Ngày mùng hai tháng hai, khi băng tan tuyết ngưng, tại đại điện cung Hàm Dương đã diễn ra một buổi thiết đại triều vô cùng long trọng.

Người Tần xưa có câu ngạn ngữ: "Mùng hai tháng hai, rồng ngẩng đầu." Ý nói hai tiết khí Lập xuân và Vũ thủy vừa qua, rồng sẽ bay vút lên không trung vào tiết Giáp trúng sắp đến. Kể từ thời nhà Chu, thứ dân vùng Quan Trung đã coi tháng hai là khoảng thời gian cát tường vạn vật hồi sinh chấn hưng, gọi toàn bộ tháng hai là "xuân xã", giống như việc gọi khoảng thời gian nóng nhất của tháng sáu là "tam phục" vậy. Xuân xã tuy không phải là một trong hai mươi bốn tiết khí, nhưng lại là sự khái quát độc đáo của người dân lâu năm nước Tần đối với sự vần xoay của thời gian. Vào kỳ xuân xã, mưa xuân thúc đẩy tiết Giáp trúng khiến rồng xanh vỗ cánh, người nông dân bèn nhân khoảng thời gian này mà mở hội "xã hội" rình rang, để vui mừng tế thần đất, tế thần rồng bay lên từ mặt đất, cầu mong ngũ cốc bội thu. Chính vì thế, vừa bước sang tháng hai, tám trăm dặm đất Tần là một mảnh an lành mừng vui, sự bận rộn chuẩn bị cày cấy và không khí xã hội rộn ràng hòa quyện khắp cánh đồng se lạnh mùa xuân, đâu đâu cũng tràn ngập hơi thở náo nhiệt.

Đại triều hội được tổ chức vào thời điểm này mang một ý nghĩa sâu xa. Tần Chiêu Vương lên ngôi bốn mươi hai năm, chưa từng tổ chức một buổi triều hội đầu xuân long trọng nào vào tháng hai. Lý do chỉ có một, Tuyên Thái hậu và Nhương Hầu nhiếp chinh, mọi việc nước đều được xử lý thực tế ở đằng sau, cho nên buổi đại triều hội lấy quân chủ làm tôn ti tối cao đã tự động bị phai nhạt và lãng quên bởi đủ loại lý do. Mùa đông năm ngoái, triều cục được quét sạch một mẻ, tứ quý đền tội, Tần Vương thân chính. Tin tức lan truyền, triều dã liền chìm trong hân hoan. Sau thời Thương Ưởng, người Tần xưa tuy sớm không bài xích người ngoại quốc giữ chức cao trị quốc quản lý dân chúng, nhưng đối với việc Tuyên Thái hậu và một đám thân tộc họ hàng người Chu của Nhương Hầu nắm quyền lâu ngày rốt cuộc vẫn thấy trong lòng cấn cá; sau thời Tuyên Thái hậu, Nhương Hầu cùng tứ quý chẳng những không trả lại chính quyền cho Tần Vương, trái lại còn nhúng tay vào tân pháp nước Tần, dân chúng không nói gì, nhưng trong lòng thì ai nấy đều hiểu rõ. Nay "vây cánh nước Chu" đã sạch bóng, trên dưới nước Tần bỗng chốc nhẹ nhõm hẳn. Người Tần xưa vốn chẳng thèm quan tâm đến nguyên nhân ngọn nguồn hay việc hình phạt có thỏa đáng hay không cùng muôn vàn chi tiết khác, lập tức ăn mừng rôm rả, hội xã ở đất Tần náo nhiệt đến mức trời lở đất!

Giữa bầu không khí hân hoan lan tỏa khắp triều dã ấy, Tần Chiêu Vương dẫn đầu trăm quan đi ra vùng ngoại ô tế trời trước, rồi quay về thái miếu tế tổ, bẩm báo đại kế thân chính với trời cao tiên tổ. Buổi chiều vào giờ Thân, hơn hai trăm vị đại thần tề tựu ngay ngắn tại đại điện cung Hàm Dương, tổ chức buổi triều hội đầu xuân đầu tiên trong vòng bốn mươi hai năm. Tần Chiêu Vương lần đầu tiên mặc đầy đủ lễ phục miện uy nghiêm, đội mũ thiên bình tơ đen, giắt vương kiếm ba thước, trang nghiêm bước lên vương tọa ở trung tâm.

"Tham kiến Tần Vương!" Hơn hai trăm vị đại thần trong điện đứng nghiêm ngay ngắn, đồng loạt vái dài hành lễ.

"Các khanh ngồi xuống đi." Tần Chiêu Vương phất tay áo rộng rồi ngồi định vị trước bàn sách của vương, không kìm được liếc nhìn sang hai bên, trong lòng bỗng chốc thấy nhẹ nhõm lạ thường. Trước kia dù bàn bạc dưới hình thức nào, hai bên bàn vương đều có hai chiếc bàn đặt song song kẹp lấy, khiến ông ngồi như ngồi đinh tán, nay thì không còn nữa, trên đài vương rộng lớn chỉ có một chiếc bàn lớn chín thước đứng uy nghi sừng sững ở giữa, toàn bộ đại thần đều ở dưới đài ngọc trắng chín bậc. Nhìn thoáng qua dãy bàn xếp liền mạch trong đại điện, tựa như quét qua giang sơn đại Tần bao la sâu thẳm, Tần Chiêu Vương bỗng dâng lên một thứ hào khí vương quyền chưa từng có không thể diễn tả bằng lời, chỉ trong khoảnh khắc, ông suýt chút nữa thì say mê.

"Các khanh ngồi xuống. Tần Vương mở họp——!" Đại thần ty lễ cất tiếng xướng hô, trong điện bỗng chốc trở nên trang nghiêm.

Mở họp chính là sự khởi động cho triều hội bắt đầu. Giống như yến tiệc phải do người tôn quý nhất "mở đỉnh" nếm thức ăn vậy, triều hội cũng cần phải do quân chủ tuyên thị tôn chỉ trước, rồi sau đó mới cùng bàn bạc (hội nghị) quyết định sự việc. Tiếng xướng hô của đại thần ty lễ khiến Tần Chiêu Vương bỗng chốc tỉnh táo lại, ông ho nhẹ một tiếng rồi nói: "Chư vị đại thần: Đại thế nước Tần đã định, trẫm thân chính trị quốc. Được như vậy là nhờ trời cao phù hộ đại Tần, khiến trẫm có được đại tài Trương Lộc vào Tần, một mưu định quốc, quét sạch đại cục. Triều hội đầu xuân hôm nay chính là để bàn định mưu lược lớn mởm ang bờ cõi nước Tần. Tiên sinh đã có mưu tính ban đầu, sau khi trình bày xong, triều đình sẽ cùng quyết định." Nói xong, ông vươn tay ra hiệu mời từ xa, "Mời tiên sinh."

Chỗ ngồi của Phạm Thư nằm ở vị trí đầu tiên trong khu vực ghế ngồi phía Đông của đại điện, nhìn từ vương tọa thì chính là chiếc ghế đầu tiên bên tay phải, đối diện với ông từ xa chính là Vũ An Khải Bạch Khởi ở vị trí đầu tiên bên tay trái. Mặc dù là một khách khanh ngồi ghế đầu, nhưng không một ai ngạc nhiên cả. Dẫu sao khách khanh cũng chỉ là chức danh trên danh nghĩa, ngồi ở ghế đầu cũng chỉ là đạo lý kính trọng người hiền. Mỗ sĩ tử nước Ngụy được truyền tụng là cao thâm khó lường này rốt cuộc có tài đức thật sự hay không? Phải xem mưu lớn ngày hôm nay của ông ta thế nào đã. Lời nói của Tần Chiêu Vương vừa dứt, ánh mắt cả điện liền nhất loạt đổ dồn lên người Phạm Thư.

"Tần Vương, chư vị đại thần," Phạm Thư đứng dậy từ chỗ ngồi, ung dung chắp tay, giọng điệu Đại Lương phát âm rõ ràng vang vọng khắp đại điện, "Sau thời Huệ Văn Vương, Vũ Vương qua đời đột ngột sau ba năm ở ngôi, Tần Vương lên ngôi còn Thái hậu và Nhương Hầu lần lượt nắm quyền, tính đến nay đã là bốn mươi lăm năm. Trong bốn mươi lăm năm này, nước Tần mở mang bờ cõi, phía đông đoạt lấy Hà Nội của nước Ngụy, phía nam chiếm lấy Nam Quận của nước Chu, có thể gọi là uy danh lừng lẫy. Thế nhưng, danh tiếng lẫy lừng lại khó lòng xứng đáng với thực tế. Kể từ khi nước Triệu quật khởi, nước Tần liền trở nên kém cỏi hẳn đi, đại bại ở Ác Dụ dưới tay nước Triệu, lại đại bại lần nữa ở Cương Thọ dưới tay nước Tề. Hai trận đại bại vừa rồi suýt chút nữa đã xóa sạch công huân trăm trận trăm thắng của Vũ An Khải thành hư không. Hiện tại, thế đối đầu Tần - Triệu đã là ván đã đóng thuyền, nước Tần lại mệt mỏi rã rời, triều đình không có sách lược mưu lớn lâu dài, đại quân không có công lao thắng trận, triều thần không có khí thế vươn lên, thứ dân không có sức mạnh kết tụ, một nước Tần hùng mạnh rốt cuộc lại suy sụp từng ngày! Nếu không có nền tảng vững chắc qua hai đời Hiếu Công, Huệ Văn Vương cùng quân uy của Vũ An Khải, sao có thể biết nước Tần sẽ không bị Sơn Đông lục quốc một lần nữa nhốt vào trong ải? Vào thời điểm này, nước Tần đã trở thành cái vỏ rỗng ruột bên ngoài mạnh mẽ, nếu còn không suy nghĩ chấn hưng phấn đấu, mười năm nữa chính là thời kỳ diệt vong!"

Lời này vừa thốt ra, các đại thần trong điện vô cùng khó chịu, vị Trương Lộc này quả thực là nói lời hù dọa người ta, nước Tần sao lại có nguy cơ diệt vong cơ chứ? Thật sự là chuyện khó mà tin nổi! Toàn muốn đứng lên phản bác, nhưng trong lúc cấp bách lại chẳng biết mở lời từ đâu, lời nói tuy chói tai nhưng câu nào câu nấy chẳng phải đều là đinh đóng cột hay sao? Sau một hồi thở dốc nặng nề, đại điện lại chìm vào yên lặng.

"Nguy cục của nước Tần nguyên nhân do đâu?" Phạm Thư mảy may không hề vì sắc mặt của triều thần thay đổi mà khí thế suy giảm chút nào, vẫn cứ hiên ngang lừng lẫy, "Thứ nhất nằm ở chỗ pháp chế ngày càng lơi lỏng: triều đình mở ra thói xấu thân tộc lộng quyền, quyền thần mở ra tiền lệ xấu về việc ban phong thực ấp, triều cục tiến hành ban thưởng không có công lao, thoi thưa thấm thoát hơn bốn mươi năm, nền tảng biến pháp của nước Tần đã trượt ngã đến bờ vực phục hưng chế độ cũ! Thứ hai nằm ở chỗ tranh chấp quân sự không mưu cầu thực lợi: Trận chiến Nam Quận tuy quả thực đoạt được vùng đất hiểm yếu trong bụng nước Chu, thế nhưng lại không thể cung cấp binh lính lương thảo cho chúng ta, muốn thi hành pháp luật nước Tần thì lực bất tòng tâm, rốt cuộc lại thành chiếc xương gà của nước Tần vậy! Trận Ác Dụ, trận Cương Thọ, lại càng là điều động quân đội đi xa ngàn dặm tổn binh hao tướng, làm tổn hại nghiêm trọng uy danh của nước Tần hùng mạnh!"

Những lời này lại càng làm chấn động lòng người! Điểm mốc cốt lõi chính là công khai chỉ trích hai nhân vật không thể chạm vào nhất——Tuyên Thái hậu và Vũ An Khải. Tuyên Thái hậu nhiếp chính hơn ba mươi năm, ngoại trừ trận Ác Dụ và việc trọng dụng tứ quý ra, thì quả thực đã để lại danh tiếng trị nước tốt đẹp trong triều dã nước Tần; quan trọng hơn nữa, Tuyên Thái hậu là sủng phi của Huệ Văn Vương, sinh mẫu của Tần Chiêu Vương, công khai chỉ trích như vậy há chẳng phải là phớt lờ tôn nghiêm của Tần Vương. Thế nhưng, điều còn nằm ngoài dự đoán hơn nữa, lại chính là sự chỉ trích trận chiến Nam Quận của Vũ An Khải Bạch Khởi. Với quân công uy vọng cùng lối sống thanh cao của Bạch Khởi, hầu như không một đại thần nào có thể bới móc được, huống chi là bới móc những thiếu sót trong việc dụng binh của Bạch Khởi? Lời chưa dứt, tất cả các võ thần đều biến sắc mặt ngay tức khắc!

"Người ta có bệnh trầm kha, sao lại có thể giấu bệnh sợ thầy thuốc chứ?" Tần Chiêu Vương lại cười thong thả, "Tiên sinh cứ việc mở toa thuốc đi không sao cả."

Có câu nói này, đại điện lập tức bình yên trở lại. Tần Vương còn không so đo việc sinh mẫu bị quở trách, bề tôi lại có lý do gì để lên tiếng chứ?

"Đa tạ Tần Vương." Phạm Thư vái chào một cái rồi nước chảy mây trôi nói tiếp, "Nước Tần muốn chấn hưng hùng uy, mấu chốt nằm ở hai điểm: Thứ nhất, làm rõ pháp luật củng cố gốc rễ. Vào thời điểm này, nước Tần nên tái khẳng định việc lấy tân pháp làm gốc rễ trị quốc quản lý dân chúng, liệt việc khôi phục chế độ cũ thành tội mưu phản! Trong triều, nghiêm cấm ngoại thích thân tộc nhúng tay vào chính sự, không có công lớn thì không được phong hầu phong quân; về quan lại, dốc toàn lực chỉnh đốn kỷ cương quan lại, trừng trị nặng tay những kẻ tham ô hối lộ; ở ngoài dân gian, dốc sức thi hành pháp luật tước vị theo quân công, chấn hưng lại lòng dũng cảm cày cấy chiến đấu của người nước Tần! Nếu được như vậy, kỳ hạn ba năm, triều dã nước Tần ắt sẽ trong sạch rõ ràng, cả nước đồng lòng!"

“Hay!” Các đại thần trong điện đồng thanh tán thán.

"Sách lược thứ hai của tiên sinh là gì thế?" Đại tướng Vương Ngật vội vã cất lời, ông chỉ nôn nóng muốn nghe xem mưu lược chiến tranh của vị Trương Lộc này rốt cuộc ra sao mà thôi? Bằng không, công khai chỉ trích thượng tướng quân, bọn chúng ta tuyệt đối không phục!

Phạm Thư mỉm cười điềm tĩnh: "Thứ hai, kết giao với nước xa đánh nước gần. Đây là sách lược chiến lược quân sự lâu dài."

"Kết giao với nước xa đánh nước gần? Rốt cuộc có ý nghĩa gì?" Đại tướng Vương Lăng cũng hùa theo hô lên.

"Xin hỏi chư vị: Từ thời Chiến Quốc đến nay, đại chiến lớn nhỏ hàng ngàn lần, phá thành không thể kể xiết, thế nhưng lãnh thổ sáu nước lại không hề có sự mở rộng hay thu hẹp lớn nào. Vũ An Khải giao chiến khắp vùng Sơn Đông, phá hơn trăm thành, chém đầu hàng chục vạn, sáu nước thì vẫn cứ là sáu nước. Quốc gia suy yếu héo mòn không thể tấn công tiêu diệt, quốc gia thắng trận huy hoàng không thể mở rộng lãnh thổ, nguyên nhân trong đó rốt cuộc nằm ở đâu?"

"Hỏi hay lắm." Thấy các đại thần ngẩn người không nói gì, Tần Chiêu Vương nhẹ gõ ngón tay lên bàn sách, "Vũ An Khải thấy thế nào?"

Bạch Khởi bừng tỉnh sau hồi trầm tư, chắp tay nói: "Thần vẫn chưa nghĩ thấu đáo huyền cơ trong đó, xin sẵn lòng lắng nghe tiên sinh phân giải."

Phạm Thư thong thả luận bàn: "Từ thời Xuân Thu đến nay, chiến tranh giữa các nước đã thành quy tắc cố định: phá thành cướp của, thắng trận rút quân, binh lính đánh xa tập kích, củng cố lãnh thổ bản xứ. Đánh qua đánh lại, ngươi vẫn là ngươi, ta vẫn là ta. Nhìn từ điểm này, các cuộc chiến tranh trong ba trăm năm qua đều chưa đánh vào gốc rễ! Thế nào là gốc rễ của chiến tranh? Là đất đai, là dân chúng. Kích thước ruộng đất lớn hay nhỏ, dân chúng nhiều hay ít, chính là gốc rễ sự suy thịnh của quốc lực. Tiền bạc tài sản trôi nổi, ví như da thịt lúc khô lúc đầy của quốc lực. Lãnh thổ có thể sinh ra tiền tài, nhưng tiền tài lại không thể sinh ra lãnh thổ. Lãnh thổ có thể thu hút dân chúng, nhưng dân chúng lại không thể tự thêm vào lãnh thổ. Thế nên tranh giành tiền tài tranh giành vật chất tranh giành dân chúng, mà lại duy nhất phớt lờ việc mở rộng lãnh thổ, chính là gãi ngứa ngoài giày, đi chệch khỏi gốc rễ của chiến tranh tranh chấp rồi!"

"Đúng vậy, đúng vậy." Các đại thần trong điện lại đồng thanh gật đầu.

"Có chỗ nghẽn thì có đối sách." Phạm Thư từng chữ rành mạch, "Bốn chữ lớn, kết giao với nước xa đánh nước gần! Chính là sách lược lớn mưu lược dài của ngoại giao quân sự đại Tần chúng ta. Nước ở giáp ranh là nước gần, nước cách quãng là nước xa. Đánh nước xa mà không thể quản trị, chi bằng an phủ? Đánh nước láng giềng mà tranh giành đất đai, được một tấc là một tấc của nước Tần, được một thước là một thước của nước Tần, hòa quyện vào lãnh thổ bản xứ, quản lý thống nhất một thể, từng bước kéo dài, ta lớn mạnh chúng suy yếu. Thoáng chốc một ngày nào đó, thiên hạ ắt sẽ hóa thành chế độ nước Tần! Đây chính là thực lợi của việc đánh nước gần. Với quốc uy của đại Tần, giao hảo với nước xa thì nước xa vui mừng, ắt không dám phụ lòng giao ước của nước Tần mà viện trợ cho nước khác. Đánh nước gần thì nước gần bị khuất phục, ắt không thể dựa vào sự viện trợ xa xôi để bảo toàn. Kết giao xa đánh nước gần hỗ trợ lẫn nhau, nước láng giềng không thể chống đỡ đơn độc, nước xa xôi không dám đến cứu viện. Cứ làm như thế, thì đất đai thiên hạ bốn biển dân chúng, trong vòng mấy chục năm ắt sẽ thu vào bản đồ lãnh thổ của nước Đại Tần!"

"Hay!" Vũ An Khải Bạch Khởi vậy mà lại là người đầu tiên vỗ bàn đứng dậy, "Tiên sinh phân tích sâu sắc thấu đáo, một phen quét sạch sương mù chiến tranh, quả thực khiến người ta vỡ lẽ ra ngay! Thiết kỵ đại Tần chúng ta đã sáng mắt sáng lòng rồi đây, sắp sửa tung hoành đại uy rồi!"

"Kết giao xa đánh nước gần! Thưởng——!" Các đại thần ai nấy đều phấn khởi, đồng loạt cất tiếng hô lớn một tiếng khen.

Tần Chiêu Vương cười lớn: "Diệu kỳ thay lời nói này, kết giao xa đánh nước gần! Sau bốn mươi hai năm, trẫm cuối cùng cũng được ngẩng cao đầu trút nỗi bực dọc rồi!" Nói xong liền đứng dậy từ bàn vương bước xuống chín bậc thềm ngọc, vái sâu một cú với Phạm Thư, "Tiên sinh đưa ra sách lược nuốt trọn giang sơn này, cả triều đều công nhận, thực là đại hưng của quốc gia! Doanh Tắc thay mặt liệt tổ liệt tông cùng triều dã thần dân, đa tạ tiên sinh."

Phạm Thư vội vàng cũng vái sâu một cú: "Thần nhận được sự tri ngộ của Tần Vương, tự khắc phải dốc lòng dốc sức, nào dám nhận lời khen ngợi này của ngài?"

Tần Chiêu Vương đỡ Phạm Thư đứng dậy, quay người cất cao giọng nói: "Chiếu lệnh đầu tiên của trẫm trong việc thân chính: thăng chức khách khanh Trương Lộc làm Thừa tướng mở phủ, tấn phong tước hầu, phong ấp từ xa ở đất Ứng, tổng lãnh quốc chính!"

"Tần Vương vạn tuế! Ứng Hầu vạn tuế!" Các đại thần đồng thanh bày tỏ sự tán thán đối với Tần Vương cùng lời chúc mừng đối với Ứng Hầu, trong đại điện ngập tràn bầu không khí hăng hái phấn chấn chưa từng có trong mấy chục năm qua.