Chàng thanh niên:

Vực sâu kéo dài đến tận đâu?

Triết gia:

Khi nghĩ đến mối quan hệ giữa tình yêu và tự lập, vấn đề mà chúng ta không thể lảng tránh là quan hệ giữa cha mẹ và con cái.

Chàng thanh niên:

Vâng… Tôi hiểu chứ.

Triết gia:

Những đứa trẻ sơ sinh không thể tự sống được. Nhờ sự tận tâm của người khác, mà về nguyên tắc thì là của cha mẹ, trẻ sẽ tiếp tục sống. Chúng ta đang sống ở đây, vào lúc này là nhờ có tình yêu, nhờ sự tận tâm của cha mẹ. Những người nghĩ rằng “Tôi lớn lên mà chẳng được ai yêu thương” không được lảng tránh sự thật này.

Chàng thanh niên:

Đúng vậy. Đó là tình yêu đẹp đẽ, vô điều kiện hơn hết thảy.

Triết gia:

Tuy nhiên, nếu thay đổi cách nhìn, tình yêu ở đây lại bao hàm một vấn đề vô cùng phiền toái, không thể giải quyết hết chỉ bằng mối ràng buộc đẹp đẽ giữa cha mẹ và con cái.

Chàng thanh niên:

Đó là vấn đề gì vậy?

Triết gia :

Cho dù là ngự trị ở “trung tâm thế giới” thì chúng ta khi còn nhỏ vẫn chỉ có cách dựa dẫm vào cha mẹ để sống sót. Sinh mạng của “tôi” là do cha mẹ nắm giữ và “tôi” sẽ chết nếu bị cha mẹ bỏ mặc. …Trẻ con có đủ trí tuệ để hiểu được điều đó. Và rồi đến một lúc, trẻ sẽ nhận ra rằng “tôi” có thể sống sót chính là nhờ được cha mẹ yêu thương.

Chàng thanh niên:

Đúng vậy.

Triết gia:

Vào giai đoạn này, trẻ sẽ lựa chọn lối sống của mình. Thế giới mình đang sống này là nơi như thế nào, ở đó có những người như thế nào đang sống, mình là người như thế nào? Trẻ sẽ tự chọn “thái độ đối với cuộc đời”… Cậu hiểu điều này có ý nghĩa gì không?

Chàng thanh niên:

Không.

Triết gia:

Khi chúng ta tự chọn lối sống, mục tiêu bắt buộc phải là “làm thế nào để được yêu thương”. Tất cả chúng ta đều chọn “lối sống để được yêu thương” như một chiến lược sinh tồn liên quan trực tiếp tới sinh mạng.

Chàng thanh niên:

Lối sống để được yêu thương?

Triết gia:

Trẻ con là những quan sát viên rất xuất sắc, chúng nghĩ về hoàn cảnh của mình, nhìn thấu tính cách, khuynh hướng của cha mẹ và nếu có anh em thì sẽ đánh giá được mối quan hệ vị trí đó, cân nhắc tính cách của mỗi người, tìm cách làm “tôi” như thế nào để được yêu thương, rồi chọn lối sống của mình.

Chẳng hạn, có những trẻ chọn lối sống “con ngoan” nghe lời cha mẹ hoặc ngược lại, cũng có trẻ chọn lối sống “con hư” chống đối, cự tuyệt, phản kháng lại mọi việc.

Chàng thanh niên:

Tại sao vậy? Chẳng phải trở thành “con hư” thì sẽ không còn được yêu thương nữa sao?

Triết gia:

Đây là điểm mà mọi người hay hiểu nhầm, những đứa trẻ khóc lóc, tức giận, gào thét không phải là không kiểm soát được cảm xúc của mình. Ngược lại, chúng nắm rất vững cảm xúc bản thân nên mới có những hành động đó. Chúng cảm nhận được rằng nếu không làm đến mức đó để có được tình yêu và sự chú ý của cha mẹ, tính mạng của mình sẽ nguy hiểm.

Chàng thanh niên:

Ý thầy là đây cũng là một chiến lược sinh tồn?

Triết gia:

Vâng. “Lối sống để được yêu thương” là lối sống hoàn toàn ích kỷ, chỉ chăm chăm thu hút sự chú ý của người khác để đứng ở “trung tâm thế giới”.

Chàng thanh niên:

…Cuối cùng thì những gì thầy nói cũng có liên quan với nhau rồi. Nghĩa là học trò của tôi quậy phá cũng là dựa trên bản tính ích kỷ đó. Những hành động quậy phá của chúng được sinh ra từ “lối sống để được yêu thương”. Ý thầy là vậy phải không?

Triết gia:

Không chỉ thế. Có lẽ lối sống cậu đang chọn bây giờ cũng dựa trên nguyên lý “làm thế nào để được yêu thương” đã ăn sâu vào chiến lược sinh tồn thời nhỏ.

Chàng thanh niên:

Thầy nói sao cơ?

Triết gia:

Cậu vẫn chưa đạt được sự tự lập thực sự. Cậu vẫn đang dừng lại ở lối sống “là con của ai đó”. Nếu cậu có ý định giúp học trò tự lập, muốn trở thành nhà giáo chân chính thì trước hết bản thân cậu cần tự lập đã.

Chàng thanh niên:

Tại sao, căn cứ vào đâu mà thầy dám khẳng định như thế?! Tôi kiếm được công việc giáo viên giữa xã hội như thế này, tự mình lựa chọn công việc của mình, tự nuôi thân bằng tiền mình kiếm ra, chưa từng xin tiền bố mẹ. Tôi đang tự lập đấy thôi!

Triết gia:

Nhưng, cậu vẫn chưa yêu ai.

Chàng thanh niên:

…Cái đó thì sao?

Triết gia:

Tự lập không phải vấn đề về kinh tế cũng không phải vấn đề về công việc. Mà là vấn đề về lối sống, thái độ đối với cuộc đời… Có lẽ trong tương lai cậu sẽ có quyết tâm yêu ai đó. Đó là khi cậu quyết định chia tay với lối sống thời nhỏ, đạt được sự tự lập thật sự. Bởi vì chúng ta trở thành người lớn nhờ yêu thương người khác.

Chàng thanh niên:

Trở thành người lớn nhờ yêu ai đó…?!

Triết gia:

Vâng. Tình yêu là tự lập. Là trở thành người lớn. Chính vì thế, yêu mới khó.