Nos invisibles pretendus sont (à ce que l’ on dit) au nombre de 36, separez en six bandes.

− Effroyables pactions faictes entre le diable & les pretendus Invisibles,

Paris, 1623, tr. 6

“Có lẽ các bản tuyên ngôn mang một mục tiêu kép: gửi lời kêu gọi tới người Pháp và cùng lúc thu thập những mảnh tản mác của nhóm Đức do hậu quả của Cải cách Luther. Trên thực tế, nước Đức là nơi xảy ra hỗn loạn lớn nhất. Kể từ khi xuất hiện các bản tuyên ngôn cho tới khoảng năm 1621, Hội Thập tự Hoa hồng nhận được quá nhiều hồi đáp...”

Tôi nhắc tới một vài văn bản trong số vô số cuốn tài liệu mỏng về chủ đề này, những gì đã khơi gợi hứng thú của tôi đêm đó ở Salvador với Amparo. “Có khả năng trong số tất cả những thứ này có một người biết điều gì đó, nhưng anh ta bị lạc giữa một biển những kẻ cuồng tín, nhiệt tình, những kẻ nhìn các bản tuyên ngôn theo nghĩa đen, cũng có thể là bọn chọc ngoáy, những kẻ muốn ngăn chặn hoạt động của Hội, và bọn giả danh... Nhóm Anh cố gắng tham dự vào để định hướng cuộc luận chiến. Không phải tình cờ mà Robert Fludd, một hiệp sĩ dòng Đền Anh khác, trong có một năm đã cho ra ba tác phẩm thảy đều hướng về việc giải nghĩa chính xác các bản tuyên ngôn... Nhưng phản hồi lúc đó đã nằm ngoài tầm kiểm soát, Chiến tranh Ba mươi năm đã bắt đầu, tuyển hầu đã bị người Bồ đánh bại, lãnh địa của tuyển hầu tước và Heidelberg tan hoang, Bohemia chìm trong khói lửa... Người Anh quyết định quay lại Pháp mà thử ở đó. Đó là lý do tại sao vào năm 1623 Hội Thập tự Hoa hồng xuất hiện ở Paris, đưa ra lời mời mọc ít nhiều giống lời mời mọc họ đã trao cho người Đức. Và các anh đọc được gì ở một trong những lời phỉ báng chống lại Hội Thập tự Hoa hồng ở Paris, do ai đó không tin chúng hoặc muốn làm cho mọi thứ rối tinh lên? Rằng họ là lũ thờ quỷ dữ, hiển nhiên, nhưng bởi vì ngay cả trong lời vu khống cũng không thể hoàn toàn tẩy xóa đi sự thật, nó ngầm chỉ rằng họ tổ chức các cuộc họp ở Marais.”

“Vậy nên?”

“Anh còn không rõ Paris sao? Marais là quận của dòng Đền và, tình cờ thay, của cả khu định cư Do Thái! Không chỉ thế, lời phỉ báng nói rằng các thành viên Hội Thập tự Hoa hồng có liên lạc với một giáo phái Kabbalah ở Iberia, nhóm Alumbrado! Nhưng cũng có thể những tài liệu chống lại Hội Thập tự Hoa hồng, dưới cái vỏ tấn công ba mươi sáu người vô hình, thực ra là đang cố giúp thúc đẩy việc nhận diện họ... Gabriel Naudé, thủ thư của Richelieu, viết một cuốn Instructions à la France sur la vérité de l’histoire des Freres de la Rose-Croix. Những chỉ dẫn này nói gì? Liệu Naudé có phải là phát ngôn viên của các hiệp sĩ dòng Đền nhóm thứ ba, hay ông ta là một nhà thám hiểm lao đầu vào một trò chơi không phải của mình? Một mặt, ông ta bác bỏ việc Hội Thập tự Hoa hồng là những tên thờ ma quỷ điên khùng; mặt khác, ông ta bóng gió rằng vẫn còn có ba tổ chức của Hội Thập tự Hoa hồng đang tồn tại. Và điều này có lẽ đúng: sau nhóm thứ ba, vẫn còn ba nhóm nữa. Naudé đưa ra một số gợi ý gần như hoang đường (một tổ chức ở Ấn Độ, trên những hòn đảo nổi), nhưng ông ta cũng nói rằng một trong số chúng nằm dưới lòng đất ở Paris.”

“Và điều này giải thích cho cuộc Chiến tranh Ba mươi năm?” Belbo hỏi.

“Hiển nhiên,” tôi nói. “Richelieu nhận được thông tin đặc quyền từ Naudé; lão muốn chọc tay vào miếng bánh này, nhưng lão hiểu sai hết cả, cố can thiệp bằng vũ lực khiến vấn đề trở nên trầm trọng hơn. Có hai sự kiện khác không nên bỏ qua. Năm 1619, một tăng hội các Hiệp sĩ dòng Chúa Jesus họp ở Tomar, sau bốn mươi sáu năm im lặng. Họ đã họp vào năm 1573, chỉ mười một năm trước 1584, có lẽ để trù bị cho hành trình Paris cùng với nhóm người Anh, nhưng sau sự kiện các bản tuyên ngôn của Hội Thập tự Hoa hồng, tăng hội này lại nhóm họp để quyết định sẽ hành động theo hướng nào, liệu họ nên tham gia vào hoạt động của người Anh hay thử một con đường khác.”

“Phải,” Belbo nói, “giờ thì họ là những người lạc trong mê cung: một số thì chọn con đường này, số khác chọn con đường khác; một số gào xin giúp đỡ và không làm sao biết những gì họ nghe thấy là giọng nói khác hay chỉ là tiếng vọng của chính họ... Tất cả đều đang mò mẫm. Thế còn người phái Phaolô và Jerusalem làm gì trong lúc ấy?”

“Giá mà chúng ta biết được,” Diotallevi nói. “Nhưng cũng cần cân nhắc rằng đây là giai đoạn mà trường phái Kabbalah của Luria đang lan tỏa và người ta bắt đầu nói về chủ đề về Sự nứt vỡ những Chiếc bình... Cùng với ý tưởng rằng ngũ kinh Torah là một thông điệp không hoàn hảo. Có một văn bản Hasidic Ba Lan nói: Nếu một sự kiện khác thế chỗ, các tổ hợp khác của những con chữ sẽ ra đời. Nhưng hãy nhớ điều này: những tín đồ Kabbalah không thích việc người Đức chọn cầm đèn chạy trước ô tô. Sự kế thừa và trật tự chuẩn xác của kinh Torah vẫn còn ẩn giấu, và chỉ có Thiên Chúa mới tỏ tường, vinh quang thay đấng Toàn năng. Nhưng cậu làm tôi tuôn ra những lời vô nghĩa rồi. Nếu Kabbalah mà cũng dính vào Kế hoạch thì...”

“Nếu Kế hoạch tồn tại, nó phải liên quan tới hết thảy mọi thứ. Hoặc nó giải thích cho tất cả hoặc nó không giải thích cho gì cả,” Belbo nói. “Nhưng Casaubon đã nhắc tới một manh mối.”

“Phải. Thật ra, đó là một chuỗi manh mối. Thậm chí trước khi cuộc gặp năm 1584 thất bại, John Dee đã bắt đầu hiến dâng đời mình cho việc nghiên cứu các bản đồ và công cuộc xúc tiến các cuộc thám hiểm hàng hải. Và ai là bạn cùng hội cùng thuyền của ông ta? Pedro Nunes, nhà nghiên cứu vũ trụ hoàng gia của Bồ Đào Nha... Dee góp một tay trong những hành trình khám phá ra Hành lang Tây Bắc tới Cathay; ông ta bỏ tiền cho các cuộc thám hiểm của một gã Frobisher nào đó, người này thám hiểm địa cực và quay về với một người Eskimo mà tất cả đều nhầm là người Mông Cổ. Dee khơi dòng nhiệt huyết của Francis Drake và khuyến khích ông ta thực hiện hành trình vòng quanh thế giới. Tuy nhiên, ông ta muốn các nhà thám hiểm hướng mũi thuyền về phía Đông, bởi vì phương Đông là ngọn nguồn của tất cả tri thức huyền bí, và vào lúc khởi hành của một chuyến thám hiểm - tôi quên mất chuyến nào - ông ta còn triệu vời cả các thiên thần.”

“Chuyện này có ý nghĩa gì?”

“Tôi nghĩ Dee không thực sự hứng thú với việc khám phá ra các vùng đất cho bằng việc vẽ bản đồ các vùng đất ấy, và bởi lý do này ông ta tham khảo ý kiến của Mercator và Ortelius, những chuyên gia vẽ bản đồ có tiếng. Có vẻ như những mảnh thông điệp mà ông ta có trong tay đã thuyết phục ông ta rằng tổng thể cuối cùng sẽ là một tấm bản đồ, nên ông ta cố gắng tự mình khám phá ra nó. Quả thực, tôi sẽ nói là còn hơn nữa, như Signor Garamond hay nói. Liệu có thật là một học giả ở vị trí của ông ta sẽ bỏ qua độ sai lệch giữa các bảng lịch không? Có lẽ Dee muốn tự mình dựng lại thông điệp mà không cần tới các nhóm khác. Có lẽ ông ta nghĩ rằng có thể khôi phục thông điệp bằng ma thuật hoặc các phương tiện khoa học, thay vì chờ đợi cho tới ngày Kế hoạch đại công cáo thành. Nóng vội, tham lam. Nhà tư sản chinh phạt ra đời, và nguyên tắc đoàn kết vốn duy trì tinh thần hiệp sĩ tâm linh lâu nay bị phá vỡ. Nếu đây là ý tưởng của Dee, các anh có thể mường tượng Bacon đã nghĩ gì. Kể từ Dee, người Anh cố gắng khám phá ra thông điệp bằng cách sử dụng tất cả những bí quyết của kiến thức mới.”

“Thế còn người Đức?”

“Người Đức... Chúng ta nên coi như họ bám trụ với con đường của Truyền thống. Bằng cách ấy chúng ta có thể giải thích ít nhất hai thế kỷ lịch sử triết học của họ. Chủ nghĩa kinh nghiệm Anglo-Saxon đấu với duy tâm lãng mạn...”

“Từng chương, từng chương, chúng ta đang dựng lại lịch sử của cả thế giới,” Diotallevi nói. “Chúng ta đang viết lại Cuốn sách. Tôi khoái việc này, thực sự khoái đấy.”