Thằng ngốc khốn khổ! Mi ngu ngốc đến độ tin rằng chúng ta sẽ cởi mở dạy cho mi bí mật vĩ đại và quan trọng nhất trong những bí mật ư? Ta đảm bảo với mi rằng bất kỳ kẻ nào toan nghiên cứu, theo nghĩa thông thường và sát nghĩa đen của câu chữ, những gì mà các triết gia Hermertic viết, đều sẽ sớm thấy mình mắc kẹt giữa những khúc rẽ quanh co của một mê cung mà gã không thể thoát ra, nào đâu có sợi tơ của nàng Ariadne dẫn lối.

− Artephius

Đi xuống, tôi tới một căn phòng dưới lòng đất, ánh sáng âm u, tường trang trí hoa mỹ giống như bệ đài phun nước trong công viên. Ở một góc phòng, tôi thấy một lỗ nom tựa miệng loe của cây kèn trômpet. Từ đó phát ra âm thanh. Tôi bước tới gần, âm thanh mỗi lúc một rõ, cho tới khi tôi nghe được từng lời, rõ ràng chính xác cứ như chúng đang được thốt ra ngay bên cạnh tôi. Một cái hang kiểu Tai của Dionysius* !

Tên của một hang đá vôi có hình giống tai người trên đảo Sicily, Ý, nổi tiếng với khả năng truyền âm hoàn hảo. Tên của hang được đặt theo tên của bạo chúa Dionysius I. Theo truyền thuyết, Dionysius đã dùng hang này làm nơi giam cầm những người chống đối, và nhờ cấu trúc truyền âm hoàn hảo của hang ông ta có thể từ vị trí của mình nghe được mọi âm thanh bên trong, kể cả những trao đổi bí mật hay tiếng la hét của tù nhân khi bị tra tấn.

Rõ ràng cái tai này thông với một trong những căn phòng phía trên, thu lại cuộc đối thoại của những người đứng gần lỗ của nó.

“Signora, tôi sẽ cho cô biết một điều tôi chưa từng nói với ai. Tôi mệt mỏi rồi... Tôi đã miệt mài với với bướm đêm cinnabar, thủy ngân, tôi luyện hóa các linh hồn, tôi đã chưng cất bằng muối của sắt, bằng cách lên men, ấy thế nhưng tôi vẫn chưa tìm được Hòn đá. Tôi đã sử dụng vỏ trứng, lưu huỳnh, axit sunfuric, thạch tín, amoni clorua, thạch anh, kiềm, ôxit đá, diêm tiêu, soda, kali carbonat và kali alum. Tin tôi đi, đừng tin họ, hãy tránh xa những kim loại không hoàn hảo; nếu không cô sẽ bị lừa như tôi từng bị lừa. Tôi đã thử mọi thứ: máu, tóc, linh hồn Thổ tinh, khoáng chất marcasite, aes ustum, nghệ tây của Hỏa tinh*, cồn sắt, ôxit chì, antimon. Công dã tràng. Tôi chiết xuất nước từ bạc, vôi hóa bạc theo cả hai cách dùng và không dùng muối, và bằng aqua vitae*, tôi chiết xuất ra dầu ăn mòn. Tôi dùng tới cả sữa, rượu, sữa đông, tinh dịch của các ngôi sao rơi xuống địa cầu, cây bạch khuất, nhau, tro...”

Một tên cổ của khoáng chất Hematit.

Tiếng Latin: nước của sự sống.

“Thôi đủ rồi, đủ rồi! Ông khiến tôi phấn khích quá rồi đây.”

“Tôi chỉ dám thừa nhận bí mật của mình với cô. Tôi không thuộc về nơi nào hoặc thời đại nào. Vượt qua thời gian và không gian, tôi sống cuộc đời bất tử. Có những người không còn thiên thần hộ mệnh nữa: tôi là một trong số đó...”

“Nhưng vì sao ông lại mang tôi tới đây?”

Một giọng khác: “Balsamo thân mến! Lại giỡn với cái chuyện hoang đường về bất tử đó hả?”

“Đồ ngu! Bất tử không phải là chuyện hoang đường. Đó là sự thật.”

Phát chán vì đoạn huyên thuyên kia, tôi chực quay đi thì nghe thấy tiếng Salon. Ông ta nói với giọng thì thầm, căng thẳng, như thể đang chộp lấy tay ai đó. Tôi cũng nhận ra giọng của Pierre.

“Thôi nào,” Salon nói, “đừng bảo tôi rằng anh cũng ở đây vì trò lố giả kim này. Cũng đừng bảo tôi rằng anh đến để hít thở không khí trong lành trong khu vườn. Anh có biết rằng sau Heidelberg, Caus nhận lời mời của vua Pháp đến giám sát việc làm sạch Paris không?”

“Les façades*?”

Tiếng Pháp: mặt tiền.

“Ông ta không phải Malraux. Chắc chắn phải là hệ thống cống ngầm. Tò mò phải không? Người đó vẽ ra những vườn cam và vườn táo nặng tính biểu tượng cho các hoàng đế, nhưng thứ ông ta thực sự hứng thú là hệ thống đường ngầm dưới lòng đất của Paris. Ở Paris thời đó không có mạng lưới cống ngầm thực sự; nó là một sự kết hợp giữa các kênh đào trên mặt đất với những ống dẫn bên dưới mà người ta gần như không biết tới. Người La Mã từ thời Cộng hòa đã tường tận mọi thứ về Cloaca Maxima của mình, vậy mà một ngàn năm trăm năm sau, ở Paris, người ta chẳng biết tí gì về những gì diễn ra dưới chân mình. Caus nhận lời mời của nhà vua bởi vì ông ta muốn tìm ra. Ông ta đã tìm ra gì?

“Sau Caus, Colbert cho tù nhân xuống quét dọn đường ống - đó chỉ là cái cớ, và hãy nhớ đây cũng là thời kỳ của Người đeo mặt nạ sắt - nhưng họ bơi trong phân để trốn, theo dòng ra sông Seine và chèo thuyền tẩu thoát, bởi không ai có đủ can đảm nghênh chiến với lũ mọi bám đầy phân nhớp và ruồi nhặng ấy... Rồi Colbert bố trí sen đầm ngoài vô số cửa cống, thế là tù nhân bị buộc phải ở lại trong những đường ống, chết rục tại đó. Trong ba thế kỷ, các kỹ sư của thành phố chỉ lên bản đồ được ba kilômét cống ngầm. Nhưng vào thế kỷ 18, đã có tới hai mươi sáu kilômét cống ngầm, và vào chính đêm trước Cách mạng. Điều đó có gợi gì cho anh không?”

“À, ông biết đấy, chuyện này...”

“Những người mới lên nắm chính quyền, và họ biết điều gì đó mà những kẻ tiền nhiệm của mình không biết. Người ta khám phá ra rằng tầng hầm nhiều ngôi nhà có cửa lật thông thẳng với cống ngầm.”

“Ça alors*...”

Tiếng Pháp: ôi chà!

“Vào cái thời người ta đổ bô ra ngoài cửa sổ sao? Và vì sao họ lại làm những đường cống ngầm có lối đi men, có vòng sắt bắt chết trên tường để bám tay vào? Những lối đi này tương đương với những tapis franc* nơi lũ du thủ du thực tụ tập - những pègre như thời đó gọi - và nếu cảnh sát có tới, chúng có thể tháo chạy rồi trồi lên ở chỗ nào đó khác.”

Tiếng Pháp: những quán rượu, quán ăn rẻ tiền.

“Légendes*...”

Tiếng Pháp: truyền thuyết, huyền thoại; ở đây ý chỉ chuyện kể hoang đường.

“Anh nghĩ vậy? Anh đang cố biện hộ cho ai nhỉ? Dưới thời Napoléon III, nam tước Haussmann yêu cầu tất cả các nhà ở Paris, theo luật, đều phải xây một hầm phân riêng, rồi một lối đi dưới lòng đất dẫn tới hệ thống cống ngầm... Một đường hầm cao hai mét ba rộng một mét rưỡi. Anh hiểu ra rồi chứ? Mỗi ngôi nhà ở Paris đều phải kết nối với hệ thống cống ngầm bởi một lối đi dưới lòng đất. Và tất cả bắt đầu với người đã thiết kế ra những khu vườn kia ở Heidelberg...”

“Thì sao?”

“Tôi thấy là anh không muốn nói chuyện. Anh biết điều gì đó đấy, nhưng anh sẽ không hé cho tôi.”

“Xin ông, tha cho tôi đi. Muộn rồi. Tôi sắp có một cuộc hẹn.” Tiếng bước chân vang lên.

Tôi không hiểu Salon đang ngụ ý gì. Tai áp chặt vào tường, tôi nhìn quanh và cảm thấy chính mình đang ở dưới lòng đất, và trong mắt tôi lúc ấy, miệng của cái ống nghe hai đầu kia chính là cửa vào lối đi xuống những đường hầm tối tăm dẫn tới trung tâm trái đất, những đường hầm nhan nhản những chú lùn Nibelung. Tôi thấy ớn lạnh. Tôi tính đi khỏi đó thì lại nghe thấy giọng nói khác: “Đi nào. Chuẩn bị xong xuôi rồi. Trong phòng bí mật nhé. Hãy gọi những người khác.”