Không thể công khai điều khiển các số mệnh trên trái đất bởi vì các chính phủ sẽ phản đối, liên minh huyền bí này chỉ có thể hoạt động thông qua các hội kín... Những hội này, từ từ được tạo ra khi nhu cầu về chúng gia tăng, chia thành các nhóm riêng biệt, các nhóm có vẻ đối lập nhau, đôi khi ủng hộ những chính sách cực kỳ trái ngược nhau trong tôn giáo, chính trị, kinh tế và văn chương; nhưng tất cả họ đều kết nối với nhau, tất cả đều được dẫn dắt từ một trung tâm vô hình vừa che giấu quyền lực của nó vừa cố sức nắm lấy mọi quyền trượng trên trái đất này.

− J. M. Hoene-Wronski, dẫn theo P. Sédir, Histoire et doctrine des Rose-Croix, Bibliothèque des Hermétistes, Paris, 1910

Một ngày nọ tôi thấy Signor Salon nơi cửa phòng làm việc của ông ta. Bỗng nhiên chẳng vì lý do gì, tôi chờ ông ta cất tiếng kêu như loài cú. Ông ta chào tôi như chào một người bạn cũ và hỏi thăm công việc thế nào. Tôi làm một cử chỉ vô thưởng vô phạt, mỉm cười rồi vội vã đi tiếp. Một lần nữa ý tưởng về Agarttha lại nảy ra trong trí tôi. Những tư tưởng của Saint-Yves theo cách Agliè giải thích có thể hấp dẫn với một Quỷ giả, nhưng chắc chắn là không đáng ngại. Ấy thế nhưng trong lời nói và trên gương mặt Salon vào lần tôi gặp ông ta ở Munich có sự cảnh giác.

Vậy nên, khi ra ngoài, tôi quyết định ghé qua thư viện tìm cuốn La Mission de l’Inde en Europe.

Như thường lệ, một đám người túm tụm ở phòng catalog và quầy thủ thư. Sau chút xô đẩy, tôi cũng có được ngăn kéo mình cần, tìm thấy số, điền phiếu rồi đưa cho thủ thư. Anh ta báo rằng cuốn sách đã cho mượn hết - và, như thường thấy trong thư viện, anh ta có vẻ vui thú khi báo tôi tin này. Nhưng chính lúc ấy một giọng nói vang lên sau lưng tôi, “Thực ra là có sách đây. Tôi mang tới trả.” Tôi ngó quanh thì thấy thanh tra De Angelis.

Và anh ta nhận ra tôi - quá nhanh, tôi nghĩ, bởi vì tôi gặp anh ta trong hoàn cảnh mà với tôi là khác thường, trong khi anh ta gặp tôi trong quá trình một cuộc thẩm vấn diễn ra như cơm bữa. Thêm nữa, vào thời điểm xảy ra vụ việc Ardenti, tôi để râu và tóc dài. Quả là tinh mắt!

Hay anh ta vẫn để mắt đến tôi kể từ khi tôi quay lại Ý? Hay đơn giản là anh ta giỏi nhớ mặt? Cảnh sát phải thạo môn khoa học về quan sát, ghi nhớ nhận dạng, tên tuổi...

“Signor Casaubon! Chúng ta đang đọc cùng loại sách!”

Tôi chìa tay ra. “Giờ là tiến sĩ Casaubon rồi. Đã lâu không gặp. Có lẽ tôi nên thi vào cảnh sát như anh khuyên tôi sáng đó. Vậy thì tôi đã có thể được ưu tiên lấy sách trước.”

“Anh chỉ cần tới đây trước mà thôi,” anh ta nói. “Nhưng giờ sách trả lại rồi, anh có thể mượn được. Trong lúc ấy cho phép tôi được đãi anh một chầu cà phê.”

Lời mời khiến tôi không thoải mái nhưng tôi không thể nói không. Chúng tôi ngồi ở một quán cà phê cạnh đó. Anh ta hỏi tôi làm sao lại có hứng thú với sứ mạng của Ấn Độ còn tôi thì bị thôi thúc bởi câu hỏi làm sao anh ta cũng có hứng thú với cuốn sách đó, nhưng tôi quyết định trước tiên hãy lái chệch hướng nghi ngờ của viên cảnh sát. Tôi kể rằng trong lúc rảnh rỗi tôi tiếp tục nghiên cứu về các hiệp sĩ dòng Đền. Theo Eschenbach, các hiệp sĩ dòng Đền rời châu Âu tới Ấn Độ, một số người tin là tới vương quốc Agarttha. Giờ đến phiên anh ta. “Nhưng xin cho tôi biết, tôi hỏi, “vì sao anh lại mượn cuốn sách này?”

“Ồ, anh biết chuyện gì ở đây mà,” anh ta đáp. “Kể từ khi anh gợi ý với tôi cuốn sách về các hiệp sĩ dòng Đền kia, tôi đã tìm đọc về chủ đề này. Không cần bảo anh cũng biết rằng sau hiệp sĩ dòng Đền, bước tiếp theo rất logic là Agarttha.” Touché*. Rồi anh ta nói: “Tôi đùa đấy. Tôi mượn cuốn sách bởi vì...” Anh ta ngần ngừ. “Thực tế là, khi không làm nhiệm vụ, tôi thích lang thang trong các thư viện. Việc này giúp tôi không biến thành một rô-bốt, một cảnh sát người máy. Có lẽ anh có thể diễn đạt ý này tao nhã hơn... Nhưng hãy kể cho tôi về anh đi.”

Tiếng Pháp: trúng phóc.

Tôi làm theo: một bản tự thuật tóm tắt, cho tới cuộc phiêu lưu kỳ thú của kim loại.

“Anh ta hỏi tôi: “Ở cái nhà xuất bản đó, và cả nhà bên cạnh, các anh có làm sách về các môn khoa học huyền bí không?”

Làm sao anh ta biết được về Manutius? Từ những thông tin đã thu thập mấy năm trước, khi anh ta đang để mắt tới Belbo chăng? Hay anh ta vẫn đang theo vụ Ardenti?

“Với những nhân vật như đại tá Ardenti thường xuyên xuất hiện ở Garamond và có sẵn Manulius để lo cho họ,” tôi trả lời, “Signor Garamond quyết định rằng đó là mảnh đất màu mỡ, đáng để canh tác. Nếu anh tìm sách dạng đó, anh có thể thấy hàng xe tải.”

“Nhưng Ardenti đã biến mất. Tôi hy vọng những người khác thì không.”

“Họ vẫn chưa, mặc dù tôi hầu như mong họ sẽ vậy. Tuy nhiên, xin thỏa chút lòng tò mò của tôi, thanh tra. Tôi tưởng tượng rằng trong nghề của anh người ta mất tích hay còn tệ hơn thế là chuyện hằng ngày. Anh cống hiến nhiều thời gian đến vậy cho hết thảy bọn họ sao?”

Anh ta thích thú nhìn tôi. “Điều gì khiến anh nghĩ rằng tôi vẫn đang cống hiến thời gian cho đại tá Ardenti?”

Được rồi, anh ta đang đánh bài, đã tố tiền, và giờ thì tùy tôi có dám theo không nếu tôi đủ gan, khiến anh ta phải chìa bài của mình ra. Có gì phải mất chứ? “Thôi nào, thanh tra,” tôi nói, “anh biết mọi thứ về Garamond và Manutius, và anh đang tìm một cuốn sách về Agarttha...”

“Ý anh là Ardenti từng nói với các anh về Agarttha?”

Lại touché. Phải, Ardenti cũng có nói với chúng tôi về Agarttha, theo như tôi nhớ. Nhưng tôi lảng đi: “Không, chỉ về các hiệp sĩ dòng Đền thôi.”

“Tôi hiểu rồi,” anh ta nói. Rồi anh ta thêm vào: “Anh không được nghĩ rằng chúng tôi sẽ theo một vụ án cho tới khi nó được giải quyết. Chỉ trên ti vi mới có chuyện ấy. Làm cảnh sát cũng giống như làm nha sĩ: bệnh nhân vào, anh khoan một chút, kê thứ gì đó, hai tuần sau anh ta quay lại, và trong thời gian ấy anh đã giải quyết cả trăm bệnh nhân khác. Một vụ án như vụ của viên đại tá kia vẫn ở trong diện hồ sơ mở có lẽ khoảng mươi năm, và rồi, trong khi anh đang bận lo một vụ án khác, nghe một lời khai nào đó, có một gợi ý, một manh mối, thế là ầm!, một đoạn đoản mạch trong não, anh nảy ra một ý tưởng - hoặc là không, chỉ vậy thôi.”

“Thế gần đây anh tìm thấy gì cho ra cái đoạn đoản mạch ấy vậy?”

“Một câu hỏi không khôn ngoan, anh không nghĩ vậy sao? Nhưng hãy tin tôi, chẳng có gì huyền bí đâu. Viên đại tá vô tình lại xuất hiện. Chúng tôi vẫn để mắt tới nhân vật này, vì những lý do rất khác, và thấy ông ta đang ở câu lạc bộ Picatrix. Anh đã bao giờ nghe về nó chưa?...”

“Tôi biết tạp chí đó, nhưng không biết câu lạc bộ. Ở đó họ làm gì vậy?”

“Không có gì, không gì hết. Bọn người đó hơi điên, có lẽ vậy, nhưng rất ngoan. Rồi tôi nhớ ra rằng Ardenti từng tới đó - tài năng của cảnh sát trước sau chỉ bao gồm khả năng nhớ mọi thứ, một cái tên, một khuôn mặt, thậm chí sau cả chục năm. Và vậy là tôi bắt đầu tự hỏi chuyện gì đang xảy ra ở Garamond. Vậy thôi.”

“Câu lạc bộ Picatrix thì có liên quan gì tới đội an ninh của anh?”

“Có lẽ đây là sự quá quắt của một lương tâm trong sạch, nhưng anh có vẻ quá quá tò mò đấy.”

“Chính anh mời tôi đi cà phê đấy chứ.”

“Phải, và cả hai chúng ta đều đang không phải đang làm công vụ. Nghe này: nếu anh nhìn thế giới này theo một cách nhất định, mọi thứ đều nối kết với nhau.” Một triết lý huyền bí hay, tôi nghĩ. Rồi lập tức anh ta thêm: “Tôi không nói rằng những người này liên quan tới chính trị, nhưng... Có một thời chúng tôi đi tìm lính Lữ đoàn Đỏ trong các khu nhảy dù và lính Lữ đoàn Đen trong các câu lạc bộ võ thuật; ngày nay thì ngược lại có khi lại đúng. Chúng ta sống trong một thế giới lạ lùng. Cách đây mười năm công việc của tôi dễ dàng hơn, cam đoan với anh thế. Ngày nay, ngay cả giữa những ý thức hệ cũng có sự bất nhất. Có những khi tôi nghĩ hay mình chuyển sang đội chống ma túy. Ở đó, ít nhất anh có thể dựa vào một tay buôn ma túy để vận chuyển heroin.”

Tiếp đó là một khoảng lặng - anh ta đang do dự, tôi nghĩ vậy. Rồi, anh ta rút từ túi áo ra một cuốn sổ cỡ bằng cuốn kinh Misa. “Này, Casaubon, với nghề của anh, anh thường gặp một số quái nhân. Anh tới thư viện tìm kiếm những cuốn sách thậm chí còn quái hơn. Hãy giúp tôi. Anh biết gì về Đồng trị?”

“Anh đang làm tôi xấu hổ. Gần như không gì cả. Tôi nghe người ta nhắc tới nó trong chuyện về Saint-Yves, chỉ có vậy.”

“Người ta đang nói gì về nó, xung quanh nó?”

“Nếu người ta có đang nói gì thì tôi cũng không nghe thấy. Nói một cách thẳng thắn, tôi thấy tư tưởng đó khá phát xít.”

“Thật ra, khá nhiều luận điểm của nó được phái Action Francaise tiếp nhận. Nếu chuyện chỉ có thế thì đã ổn. Tôi tìm một nhóm đàm luận về Đồng trị và gán màu sắc chính trị vào đó. Nhưng qua đọc sách, tôi nhận ra rằng vào năm 1929, một Vivian Postel du Mas và một Jeanne Canudo nào đó đã lập ra một nhóm có tên là Polaris, lấy cảm hứng từ huyền thoại về Vua của Thế giới. Họ đề xuất một dự án Đồng trị: một công tác xã hội chống lại lợi nhuận tư bản, xóa bỏ xung đột giai cấp thông qua các hợp tác xã... Nghe có vẻ giống một dạng chủ nghĩa xã hội Fabian, một trào lưu tự do và theo chủ nghĩa cộng đồng. Lưu ý rằng cả Polaris lẫn Fabian của Ireland đều bị buộc tội liên quan tới một âm mưu Đồng trị của người Do Thái. Và ai buộc tội họ? Tờ Revue Internationale des sociétés secretes, kể về một âm mưu Do Thái-Tam điểm-Bolshevik. Nhiều thành viên của tạp chí kia thuộc về một tổ chức cánh hữu bí mật có tên La Sapinière. Và họ nói rằng tất cả những nhóm cách mạng này chỉ là quân tiên phong của một âm mưu quỷ quyệt do một tổ chức huyền bí sinh ra. Giờ thì anh sẽ bảo: Được rồi, Saint-Yves cuối cùng đã truyền cảm hứng cho những nhóm cải cách, nhưng thời đó thì cánh hữu ghép tất cả lại với nhau và nhìn nhận nó như một âm mưu dân chủ-diêm vương-xã hội-Juda. Mussolini làm chính điều tương tự. Nhưng sao lại buộc tội họ chịu sự điều khiển của một tổ chức huyền bí? Theo những gì ít ỏi tôi biết - chẳng hạn lấy Picatrix làm ví dụ - những người theo thuyết huyền bí này chẳng bận tâm đến phong trào công nhân một chút xíu nào.”

“Tôi dường như cũng thấy là thế, ôi Socrates. Vậy nên?”

“Cảm ơn đã gọi tôi là Socrates. Nhưng giờ chúng ta mới tới phần hay đây. Càng đọc nhiều về đề tài này, tôi càng rối trí. Trong thập niên 1940, nhiều nhóm Đồng trị tự phát nổi lên; họ ra rả về một trật tự châu Âu mới do một chính phủ gồm các trí giả, đứng trên các đảng phái. Và các nhóm này gặp nhau ở đâu? Trong các đám thân địch Vichy. Rồi, anh sẽ bảo, chúng ta trật lất rồi; Đồng trị là cánh hữu. Nhưng khoan đã! Đã đọc xa đến chừng này, tôi bắt đầu thấy rằng có một chủ điểm chung mà tất cả bọn họ đều thống nhất: Đồng trị tồn tại và bí mật điều khiển thế giới này. Nhưng đến đây thì xuất hiện các ‘nhưng’...”

“Nhưng?”

“Nhưng vào ngày 24 tháng Một năm 1937, Dmitri Navachine, thành viên Hội Tam điểm và Martinism (tôi không biết Martinism có nghĩa gì, nhưng tôi nghĩ là một trong những giáo phái kia), cố vấn viên kinh tế của Mặt trận Bình dân, sau khi trở thành giám đốc của một ngân hàng Matxcơva, bị ám sát bởi Organisation secrete d’action révolutionnaire et nationale, hay thường được gọi là La Cagoule, do Mussolini cấp tiền. Thời ấy người ta đồn rằng La Cagoule do một tổ chức Đồng trị bí mật dẫn dắt và Navachine bị giết vì ông ta đã khám phá ra những bí ẩn của nó. Một văn bản bắt nguồn từ giới cánh tả trong thời kỳ Đức chiếm đóng tố cáo một Hiệp ước Đồng trị của Đế quốc dẫn tới thất bại của nước Pháp, một hiệp ước là tuyên ngôn của chủ nghĩa phát xít kiểu Bồ Đào Nha. Thế rồi hóa ra hiệp ước ấy do Du Mas cùng Canudo vẽ ra và chứa đựng những tư tưởng mà họ đã công bố trên sách vở và xuất bản khắp nơi nơi. Chẳng có bí mật nào trong đó hết. Song những tư tưởng này được tiết lộ như chuyện bí mật, tuyệt mật là đằng khác, vào năm 1946 bởi một người tên Husson, người này tố cáo một hiệp ước đồng trị cách mạng của cánh tả, như ông ta viết trong cuốn Synarchie, panorama de 25 années d’activite occulte, lấy bút danh là... đợi chút, để tôi tìm xem... Geoffrey de Charnay.”

“Hay lắm!” tôi nói. “Charnay là một bạn đồng hành của Molay, Đại thủ lĩnh của dòng Đền. Họ cùng chết trên giàn thiêu. Đến đây chúng ta có một Tân Dòng Đền tấn công Đồng trị từ cánh hữu. Nhưng Đồng trị ra đời ở Agarttha, nơi trú ẩn của các hiệp sĩ dòng Đền!”

“Tôi đã bảo gì anh nhỉ? Anh thấy đấy, anh vừa cho tôi thêm một manh mối. Không may là nó chỉ khiến rối càng rối thêm. Vậy, từ phía cánh hữu, một hiệp ước đồng trị của cánh tả bị tố cáo là xã hội chủ nghĩa và bí mật, mặc dù thực ra nó chẳng bí mật cho lắm; còn cánh tả lại tố cáo cũng chính hiệp ước đồng trị đó, như anh thấy. Và giờ chúng ta đến với phát hiện mới: Đồng trị là một âm mưu của dòng Tên để phá hoại Đệ tam Cộng hòa. Một luận điểm do thành viên cánh tả Roger Mennevée diễn giải. Để tôi có thể an lòng mà kê cao gối ngủ, những gì tôi đọc được sau đó cho tôi biết rằng vào năm 1943, trong một số nhóm quân sự Vichy - theo Pétain nhưng chống Đức - người ta chuyền tay nhau những văn bản chứng minh rằng Đồng trị là một kế hoạch của phát xít Đức: Hitler là một thành viên Thập tự Hoa hồng chịu ảnh hưởng của Hội Tam điểm, những người giờ đã chuyển từ nuôi dưỡng một âm mưu Do Thái-Bolshevik sang ấp ủ âm mưu đế quốc Đức.”

“Vậy là mọi thứ đã rõ.”

“Giá như chỉ có vậy. Nhưng còn có phát hiện khác: Đồng trị là một kế hoạch của các nhà kỹ trị quốc tế. Điều này được khẳng định vào năm 1960 bởi một người có tên Villemarest, Le 14’ complot du 13 mai. Kế hoạch kỹ-đồng trị muốn gây mất ổn định các chính phủ, và để làm thế, xúi giục chiến tranh, hậu thuẫn các coup d’état*, xúi giục chia rẽ trong các đảng phái chính trị, chủ trương khích động căm thù lẫn nhau và huynh đệ tương tàn... Anh có nhận ra những kẻ Đồng trị này không?”

Tiếng Pháp: đảo chính.

“Chúa ơi, là IMS, Nhà nước Đa quốc gia Đế quốc - điều mà Lữ đoàn Đỏ nhắc tới vài năm trước!”

“Câu trả lời chuẩn xác. Và giờ thanh tra De Angelis sẽ làm gì nếu anh ta tìm thấy đâu đó một manh mối dẫn tới Đồng trị? Anh ta xin tư vấn của tiến sĩ Casaubon, chuyên gia về hiệp sĩ dòng Đền.”

“Câu trả lời của tôi là: Có tồn tại một hội kín với những nhánh rải rác khắp thế giới, và kế hoạch của nó là truyền bá tin đồn về sự tồn tại của một kế hoạch vũ trụ.”

“Anh đang đùa, nhưng tôi...”

“Tôi không đùa. Anh cứ qua đọc những bản thảo được gửi cho Manutius mà xem. Nhưng nếu anh muốn một giải thích thực tế hơn thì chuyện này giống chuyện của một kẻ nói lắp phàn nàn rằng nhà đài không thuê ông ta làm phát thanh viên vì ông ta không phải Đảng viên. Chúng ta luôn phải đổ lỗi những thất bại của mình cho ai đó khác, và các nền độc tài luôn cần tới một kẻ thù bên ngoài để trói chặt những người đi theo mình lại với nhau. Như có người từng nói, mọi vấn đề phức tạp đều có một giải pháp đơn giản, và giải pháp ấy trật lất.”

“Vậy nếu trên một chuyến tàu tôi tìm thấy một quả bom gói trong tờ bướm nói về Đồng trị thì liệu có đủ để tôi nói rằng đó là một giải pháp đơn giản cho một vấn đề phức tạp?”

“Hả? Có phải anh đã tìm thấy bom trên tàu mà... Không, xin thứ lỗi cho tôi. Đó thực tình không phải việc của tôi. Nhưng vì sao anh lại nói những chuyện này cho tôi vậy?”

“Bởi vì tôi đang hy vọng anh biết nhiều hơn tôi. Bởi vì có lẽ tôi cảm thấy an ủi khi thấy rằng anh cũng không thể nhìn nhận chuyện này cho ra ngô ra khoai. Anh nói rằng anh phải đọc hàng xe những thứ điên rồ và anh coi đó là việc phí phạm thời gian. Không đâu. Với tôi, những tác phẩm của đám điên rồ các anh - từ ‘của anh’ kia chỉ những người bình thường các anh - lại là những văn bản quan trọng. Những điều do một thằng điên viết có thể lý giải cho cách nghĩ của tên đặt bom trên tàu. Hay là anh đang sợ trở thành một người cung cấp thông tin cho cảnh sát?”

“Không, hoàn toàn không. Nhân tiện, tra cứu catalog thẻ là nghề của tôi. Nếu thấy mẩu tin nào phù hợp, tôi sẽ nhớ tới anh.”

Khi đứng lên khỏi ghế, De Angelis buông câu hỏi cuối cùng: “Trong các bản thảo của anh... Có bao giờ anh tìm thấy gì liên can đến Tres không?”

“Là thứ gì vậy?”

“Tôi không biết. Một tổ chức, có thể vậy. Tôi thậm chí không biết nó có tồn tại không. Tôi từng nghe thấy cái tên đó, và khi nghĩ đến đám người điên rồ của anh thì nó nảy ra trong đầu tôi. Cho tôi gửi lời chào tới anh bạn Belbo. Bảo anh ta là tôi không hề theo dõi bất kỳ ai trong hai người đâu. Thực tế là, tôi có một nghề nghiệp bẩn thỉu, và bất hạnh của tôi là tôi thích nó.”

Về đến nhà, tôi tự hỏi vừa rồi ai được lợi. Anh ta đã tiết lộ cho tôi một cơ số thứ, tôi chẳng nói gì cho anh ta hết. Nếu muốn đa nghi, tôi có thể nghĩ rằng có lẽ anh ta khai thác được gì đó từ tôi mà tôi không nhận ra. Nhưng nếu quá đa nghi, anh sẽ rơi vào chứng loạn thần về những âm mưu đồng trị.

Tôi kể với Lia chuyện này, nàng bảo: “Theo ý kiến của em thì anh ta chân thành. Anh ta quả thật muốn dốc bầu tâm sự. Anh nghĩ anh ta có thể tìm thấy ai đó ở sở cảnh sát chịu lắng nghe xem liệu Jeanne Canudo là cánh hữu hay cánh tả sao? Anh ta chỉ muốn tìm xem nếu anh ta không hiểu thì đó là tại anh ta hay tại vì chuyện này thực sự quá khó. Và anh đã không cho được anh ta đáp án duy nhất đúng.”

“Đáp án duy nhất đúng?”

“Tất nhiên. Rằng chẳng có gì cần tìm hiểu cả. Đồng trị là Chúa.”

“Chúa?”

“Phải. Nhân loại không thể chịu đựng nổi ý tưởng rằng thế giới này sinh ra ngẫu nhiên, tình cờ, chỉ bởi vì bốn nguyên tử không trí não va vào nhau trên một đường cao tốc trơn trượt. Vậy nên phải tìm cho ra một kế hoạch vũ trụ - Chúa, thiên thần, quỷ dữ. Đồng trị đảm nhiệm cùng chức năng ấy trên một tầm nhỏ hơn.”

“Vậy đáng lẽ ra anh nên bảo anh ta rằng người ta đặt bom trên tàu bởi vì người ta đang tìm Chúa?”

“Sao lại không?”