầu chải mái tóc vàng óng ả. Chải xong, nàng nâng nhẹ chiếc đầu vàng lên, đặt nó nằm gọn gàng trên thảm hoa anh thảo cho khô ráo. Nàng vừa làm xong thì lại một chiếc đầu vàng khác ngoi lên, vừa cất tiếng hát:
"Hãy tắm gội, chải cho ta, phơi lên thảm cỏ la đà
Nhìn người qua lại thiết tha dịu hiền."
"Được chứ," nàng đáp, và sau khi chải mượt mái tóc vàng, nàng lại dịu dàng đặt chiếc đầu lên thảm hoa anh thảo bên cạnh chiếc đầu thứ nhất.
Rồi chiếc đầu thứ ba từ dưới giếng nhô lên, và nó cũng cất lên khúc ca ấy:
"Hãy tắm gội, chải cho ta, phơi lên thảm cỏ la đà
Nhìn người qua lại thiết tha dịu hiền."
"Ta xin sẵn lòng," nàng nhã nhặn đáp, rồi ôm chiếc đầu vào lòng, dùng lược bạc chải mái tóc vàng của nó, để rồi giờ đây cả ba chiếc đầu bằng vàng nằm thành một hàng ngay ngắn trên thảm hoa anh thảo. Nàng ngồi xuống nghỉ ngơi và ngắm nhìn chúng, trông chúng mới kỳ lạ và đáng yêu làm sao; trong lúc nghỉ chân, nàng vui vẻ ăn uống phần thức ăn đạm bạc gồm bánh mì đen, phô mai cứng và chút bia nhạt mà ông lão đã để lại cho mình; bởi dẫu là con gái nhà vua, nàng vẫn quá tự trọng để thốt lên lời than vãn.
Lúc bấy giờ, chiếc đầu thứ nhất lên tiếng. "Này các anh em, chúng ta sẽ ban phước lành gì cho nàng tiểu thư đã đối xử nhã nhặn với chúng ta đây? Ta ban cho nàng một vẻ đẹp tuyệt trần làm say đắm bất cứ ai nàng gặp gỡ."
"Còn ta," chiếc đầu thứ hai nói, "ta ban cho nàng giọng hát ngọt ngào vượt xa cả chim sơn ca."
"Và ta," chiếc đầu thứ ba tiếp lời, "ta ban cho nàng vận mệnh may mắn để được kết hôn với vị vua vĩ đại nhất."
"Xin chân thành cảm ơn các vị," nàng nói; "nhưng các vị không nghĩ là tôi nên đặt các vị trở lại dưới giếng trước khi tôi đi tiếp sao? Hãy nhớ các vị bằng vàng đấy, nhỡ người qua lại nhìn thấy lại lấy cắp mất."
Chúng đồng ý; thế là nàng thả chúng trở lại xuống nước. Và sau khi chúng cất lời cảm ơn tấm lòng chu đáo của nàng rồi chào tạm biệt, nàng tiếp tục bước chân lên đường.
Nàng đi chưa được bao xa thì đến một khu rừng, nơi nhà vua của xứ sở ấy đang đi săn cùng các bậc quý tộc, và khi đoàn tùy tùng rộn rã kéo qua trảng cỏ, nàng lùi lại phía sau để tránh mặt; nhưng nhà vua đã nhìn thấy nàng, ngài liền dừng ngựa lại, ngẩn ngơ trước nhan sắc tuyệt trần.
"Hỡi thiếu nữ xinh đẹp," ngài cất tiếng hỏi, "nàng là ai, và vì sao lại một thân một mình đi qua chốn rừng thiêng này?"
"Thiếp là con gái của quốc vương Colchester, và thiếp đang trên đường đi tìm vận may," nàng đáp, và giọng nói của nàng còn ngọt ngào hơn cả tiếng chim sơn ca.
Nghe vậy, nhà vua liền lao xuống khỏi lưng ngựa, bị xiêu lòng đến mức ngài cảm thấy chẳng thể sống thiếu nàng được nữa, ngài quỳ sụp xuống van xin nài nỉ nàng hãy nhận lời kết hôn ngay lập tức.
Và ngài nài nỉ khẩn khoản đến nỗi cuối cùng nàng cũng gật đầu đồng ý. Thế là, với tất cả sự trân trọng, ngài đỡ nàng ngồi lên lưng ngựa phía sau mình, ra lệnh cho đoàn săn quay về hoàng cung, nơi lễ cưới diễn ra với tất cả sự xa hoa và yến tiệc tưng bừng nhất. Sau đó, ngài cho xa giá hoàng gia lăn bánh, cùng người vợ trẻ trở về Colchester thăm vua cha; và bạn có thể tưởng tượng được sự kinh ngạc cùng niềm vui sướng khôn tả của người dân Colchester khi thấy vị công chúa nhân hậu, xinh đẹp và đáng yêu của họ — sau một thời gian ngắn rời xa — nay trở về trên chiếc xe hoa dát vàng lấp lánh, trong tư cách là hoàng hậu của vị vua quyền uy nhất thế gian. Chuông đổ vang dội, cờ xí tung bay, trống chiêng khua rộn rã, muôn dân hò reo mừng rỡ, ngập tràn hạnh phúc, ngoại trừ mụ hoàng hậu ác độc và đứa con gái xấu xí của mụ, những kẻ đang tức tối muốn nổ tung vì ghen tị và căm hờn; bởi bạn thấy đấy, người thiếu nữ từng bị khinh miệt giờ đây đã đứng trên cả hai mẹ con mụ, và luôn đi trước họ trong mọi nghi lễ triều đình.
Thế rồi, sau khi chuyến thăm kết thúc, nhà vua trẻ cùng hoàng hậu trở về vương quốc của mình để chung sống hạnh phúc đến cuối đời, nàng công chúa xấu xí mang bản tính cay nghiệt liền quay sang nói với mẹ mình — mụ hoàng hậu độc ác:
"Con cũng sẽ ra đi để tìm vận may cho bản thân. Nếu cái đứa con gái rách rưới với mấy điệu bộ điệu đà ấy mà vớ báu vật lớn nhường đó, thì con đây có lẽ còn vớ được nhiều hơn thế nữa!"
Mụ mẹ đồng ý, liền sắm sửa cho con gái những xiêm y lụa là, áo lông thú quý giá, chuẩn bị sẵn cho nó đường, hạnh nhân cùng đủ loại bánh kẹo ngọt ngào, bên cạnh một vò rượu vang Malaga thượng hạng. Quả là một của hồi môn xứng tầm hoàng gia.
Mang theo ngần ấy thứ, ả ta lên đường, đi theo đúng con đường mà người chị cùng cha khác mẹ đã đi. Chẳng mấy chốc ả cũng gặp được ông cụ râu tóc bạc phơ đang ngồi trên tảng đá bên miệng hang.
"Chào buổi sáng," cụ cất tiếng. "Đi đâu mà vội vã thế?"
"Việc đó can gì đến ông, lão già kia?" ả ta xấc xược đáp.
"Thế tiểu thư mang gì trong túi và chai làm của hồi môn vậy?" cụ điềm tĩnh hỏi.
"Toàn những thứ ngon lành mà ông đừng có mà mơ bén mảng tới," ả ta xấc láo trả lời.
"Cô không thể rộng lượng bố thí cho một lão già tội nghiệp chút gì sao?" cụ nói.
Ả ta liền cười khẩy. "Một miếng cũng không, một ngụm cũng đừng hòng, kẻo chúng làm ông nghẹn cổ chết tươi; dẫu vậy thì với tôi cũng chẳng có gì to tát," ả vừa đáp vừa hất hàm kiêu kỳ.
"Thế thì xui xẻo hãy đi theo cô," ông lão lầm bầm đứng dậy rồi bước thẳng vào trong hang.
Ả ta cứ thế nghênh ngang bước đi, và một lát sau thì tới bức hàng rào gai rậm rạp; nhận ra cái mà ả tưởng là một khoảng trống, ả liền lách mình định chui qua; nhưng vừa lọtỏm vào giữa bụi rào thì đám gai nhọn lập tức khép chặt lại vây lấy ả, khiến ả bị cào cấu trầy xước khắp người tả tơi trước khi thoát ra được. Trong bộ dạng đầm đìa máu me, ả tiến đến bờ giếng, thấy nước bèn ngồi phắt xuống định bụng rửa ráy cho sạch sẽ. Nhưng vừa nhúng tay xuống nước, một chiếc đầu vàng trồi lên vừa cất tiếng hát:
"Hãy tắm gội, chải cho ta, phơi lên thảm cỏ la đà
Nhìn người qua lại thiết tha dịu hiền."
"Câu chuyện hay ho thật đấy," ả ta bĩu môi. "Bà đây còn phải lo rửa ráy cho mình." Nói đoạn, ả vung chai phang thẳng một cú trời giáng vào chiếc đầu khiến nó thụt tỏm xuống đáy nước. Nhưng rồi chiếc đầu lại ngoi lên, và một chiếc đầu thứ hai cũng xuất hiện, vừa trồi lên vừa hát:
"Hãy tắm gội, chải cho ta, phơi lên thảm cỏ la đà
Nhìn người qua lại thiết tha dịu hiền."
"Còn lâu nhé," ả ta mỉa mai. "Bà đây đang bận rửa mặt rửa tay rồi còn ăn trưa nữa." Thế là ả lại dùng chai tẩn cho chiếc đầu thứ hai một trận nhừ tử tàn nhẫn, khiến cả hai cái đầu đều ngụp lặn sâu xuống nước.
Nhưng khi chúng ngoi lên lại trong bộ dạng nhếch nhác, ướt sũng nước, chiếc đầu thứ ba cũng xuất hiện, vừa ngoi lên vừa cất tiếng hát:
"Hãy tắm gội, chải cho ta, phơi lên thảm cỏ la đà
Nhìn người qua lại thiết tha dịu hiền."

Lúc này thì nàng công chúa xấu xí đã rửa ráy xong xuôi, đang ngồi phệt trên thảm hoa anh thảo, miệng nhét đầy đường với hạnh nhân.
"Khôn hồn thì bớt lời đi," ả vừa lầm bầm vừa cố nói trong lúc miệng đầy đồ ăn. "Ta chẳng phải là mụ thợ giặt hay thợ cắt tóc gì hết. Nhận lấy trận này vì công tắm gội chải chuốt của tụi bay đi."
Nói xong, sau khi đã nốc cạn chai rượu Malaga, ả vung tay ném thẳng cái vỏ chai không vào đầu ba cái đầu vàng.
Nhưng lần này chúng không chịu lặn xuống nữa. Chúng nhìn nhau rồi cất tiếng: "Chúng ta sẽ giáng cho ả con hỗn xược vô lễ này hình phạt gì đây?" Rồi chiếc đầu thứ nhất phán:
"Ta ban cho cái mặt đã xấu xí của ả ta sẽ mọc thêm chi chít những nốt ghẻ lở gớm ghiếc."
Và chiếc đầu thứ hai nói:
"Ta ban cho giọng nói của ả lúc nào cũng khàn đục như quạ kêu và phát âm ngọng nghịu hệt như đang ngậm cả cục đầy trong miệng."
Rồi chiếc đầu thứ ba tiếp lời:
"Và ta ban cho ả cái phước được vớ lấy một gã thợ giày làm chồng."
Lúc bấy giờ ba chiếc đầu mới chìm hẳn xuống giếng và biến mất, còn nàng công chúa xấu xí lại tiếp tục bước đi. Nhưng ôi chao! Khi ả đặt chân đến một thị trấn nọ, lũ trẻ trông thấy bộ mặt ghẻ lở biến dạng của ả liền hét toáng lên vì hoảng sợ chạy té khói, và khi ả cố gắng thều thào thanh minh rằng mình là con gái vua Colchester, giọng ả ré lên như tiếng chim cút nước, khàn đặc như tiếng quạ, chẳng ai hiểu ả đang lải nhải cái quái gì, vì trông miệng ả cứ như đang ngậm chặt một bọc đầy vậy!
Bấy giờ trong thị trấn có một anh thợ giày cách đó không lâu từng vá giày cho một vị ẩn sĩ nghèo khổ; vị ẩn sĩ vì không có tiền trả công nên đã tặng anh ta một hũ cao thần kỳ có khả năng chữa lành mọi vết ghẻ lở trên mặt, cùng một chai thuốc có thể trị dứt điểm giọng khàn đục.
Thế nên, khi nhìn thấy nàng công chúa thảm hại, xấu xí đang lâm vào cảnh khốn cùng, anh ta bèn tiến lại nhỏ vài giọt thuốc từ chai của mình cho ả; và rồi nhận ra qua xiêm y lụa là đắt tiền cùng giọng nói đã đỡ ngọng hơn phần nào rằng đây chính là một cành vàng lá ngọc thực thụ, anh ta bèn ranh mãnh ngỏ ý rằng nếu ả chịu lấy anh ta làm chồng, anh ta sẽ nhận chữa khỏi hẳn bệnh cho ả.
"Sao cũng được! Miễn khỏi là được!" nàng công chúa khốn khổ nức nở đáp.
Thế là họ làm đám cưới, và anh thợ giày lập tức dắt theo người vợ mới lên đường về thăm quốc vương Colchester. Nhưng lần này chẳng có tiếng chuông nào gióng lên, chẳng có tiếng trống nào khua, và người dân thay vì hò reo mừng rỡ thì lại cười phá lên hô hố trước cảnh một gã thợ giày chân đất mặc áo da đi cạnh người vợ diện lụa là sa tanh.
Về phần mụ hoàng hậu xấu xí, mụ tức tối và thất vọng đến phát điên, liền tự thắt cổ tự vẫn trong cơn thịnh nộ. Nhà vua hay tin thì vô cùng hả dạ vì tống khứ được mụ vợ quái gở này quá sớm, ngài liền thưởng cho anh thợ giày một trăm bảng rồi đuổi khéo hắn cùng mụ vợ xấu xí cút xéo đi lo chuyện làm ăn của mình.
Anh thợ giày tuân lệnh ra đi vô cùng mãn nguyện, bởi một trăm bảng Anh là một gia tài lớn đối với một kẻ nghèo. Thế là họ dắt díu nhau đến một vùng quê hẻo lánh thuộc vương quốc và sống quãng đời bất hạnh bên nhau nhiều năm trời, chồng thì cặm cụi vá giày, còn vợ ngồi quay tơ kéo sợi cho chồng.