Triết gia:

Vậy là cậu có bạn thân độc nhất vô nhị?

Chàng thanh niên:

Tôi không biết người đó nghĩ thế nào nhưng tôi chỉ có một người bạn có thể “tin tưởng vô điều kiện” như thầy nói.

Triết gia:

Đó là người như thế nào?

Chàng thanh niên:

Bạn cùng khóa hồi đại học. Cậu ấy muốn trở thành nhà văn và tôi đã luôn là độc giả đầu tiên của cậu ấy. Vào giữa một đêm khuya nọ, khi mọi người xung quanh đã đi ngủ cả, cậu ta đột nhiên tới chỗ tôi với vẻ háo hức “Tao vừa viết xong một truyện ngắn, mày đọc đi!” hay “Này, tiểu thuyết của Dostoyevsky có một chương thế này này”. Đến giờ cậu ấy vẫn gửi tác phẩm mới của mình cho tôi và khi tôi được làm giáo viên, cậu ấy đã ăn mừng cùng tôi.

Triết gia:

Cậu ấy, ngay từ đầu đã là bạn thân của cậu à?

Chàng thanh niên:

Làm gì có chuyện đó! Tình bạn là tình cảm phát triển theo thời gian. Không phải tự dưng thành bạn thân ngay được, cùng cười, cùng ngạc nhiên, cùng phạm một tội lỗi nho nhỏ nào đó, từ từ nuôi dưỡng tình bạn rồi mới thành bạn thân, đôi khi cũng có những mâu thuẫn gay gắt nữa.

Triết gia:

Nghĩa là, cậu ấy ở một giai đoạn nào đó đã nâng cấp từ bạn sang “bạn thân” nhỉ? Điều gì khiến cậu coi cậu ấy là bạn thân?

Chàng thanh niên:

Hừm, điều gì nhỉ? Nếu phải nói thì là tôi có niềm tin rằng “nếu là cậu ấy thì mình có thể dốc hết ruột gan”.

Triết gia:

Với những người bạn bình thường, cậu không thể dốc hết ruột gan?

Chàng thanh niên:

Ai mà chẳng thế. Con người ai cũng đeo một “mặt nạ xã giao”, giấu giếm suy nghĩ thực sự của mình. Có những người bạn nếu gặp có thể vui vẻ nói đùa nhưng lại không thể lộ bộ mặt thật của mình. Chọn lựa chủ đề, chọn lựa thái độ, chọn lựa lời lẽ. Tất cả chúng ta đều đeo “mặt nạ xã giao” khi tiếp xúc với bạn.

Triết gia:

Tại sao cậu không cởi mặt nạ trước những người bạn bình thường?

Chàng thanh niên:

Bởi vì nếu làm thế, mối quan hệ có thể sẽ đổ vỡ! Thầy nói dám bị ghét gì gì đó nhưng chẳng có người nào lại cố tình mong bị ghét cả. Chúng ta đeo mặt nạ để không gây những xung đột vô ích, không phá hỏng mối quan hệ. Nếu không làm thế, xã hội sẽ không vận hành.

Triết gia:

Nói rõ hơn là tránh gây tổn thương phải không?

Chàng thanh niên:

… Vâng, điều đó thì tôi công nhận. Đúng là tôi không muốn bị tổn thương cũng không muốn làm tổn thương ai đó. Nhưng, lý do mọi người đeo mặt nạ không phải chỉ để bảo vệ bản thân. Đó là lòng nhân hậu! Nếu chúng ta chỉ sống với bộ mặt thật và suy nghĩ thật thì sẽ làm tổn thương rất nhiều người. Thầy hãy thử hình dung một thế giới mà mọi người đều thể hiện suy nghĩ thật của mình xem… Sẽ là một bức tranh địa ngục đẫm máu!!

Triết gia:

Nhưng có thể cởi mặt nạ trước mặt bạn thân và dù có tổn thương nhau nhưng quan hệ vẫn không bị đổ vỡ nhỉ?

Chàng thanh niên:

Có thể cởi và không đổ vỡ. Dù cậu ấy có làm gì sai một, hai lần, tôi cũng không lấy đó làm lý do để chấm dứt quan hệ. Bởi vì chúng tôi tạo dựng quan hệ trên cơ sở chấp nhận cả ưu điểm và nhược điểm của nhau.

Triết gia:

Quả là một quan hệ tuyệt vời!

Chàng thanh niên:

Quan trọng là trên đời này không mấy người khiến mình có được niềm tin như thế. Có lẽ cả đời tìm được năm người là may mắn rồi.

… Giờ đến lúc thầy trả lời câu hỏi của tôi. Thầy có bạn thân thực sự không? Những điều thầy nói nghe như những lời của người chỉ có bạn trong sách vở và tưởng tượng, không biết đến cả bạn thân lẫn tình bạn thực sự.

Triết gia:

Tất nhiên, tôi cũng có vài người bạn thân. Những người đúng như cậu nói “có thể lộ bộ mặt thật”, “dù cậu ấy có làm gì sai một, hai lần, tôi cũng không lấy đó làm lý do để chấm dứt quan hệ”.

Chàng thanh niên:

Chà chà, họ là những người như thế nào vậy? Bạn học ạ? Hay bạn triết học, bạn cùng nghiên cứu Adler?

Triết gia:

Chẳng hạn như là cậu.

Chàng thanh niên:

Thầy nói sao cơ?!

Triết gia:

Lúc trước tôi cũng đã nói rồi nhỉ? Đối với tôi, cậu là một người bạn không thể thiếu. Tôi chưa từng đeo mặt nạ trước cậu.

Chàng thanh niên:

Vậy, thầy nói là thầy “tin tưởng tôi vô điều kiện”?

Triết gia:

Tất nhiên là vậy. Nếu không sẽ chẳng có cuộc đối thoại này.

Chàng thanh niên:

… Thầy nói dối!

Triết gia:

Tôi nói thật đấy.

Chàng thanh niên:

Thầy đùa tôi chắc! Thầy định dùng cách đó để điều khiển người khác sao, kẻ ngụy quân tử này!! Tôi không bị phỉnh phờ bởi những lời giả dối đó đâu!!