Không lâu sau đó, bọn cướp lại chất đồ lên lưng chúng tôi, nhất là tôi, rồi dắt ra khỏi chuồng ngựa. Khi chúng tôi đã đi được một quãng đường dài, dưới cái nắng gắt, sức nặng đè lên vai, những cú quất roi và bộ móng đã mòn của tôi, tôi mệt mỏi đến mức suýt không bước nổi nữa. Lúc ấy, tôi thoáng thấy một dòng nước trong vắt chảy ngay trước mặt, liền tự nhủ: "Phen này ta đã tìm được cơ hội tốt; khi đến đó, ta sẽ ngã lăn ra và quyết không đứng dậy nữa, dù có bị đánh hay quất roi đi chăng nữa. Thà ta chịu chết ngay tại chỗ còn hơn phải đi thêm bước nữa."

Nguyên nhân khiến tôi quyết định như vậy là vì tôi nghĩ rằng, khi bọn cướp thấy tôi kiệt sức và yếu đuối đến mức không thể di chuyển nổi, để khỏi phải dừng chân dọc đường, chúng sẽ cất gánh nặng trên lưng tôi chuyển sang cho mấy con khác. Rồi để trừng phạt tôi, chúng sẽ bỏ mặc tôi làm mồi cho sói và dã thú. Nhưng ác thay, vận rủi lại ngăn cản một ý tính toán khôn ngoan nhường ấy; bởi vì con lừa kia cũng có chung ý định với tôi, bèn vờ vịt mệt mỏi ngã quỵ xuống trước, mang theo toàn bộ gánh nặng ngã rạp xuống đất như thể đã chết. Nó quyết không chịu đứng dậy dù bị đánh hay châm chích, chẳng màng nhúc nhích dẫu chúng có lôi đuôi, kéo chân hay giật tai nó. Thấy vậy, bọn cướp tỏ vẻ tuyệt vọng, bảo nhau: "Chúng ta đứng đây hoài với một con lừa chết, hay đúng hơn là một khúc gỗ thế này để làm gì? Đi thôi!" Thế là chúng tháo gỡ hành lý của nó, chia bớt một phần cho tôi, phần còn lại cho con ngựa. Sau đó, chúng rút gươm chặt đứt chân con lừa, rồi quăng xác nó từ vách đồi xuống một thung lũng sâu. Khi ấy, ngẫm nghĩ lại số phận bất hạnh của người bạn đồng hành nghèo khổ, tôi quyết định dẹp bỏ mọi mưu mô xảo quyệt, ngoan ngoãn làm một con lừa tốt để lấy lòng chủ, bởi qua câu chuyện của chúng, tôi nhận ra chúng ta đã về gần đến đích. Vượt qua một ngọn đồi nhỏ, chúng tôi đã đến nơi hẹn. Khi đã được trút bỏ gánh nặng và mọi thứ được mang vào trong, tôi liền lăn lộn, giũa mình trên đám bụi đất để tự làm mát thay vì tắm nước.

Cảnh ngạn và thời điểm lúc bấy giờ buộc tôi phải miêu tả lại khung cảnh nơi đây, đặc biệt là hang ổ nơi bọn cướp trú ngụ. Tôi sẽ đem hết tài trí của mình ra để kể lại, rồi quý vị hãy tự phán xem liệu tôi có phải là một con lừa u mê đần độn hay không. Trước hết, đó là một ngọn đồi cực kỳ lớn, xung quanh vây quanh bởi những hàng cây cổ thụ cao vút, cùng vô số khe vực khúc khuỷu đầy đá sắc nhọn, khiến nơi đây trở nên bất khả xâm phạm. Có rất nhiều thung lũng ngoằn ngoèo, sâu thẳm, được bao bọc bởi bụi rậm và gai góc, tự nhiên tạo thành những lớp phòng thủ kiên cố vòng quanh. Từ đỉnh đồi, một dòng nước trong vắt như bạc tuôn chảy tưới mát cho toàn bộ các thung lũng phía dưới, trông chẳng khác nào một vùng biển khép kín hay một hồ nước phẳng lặng. Phía trước hang ổ, nơi không có đồi che, sừng sững một ngọn tháp cao, dưới chân tháp là nhữngh chuồng cừu được rào chắn bằng vách đất. Trước cổng nhà, những lối đi ngoằn ngoèo thay cho tường thành, khiến ai nhìn vào cũng dễ dàng nhận ra đây chính là sào huyệt của bọn cướp. Xung quanh chẳng có gì khác ngoài một căn lều nhỏ lợp tranh, nơi bọn cướp thường cắt cử nhau canh gác mỗi đêm theo thứ tự, như sau đó tôi đã nhận ra.

Khi tất cả đã luồn vào trong nhà, và chúng tôi bị buộc chặt bằng dây thừng ở cửa, chúng bắt đầu mắng mỏ một mụ đàn bà già nua, lưng còng gù vì năm tháng, kẻ đang cai quản và trông coi toàn bộ ngôi nhà. Chúng quát: "Lão phù thủy già, mụ già lẩm cẩm, con đĩ rạc kia, sao mày dám ngồi chơi xơi nước suốt cả ngày ở nhà thế này? Chẳng thèm đếm xỉa gì đến công sức nguy hiểm của bọn tao, mày chẳng chuẩn bị gì cho bữa tối, chỉ biết ngồi ăn với nốc từ sáng đến tối thôi phỏng?" Mụ già run rẩy, giọng lắp bắp khó nhọc đáp: "Dạ thưa các ông chủ uy dũng và trung thành của tôi, các ông sẽ có thịt và cháo ngon ngay đây thôi; trước hết là bánh mì ê hề, rượu ngon đầy ắp trong những chiếc bình đã rửa sạch, và nước ấm cũng đã chuẩn bị sẵn sàng để các ông tắm rửa."

Vừa dứt lời, bọn cướp liền cởi bỏ y phục, quây quần bên đống lửa sưởi ấm. Sau khi tắm táp và xức dầu thơm, chúng ngồi vào bàn ăn bày biện đủ các món ngon vật lạ. Vừa ngồi xuống chưa nóng chỗ, một đám thanh niên khác đông hơn lúc trước lại kéo vào. Trông chúng cũng giống như bọn cướp, bởi chúng mang theo chiến lợi phẩm gồm vàng bạc, đồ tế khí, trang sức và những tấm áo choàng đắt tiền. Sau khi cũng được tắm rửa sạch sẽ, chúng ngồi xuống chung vui và lần lượt phục vụ lẫn nhau. Rồi chúng ăn uống say sưa, vừa cười cợt, la hét vừa làm ầm ĩ đến mức tôi tưởng mình đang lạc vào giữa những bộ tộc man rợ và tàn bạo như người Lapith, người Thebes hay Nhân mã Centaur. Cuối cùng, một tên tỏ ra gan dạ hơn cả cất lời: "Chúng ta quả thực đã dũng mãnh chiếm đoạt được dinh cơ của Milo xứ Hippata, và ngoài toàn bộ của cải kho báu cướp được bằng vũ lực, tất cả chúng ta đều bình an trở về, lại còn có thêm con ngựa và con lừa này. Ngược lại, đám các ngươi đi tuần thú vùng Boetia lại để mất vị thủ lĩnh dũng cảm Lamathus. Ta coi trọng sinh mạng của huynh ấy hơn cả số kho báu mà các ngươi mang về, thế nên ký ức về huynh ấy sẽ mãi mãi được tôn vinh giữa các bậc vua chúa cao quý và những chiến binh hào kiệt. Thế nhưng thói quen của các ngươi mỗi khi ra ngoài, chẳng khác gì loài ngỗng rụt cổ, cứ luồn lủi qua từng ngóc ngách xó xỉnh vì những chuyện cỏn con."

Nghe vậy, một tên trong nhóm mới đến liền đáp: "Bộ chỉ có mình ngươi là không biết rằng càng đông người thì việc đột nhập và cướp phá dinh thự lại càng nhanh chóng hay sao? Dù người trong nhà có tản mát ở các phòng khác nhau đi nữa, thì ai nấy cũng chỉ lo bảo toàn tính mạng hơn là giữ gìn tài sản cho chủ nhân. Ngược lại, khi bọn cướp quá ít, chúng không chỉ lo cho bản thân mà còn phải bận tâm đến của cải, dù ít hay nhiều. Và để ngươi tin lời ta, ta sẽ kể cho nghe một ví dụ: Chúng ta vừa đến gần vùng Thebes – cội nguồn nghệ thuật và khoa học của chúng ta – thì hay tin về một lão trọc phú giàu có tên là Chriseros. Vì sợ phải gánh vác các chức vụ công quyền, lão ta giả vờ nghèo túng, sống lủi thủi một mình trong một túp lều nhỏ, dẫu bên trong chứa đầy kho báu và ngày ngày vẫn mặc rách rưới tả tơi. Do đó, chúng ta bàn nhau đến nhà lão để vơ vét của cải. Khi màn đêm buông xuống, chúng ta tiến đến sát cửa. Cánh cửa đóng chặt đến mức chúng ta không tài nào lay chuyển hay nhấc nó ra khỏi bản lề. Nghĩ rằng việc phá cửa sẽ gây ra tiếng động làm hàng xóm thức giấc và gây nguy hiểm cho bản thân, viên đội trưởng dũng mãnh Lamathus của chúng ta bèn cậy vào sức lực và sự cường tráng của mình, thò tay qua một lỗ thủng trên cửa để gạt chốt. Nhưng lão già bủn xỉn Chriseros đã thức giấc từ lâu. Lão không phát ra tiếng động nào, lặng lẽ đến gần cửa, chộp lấy bàn tay tên cướp rồi dùng một chiếc đinh lớn đóng phập nó vào khung cửa. Làm xong việc đó, lão chạy tút lên gác thượng, gọi tên từng người hàng xóm và van xin họ đến cứu giúp thật nhanh vì nhà lão đang bốc cháy."

Vì sợ hãi trước hiểm họa cận kề, ai nấy đều chạy túa ra cứu viện. Lúc đó, chúng ta vô cùng hoảng sợ trước hiểm nguy trước mắt, chẳng biết phải tính sao: nên bỏ lại người đồng đội hay ở lại chịu chết cùng hắn. Nhưng theo đề nghị của chính Lamathus, chúng ta đã nghĩ ra một cách tốt hơn: chúng ta dùng dao cắt đứt cánh tay hắn từ khuỷu tay và cứ để treo lủng lẳng ở đó. Sau đó, chúng ta băng bó vết thương lại để tránh bị truy lùng nhờ những giọt máu nhỏ xuống. Xong xuôi, chúng ta dìu Lamathus đi vì sợ bị bắt. Nhưng vì bị truy đuổi ráo riết đến mức nguy hiểm kề cận, lại thêm Lamathus không thể theo kịp đoàn do quá kiệt sức; mặt khác, nhận thấy việc nán lại chẳng có lợi lộc gì cho hắn, Lamathus đã cất lời với chúng ta bằng bản lĩnh và khí phách hiên ngang của một tráng sĩ. Hắn khẩn khoản van xin chúng ta, nhân danh thần Chiến tranh Mars hùng mạnh và lời thề nguyền đồng minh, hãy giải thoát thân xác hắn khỏi nỗi đớn đau và cảnh tù đày khốn khổ. Hắn nói thêm: 'Một vị thủ lĩnh hào kiệt làm sao có thể sống nổi khi thiếu đi bàn tay từng dùng để cướp bóc và tước đoạt mạng sống của biết bao kẻ khác? Ta sẽ tự thấy mãn nguyện biết bao nếu được chết dưới tay một người anh em trong chúng ta.' Nhưng khi thấy tất cả chúng tôi đều từ chối làm việc đó, hắn bèn dùng tay còn lại rút gươm ra, sau khi nghẹn ngào hôn lên lưỡi kiếm nhiều lần, hắn tự đâm thẳng vào ngực mình kết liễu đời mình. Chúng tôi đã cử hành tang lễ trọng thể cho thi thể của một trang nam nhi hào kiệt, bọc hắn trong vải lanh rồi quăng xuống biển sâu. Cứ như thế, chủ tướng Lamathus của chúng tôi đã vĩnh viễn nằm lại trong lòng đại dương sâu thẳm, khép lại cuộc đời như tôi đã kể."

"Còn tên Alcinus, dẫu là một kẻ gan góc với nhiều vụ cướp táo tợn, nhưng hắn chẳng hề rút ra bài học từ cái chết của Lamathus để rồi cũng tự chuốc lấy vận rủi. Có lần, khi đột nhập vào nhà một mụ già để cướp bóc, hắn trèo lên căn gác xép, lẽ ra việc đầu tiên hắn phải làm là siết cổ mụ ta. Thế nhưng hắn lại ham hố vứt những túi vàng bạc qua cửa sổ cho đám đồng bọn đứng chờ ở phía dưới. Vẫn chưa thỏa lòng tham và muốn vơ vét sạch sẽ không sót thứ gì, hắn mò lên chiếc giường mụ già đang nằm ngủ để giật tấm chăn mang vứt nốt. Mụ ta bỗng choàng tỉnh giấc, quỳ sụp xuống lạy lục van xin: 'Ôi lạy ngài, xin ngài đừng vứt những mảnh vải rách rưới tả tơi ấy sang nhà hàng xóm của tôi; họ giàu có lắm, chẳng cần những thứ đó đâu.' Tưởng thật, Alcinus đinh ninh rằng những thứ mình vừa ném xuống, và cả những thứ sắp ném tới đây, đã không rơi trúng chỗ đồng bọn mà lại rơi nhầm sang nhà người khác. Thế là hắn lò mò ra cửa sổ ngó xuống để xem xét tình hình xung quanh, và khi hắn vừa nhoài người ra ngoài cửa sổ, mụ già liền chớp lấy thời cơ. Dù sức yếu lực mọn, mụ vẫn dồn hết sức bình sinh túm lấy chân hắn hất nhào ra ngoài. Hắn cắm đầu lao xuống một tảng đá lớn, vỡ tan lồng ngực, hộc ra từng ngụm máu tươi và bỏ mạng ngay tại chỗ. Bọn tôi đành quăng xác hắn xuống sông hệt như đã làm với Lamathus trước đó."

Mất đi hai người đồng đội, chúng tôi chán ngản chẳng muốn ở lại Thebes nữa mà kéo nhau tiến về thành phố kế tiếp mang tên Platea. Tại đây, chúng tôi phát hiện ra một nhân vật rất có tiếng tăm tên là Demochares, kẻ đang định tổ chức một đại hội thể thao lớn với các màn tranh tài binh khí đủ mọi loại. Hắn là người dòng dõi cao sang, cực kỳ giàu có, rộng lượng và hoàn toàn xứng đáng với gia tài mình đang sở hữu. Hắn đã chuẩn bị vô số màn trình diễn và trò giải trí cho dân chúng, đến mức chẳng tài nào dùng sự uy bác hay ngôn từ hoa mỹ để tả hết những sự chuẩn bị công phu của hắn. Trước hết, hắn chuẩn bị đủ mọi loại binh khí; hắn vô cùng đam mê săn bắn; hắn cho dựng những cỗ tháp lớn và những chiếc bàn có thể di chuyển cơ động; hắn thiết kế rất nhiều trường đua và võ đài đối kháng. Hắn quy tụ một lượng lớn tráng đinh lẫn thú dữ, đồng thời đưa nhiều phạm nhân từ pháp trường đến để đấu tay đôi với lũ thú hoang ấy. Thế nhưng, giữa bao nhiêu chuẩn bị xa hoa đắt đỏ đó, hắn lại dốc phần lớn gia tài để mua gấu về nuôi dưỡng với chi phí tốn kém khổng lồ, cưng chiều chúng hơn tất cả các loài thú khác mà hắn tự săn được, mua lại với giá cắt cổ, hay được bạn bè tứ phương cống hiến.

Thế nhưng, dẫu tiêu tốn biết bao tiền khoáng, hắn vẫn chẳng thể tránh khỏi những ánh mắt đố kỵ ghen ghét. Có con gần chết vì bị xích quá lâu, con thì gầy rộc đi dưới cái nắng thiêu đốt của mặt trời, con lại lả đi vì nằm liệt một chỗ. Tất cả đều lâm bệnh và quằn quại chết dần chết mòn từng con một, chẳng mấy chốc mà chẳng còn lại mấy con, đến mức người ta có thể nhìn thấy xác gấu chết thảm hại vương vãi khắp các con đường. Người dân thành phố chẳng có gì ăn, chẳng màng kiêng khem gì nữa, liền kéo ra đường xẻ thịt gấu đem về làm thức ăn lót dạ. Ngay lập tức, Babulus và tôi liền nghĩ ra một trò tiêu khiển thú vị: chúng tôi kéo một con gấu to xác nhất về phòng trọ của mình, vờ như chuẩn bị mổ thịt để ăn. Chúng tôi lột da nó, giữ nguyên bộ móng vuốt, nhưng không róc phần đầu mà cắt lìa khỏi cổ để nó dính liền với tấm da. Sau đó, chúng tôi lóc sạch phần thịt ở cổ, rắc bụi lên rồi đem ra phơi nắng cho khô.