Khi chúng tôi đang đi trên đường, chúng tôi gặp một tên lính cao lớn (vẻ bề ngoài và phong thái của y đã tố cáo điều đó), kẻ với những lời lẽ kiêu ngạo và xấc láo đã nói với chủ tôi rằng:

Quorsum vacuum ducis Asinum?

Chủ tôi có phần kinh ngạc trước những cảnh tượng lạ lùng mà ông vừa chứng kiến trước đó, lại chẳng biết chút tiếng Latinh nào, liền quất ngựa đi thẳng và không nói một lời. Tên lính không kìm chế được sự hống hách của mình, tỏ vẻ khó chịu trước sự im lặng ấy, bèn giáng cho ông một cú vào vai khi ông đang ngồi trên lưng tôi. Khi ấy, chủ tôi từ tốn đáp rằng ông không hiểu y nói gì; ngường ngùng trước câu trả lời, tên lính giận dữ hỏi lại lần nữa rằng ông dắt con lính đi đâu. Thưa ngài, ông đáp, tôi đến thành phố gần đây thôi. Nhưng ta, tên lính nói, đang cần nó giúp mang mấy cọc đồ của viên Đại úy nhà ta từ cái lâu đài đằng kia kìa. Nói rồi, y chộp lấy dây cương của tôi và toan cướp lấy tôi đi bằng vũ lực. Nhưng chủ tôi, vừa lau vết máu trên đòn đánh mà y vừa giáng xuống, vừa nhỏ nhẹ khẩn khoản xin y rủ lòng thương và cho phép ông ra đi cùng tài sản của mình, đồng thời thề thốt rằng con lính già yếu suýt chết vì bệnh tật của ông đến vài nhắm rau mang ra thị trấn gần đây còn khó, nói chi đến chuyện mang vác những gánh nặng lớn hơn. Thế nhưng, khi thấy tên lính nhất quyết không nghe lời van xin, lại còn lăm lăm cầm gậy định bổ đôi đầu chủ tôi, chủ tôi liền ngã sụp xuống chân y như thể để van xin lòng thương xót; nhưng khi thấy thời cơ đã đến, ông bèn chộp lấy chân tên lính và quật ngã y xuống đất. Tiếp đó, ông đấm đá, thoi túi bụi, cắn xé y, rồi nhặt một viên đá nện thẳng vào mặt và sườn khiến y chẳng thể xoay xở hay tự vệ nổi, mà chỉ biết đe dọa rằng nếu y đứng dậy được, y sẽ băm vắn ông ra thành từng mảnh. Viên làm vườn, khi nghe y nói vậy, liền rút cây lao mang theo bên mình, và sau khi quăng nó sang một bên, ông càng đánh đập y tàn nhẫn hơn trước, khiến tên lính chẳng biết cách nào để tự cứu mình ngoài việc giả vờ như đã chết. Bấy giờ, chủ tôi cầm lấy cây lao, nhảy lên lưng tôi và hộc tốc phóng thẳng về ngôi làng gần nhất, chẳng màng chi đến việc quay về mảnh vườn của mình nữa. Khi đến nơi, ông rẽ vào nhà một người bạn và kể lại toàn đầu đuôi câu chuyện, khẩn thiết xin anh ta cứu mạng, đồng thời che giấu thân hình ông cùng con lính ở một nơi kín đáo cho đến khi mọi nguy hiểm qua đi. Những người bạn của ông, vốn không quên tình nghĩa thâm giao xưa cũ, liền vui lòng tiếp đón và dắt tôi lên lầu vào một căn phòng nhỏ, còn chủ tôi thì chui vào một chiếc rương rồi nằm im trong đó với phần nắp đậy kín mít.

Tên lính (như tôi được biết sau đó) lồm cồm bò dậy như kẻ vừa tỉnh giấc say, nhưng y bước đi vô cùng khó khăn vì những vết thương chi chít trên người. Dẫu vậy, cuối cùng nhờ sự trợ giúp của cây gậy, từng chút một y cũng lết được về đến thị trấn; thế nhưng y chẳng dám hé răng kể sự tình với bất kỳ ai, cũng chẳng dám thưa kiện vị quan chức nào vì sợ bị cười chê là hèn nhát, vô dụng. Dù vậy, cuối cùng y cũng kể hết mọi chuyện đã xảy ra cho mấy kẻ đồng bọn nghe. Ngay lập tức, chúng bắt giữ y và nhốt vào một nơi kín đáo, bởi chúng cho rằng ngoài những tổn thương thể xác phải chịu đựng, y còn phạm tội phản bội lời thề vì đã để mất ngọn giáo. Sau khi gặng hỏi được những đặc điểm nhận dạng về chủ tôi, chúng liền đi lùng bắt ông. Cuối cùng, có một tên hàng xóm bất nhân đã chỉ điểm nơi ông đang trú ẩn. Lập tức, lũ lính kéo đến gặp quan tòa và khóc lóc tố cáo rằng chúng đã đánh rơi một chiếc cốc bạc của viên Đại úy dọc đường, rằng một lão làm vườn đã nhặt được nó, và khi bị đòi lại, lão đã trốn vào nhà của một người bạn. Chẳng mấy chốc, các quan chức hay tin về việc viên Đại úy mất trộm bèn kéo đến tận cửa căn nhà chúng tôi đang tá túc, đe dọa sẽ xử tử nếu chủ tôi không chịu bước ra. Thế nhưng, những lời đe dọa ấy chẳng thể ép nổi người chủ nhà phải khai ra rằng ông đang ẩn náu bên trong. Vì giữ trọn lời hứa danh dự và để bảo vệ an toàn cho người bạn của mình, anh chủ nhà quả quyết rằng đã lâu lắm rồi anh không hề nhìn thấy lão làm vườn, cũng chẳng hề hay biết ông đang trốn ở đâu. Phía bên lũ lính thì một mực khẳng định ngược lại; thế là để làm rõ sự thực của vụ việc, quan tòa liền ra lệnh cho đám lính canh và nha lại lùng sục từng ngóc ngách trong ngôi nhà. Tuy nhiên, chẳng tìm thấy bóng dáng lão làm vườn lẫn con lính đâu, giữa lũ lính và chủ nhà đã nổ ra một cuộc cãi vã dữ dội: bọn chúng cứ khăng khăng rằng chúng tôi đang ở trong nhà, còn anh chủ nhà thì chối phắt. Riêng tôi, vì bản tính tò mò muốn xem sự thể ra sao, khi nghe tiếng ồn ào náo động lớn đến vậy, liền vươn đầu ra khỏi cửa sổ để hóng xem vụ hỗn chiến này có ý nghĩa gì.

Thật tình cờ, một tên lính trong nhóm đã nhìn thấy chiếc bóng của tôi. Hắn liền la toáng lên rằng hắn đã nhìn thấy tôi rành rành; nghe vậy, cả bọn mừng rỡ khôn xiết, ào hết lên lầu và lôi cổ tôi xuống chẳng khác nào một tên tội phạm. Khi đã bắt được tôi, chúng không mảy may nghi ngờ gì về tung tích của lão làm vườn nữa, bèn sục sạo kỹ càng hơn xung quanh và cuối cùng cũng tìm thấy ông đang co ro trong chiếc rương. Cứ thế, chúng lôi xề xệch lão làm vườn khốn khổ ra trước mặt các quan tòa, và ông bị tống giam ngay lập tức. Thế nhưng, từ khoảnh khắc phát hiện ra tôi nhờ chiếc bóng, người ta cứ cười hoài không ngớt, chẳng thể nào nhịn được; và cũng từ đó, trong dân gian đã lưu truyền một câu tục ngữ quen thuộc: “Chiếc bóng của con lính.”