Đây là câu chuyện êm đềm và thú vị nhất về cuộc hôn nhân giữa Cupid và Psyche.

Ngày xưa, có một vị vua trị vì ở vùng đất phương Tây. Người có một hoàng hậu, và họ sinh được ba cô con gái vô cùng xinh đẹp. Hai cô chị có nhan sắc và hình hài diễm lệ đến mức vượt xa tất cả những người phụ nữ trần gian, khiến họ xứng đáng nhận được mọi lời khen ngợi và tán dương, vượt trội hơn hẳn những người bình thường. Tuy nhiên, vẻ đẹp kỳ diệu và khí chất thanh cao của cô em út lại vượt xa hai chị đến mức không ngôn từ trần thế nào có thể miêu tả cho thỏa đáng.

Vì lẽ đó, sau khi danh tiếng của thiếu nữ tuyệt sắc này lan truyền khắp thành phố, người dân và khách thập phương, thôi thúc bởi lòng ngưỡng mộ sâu sắc, đã nườm nượp kéo đến cung điện của vua cha. Họ choáng ngợp trước vẻ đẹp vô song của nàng, và thậm chí còn sùng bái, tôn kính nàng bằng những nghi thức, điệu bộ, và những lời cầu khẩn thần thánh như thể nàng chính là nữ thần Venus tái thế. Chẳng bao lâu sau, tiếng lành đồn xa đến tận những thành phố và vùng phụ cận, rằng vị nữ thần được sinh ra từ lòng đại dương và được bọt sóng nuôi dưỡng, với ý định phô bày quyền năng cao quý trên mặt đất, nay đã giáng trần để chung sống giữa loài người; hoặc giả, chính mặt đất chứ không phải đại dương, dưới sự ảnh hưởng của các tinh tú trên cao, đã nảy sinh ra một nàng Venus mới, vẫn còn nguyên vẹn vẻ đẹp trinh nguyên.

Niềm tin này ngày một lan rộng, và giờ đây danh tiếng lẫy lừng của nàng đã lan tỏa sang cả hòn đảo kế bên và gần như khắp mọi ngóc ngách trên thế giới. Nhờ đó, vô số khách thập phương từ những phương xa xôi đã không quản ngại dặm dài đường bộ hay hiểm nguy trùng dương để được chiêm ngưỡng nàng trinh nữ rạng rỡ này. Hệ quả là, người ta bắt đầu khinh rẻ nữ thần Venus; không còn ai hành hương đến thành Paphos, đảo Gyndos, hay Cythera để thờ phụng bà nữa. Những vật phẩm trang trí bị vứt bỏ, đền đài bị hoang phế, gối đệm bị xé nát, các nghi lễ bị lãng quên, tượng đài không còn được dâng hoa, và những bàn thờ lạnh lẽo, bám đầy tro tàn của những lễ vật cũ. Bởi lẽ, ai ai cũng tôn thờ thiếu nữ này thay cho Venus, và mỗi buổi sáng, khi nàng vừa bước ra ngoài, người ta lại dâng lễ vật, bày biện yến tiệc, gọi nàng bằng cái tên Venus – dù nàng chẳng phải là Venus thật – và dâng hoa cùng vòng nguyệt quế để bày tỏ lòng tôn kính.

Sự đảo lộn đột ngột của lòng sùng tín này khiến nữ thần Venus vô cùng tức giận. Không thể kìm nén cơn thịnh nộ, bà lắc đầu đầy giận dữ và tự nhủ: "Hãy nhìn xem, ta, tổ mẫu của vạn vật, nữ thần Venus lừng danh khắp thế giới, nay lại phải chia sẻ vinh quang với một phàm nhân. Cái tên của ta, vốn được tôn vinh ở chốn thiên đình, giờ đây lại bị hoen ố bởi những điều vô lý dưới trần gian. Nếu ta để cho bất kỳ kẻ phàm trần nào mạo danh vẻ đẹp của ta trên mặt đất, thì chẳng phải Paris - gã chăn cừu mà Jupiter vĩ đại đã tin tưởng gửi gắm quyền quyết định - đã sai lầm khi chọn ta là người đẹp nhất sao? Nhưng kẻ nào dám soán ngôi ta, chắc chắn sẽ phải hối hận vì sự ngang trái này." Ngay lập tức, bà gọi cậu con trai có cánh là Cupid - kẻ vốn liếng đã ngang tàng, bất chấp luật lệ, tay luôn cầm cung tên, đêm đêm lẻn vào từng nhà để phá hoại những cuộc hôn nhân hợp pháp - đến và xúi giục chàng. Dù bản tính vốn đã ưa quậy phá, bà vẫn kích động thêm bằng những lời lẽ ngon ngọt rồi đưa chàng đến thành phố, chỉ cho chàng thấy Psyche (tên nàng thiếu nữ), rồi bày tỏ nỗi lòng giận dữ: "Ta cầu xin con, hỡi đứa con yêu dấu, vì tình mẫu tử, vì những vết thương ngọt ngào từ mũi tên của con, hãy trả thù cho mẹ. Hãy làm cho thiếu nữ phàm trần kiêu ngạo này phải yêu một kẻ khốn khổ nhất, bần hàn nhất, dị dạng nhất thế gian, sao cho nàng ta phải chịu nỗi bất hạnh tột cùng." Sau khi nói xong, bà ôm hôn con rồi hướng về phía biển.

Khi đến biển, bà cất tiếng triệu gọi các vị thần và nữ thần, họ lập tức tuân mệnh. Những cô con gái của Nereus xuất hiện, hát vang những giai điệu du dương; Portunus với bộ râu xồm xoàm, Salita với lồng ngực đầy cá, Palemon cưỡi cá heo, cùng đội quân kèn của Tryton nhảy múa hò reo vang dội. Đó chính là đoàn tùy tùng tháp tùng Venus tiến về phía đại dương.

Trong khi đó, Psyche với vẻ đẹp tuyệt trần lại chẳng hề được tận hưởng vinh quang. Ai cũng ngưỡng mộ, ai cũng tán dương, nhưng nàng nhận ra không một vị vua hay hoàng tử nào tìm đến cầu hôn. Mọi người chỉ trầm trồ ngắm nhìn vẻ đẹp thần thánh của nàng như thể một bức tượng được tạc nên. Hai người chị của nàng, dù nhan sắc kém xa, đều đã được gả cho những vị vua quyền quý. Còn nàng trinh nữ Psyche, ngồi lẻ bóng trong nhà, than khóc cho cuộc đời hiu quạnh, tâm trí bất an, dù làm hài lòng cả thế giới nhưng lại tự ghét bỏ chính nhan sắc của mình. Người cha khốn khổ của nàng, nghi ngờ các thần linh ghen ghét con gái mình, đã tìm đến thành Milet để cầu xin lời sấm truyền của Apollo. Ông dâng lễ vật, cầu nguyện cho con gái tìm được người chồng. Apollo, dù là thần Hy Lạp và đến từ vùng Ionia, nhưng vì nguồn gốc của thành Milet, đã đưa ra lời sấm bằng tiếng Latinh với ý nghĩa như sau:

Hãy mặc cho Psyche tang phục u sầu,

Đưa nàng lên đỉnh núi cao vắng vẻ.

Chồng nàng đâu phải người phàm thế,

Mà là con Quái vật hung bạo vô song.

Với đôi cánh bay lượn giữa tầng không,

Gieo tai họa bằng luồng hơi nóng bỏng.

Thần linh cũng khiếp sợ quyền năng ấy,

Cả Jupiter vĩ đại cũng phải cúi đầu.

Dòng sông đen, vực thẳm của nỗi đau,

Đều là chốn phục tùng quyền uy của hắn.

Nhà vua, người từng hạnh phúc, nay nghe xong lời sấm của Apollo thì trở về trong buồn bã, thuật lại định mệnh bi thảm của con gái cho hoàng hậu. Họ cùng nhau khóc than, trải qua những ngày tháng đau thương. Nhưng thời điểm hôn lễ của Psyche đã đến, công tác chuẩn bị được tiến hành; đuốc đen được thắp sáng, những khúc hát vui tươi biến thành tiếng khóc than, giai điệu Hymeneus kết thúc trong tiếng gào thét bi ai, và cô dâu lau nước mắt bằng tấm khăn voan. Cả gia đình và người dân trong thành cũng rơi lệ, một không khí tang tóc bao trùm. Tuy nhiên, định mệnh buộc Psyche phải được đưa đến nơi đã định theo ý muốn của thần linh.

Khi nghi lễ kết thúc, họ đưa nàng dâu bất hạnh đi, không phải đến cuộc hôn nhân, mà đến sự kết thúc và nấm mồ. Khi cha mẹ Psyche đang tiến bước trong nước mắt, nàng lên tiếng: "Sao cha mẹ lại tự hành hạ tuổi già bằng nỗi đau khôn nguôi? Sao lại làm khổ linh hồn vốn thuộc về con hơn là của cha mẹ? Tại sao lại làm hoen ố khuôn mặt cha mẹ bằng những giọt lệ mà đáng lẽ con phải tôn thờ? Tại sao lại tự làm tổn thương mình vì con? Giờ thì cha mẹ đã thấy cái giá của vẻ đẹp tuyệt trần của con rồi đó: cái họa của lòng ghen ghét. Khi người dân tôn vinh con, gọi con là Venus mới, lẽ ra cha mẹ phải khóc than, phải đau buồn như thể con đã chết. Bởi con hiểu rằng, mình rơi vào cảnh khốn cùng này chỉ vì cái tên Venus đó. Hãy đưa con đi, và như số phận đã định, hãy đặt con trên đỉnh núi. Con khao khát kết thúc cuộc hôn nhân này, con khao khát được gặp chồng mình. Tại sao con phải trì hoãn? Tại sao phải chối từ kẻ đã được định đoạt để hủy diệt thế giới này?"

Nàng nói xong, tự bước vào giữa đám đông đang theo sau. Họ đưa nàng đến đỉnh ngọn núi đã định, đặt nàng ở đó rồi rời đi. Những ngọn đuốc tắt ngấm trong nước mắt của mọi người, ai nấy đều trở về nhà. Những người cha mẹ tội nghiệp, gần như kiệt quệ vì đau buồn, chìm vào bóng tối vĩnh hằng.

Vậy là Psyche tội nghiệp bị bỏ lại một mình, run rẩy khóc than trên đỉnh núi, thì bỗng được ngọn gió Zephyrus dịu dàng thổi đến. Gió nâng nàng lên, giữ cho tấm áo không bị gió cuốn, rồi nhẹ nhàng đưa nàng xuống một thung lũng sâu, nơi nàng được đặt nằm trên một giường hoa thơm ngát.

Psyche nằm nghỉ ngơi giữa đám hoa mềm mại, hương thơm dịu ngọt dần xoa dịu những lo âu trong tâm trí nàng. Khi đã hồi phục sức khỏe sau giấc ngủ, nàng thức dậy với tâm trí tĩnh lặng và tình cờ nhìn thấy một khu rừng dễ chịu bao quanh bởi những cây cổ thụ hùng vĩ. Nàng cũng nhìn thấy một dòng sông trong vắt tựa pha lê; giữa rừng, gần nơi dòng sông đổ xuống, là một tòa lâu đài tráng lệ, không phải do bàn tay con người xây dựng mà do quyền năng của thần linh. Chỉ cần nhìn qua, bạn sẽ ngỡ đây là dinh thự dành cho các vị thần trên thiên giới. Những mái vòm bên trên được làm từ gỗ tuyết tùng và ngà voi, chống đỡ bởi những cột trụ bằng vàng; tường được bọc và ốp bạc, chạm khắc muôn loài thú trông như thể chúng đang lao về phía người bước vào. Mọi thứ được chế tác tinh xảo đến mức dường như đó là công trình của một á thần hoặc chính một vị thần. Nền nhà lát toàn đá quý, cắt ghép tỉ mỉ, khắc họa những bức tranh sinh động đến mức kẻ nào được bước đi trên đó hẳn là người may mắn ba đời. Từng ngóc ngách của ngôi nhà đều được trang hoàng lộng lẫy, đá quý và kho báu tỏa sáng khiến các căn phòng, hành lang, và cửa ra vào rực rỡ như thể ánh mặt trời. Những kho báu khác trong nhà cũng lộng lẫy không kém, khiến nơi đây thực sự giống như một cung điện trên thiên đường, được xây dựng cho chính thần Jupiter.

Psyche, bị mê hoặc bởi vẻ đẹp nơi đây, lấy hết can đảm bước vào và nhìn ngắm mọi thứ với sự thích thú. Nàng thấy những nhà kho được xây dựng cực kỳ tinh xảo, chứa đầy vô vàn của cải. Chẳng thiếu một thứ gì. Nhưng điều kỳ diệu nhất trong số những kho báu đó là không hề có cửa khóa, chốt cài nào bảo vệ. Khi đã thỏa mãn ngắm nhìn mọi thứ, nàng bỗng nghe một giọng nói không thân xác cất lên: "Tại sao bà lại ngạc nhiên trước sự giàu có này? Hãy nhìn đi, mọi thứ bà thấy đều nằm dưới sự phục vụ của bà. Hãy vào phòng, nghỉ ngơi trên giường, và muốn tắm rửa thế nào tùy ý. Chúng tôi, những giọng nói mà bà nghe thấy, là tôi tớ của bà, luôn sẵn sàng phục vụ theo ý muốn của bà. Trong lúc đó, những món ăn hoàng gia và các món ngon sẽ được chuẩn bị sẵn sàng cho bà."

Psyche cảm nhận được sự quan phòng của thần linh. Theo lời chỉ dẫn của những giọng nói vô hình, nàng nằm nghỉ trên giường rồi đi tắm rửa. Sau đó, nàng thấy chiếc bàn đã dọn sẵn thức ăn và một chiếc ghế đặt cạnh bên.

Khi Psyche ngồi xuống, các loại thức ăn và rượu ngon nhất được mang đến, không phải bởi người hầu, mà như thể được gió đưa tới. Nàng không nhìn thấy ai, chỉ nghe thấy những giọng nói ở khắp nơi. Sau khi các món ăn được dọn lên, một ai đó ẩn mình bắt đầu hát, một người khác chơi đàn hạc, nhưng nàng chẳng thấy bóng dáng ai. Sự hòa hợp của các nhạc cụ vang vọng bên tai nàng mạnh mẽ đến mức, dù không có bất kỳ người nào, nàng vẫn có cảm giác như đang ở giữa một đám đông.

Sau khi thưởng thức những thú vui đó, khi màn đêm buông xuống, Psyche đi ngủ. Khi đã nằm xuống và chìm vào giấc ngủ ngọt ngào, nàng lo sợ cho sự trinh bạch của mình vì chỉ có một mình. Sau đó, người chồng bí ẩn của nàng đến và nằm cùng nàng; sau khi đã hoàn tất cuộc hôn nhân, chàng rời đi vào sáng sớm trước khi bình minh ló rạng. Ngay sau đó, những người hầu vô hình xuất hiện, dâng lên nàng những thứ cần thiết để chăm sóc cơ thể. Cứ như thế, một thời gian dài trôi qua; sự mới lạ ban đầu dần trở thành thói quen, mang lại cho nàng niềm vui, đặc biệt là tiếng nhạc du dương khiến nàng cảm thấy bớt cô đơn.

Trong khoảng thời gian Psyche đang tận hưởng cuộc sống xa hoa này, cha mẹ nàng chỉ biết khóc than. Hai người chị của nàng, khi nghe tin về vận mệnh bi thảm của em gái, đã đau buồn tìm đến để an ủi và trò chuyện với cha mẹ.

Đêm tiếp theo, chồng của Psyche nói với nàng (vì nàng có thể cảm nhận được ánh mắt, bàn tay và đôi tai của chàng): "Hỡi người vợ ngọt ngào của ta, vận mệnh đang đe dọa nàng một tai họa sắp tới, ta muốn nàng phải hết sức cẩn thận. Hãy biết rằng các chị của nàng, tưởng rằng nàng đã chết, đang vô cùng đau khổ và lần theo dấu chân nàng đến ngọn núi. Nếu nàng tình cờ nghe thấy tiếng than khóc của họ, hãy cẩn thận đừng bao giờ đáp lời hay nhìn về phía họ. Nếu làm vậy, nàng sẽ mang đến cho ta nỗi đau lớn, và cho chính bản thân nàng sự hủy diệt hoàn toàn." Psyche nghe lời chồng, đồng ý thực hiện mọi điều chàng đã dặn.

Sau khi chàng rời đi và màn đêm trôi qua, Psyche buồn bã than khóc suốt cả ngày hôm sau. Nàng nghĩ rằng mình đã mất hết hy vọng, khi bị giam cầm trong bốn bức tường, bị tách biệt khỏi hơi ấm của con người, và bị cấm không được an ủi những người chị đau khổ, thậm chí không được gặp mặt họ. Nàng dành cả ngày để khóc và đi ngủ vào ban đêm mà không hề đụng đến thức ăn hay tắm rửa.

Ngay sau đó, người chồng trở về. Khi đã ôm ấp nàng dịu dàng, chàng bắt đầu nói: "Có phải đây là cách nàng giữ lời hứa không, vợ yêu của ta? Ta thấy gì đây? Nàng dành cả ngày lẫn đêm để khóc lóc ư? Nàng không chịu ngừng lại ngay cả khi đang nằm trong vòng tay chồng mình sao? Được thôi, hãy làm những gì nàng muốn, hãy tự tìm đến sự hủy diệt, và khi đã nếm trải kết cục đó, hãy nhớ lời ta và lúc ấy có hối hận thì cũng đã quá muộn." Khi đó, nàng van nài chồng tha thiết, cam đoan rằng nàng sẽ chết nếu không được gặp chị mình để trò chuyện và an ủi họ. Cuối cùng, chàng đồng ý và còn cho phép nàng tặng họ bao nhiêu vàng bạc châu báu tùy thích. Nhưng chàng dặn thêm: "Hãy cẩn thận, đừng vì nghe theo những lời xúi giục độc địa của các chị mà muốn nhìn thấy gương mặt ta, kẻo sự tò mò sẽ khiến nàng mất đi địa vị cao quý này." Psyche vui mừng khôn xiết, cảm ơn chồng rối rít và nói: "Chồng yêu, em thà chết còn hơn phải xa anh. Vì dù anh là ai, em cũng yêu và giữ anh trong tim như chính linh hồn mình, hay như chính Cupid vậy. Nhưng em cũng xin anh một điều nữa, hãy bảo Zephyrus đưa các chị em xuống thung lũng này như cách anh đã làm với em."

Nàng hôn chàng ngọt ngào, van nài dịu dàng, gọi chàng là chồng, là người yêu, là niềm vui và sự an ủi của đời nàng. Chính vì thế, chàng đã đồng ý làm theo ý nàng. Khi bình minh đến, chàng rời đi.

Sau một hồi tìm kiếm, các chị của Psyche đến ngọn núi nơi nàng từng bị bỏ lại và gào thét lớn đến mức tiếng vang dội lại vào vách đá. Khi họ gọi tên em gái, tiếng than khóc thảm thiết lọt vào tai Psyche, nàng bước ra và nói: "Đây rồi, người mà các chị đang tìm kiếm đây. Xin đừng hành hạ bản thân nữa, hãy ngừng khóc đi." Ngay lập tức, theo lệnh của chồng, nàng sai Zephyrus đưa họ xuống. Gió không hề chậm trễ, những luồng hơi dịu nhẹ giữ họ lại và đặt họ xuống thung lũng một cách êm ái. Không thể diễn tả hết sự ôm hôn và chào hỏi của ba chị em; mọi nỗi buồn và nước mắt đều tan biến.

"Vào nhà đi," Psyche nói, "và làm dịu nỗi lòng với em gái các chị." Sau đó, nàng cho họ xem những nhà kho đầy của cải, cho họ nghe những giọng nói phục vụ mình, tắm rửa, và khi họ đã no nê những món ngon thần thánh, họ nảy sinh lòng ghen tị lớn trong lòng. Một trong số họ tò mò hỏi chồng nàng là ai, gia thế thế nào, và ai là chủ nhân của ngôi nhà quý giá này? Nhưng nhớ lời hứa với chồng, Psyche nói dối rằng chàng là một chàng trai trẻ, vóc dáng cân đối, có bộ râu vàng óng, và rất thích săn bắn trên các thung lũng và đồi núi. Để không bị hớ trong lời nói, nàng đổ đầy vàng bạc châu báu vào vạt áo họ và ra lệnh cho Zephyrus đưa họ đi.

Khi được đưa lên núi, họ trở về nhà và thì thầm với nhau đầy đố kỵ: "Hãy nhìn xem, vận mệnh thật trớ trêu. Cả ba chị em cùng một cha mẹ mà số phận lại khác biệt. Đặc biệt là hai chị em ta, lấy phải những gã chồng già nua, bị đối xử như người hầu, như bị đày ải khỏi quê hương và bạn bè. Trong khi cô em út lại có thừa kho báu và lấy được cả một vị thần làm chồng, dù nó chẳng biết cách tận hưởng sự giàu sang này. Các chị có thấy gì trong nhà con bé không? Đồ trang sức, áo quần rực rỡ, đá quý, vàng bạc mà chúng ta phải dẫm chân lên? Nếu đúng là nó có một người chồng như nó nói, thì trên đời này không ai hạnh phúc hơn nó. Và biết đâu, nhờ tình yêu thương sâu đậm, chồng nó sẽ biến nó thành nữ thần. Bởi thề có Hercules, phong thái và cách cư xử của nó đúng là của một nữ thần, có những giọng nói phục vụ và gió cũng phải tuân lệnh nó."

"Còn tôi, kẻ khốn khổ này, lại lấy phải một người chồng già hơn cả cha tôi, hói đầu hơn cả chim Coot, yếu đuối hơn một đứa trẻ, và nhốt tôi trong nhà suốt cả ngày." Người chị kia đáp: "Và tin tôi đi, tôi cũng lấy phải một gã chồng bị bệnh gút, khòng khoeo, yếu xìu chẳng làm ăn được gì. Tôi phải xoa bóp những ngón tay cứng đờ của lão bằng đủ loại dầu, băng bó bằng thuốc dán, khiến đôi bàn tay trắng trẻo của tôi phải lấm lem, không phải như một người vợ, mà như một người hầu. Chị cũng đang chịu cảnh nô lệ như tôi thôi. Tôi không thể chịu nổi khi thấy đứa em út lại hạnh phúc như vậy. Chị có thấy nó xử sự kiêu ngạo với chúng ta thế nào không? Nó khoe khoang, ném một ít vàng vào vạt áo chúng ta rồi vì chán ghét mà ra lệnh cho gió đưa chúng ta đi?"

"Tôi thề, tôi không phải là đàn bà nếu không tước đoạt hết hạnh phúc của nó. Nếu chị cũng có cùng ý định với tôi, hãy cùng bàn bạc và không được tiết lộ cho ai, kể cả cha mẹ, cũng không được nói là chúng ta đã gặp nó. Chỉ cần biết là chúng ta đã thấy nó, kẻ mà chúng ta hối hận vì đã nhìn thấy. Đừng kể cho cha hay bất kỳ ai khác về vận may của nó. Vì những kẻ giàu có mà không ai biết đến thì chẳng hạnh phúc gì; để nó biết rằng nó có những người chị không phải là hạng tầm thường, mà còn xứng đáng hơn nó."

Vậy là chúng quyết định trở về nhà và chờ thời cơ để dập tắt sự kiêu ngạo của Psyche. Âm mưu độc ác này làm hai người đàn bà thỏa mãn. Chúng giấu chỗ kho báu Psyche tặng, rồi xé tóc, giả vờ khóc lóc than thở. Khi cha mẹ thấy họ vẫn khóc lóc, nỗi đau lại càng chồng chất. Với lòng đầy căm giận và đố kỵ, họ trở về nhà, lên kế hoạch sát hại và hủy hoại em gái mình.

Trong lúc đó, chồng của Psyche lại cảnh báo nàng trong đêm: "Nàng có thấy không, vận may xấu xa đang đe dọa nàng? Nếu không cẩn thận, hiểm họa sẽ ập đến ngay. Những kẻ vô đạo đức kia đang giăng bẫy bắt nàng, chúng muốn thuyết phục nàng nhìn mặt ta. Nếu nàng nhìn thấy ta, như ta đã nói nhiều lần, nàng sẽ không bao giờ được thấy ta nữa. Vì vậy, nếu những mụ phù thủy độc ác mang tâm địa xấu xa kia tìm đến một lần nữa (như ta biết chắc là chúng sẽ làm), hãy cẩn thận đừng nói chuyện với chúng, hoặc nếu không thể kiềm chế, tuyệt đối không được nhắc gì đến ta, cũng không được trả lời nếu chúng hỏi về ta. Như vậy, dòng dõi của chúng ta sẽ phát triển, và đứa trẻ trong bụng nàng sẽ trở thành một vị thần bất tử, nếu không, nó sẽ chỉ là một phàm nhân." Psyche vui mừng khôn xiết khi biết mình sắp sinh hạ một vị thần, và vô cùng hạnh phúc khi sắp được làm mẹ. Nàng đếm từng ngày từng tháng, và vì chưa bao giờ mang thai trước đó, nàng rất ngạc nhiên khi thấy bụng mình lớn nhanh trong thời gian ngắn. Nhưng những kẻ ác độc kia, mang trong mình nọc độc của loài rắn, đã lên đường để thực hiện âm mưu.

Psyche lại được chồng cảnh báo: "Hãy nhìn xem ngày cuối cùng, tình thế nguy cấp, kẻ thù của máu mủ đang vũ trang chống lại chúng ta, dàn quân và đang tiến tới. Hai người chị của nàng đã tuốt gươm sẵn sàng giết nàng. Ôi, chúng ta đang bị tấn công dữ dội! Psyche yêu dấu, ta cầu xin nàng hãy thương lấy chính mình, thương lấy ta, và cứu chồng cùng đứa con trong bụng khỏi hiểm họa này. Đừng nhìn, đừng nghe những mụ đàn bà đáng nguyền rủa ấy, chúng không xứng đáng được gọi là chị của nàng vì lòng thù hận và sự bội bạc tình chị em. Chúng sẽ đến như những nàng Syren trên núi và cất tiếng khóc than thảm thiết." Khi nghe những lời đó, Psyche thở dài buồn bã: "Chồng yêu, từ lâu anh đã thử thách lòng tin của em, và đừng nghi ngờ rằng em sẽ giữ vững nó. Vì vậy, hãy ra lệnh cho gió Zephyrus làm như trước đây, để dù anh đã cấm em nhìn mặt, em vẫn có thể được an ủi khi gặp các chị. Em xin anh, vì mái tóc đẹp này, vì đôi má hồng hào, vì hơi ấm ngọt ngào này, vì hình hài mà em sẽ hiểu rõ qua đứa con trong bụng, hãy ban cho em ước nguyện này, hãy làm cho vợ anh được vui vẻ, nàng Psyche vốn đã gắn kết với anh mãi mãi. Em chẳng màng đến việc nhìn thấy gương mặt anh, chẳng màng đến bóng đêm, vì anh là ánh sáng duy nhất của đời em."

Chồng nàng như bị mê hoặc bởi những lời nói ấy, bị khuất phục bởi sự ôm ấp mãnh liệt, đã lau nước mắt cho vợ bằng mái tóc của mình và đồng ý. Khi sáng đến, chàng rời đi như thường lệ.

Hai người chị đến nơi, không thèm thăm cha mẹ mà vội vã lao thẳng đến ngọn núi, rồi bất chấp hiểm nguy nhảy xuống. Zephyrus, theo mệnh lệnh thần thánh, dù không muốn, vẫn đưa họ xuống thung lũng an toàn. Chúng xông thẳng vào cung điện, không cần xin phép, ôm chầm lấy em gái, giả vờ tâng bốc vì số kho báu nàng cho, rồi nói: "Ôi Psyche em gái yêu quý, em không còn là trẻ con nữa mà đã là một người mẹ rồi. Ôi niềm vui lớn lao nào em đang mang trong bụng? Thật là một niềm hạnh phúc cho cả gia đình! Chúng ta sẽ thật may mắn khi được thấy đứa trẻ lớn lên giữa sự giàu sang này. Nếu nó giống cha mẹ, chắc chắn một Cupid mới sẽ ra đời." Bằng những lời lẽ đó, chúng cố gắng chiếm lấy lòng tin của Psyche. Vì mệt mỏi sau chuyến đi, chúng ngồi xuống ghế, tắm rửa rồi vào phòng tiệc nơi thức ăn đã được chuẩn bị sẵn. Psyche bảo một người hầu chơi đàn hạc, rồi những giọng hát vang lên, tiếng nhạc du dương khiến các chị của nàng vô cùng thích thú.

Tuy nhiên, sự độc ác của những mụ đàn bà này không hề bị át đi bởi tiếng nhạc du dương. Chúng bắt đầu thực hiện âm mưu chống lại Psyche, gặng hỏi chồng nàng là ai, gia thế thế nào. Psyche, vì quá ngây thơ mà quên mất những gì mình đã nói trước đó về chồng, bèn nghĩ ra một câu trả lời mới: Chồng nàng là một thương nhân giàu có từ một vùng tỉnh lẻ, đã trung niên và râu tóc lốm đốm bạc. Nói xong, để tránh phải giải thích thêm, nàng đổ đầy vàng bạc vào vạt áo họ và ra lệnh cho Zephyrus đưa họ đi.

Trên đường về, chúng thì thầm với nhau: "Cô em gái nói dối trắng trợn quá. Lúc đầu nó bảo chồng nó là trai trẻ râu vàng, giờ lại nói là trung niên râu bạc. Làm sao có chuyện trong thời gian ngắn mà già đi nhanh thế? Không nghi ngờ gì nữa, con ả này hoặc là nói dối, hoặc là chưa bao giờ nhìn thấy mặt chồng. Nếu nó chưa bao giờ thấy mặt chồng, thì chắc chắn nó đã cưới phải một vị thần và đang mang trong bụng một đứa con thần thánh. Nếu đó là một đứa trẻ thần thánh, và chuyện này đến tai mẹ ta (cầu trời đừng xảy ra), thì tôi thà đi treo cổ còn hơn. Hãy về với cha mẹ và dùng những lời nói dối để đánh lạc hướng."

Sau khi kích động lẫn nhau, chúng thăm cha mẹ rồi quay lại núi, nhờ gió Zephyrus đưa xuống thung lũng. Chúng cố vắt ra những giọt nước mắt giả tạo, gọi Psyche: "Em, kẻ khờ khạo chẳng biết gì về tai họa, cứ tưởng mình hạnh phúc, cứ ngồi nhà mà chẳng lo đến nguy hiểm. Chúng ta đang lo lắng chạy đôn chạy đáo vì em đây. Chúng ta nhận được tin đáng tin cậy - không thể không nói với em - rằng có một con rắn khổng lồ đầy nọc độc, với cái họng há to tham lam, đang nằm cùng em mỗi đêm. Hãy nhớ lời sấm truyền của Apollo, rằng em sẽ lấy một con rắn hung bạo. Nhiều người trong vùng và những thợ săn ở đây khẳng định đã thấy nó đi kiếm ăn về đêm qua và bơi qua sông. Chúng chắc chắn rằng nó sẽ không nuông chiều em bằng món ngon lâu dài đâu, mà khi đến ngày em sinh nở, nó sẽ nuốt chửng cả em và con. Vì vậy, hãy tự quyết xem em muốn nghe theo những người chị quan tâm đến sự an toàn của em mà thoát chết, hay cứ tiếp tục sống với con rắn rồi cuối cùng bị nó nuốt trọn. Nếu em vẫn thích cuộc sống đơn độc, nghe những giọng nói, hưởng thụ thú vui nguy hiểm này và yêu con rắn đó, thì đừng trách chúng ta đã không hoàn thành bổn phận của người chị."

Psyche tội nghiệp, ngây thơ, bị những lời nói kinh hoàng đó làm cho khiếp sợ, tâm trí rối bời, quên sạch lời dặn của chồng và những lời hứa của chính mình. Nàng lao đầu vào bi kịch, với khuôn mặt tái mét, ấp úng nói: "Ôi các chị yêu quý, em vô cùng cảm ơn lòng tốt của các chị. Em tin rằng những gì các chị nói là sự thật, vì em chưa bao giờ nhìn thấy mặt chồng, cũng chẳng biết chàng từ đâu đến. Em chỉ nghe tiếng chàng trong đêm, đến nỗi em cũng nghi ngờ chàng là một con quái vật như các chị nói. Hơn nữa, em rất sợ nhìn thấy chàng, vì chàng từng đe dọa sẽ trừng phạt nếu em cố nhìn mặt chàng. Vì vậy, các chị yêu quý, nếu có phương thuốc nào cứu em, hãy giúp em ngay đi." Thế là chúng mở miệng ra những lời độc địa, xóa bỏ mọi nghi ngờ trong nàng, và xúi giục nàng: "Vì chúng ta chẳng màng đến hiểm nguy để cứu em, chúng ta sẽ chỉ cho em cách tốt nhất. Hãy lấy một con dao cạo sắc bén đặt dưới gối. Chuẩn bị một chiếc đèn dầu cháy ẩn đâu đó trong phòng. Khi đêm đến, lúc chàng ngủ say như mọi khi, hãy lén dậy, cầm đèn dầu, tay phải cầm dao, cắt đứt đầu con rắn độc đó. Chúng ta sẽ giúp đỡ em. Khi nó chết, em sẽ được an toàn, chúng ta sẽ gả em cho một người đàn ông tử tế."

Sau khi đã kích động trái tim em gái, sợ rằng chính mình cũng gặp nguy hiểm vì lời khuyên độc ác đó, chúng nhờ gió Zephyrus đưa lên đỉnh núi rồi vội vã bỏ chạy.

Khi Psyche bị bỏ lại một mình (dù nàng cảm giác không đơn độc vì bị bao vây bởi những suy nghĩ quỷ quyệt), tâm trí nàng xáo động như sóng biển. Dù ý chí nàng kháng cự không thực hiện lời khuyên của các chị, nhưng nàng vẫn hoang mang giữa những suy nghĩ trái ngược. Lúc muốn, lúc không, lúc bạo dạn, lúc sợ hãi, lúc nghi ngờ, lúc ghét con quái vật, lúc yêu chồng. Nhưng cuối cùng, đêm cũng đến, nàng chuẩn bị cho ý đồ tàn ác.

Chẳng bao lâu sau, chồng nàng về. Sau khi hôn và ôm ấp nàng, chàng thiếp ngủ. Psyche, cơ thể và tâm trí đôi chút rã rời nhưng vẫn bị sự tàn ác của số phận thôi thúc, lấy hết can đảm cầm đèn dầu và dao cạo. Nàng thay đổi quyết định, nhưng khi cầm đèn lại gần giường, nàng thấy con quái vật hiền lành và ngọt ngào nhất trong muôn thú - chính là Cupid xinh đẹp đang nằm đó. Trước cảnh tượng ấy, ngọn đèn như sáng bừng lên vì vui sướng, còn lưỡi dao thì cùn đi.

Nhưng khi thấy cơ thể rạng rỡ của vị thần, Psyche vô cùng sợ hãi, choáng váng, mặt tái mét, run rẩy quỳ xuống và định giấu con dao, thậm chí vào chính trái tim mình - điều mà nàng chắc chắn đã làm nếu không vì quá hoảng sợ mà đánh rơi nó. Khi ngắm nhìn khuôn mặt thần thánh, tâm trí nàng hồi sinh. Nàng thấy mái tóc vàng tỏa hương thơm dịu, cái cổ trắng hơn sữa, đôi má hồng hào, mái tóc buông rủ quyến rũ, ánh sáng từ đó làm lu mờ cả ngọn đèn. Nàng thấy những chiếc lông vũ mềm mại trên vai như những bông hoa tỏa sáng run rẩy, và những phần cơ thể khác mịn màng đến mức Venus chẳng có gì phải hối hận khi sinh ra một đứa con như vậy. Ở chân giường đặt cung, ống tên của vị thần vĩ đại. Khi Psyche tò mò chiêm ngưỡng vũ khí của chồng, nàng lấy một mũi tên ra khỏi ống, vô tình tự đâm vào mình, khiến nàng bị thương nặng, máu chảy ra, và thế là nàng càng thêm yêu Cupid. Nàng ôm hôn chàng hàng nghìn lần, sợ làm chàng tỉnh giấc. Nhưng hỡi ôi, khi nàng đang trong niềm vui sướng ấy, vì ghen tị hay vì quá khao khát được chạm vào cơ thể đáng yêu đó, một giọt dầu đèn nóng hổi rơi xuống vai phải của vị thần. Ôi ngọn đèn khốn kiếp, kẻ phục vụ đê tiện của tình yêu, sao ngươi dám cả gan đốt cháy vị thần của mọi ngọn lửa, khi chàng chính là người tạo ra ngươi để những người yêu nhau có thể tận hưởng đêm dài trong niềm vui?

Vị thần bị bỏng, nhận ra lời hứa và lòng tin đã bị phá vỡ, chàng bay đi mà không nói lời nào, rời khỏi tầm mắt và vòng tay của người vợ bất hạnh. Psyche cố túm lấy chàng khi chàng bay lên không trung, giữ chặt cho đến khi mệt mỏi mà buông tay, rơi xuống đất. Nhưng Cupid bay theo, đậu trên ngọn cây bách và giận dữ trách: "Hỡi Psyche khờ khạo, hãy tự suy ngẫm xem, ta đã không màng đến lệnh của mẹ (bắt ta cưới một kẻ hèn hạ khốn cùng), tự mình từ thiên đường xuống yêu nàng, thậm chí làm bị thương chính cơ thể mình bằng vũ khí của mình để cưới nàng làm vợ. Thế mà nàng lại coi ta là con quái vật để rồi định cắt đầu ta bằng dao cạo sao? Chẳng phải ta luôn dặn dò nàng sao? Chẳng phải ta đã dịu dàng bảo nàng cẩn thận sao? Nhưng những kẻ xúi giục độc ác kia sẽ bị trừng phạt xứng đáng. Còn nàng, nàng sẽ phải trả giá bằng sự vắng mặt của ta." Nói xong, chàng bay vút vào không trung.

Psyche nằm vật xuống đất, dõi mắt nhìn theo chồng cho đến khi chàng khuất bóng, khóc than thảm thiết. Khi không còn nhìn thấy chàng nữa, nàng lao mình xuống dòng sông gần đó vì quá đau khổ, nhưng nước không để nàng chết đuối mà thương hại nàng, vì sự tôn trọng dành cho Cupid - kẻ vốn thường làm cho dòng sông nóng rực - nên đã đẩy nàng lên bờ giữa đám cỏ.

Khi đó, thần đồng quê Pan, đang ngồi bên bờ sông, âu yếm dạy nữ thần Canna cách chơi sáo, trong khi lũ dê non đang gặm cỏ, nhận thấy Psyche đang trong cảnh khốn cùng. Không rõ bằng cách nào, hiểu được bi kịch của nàng, ông cố gắng an ủi: "Hỡi cô gái xinh đẹp, ta là một gã chăn cừu thô kệch, nhưng nhờ tuổi già mà hiểu biết nhiều điều. Qua dáng đi thất thểu, khuôn mặt tái nhợt, những tiếng nức nở và đôi mắt đẫm lệ, ta đoán rằng nàng đang yêu say đắm. Vì vậy, hãy nghe ta, đừng tìm đến cái chết, đừng khóc lóc nữa, mà hãy tôn thờ thần Cupid vĩ đại, và chinh phục chàng bằng sự phục vụ tận tụy."

Khi vị thần chăn cừu nói xong, nàng không trả lời mà chỉ cúi chào như đối với một vị thần rồi rời đi. Đi được một đoạn, nàng tình cờ đến một thành phố nơi người chồng của một trong hai bà chị đang sống. Khi biết tin, nàng cho chị biết mình đến, họ gặp nhau và sau khi chào hỏi, chị nàng hỏi lý do chuyến đi. "Thật tình," nàng nói, "chị có nhớ lời khuyên mà chị đã đưa cho em về việc giết con quái vật giả danh chồng em mỗi đêm không? Các chị biết đấy, ngay khi em mang đèn ra để nhìn mặt chàng, em mới nhận ra đó chính là con trai của Venus, chính Cupid đang nằm cùng em. Vì quá hạnh phúc và khao khát ôm ấp chàng, em không kiềm chế được, nhưng hỡi ôi, một giọt dầu đèn không may rơi xuống vai chàng khiến chàng tỉnh giấc. Thấy em cầm dao, chàng nói: 'Sao nàng dám làm trò đê tiện như vậy? Hãy rời xa ta và mang theo những gì nàng đã đem đến, vì ta sẽ lấy em gái của nàng (chính là chị đó) làm vợ, và chị ấy sẽ được hưởng hạnh phúc của nàng'. Ngay sau đó chàng lệnh cho Zephyrus đuổi em ra khỏi nhà." Psyche vừa dứt lời, người chị, bị sự tham lam và đố kỵ kích động, chạy về nhà, nói dối chồng rằng mình nghe tin cha mẹ qua đời, rồi lên đường đến ngọn núi. Mặc dù gió thổi ngược, nhưng với hy vọng hão huyền, chị ta gào lên: "Ôi Cupid, hãy đón lấy người vợ xứng đáng hơn, và Zephyrus, hãy đưa chủ nhân của ngươi xuống!" Rồi mụ ta lao đầu từ trên núi xuống, nhưng mụ không rơi xuống thung lũng, mà bị đá vách nghiền nát, trở thành mồi cho chim muông và thú dữ, cái kết xứng đáng cho mụ.

Sự trừng phạt của người chị kia cũng chẳng chậm trễ. Psyche đi đến thành phố khác nơi người chị còn lại sống, thuật lại mọi chuyện như đã kể với người chị đầu, mụ ta cũng lao đến tảng đá và bị giết theo cách tương tự. Sau đó, Psyche đi khắp nơi tìm chồng, nhưng Cupid đã về phòng mẹ, than khóc vì vết thương do giọt dầu nóng gây ra.

Con chim hải âu trắng bơi trên sóng biển bay về phía đại dương, tìm thấy Venus đang tắm rửa. Nó báo tin cho bà rằng con trai bà bị bỏng và đang trong tình trạng nguy kịch. Hơn nữa, nó kể rằng thiên hạ đang bàn tán xôn xao (chỉ trích cả gia đình Venus) rằng con trai bà suốt ngày chỉ mải mê đuổi theo gái trên núi, còn bản thân bà thì ăn chơi trác táng dưới biển, khiến mọi người không còn thấy họ duyên dáng, dễ mến nữa, mà trở nên thô lỗ, quái dị và đáng sợ. Rằng các cuộc hôn nhân không còn vì tình yêu hay sự sinh sôi, mà tràn ngập đố kỵ, chia rẽ. Con hải âu tò mò kể lể vào tai Venus như vậy. Venus bắt đầu gào thét: "Cái gì? Con trai ta đã yêu ai đó sao? Ta cầu xin ngươi, con chim trung thành, hãy nói cho ta biết nó là ai, tên là gì mà lại quyến rũ con ta đến thế? Có phải là một trong những tiên nữ, một trong các nữ thần, các nàng thơ, hay một trong những nàng Graces?" Chim trả lời: "Thưa bà, tôi không biết cô ta là ai, chỉ biết cô ta tên là Psyche." Venus giận dữ thét lên: "Là nó sao? Kẻ soán ngôi vẻ đẹp của ta, kẻ mạo danh tên ta? Nó tưởng ta là bà mối hay sao mà lại làm quen với con ta bằng chiêu trò đó?" Bà lập tức rời đi đến phòng con trai, thấy nó bị thương, bà gào lên.

"Đây có phải là điều đáng kính trọng, đáng tôn trọng đối với cha mẹ không? Có lý lẽ nào để con dám vi phạm và phá vỡ lệnh của mẹ, của chủ nhân mình? Thay vì làm cho kẻ thù của mẹ phải khổ sở vì tình yêu, con lại làm ngược lại? Ở cái tuổi chưa trưởng thành, con lại dùng sự thèm khát phóng đãng để ôm ấp kẻ thù truyền kiếp của mẹ, người mà mẹ sẽ phải gọi là con dâu, còn nó gọi mẹ là mẹ chồng. Con tưởng bở rằng mình là thằng nhóc đáng khinh, đồ vô lại, không biết tôn trọng ai, rằng con là quan trọng nhất sao? Con nghĩ mẹ không thể sinh thêm đứa con khác vì tuổi tác sao? Nếu có, con sẽ hiểu mẹ sẽ sinh ra đứa con xứng đáng hơn con nhiều. Để làm con nhục nhã hơn, mẹ quyết định nhận nuôi một trong những đầy tớ của mình, trao cho nó đôi cánh này, ngọn lửa này, cây cung và những mũi tên này, và tất cả những thứ mẹ đã cho con. Không phải để con dùng vào việc đó. Con đã được giáo dục tồi tệ từ nhỏ, bàn tay con quá lanh lẹ và sắc bén. Con thường xuyên xúc phạm những người bề trên, đặc biệt là mẹ, con đâm mẹ bằng những mũi tên, con coi thường mẹ như một quả phụ, chẳng quan tâm đến người cha dũng mãnh và bất khả chiến bại của mình. Để chọc giận mẹ thêm, con lại yêu những đứa gái làng chơi. Nhưng mẹ sẽ khiến con phải hối hận sớm thôi, và cuộc hôn nhân này sẽ phải trả giá đắt. Ta đang bị dồn đến mức nào đây? Phải làm gì? Phải đi đâu? Làm sao để trấn áp con quái vật này? Liệu có nên xin sự giúp đỡ của kẻ thù - sự Tiết độ (Sobriety), kẻ mà ta thường xúc phạm để sinh ra con? Hay nên tìm lời khuyên của những mụ đàn bà quê mùa? Không, không, thà chết còn hơn, nhưng mẹ sẽ không ngừng trừng phạt. Phải cầu cứu chính nó (Sự Tiết độ), nó mới có thể trừng phạt con nghiêm khắc, tước vũ khí, bẻ cung, dập tắt ngọn lửa của con, và hơn thế nữa là trừng trị thân xác con. Khi mẹ cạo sạch mái tóc này, thứ mà mẹ đã tự tay chăm sóc, làm cho nó lấp lánh như vàng, và khi mẹ cắt bỏ đôi cánh mà chính mẹ đã làm cho mọc ra, lúc đó mẹ mới coi như trả thù xong vì những tổn thương mà con đã gây ra." Nói xong, bà giận dữ bước ra khỏi phòng.

Ngay khi bà vừa đi, Juno và Ceres đến, hỏi nguyên nhân cơn giận. Venus trả lời: "Thật lòng là các người đến để an ủi nỗi đau của ta, nhưng ta cầu xin các người, hãy nỗ lực tìm kiếm một đứa tên là Psyche, kẻ lang thang đang chạy khắp nơi. Chắc các người không lạ gì chuyện con trai Cupid của ta và hành vi của nó, những thứ mà ta xấu hổ không muốn nhắc lại." Biết rõ toàn bộ câu chuyện, họ cố gắng xoa dịu Venus: "Thưa bà, nguyên nhân là gì, hay con trai bà đã phạm tội gì mà bà lại kết tội tình yêu của nó, trách móc nó vì nó biết yêu? Tại sao bà lại tìm cách giết kẻ mà nó thích? Chúng tôi khiêm nhường xin bà tha thứ cho lỗi lầm của nó nếu nó đã làm hài lòng một thiếu nữ nào đó. Bà không biết nó chỉ là một chàng trai trẻ sao? Hay bà đã quên nó bao nhiêu tuổi rồi? Nó lúc nào cũng là đứa trẻ đối với bà sao? Bà là mẹ nó, một người phụ nữ tốt bụng, chẳng lẽ bà cứ mãi đi rình mò những cuộc tình của nó? Bà định ngăn cản tình yêu, định kiểm soát sự phóng đãng của nó sao? Và bà định trách móc cả nghệ thuật và những thú vui của chính mình trong con trai sao? Có vị thần hay con người nào chịu được cảnh bà cứ gieo rắc hạt giống tình yêu khắp nơi, lại muốn cấm đoán nó ngay trong chính nhà mình? Chắc chắn bà sẽ là nguyên nhân gây ra sự suy tàn của các nơi công cộng dành cho các thiếu nữ." Bằng cách đó, các nữ thần cố gắng xoa dịu tâm trí Venus và bào chữa cho Cupid (dù nó vắng mặt) vì sợ những mũi tên tình yêu của nó. Nhưng Venus không hề nguôi giận, nghĩ rằng họ chỉ đang đùa cợt và chế nhạo những tổn thương của mình, nên bà rời bỏ họ và vội vã lên đường ra biển.

Trong khi đó, Psyche chạy đôn chạy đáo khắp nơi tìm chồng, với hy vọng rằng nếu không làm chàng nguôi giận bằng sự ngọt ngào, thì có lẽ chàng sẽ thương hại nàng trước những lời cầu nguyện khẩn thiết và phục vụ tận tụy. Nhìn thấy một ngôi đền trên đỉnh đồi cao, nàng tự nhủ: "Liệu chồng và chủ nhân của mình có ở đó không?" Nàng tìm đến đó, với bao nỗi đau và vất vả, lấy hết sức leo lên đỉnh núi, bước vào đền. Ở đó, nàng thấy những bó lúa nằm ngổn ngang, những cành lá héo úa với vòng hoa, những cọng lúa mạch, cùng những chiếc móc, liềm, hái và các nông cụ khác, nhưng mọi thứ đều lộn xộn, như bị ném bừa bãi bởi bàn tay người làm. Thấy vậy, Psyche nhặt lên và sắp xếp mọi thứ ngăn nắp, nghĩ rằng mình không nên khinh rẻ bất kỳ ngôi đền nào của thần linh, mà thay vào đó nên tìm kiếm sự ưu ái của họ. Ngay sau đó, Ceres bước vào, thấy nàng đang bận rộn sắp xếp trong điện thờ, liền hét lên từ xa: "Hỡi Psyche đáng thương, Venus đang tìm kiếm nàng khắp nơi để trả thù và trừng phạt tàn bạo, nhưng nàng lại mải mê ở đây và chẳng màng đến sự an toàn của mình." Psyche quỳ xuống trước bà, tưới đẫm chân bà bằng nước mắt, lau mặt đất bằng tóc mình, và với tiếng khóc than thảm thiết, nàng cầu xin tha thứ: "Thưa nữ thần vĩ đại và thánh thiện, con cầu xin bà vì bàn tay hào phóng và rộng lượng của bà, vì những nghi lễ vui vẻ trong vụ mùa, vì những bí mật của lễ hiến tế, vì cỗ xe bay của những con rồng, vì nền nông nghiệp mà bà đã tạo ra ở Sicily, vì cuộc hôn nhân của Proserpine, vì sự tìm kiếm cần mẫn đứa con gái của bà, và vì những bí mật khác trong ngôi đền Eleusis ở vùng đất Athens, hãy thương xót con, tôi tớ Psyche của bà, và hãy để con ẩn mình vài ngày giữa những bó lúa này cho đến khi cơn giận của vị nữ thần kia qua đi, hoặc cho đến khi con hồi phục sau những nỗi vất vả." Ceres trả lời: "Psyche thân mến, ta vô cùng cảm động trước lời cầu nguyện và nước mắt của nàng, và rất muốn giúp nàng, nhưng nếu ta để nàng ẩn mình ở đây, ta sẽ làm tăng sự giận dữ của người chị họ, người mà ta đã có một hiệp ước hòa bình và lời hứa hữu nghị lâu đời. Vì vậy, ta khuyên nàng hãy rời đi, và đừng trách ta khi không thể để nàng ở lại đây." Psyche bị từ chối, lại càng đau khổ gấp bội và quay trở lại.

Bỗng nàng nhìn thấy xa xa trong thung lũng, một ngôi đền nằm trong rừng, rất đẹp và được chạm khắc tinh xảo. Với ý định không bỏ lỡ nơi nào mà hy vọng có thể dẫn tới, và để xin sự tha thứ từ mọi vị thần, nàng đến gần cánh cửa thiêng liêng. Ở đó, nàng thấy những báu vật và lễ phục khắc chữ vàng treo trên cành cây, những cây cột của ngôi đền mang tên nữ thần Juno. Nàng quỳ xuống, ôm lấy bàn thờ bằng đôi tay, lau nước mắt và cầu nguyện: "Hỡi người vợ và chị gái của thần Jupiter vĩ đại, người được tôn thờ trong những ngôi đền lớn ở Samos, được những người phụ nữ mang thai kêu cầu, được tôn thờ ở Carthage cao quý, vì bà được đưa từ thiên đường tới nhờ con sư tử, những dòng sông ở Inachus đều tôn vinh bà; và biết rằng bà là vợ của thần vĩ đại, nữ thần của các nữ thần; toàn bộ phía Đông thế giới đều tôn kính bà, cả thế giới gọi bà là Lucina. Con cầu xin bà làm người bảo vệ cho con trong cơn hoạn nạn, hãy cứu con khỏi sự nguy hiểm lớn lao đang đuổi theo, và cứu lấy con, người đã mệt mỏi với những nỗi vất vả và đau buồn kéo dài, vì con biết rằng bà là người giúp đỡ những phụ nữ mang thai và gặp nguy hiểm." Khi nghe lời cầu nguyện của Psyche, Juno xuất hiện đầy vẻ vương giả: "Thật tình, Psyche, ta rất muốn giúp nàng, nhưng ta xấu hổ khi làm điều gì trái với ý muốn của con dâu ta là Venus, người mà ta luôn yêu thương như con đẻ. Hơn nữa, ta sẽ gặp rắc rối với luật pháp, De servo corrupto, cấm giữ người nô lệ bỏ trốn khi chủ của họ không đồng ý." Psyche lại bị Juno từ chối, mất hết hy vọng tìm lại chồng, tự nhủ: "Giờ đây, sự an ủi hay phương thuốc nào còn lại cho nỗi đau của mình, khi lời cầu nguyện chẳng có tác dụng với các nữ thần? Ta phải làm gì? Phải đi đâu? Trong hang động hay bóng tối nào ta có thể ẩn mình để tránh cơn giận của Venus? Tại sao mình không lấy hết can đảm, khiêm tốn dâng mình cho người mà mình đã chọc giận? Mình đâu biết được liệu người mình đang tìm có ở nhà mẹ chàng hay không?" Thế là, Psyche tội nghiệp chuẩn bị tinh thần cho hiểm nguy của chính mình, lên kế hoạch dâng lời cầu nguyện cho Venus.

Sau khi Venus mệt mỏi vì tìm kiếm Psyche khắp biển trên trời dưới đất, bà trở về thiên đàng và ra lệnh chuẩn bị cỗ xe mà chồng bà là Vulcan đã tặng nhân ngày cưới, được chạm khắc tinh xảo đến mức vàng bạc không thể sánh bằng. Bốn con bồ câu trắng dẫn đường cỗ xe với sự cần mẫn. Khi Venus bước vào, vô số chim sẻ bay líu lo xung quanh, làm dấu hiệu vui mừng, tất cả các loài chim khác đều hót vang, báo trước sự xuất hiện của vị nữ thần vĩ đại. Mây nhường lối, bầu trời mở ra đón bà một cách vui vẻ. Những con chim đi theo không hề sợ hãi đại bàng, diều hâu hay bất kỳ loài chim săn mồi nào. Ngay lập tức, bà đến cung điện của thần Jupiter và với lời thỉnh cầu táo bạo, yêu cầu Mercury thực hiện công việc cho bà, điều mà Jupiter đồng ý. Sau đó, với niềm vui, bà từ thiên đường xuống cùng Mercury và ra lệnh cho chàng thực hiện lời của mình: "Hỡi em trai, sinh ở Arcadia, ngươi biết rõ rằng ta (chị của ngươi) chưa bao giờ làm gì mà thiếu sự hiện diện của ngươi. Ngươi cũng biết ta đã tìm kiếm cô gái này bao lâu mà không thấy. Vì vậy, chẳng còn cách nào khác là ngươi hãy dùng kèn của mình công bố phần thưởng cho ai bắt được nó. Hãy thực hiện lệnh của ta, và tuyên bố rằng bất cứ ai chứa chấp nó một cách cố ý, chống lại ý muốn của ta, sẽ không thể bào chữa bằng bất kỳ cách nào." Nói xong, bà đưa cho chàng một tờ giấy ghi tên Psyche và nội dung công bố. Sau đó, bà rời đi. Ngay lập tức, Mercury không trì hoãn, tuyên bố khắp thế giới rằng bất cứ ai có tin tức về cô con gái fugitive của một vị vua, người hầu của Venus tên là Psyche, hãy báo cho Mercury, và phần thưởng cho công lao của họ là bảy cái hôn ngọt ngào của Venus. Sau khi Mercury công bố, ai ai cũng tràn đầy khao khát tìm kiếm Psyche.

Lời tuyên bố này đã xóa bỏ mọi nghi ngờ của Psyche. Nàng vừa mới đến gần nhà Venus thì một người hầu tên là Custome (Sự quen thuộc) bước ra, nhìn thấy Psyche, liền hét lớn: "Đồ con đĩ độc ác, cuối cùng ngươi cũng biết là có chủ nhân trên đầu rồi nhé. Sao, ngươi giả vờ ngây thơ như không biết chúng ta đã mất công tìm ngươi thế nào sao? Ta rất mừng khi ngươi rơi vào tay ta, ngươi đã vào địa ngục rồi, và sẽ phải chịu nỗi đau và hình phạt cho sự ương ngạnh của ngươi." Nói rồi, mụ ta túm tóc nàng, kéo đến trước mặt nữ thần Venus. Khi thấy nàng, Venus cười nhạo, và như thói quen của những kẻ giận dữ, bà lắc đầu, gãi tai phải nói: "Nữ thần, nữ thần, cuối cùng ngươi cũng đến thăm chồng ngươi đang nguy kịch vì ngươi đấy à? Hãy yên tâm, ta sẽ đối xử với ngươi như con dâu. Những người hầu của ta đâu, Sorrow và Sadness (Nỗi buồn và Sự u sầu)? Khi chúng đến, bà giao Psyche cho chúng tra tấn tàn bạo. Chúng thực hiện lệnh của bà, sau khi đánh đập nàng tàn nhẫn bằng roi vọt, chúng giải nàng đến trước Venus. Bà lại cười nhạo: "Nhìn xem, nó nghĩ (vì cái bụng bầu to đùng do chơi trò làm đĩ) sẽ khiến ta thương hại và làm bà nội của đứa con nó sao? Ta thật hạnh phúc khi ở thời kỳ huy hoàng nhất của đời mình mà lại được gọi là bà nội, và con của một con đĩ thấp hèn sẽ được coi là cháu của Venus. Nhưng ta thật ngu ngốc khi gọi nó là con trai mình, vì cuộc hôn nhân diễn ra giữa những người không bình đẳng, ở ngoài đồng không có nhân chứng, không có sự đồng ý của cha mẹ, nên cuộc hôn nhân là bất hợp pháp, và đứa trẻ (sẽ sinh ra) là đồ hoang; nếu ta may mắn để ngươi sống đến lúc sinh." Venus nói xong, nhảy lên mặt Psyche tội nghiệp, xé nát quần áo, túm tóc nàng và đập đầu nàng xuống đất.

Sau đó, bà lấy một lượng lớn lúa mì, lúa mạch, hạt anh túc, đậu, đậu lăng và đỗ, trộn lẫn chúng lại với nhau rồi nói: "Đồ gái hư hỏng, ngươi chỉ có thể lấy lòng người yêu bằng sự phục vụ cần mẫn và đau đớn, nên ta sẽ thử xem ngươi làm được gì. Hãy tách riêng từng loại hạt, sắp xếp ngăn nắp theo số lượng, và phải xong trước khi trời tối." Sau khi giao nhiệm vụ, bà rời đi đến một bữa tiệc lớn đã chuẩn bị trong ngày. Psyche không hề cố gắng tách hạt (vì đó là việc không thể làm được do chúng đã trộn lẫn quá kỹ), nhưng vì quá choáng váng trước lệnh tàn nhẫn của Venus, nàng ngồi yên không nói gì. Khi đó, một con kiến nhỏ, thương hại cho sự khó khăn và nỗi vất vả của nàng, nguyền rủa sự độc ác của con gái Jupiter và người mẹ tàn nhẫn đó, chạy đôn chạy đáo, gọi bạn bè mình: "Hỡi những đứa con của mặt đất, người mẹ của vạn vật, hãy thương hại nàng thiếu nữ tội nghiệp, vợ của Cupid, người đang gặp nguy hiểm lớn, ta cầu xin các người hãy giúp nàng bằng tất cả sự cần mẫn." Ngay lập tức, từng con một đến, tách và phân loại hạt, và sau khi xếp xong từng loại, chúng vội vã bỏ chạy. Khi đêm đến, Venus trở về từ bữa tiệc, hơi chếnh choáng hơi rượu, thoang thoảng hương thơm và đội vòng hoa hồng. Khi thấy những gì Psyche đã làm, bà nói: "Đây không phải là công sức của tay ngươi, mà là của kẻ đang yêu ngươi." Rồi bà ném cho nàng một mẩu bánh mì nâu và đi ngủ. Trong lúc đó, Cupid bị giam chặt trong phòng kín nhất của ngôi nhà, một phần để không làm hại bản thân bằng những thú vui phóng đãng, một phần để không nói chuyện với người yêu. Thế là hai người yêu nhau bị chia cắt. Khi đêm qua, Venus gọi Psyche: "Ngươi có thấy khu rừng trải dài phía kia cùng dòng sông không? Ở đó có những con cừu tỏa sáng như vàng, và chẳng có ai canh giữ cả. Ta ra lệnh cho ngươi đến đó và mang về một ít lông của chúng cho ta."

Psyche ra đi, không phải để làm theo lệnh bà, mà để lao mình xuống nước chấm dứt nỗi đau. Một cây sậy xanh, được truyền cảm hứng thần thánh, với giai điệu và âm nhạc du dương nói: "Hỡi Psyche, ta cầu xin nàng đừng làm ô uế dòng nước của ta bằng cái chết của nàng, và hãy cẩn thận đừng đi về phía những con cừu khủng khiếp của vùng đất này cho đến khi sức nóng của mặt trời qua đi. Vì khi mặt trời đang ở đỉnh điểm, chúng trở nên đáng sợ và hung dữ nhất, với cặp sừng sắc nhọn, trán cứng như đá và họng há to, thứ mà chúng dùng để hủy diệt loài người. Nhưng cho đến khi chúng tắm mát dưới sông, nàng hãy ẩn mình ở đây, dưới gốc cây tiêu huyền lớn này, và ngay khi cơn giận của chúng qua đi, nàng có thể đi vào bụi rậm dưới phía rừng và thu thập những túm lông cừu vàng mà nàng sẽ thấy vắt trên các bụi gai." Cây sậy tốt bụng chỉ cho Psyche cách cứu mạng, nàng ghi nhớ kỹ, cẩn thận đi thu thập những túm lông tìm được, bỏ vào tạp dề rồi mang về cho Venus. Tuy nhiên, hiểm nguy của nhiệm vụ thứ hai này không làm bà hài lòng, cũng không đủ chứng minh sự phục vụ tốt của Psyche, mà với nụ cười cay nghiệt, bà nói: "Ta biết chắc đây không phải do ngươi làm, nhưng ta sẽ thử xem ngươi có lòng can đảm và sự khôn ngoan như ngươi thể hiện không."

Venus nói tiếp: "Ngươi có thấy đỉnh ngọn đồi kia, nơi chảy xuống những dòng nước màu đen và chết chóc, thứ nuôi dưỡng các con sông Styx, Cocytus không? Ta lệnh cho ngươi đến đó, lấy cho ta một bình nước đó." Bà đưa cho nàng một chiếc bình pha lê, đe dọa nghiêm khắc. Psyche tội nghiệp vội vã lên đỉnh núi, thà kết thúc cuộc đời còn hơn là đi lấy nước. Khi lên đến đỉnh, nàng nhận ra điều đó là không thể: nàng thấy một tảng đá lớn phun ra những dòng nước kinh khủng, chảy xuống qua nhiều bậc thang và rãnh vào thung lũng bên dưới. Ở mỗi bên, nàng thấy những con rồng lớn với chiếc cổ dài và đầy máu, không bao giờ ngủ, được chỉ định canh giữ dòng sông đó. Những dòng nước cũng như tự nói: "Đi đi, đi đi, ngươi định làm gì? Chạy đi, chạy đi, nếu không ngươi sẽ bị giết." Psyche (thấy sự bất khả thi của vụ việc) đứng sững lại như biến thành đá. Dù hiện diện về thể xác, nàng lại vắng mặt về linh hồn và cảm giác vì sự nguy hiểm lớn lao mà nàng thấy, đến mức nàng không thể tự an ủi bằng cách khóc lóc. Đó là sự nguy hiểm mà nàng đang gặp phải. Nhưng con chim hoàng gia của Jupiter vĩ đại, con đại bàng, nhớ lại sự phục vụ cũ khi nó đưa cậu bé Ganimedes lên thiên đường làm người rót rượu cho Jupiter, và với ý định thể hiện sự phục vụ tương tự cho vợ của Cupid, nó bay từ ngôi nhà cao trên bầu trời xuống và nói với Psyche: "Hỡi người đàn bà khờ khạo thiếu kinh nghiệm, ngươi định lấy hay múc một giọt nước kinh khủng này sao? Không, không, hãy chắc chắn rằng ngươi không thể đến gần nó, vì chính các vị thần cũng sợ hãi khi nhìn thấy nó. Ngươi không nghe thấy sao, là phong tục của loài người khi thề thốt bằng quyền năng của các vị thần, và các vị thần thề bằng sự tôn nghiêm của dòng sông Styx? Nhưng hãy đưa bình đây." Nó đột ngột lấy chiếc bình, đổ đầy nước sông và bay qua những con rồng độc ác, đáng sợ đó, mang nó đến cho Psyche. Nàng vô cùng vui sướng, dâng lên Venus, người vẫn không nguôi giận mà đe dọa ngày càng nhiều: "Cái gì, ngươi có vẻ là một mụ phù thủy và kẻ mê hoặc với ta khi thực hiện những điều này, tuy nhiên ngươi sẽ không làm gì thêm nữa. Hãy cầm chiếc hộp này và đến Địa ngục tìm Proserpina, cầu xin bà ta gửi cho ta một chút vẻ đẹp của bà ta, đủ cho ta dùng trong một ngày, và nói rằng cái ta có đã tiêu tan từ khi con trai ta bị ốm. Nhưng hãy quay lại nhanh chóng, vì ta phải trang điểm bằng nó để đến Nhà hát của các vị thần."

Psyche tội nghiệp nhận ra kết cục của mọi vận may, nghĩ chắc chắn rằng mình sẽ không bao giờ quay trở lại, và không phải không có lý do khi nàng buộc phải đi đến địa ngục và những cơn thịnh nộ của nó. Vì vậy, không chậm trễ, nàng leo lên một ngọn tháp cao để lao mình xuống (nghĩ rằng đó là con đường gần nhất và nhanh nhất đến địa ngục). Nhưng tòa tháp (như được truyền cảm hứng) nói với nàng: "Hỡi kẻ khốn khổ, tại sao ngươi định tự sát? Tại sao ngươi vội vàng nhượng bộ trước hiểm họa và nguy cơ cuối cùng? Hãy biết rằng nếu linh hồn ngươi tách khỏi thể xác, ngươi chắc chắn sẽ xuống địa ngục, nhưng không bao giờ quay trở lại. Vì vậy, hãy nghe ta; Lacedemon, một thành phố ở Hy Lạp, không xa nơi này. Hãy đến đó, hỏi thăm ngọn đồi Tenarus, nơi ngươi sẽ tìm thấy một lối vào địa ngục, đến cung điện của Pluto. Nhưng hãy cẩn thận, đừng đi tay không đến nơi bóng tối đó. Hãy mang theo hai chiếc bánh mì ngâm trong bột lúa mạch và mật ong, và hai đồng xu trong miệng. Khi ngươi đã đi qua một đoạn đường tốt, ngươi sẽ thấy một con lừa què chở củi, và một gã què đang lái nó, gã sẽ yêu cầu ngươi nhặt những thanh củi rơi xuống cho hắn, nhưng hãy cứ đi và đừng làm gì cả. Ngay sau đó, ngươi sẽ đến một dòng sông ở địa ngục, nơi Charon là người lái đò, kẻ trước tiên sẽ đòi tiền công trước khi chở các linh hồn qua sông bằng thuyền của hắn. Qua đó ngươi thấy sự tham lam ngự trị giữa những người chết, cả Charon và Pluto đều sẽ không làm gì miễn phí. Vì nếu đó là một người nghèo muốn qua sông mà thiếu tiền, hắn sẽ buộc phải chết trên hành trình của mình trước khi họ chịu giúp đỡ. Vì vậy, hãy đưa cho Charon một đồng xu (mà ngươi mang theo để qua sông) và để hắn lấy nó từ miệng ngươi. Và sẽ xảy ra khi ngươi ngồi trên thuyền, ngươi sẽ thấy một ông già bơi trên mặt sông, giơ đôi tay chết chóc lên, và yêu cầu ngươi nhận ông ta vào thuyền, nhưng đừng để ý đến tiếng kêu thảm thiết đó. Khi ngươi đã qua sông, ngươi sẽ thấy những bà già đang kéo sợi, họ sẽ yêu cầu ngươi giúp đỡ, nhưng hãy cẩn thận đừng đồng ý với họ trong bất kỳ trường hợp nào, vì những cái bẫy và bẫy như thế này, Venus sẽ giăng ra để khiến ngươi làm rơi một trong những chiếc bánh mì của ngươi. Và đừng nghĩ rằng việc giữ những chiếc bánh mì là chuyện nhỏ, vì nếu ngươi làm mất một cái, ngươi sẽ chắc chắn không bao giờ trở lại thế giới này nữa. Sau đó, ngươi sẽ thấy một con chó lớn kỳ lạ, với ba cái đầu, sủa liên tục vào linh hồn những kẻ bước vào, nhưng nó không thể làm hại họ, nó nằm ngày đêm trước cổng của Proserpina, và canh giữ nhà của Pluto với sự cần mẫn lớn. Nếu ngươi ném cho nó một trong những chiếc bánh mì, ngươi có thể vào gặp Proserpina mà không gặp nguy hiểm. Bà ta sẽ đối đãi tốt với ngươi, và chiêu đãi ngươi bằng thức ăn và đồ uống ngon, nhưng hãy ngồi trên mặt đất, và chỉ xin bánh mì nâu, rồi trình bày thông điệp của ngươi với bà ta. Và khi ngươi nhận được vẻ đẹp mà bà ta trao, trên đường về, hãy xoa dịu cơn giận của con chó bằng chiếc bánh mì còn lại, và đưa đồng xu kia cho Charon tham lam, rồi trở lại thế giới theo cùng con đường ngươi đã đi." Theo cách này, tòa tháp đã chỉ dẫn cho Psyche những việc nàng phải làm. Ngay lập tức, nàng lấy hai đồng xu, hai chiếc bánh mì, và tất cả những thứ cần thiết, rồi đi đến ngọn núi Tenarus để đến địa ngục.

Sau khi Psyche đi qua con lừa què, trả tiền xu cho chuyến đi, lờ đi ông già dưới sông, từ chối giúp bà già kéo sợi, và nhét chiếc bánh mì vào cái miệng háu ăn của con chó, nàng đến phòng của Proserpina. Ở đó, Psyche không ngồi vào bất kỳ chiếc ghế hoàng gia nào, cũng không ăn bất kỳ món ngon nào, mà quỳ xuống chân Proserpina, chỉ hài lòng với bánh mì thô, trình bày thông điệp, và sau khi nhận được một bí mật huyền bí trong chiếc hộp, nàng rời đi, bịt miệng con chó bằng chiếc bánh mì còn lại và trả tiền cho người lái đò đồng xu kia. Khi Psyche trở về từ địa ngục đến ánh sáng của thế giới, nàng bị cuốn hút bởi niềm khao khát lớn lao, tự nhủ: "Ta có phải là kẻ ngu ngốc không khi biết mình mang ở đây vẻ đẹp thần thánh, lại không lấy một chút để trang điểm khuôn mặt, để làm vui lòng người yêu của mình?" Ngay lập tức, nàng mở chiếc hộp, nơi nàng không thấy vẻ đẹp hay bất cứ thứ gì khác, ngoại trừ một giấc ngủ địa ngục và chết chóc, ngay lập tức xâm chiếm tất cả các chi của nàng ngay khi chiếc hộp được mở ra, đến mức nàng ngã xuống đất và nằm đó như một cái xác đang ngủ.

Nhưng Cupid, lúc này đã lành vết thương và bệnh tật, không thể chịu đựng được sự vắng mặt của Psyche, đã lén đi ra ngoài qua cửa sổ của căn phòng nơi chàng bị giam giữ, (nhận lại đôi cánh) và bay về phía người vợ yêu dấu của mình. Khi tìm thấy nàng, chàng lau giấc ngủ khỏi mặt nàng, bỏ nó trở lại chiếc hộp, và đánh thức nàng bằng mũi một trong những mũi tên của mình, nói: "Hỡi kẻ khốn khổ, nhìn xem, ngươi đã gần như chết một lần nữa vì sự tò mò thái quá. Thôi, hãy đi và thực hiện thông điệp của ngươi cho Mẹ ta, và trong lúc đó, ta sẽ cung cấp mọi thứ cho phù hợp." Nói xong, chàng bay vào không trung, và Psyche mang món quà của mình đến cho Venus.

Cupid, ngày càng yêu Psyche và sợ sự không hài lòng của Mẹ mình, đã bay vào thiên đường và đến trước Jupiter để trình bày nguyên nhân. Sau khi Jupiter ôm ấp chàng, ông nói: "Hỡi đứa con trai yêu quý, dù con đã không dành sự tôn trọng và vinh danh xứng đáng cho ta như con nên làm, mà lại còn làm hỏng và làm bị thương ngực ta (nơi các luật lệ và trật tự của các Nguyên tố và Hành tinh được sắp xếp) bằng những cuộc tấn công liên tục của sự xa hoa trần thế và trái với mọi luật lệ, kỷ luật Julia, và sự hữu ích của phúc lợi công cộng, trong việc biến vẻ đẹp thần thánh của ta thành rắn, lửa, thú dữ, chim chóc và bò tót. Tuy nhiên, nhớ đến sự khiêm tốn của mình, và rằng ta đã nuôi dưỡng con bằng chính bàn tay của mình, ta sẽ làm và hoàn thành tất cả mong muốn của con, miễn là con có thể đề phòng những kẻ độc ác và đố kỵ. Và nếu có bất kỳ thiếu nữ tuyệt vời nào có vẻ đẹp cân đối trên thế giới, hãy nhớ đến lợi ích mà ta sẽ thể hiện với con như một sự đền bù tình yêu của nàng dành cho ta một lần nữa." Sau khi nói xong, ông ra lệnh cho Mercury gọi tất cả các vị thần đến hội đồng, và nếu bất kỳ thế lực thiên đường nào không xuất hiện, họ sẽ bị phạt mười nghìn bảng. Câu này là một sự khủng khiếp đối với tất cả các nữ thần, đến mức Nhà hát cao quý đã chật kín, và Jupiter bắt đầu nói: "Hỡi các vị thần, được đăng ký trong sách của các Nàng Thơ, tất cả các vị đều biết chàng trai trẻ Cupid này mà ta đã nuôi dưỡng bằng chính bàn tay mình, người mà những ngọn lửa giận dữ của tuổi trẻ đầu đời, ta nghĩ tốt nhất nên kiềm chế. Chỉ cần biết rằng nó bị phỉ báng khắp nơi vì cuộc sống ngoại tình, vì vậy mọi cơ hội nên bị loại bỏ bằng cách hôn nhân. Nó đã chọn một Thiếu nữ yêu nó, và đã lấy đi sự trinh trắng của nàng, hãy để nó giữ nàng, và sở hữu nàng theo ý muốn của chính nó." Rồi ông quay sang Venus và nói: "Còn con, con gái ta, đừng lo lắng, đừng sợ sự mất danh dự của dòng dõi và địa vị của mình, cũng đừng bận tâm đến việc đó là một cuộc hôn nhân phàm trần, vì đối với ta, nó có vẻ công bằng, hợp pháp và chính đáng theo luật dân sự."

Ngay sau đó, Jupiter ra lệnh cho Mercury đưa Psyche, vợ của Cupid, lên cung điện thiên đường. Và sau đó ông lấy một cái bình bất tử và nói: "Này Psyche, và uống đi, để ngươi có thể trở nên bất tử, và Cupid có thể là người chồng vĩnh cửu của ngươi." Ngay lập tức, bữa tiệc lớn và lễ cưới được chuẩn bị xa hoa, Cupid ngồi xuống với người vợ thân yêu giữa vòng tay mình: Juno cùng Jupiter, và tất cả các vị thần khác theo thứ tự, Ganimedes rót rượu vào bình của Jupiter, và Bacchus phục vụ những người còn lại. Đồ uống của họ là Nectar, rượu của các vị thần, Vulcan chuẩn bị bữa tối, các giờ trang trí ngôi nhà bằng hoa hồng và những mùi thơm ngọt ngào khác, các nữ thần duyên dáng ném hoa, các Nàng Thơ hát với sự hòa hợp ngọt ngào, Apollo hòa âm dễ chịu với đàn Hạc, Venus nhảy múa tinh tế: Satirus và Paniscus chơi sáo của họ. Và thế là Psyche kết hôn với Cupid, và sau đó nàng sinh ra một đứa con mà chúng ta gọi là Pleasure (Sự Hoan lạc). Đây là những gì bà lão tầm thường đã tuyên bố với người thiếu nữ bị giam cầm: nhưng tôi, con lừa tội nghiệp, không đứng xa đó, không ít đau buồn khi tôi thiếu bút mực để viết một câu chuyện đáng giá như vậy.